Soạn bài Chữ người tử tù – Kết nối tri thức

Với soạn bài Chữ người tử tù Ngữ văn lớp 10 Kết nối tri thức sẽ giúp học viên vấn đáp thắc mắc từ đó thuận tiện soạn văn 10 .

Soạn bài Chữ người tử tù

*Trước khi đọc:

Câu hỏi (trang 20 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Bạn đang đọc: Soạn bài Chữ người tử tù | Hay nhất Soạn văn 10 Kết nối tri thức

– Tác phẩm viết về cuộc sống của người tử tù và tài viết chữ của người đó .

*Trong khi đọc

1. Tóm tắt nội dung cuộc trò chuyện giữa nhân vật quản ngục và thầy thơ lại

– Viên quản ngục nhận được phiến trát có ghi tên sáu tên tù án chém, trong đó có Huấn Cao – người được khen tài viết chữ rất nhanh và đẹp. Viên quản ngục bảo thầy thơ lại quét dọn lại cái buồng trong cùng để cầm giữ Huấn Cao. Quản ngục và thơ lại cảm thấy tiếc một người nhiều tài như Huấn Cao lại phải chết .

2. Chú ý các chi tiết cho biết ngoại hình, suy nghĩ, lời nói, sở thích, môi trường sống của quản ngục và những câu văn khái quát được tính cách nhân vật này.

Đặc điểm	Chi tiết / câu văn
Ngoại hình	Người ngồi đấy, đầu đã điểm hoa râm, râu đã ngả màu
Suy nghĩ	Những đường nhăn nheo của một bộ mặt tư lự giờ đây biến mất hẳn, chỉ còn là mặt nước ao xuân, bằng lặng, kín kẽ và êm nhẹ .
Lời nói	Có lẽ lão bát này cũng là một người khá đây. Có lẽ hắn cũng như mình. Chọn nhầm nghề mất rồi. Một kẻ biết kính mến khí phách, một kẻ biết tiếc, biết trọng người tài, hẳn không phải kẻ xấu hay là vô tình. Ta muốn biệt đãi ông Huấn Cao, ta muốn cho ông ta đỡ cực trong những ngày sau cuối còn lại, nhưng chỉ sợ tên bát phẩm thơ lại này đem cáo giác với quan trên thì khó mà ở yên. Để mai ta dò ý tứ hắn lần nữa xem sao rồi sẽ liệu ”
Sở thích	Kính mến khí phách, biết trọng người tài
Môi trường sống	Trong thực trạng đề lao, người ta sống bằng tàn ác, bằng lừa lọc
Tính cách	Trong thực trạng đề lao, người ta sống bằng tàn tệ, bằng lừa lọc, tính cách êm ả dịu dàng và lòng biết giá người, biết trọng người ngay của viên coi ngục này là một thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ .

3. Theo bạn, viên quản ngục sẽ đối xử với Huấn Cao như thế nào? Chi tiết nào ở phần (1) có thể khiến bạn suy đoán như vậy.

– Viên Quản ngục sẽ đối xử tốt với Huấn Cao, dành cho Huấn Cao những biệt đãi riêng .
– Chi tiết :
+ Yêu cầu thầy thơ lại quét dọn phòng giam ở đầu cuối
+ Lời nói bộc lộ ý muốn dò hỏi ý tứ thầy thơ lại để hoàn toàn có thể biệt đãi Huấn Cao mà không bị phát hiện

4. Hình dung hoàn cảnh của cuộc gặp gỡ giữa quản ngục và Huấn Cao

– Huấn Cao và Viên quản ngục gặp nhau trong ngục tù. Huấn Cao Open với tư thế hiên ngang, quật cường, hờ hững. Viên quản ngục hiền lành, lòng kiêng nể cố giữ kín kẽ mà đã rõ quá rồi .

5. Huấn Cao đã tiếp nhận sự “biệt đãi” của quản ngục như thế nào?

– Huấn Cao vẫn thản nhiên nhận rượu thịt, coi như đó là một việc vẫn làm trong cái hứng sinh bình lúc chưa bị giam giữ. Tuy nhiên, khi quản ngục ngỏ ý muốn chu cấp thêm, Huấn Cao khẳng khái vấn đáp, mong ước quản ngục không đặt chân vào đây .

6. Dự đoán xem Huấn Cao có bằng lòng cho chữ viên quản ngục không?

– Huấn Cao có bằng lòng cho chữ quản ngục .

7. Lưu ý các chi tiết được tác giả sử dụng để dựng cảnh cho chữ.

Thời gian	Buổi đêm, trước ngày Huấn Cao bị đưa ra pháp trường
Không gian	Trong một buồng tối chật hẹp, khí ẩm, tường đầy mạng nhện rác rưởi tổ rập, đất bừa bãi phân chuột phân gián
Con người	Người cho chữ	Người nhận chữ
Lời nói	Ở đây lẫn lộn. Ta khuyên thầy quản nên thay chốn ở đi ….	Kẻ mê muội này xin bái lĩnh
Cử chỉ, Hành động	Đậm tô những nét chữ trên tấm lụa trắng tinh	Khúm múm cất những đồng xu tiền kẽm lưu lại ô chữ đặt trên phiến lụa . Cảm động, vái người tù một vái, chắp tay nói một câu mà nước mắt rỉ vào kẽ miệng làm cho nghẹn ngào .

8. Nhân vật Huấn Cao khuyên quản ngục điều gì? Quản ngục có thái độ như thế nào trước lời khuyên đó?

– Huấn Cao khuyên : quản ngục nên thay chốn ở, nên tìm về nhà quê mà ở, thoát cái nghề này rồi hãy nghĩ đến chuyện chơi chữ .
– Thái độ quản ngục : Cảm động, vái người tù một vái, chắp tay nói một câu mà nước mắt rỉ vào kẽ miệng làm cho nghẹn ngào .

9. Nội dung câu chuyện được kể có giống với suy đoán của bạn lúc mới đọc nhan đề tác phẩm hay không.

– Nội dung câu truyện giống với Dự kiến : cuộc sống người tử tù và tài viết chữ của người đó .

* Sau khi đọc: Nội dung chính

Xem thêm: 11 cách viết Blog để kiếm tiễn dễ dàng – WeWin Media

Truyện ngắn “ Chữ người tử tù ” của Nguyễn Tuân đã khắc hoạ thành công xuất sắc hình tượng Huấn Cao – một con người tài hoa, có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang, quật cường. Qua đó, nhà văn biểu lộ ý niệm về cái đẹp, khẳng định chắc chắn sự bất tử của cái đẹp và thể hiện thầm kín tấm lòng yêu nước .

Soạn bài Chữ người tử tù | Hay nhất Soạn văn 10 Kết nối tri thức

* Gợi ý trả lời câu hỏi sau khi đọc

Câu 1 (trang 27 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

– Cuộc gặp gỡ đầy éo le giữa Huấn Cao – một người tài hoa, khí phách, đấu tranh để lật đổ xã hội hiện hành và viên quan ngục – một tình nhân cái đẹp nhưng lại đại diện thay mặt cho cái xã hội mà người kia muốn lật đổ .

Câu 2 (trang 27 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

– Lời về nhân vật quản ngục là của Nguyễn Tuân. Nó giúp người đọc cảm thấy viên quan ngục có những đặc thù khác với cách mà người ta tưởng tượng là một kẻ đại diện thay mặt cho xã hội cầm quyền. Viên quản ngục là một người hiền lành, nhân hậu, biết yêu và chiêm ngưỡng và thưởng thức cái đẹp, là một “ thanh âm trong trẻo chen vào giữa một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn xô bồ ” .

Câu 3 (trang 27 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

– Sự kiện thầy thơ lại gặp Huấn Cao, kể rõ sự tình và nỗi lòng của quản ngục .
– Sau sự kiện ấy, Huấn Cao đã có tình cảm hơn với viên quản ngục và trân trọng tấm lòng biệt nhỡn liên tài của ông, chấp thuận đồng ý viết chữ Tặng Ngay viên quản ngục .

Câu 4 (trang 27 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

– Những cụ thể tiêu biểu vượt trội cho thấy tính cách nhân vật Huấn Cao
+ Huấn Cao hờ hững, chúc mũi gông nặng, khom mình thúc mạnh đầu thành gông xuống thềm đá tảng đánh thuỳnh một cái .
+ Huấn Cao vẫn thản nhiên nhận rượu thịt, coi như đó là một việc vẫn làm trong cái hứng sinh bình lúc chưa bị nhốt
+ Huấn Cao vấn đáp quản ngục : “ Ta chỉ muốn một điều là nhà ngươi đừng đặt chân vào đây ”
+ Một người tù cổ đeo gông, chân vướng xiềng, đang dậm tô neys chữ trên tấm lụa trắng tinh căng phẳng trên mảnh ván .
+ Huấn Cao khuyên quản ngục : “ Ở đây lẫn lộn. ta khuyên thầy Quản nên thay chốn ở đi …. Thầy nên tìm về quê nhà mà ở đã, thầy hãy thoát khỏi cái nghề này đi đã rồi hãy nghĩ đến chuyện chơi chữ. ”
– Đặc điểm tính cách : Huấn Cao là một con người tài hoa, có cái tâm trong sáng và khí phách hiên ngang, quật cường .

Câu 5 (trang 27 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

– Cảnh cho chữ là một cảnh tượng lâu nay chưa từng có bởi nó Open trong thực trạng vô cùng đặc biệt quan trọng :
+ Thời gian : Đêm khuya-Ngày sau cuối trước khi Huấn Cao bị tử hình .
+ Không gian : Buồng giam chật hẹp, nhơ bẩn, khí ẩm
Mùi thơm của nghiên mực > < mùi hôi hám, ấm mốc của căn buồng giam → Thời gian và khoảng trống cho chữ lâu nay chưa từng có khi cái đẹp lại được phát minh sáng tạo giữa chốn hôi hám, nhơ bẩn ; thiên lương cao quý lại toả sáng ở chính cái nơi mà bóng tối và cái ác đang ngự trị . + Sự trái chiều về thực trạng giữa 2 con người

Người cho chữ

Người nhận chữ

– Người đứng đầu chống lại triều đình

– Mất tự do về thể xác nhưng tự do trong tâm hồn
– Cổ đeo gông, chân vướng xiềng đang tô đậm những nét chữ trên nền lụa trắng tinh

– Một viên chức trong cỗ máy quản lý, đại diện thay mặt của thế lực đen tối .
– Tự do về thể xác nhưng mất tự do trong tâm hồn
– Khúm núm, run run, kính cẩn, vái lạy

+ Tuy trái chiều về thực trạng nhưng họ lại là những con người đồng điệu về tính cách. Đó là sự đồng điệu giữa một con người tài hoa tạo ra cái đẹp và một người đảm nhiệm, yêu và mê hồn cái đẹp. Trên bình diện xã hội, họ hoàn toàn có thể trái chiều nhau nhưng trên bình diện thẩm mỹ và nghệ thuật, họ là tri kỉ, đều là những con người yêu và mê hồn cái đẹp .
=> Hoàn cảnh cho chữ độc lập cùng những tương đương, trái chiều trong con người đã tạo nên một cảnh cho chữ “ lâu nay chưa từng có ” .

Câu 6 (trang 27 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

+ Người ra chỉ hoàn toàn có thể chiêm ngưỡng và thưởng thức cái đẹp khi tâm hồn mình trong sáng .
+ Người chiêm ngưỡng và thưởng thức chữ không chỉ chiêm ngưỡng và thưởng thức bằng thị giác mà còn bằng cả tâm hồn .
+ Cái đẹp sẽ vươn lên và thắng lợi được cái ác .

Câu 7 (trang 27 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

– Tử Văn và Huấn Cao đều là những con người mang trong mình một thái độ “ ngông ”. “ Ngông ” ở đây không phải “ ngông ngênh ” mà là thái độ hiên ngang, quật cường, đầy bản lĩnh, không khi nào đầu hàng trước cái xấu, cái ác, luôn đấu tranh bảo vệ chính nghĩa .

* Kết nối đọc – viết

Bài tập (trang 27 sgk Ngữ văn lớp 10 Tập 1):

Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) phân tích một yếu tố nghệ thuật đặc sắc trong truyện ngắn Chữ người tử tù.

Đoạn văn tham khảo:

Cảnh cho chữ trong truyện ngắn “ Chữ người tử tù ” của Nguyễn Tuân được coi là một “ cảnh tượng lâu nay chưa từng có ”. Trước hết bởi thực trạng diễn ra nó vô cùng đặc biệt quan trọng : vào buổi đêm – trước khi Huấn Cao ra pháp trường đương đầu với cái chết. Huấn Cao đã viết chữ khuyến mãi ngay viên quản ngục ngay trong ngục tù hôi hám, dơ bẩn. Cái đẹp lại được phát minh sáng tạo giữa chốn hôi hám, nhơ bẩn ; thiên lương cao quý lại toả sáng ở chính cái nơi mà bóng tối và cái ác đang ngự trị. Huấn cao – một người tù cổ đeo gông, chân vướng xiêng đang dậm tô những nét chữ tài hoa với một tư thế đĩnh đạc, hiên ngang. Viên quản ngục – người đại diện thay mặt cho sự thống trị lại trong tư thế khúm núm, kính cẩn xin chữ. Tuy trái chiều về thực trạng nhưng họ lại phát hiện sự đồng điệu giữa một con người tài hoa tạo ra cái đẹp và một người đảm nhiệm, mê hồn cái đẹp. Qua đó, tác giả đã gửi gắm thông điệp : cái đẹp luôn toả sáng trong mọi thực trạng, cái đẹp có sức cảm hoá và thắng lợi cái xấu, cái ác .
Xem thêm những bài Soạn văn lớp 10 Kết nối tri thức với đời sống hay nhất, ngắn gọn khác :

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 10 tại khoahoc.vietjack.com

Đã có app VietJack trên điện thoại cảm ứng, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi trực tuyến, Bài giảng …. không tính tiền. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS .