Các quan điểm hiện đại tiếp cận tâm lý học

Các quan điểm về tâm lý học đưa ra những cách nhìn khác nhau và tập trung chuyên sâu vào những yếu tố khác nhau. Giống như hoàn toàn có thể sử dụng nhiều loại map để tìm đường trong một khu vực – có loại map biểu lộ đường phố, cũng có map bộc lộ những mốc địa hình chính – những nhà tâm lý học cũng phát triểu nhiều chiêu thức tiếp cận để khám phá hành vi .
Ngày nay, nghành nghề dịch vụ tâm lý học gồm năm quan điểm chính. Các quan điểm này tập trung chuyên sâu vào những góc nhìn khác nhau của hành vi và những quy trình ý thức, và mỗi quan điểm khám phá hành vi theo hướng khác nhau .

Quan điểm khoa học thần kinh: máu, mồ hôi và nỗi sợ

Xét cho cùng, con người cũng là động vật bằng xương bằng thịt. Quan điểm khoa học thần kinh xem xét con người dưới góc độ sinh vật học: các tế bào thần kinh riêng lẻ kết nối với nhau như thế nào, sự di truyền của một số tính trạng từ bố mẹ và tổ tiên ảnh hưởng đến hành vi ra sao, sự hoạt động của cơ thể ảnh hưởng đến hi vọng và nỗi sợ hãi như thế nào, những hành vi nào là bản năng… Các kiểu hành vi phức tạp hơn, như phản ứng của trẻ sơ sinh với người lạ, được các nhà tâm lý học theo quan điểm khoa học thần kinh cho là bị ảnh hưởng chủ yếu bởi các thành tố sinh học. Quan điểm này bao gồm nghiên cứu về di truyền và tiến hóa, xem xét xem di truyền có thể ảnh hưởng tới hành vi như thế nào; trong đó một ngành cụ thể là khoa học thần kinh hành vi khảo sát xem não bộ và hệ thần kinh ảnh hưởng đến hành vi ra sao.

Bạn đang đọc: Các quan điểm hiện đại tiếp cận tâm lý học

Vì ở một vài góc nhìn, mỗi hành vi đều hoàn toàn có thể được chia nhỏ thành những thành tố sinh học nên quan điểm khoa học thần kinh có sức hút to lớn. Các nhà tâm lý học theo đuổi quan điểm này đã có những góp phần quan trọng vào sự hiểu biết và cải tổ đời sống loài người, từ việc chữa trị một số ít tật điếc đến điều trị cho bệnh nhân bị những rối loạn tinh thần nghiêm trọng .

Quan điểm quá trình tinh thần: tìm hiểu con người bên trong

Đối với nhiều người chưa khi nào trải qua trường học về tâm lý học, tâm lý học mở màn và kết thúc bằng quan điểm quy trình ý thức. Những người đề xướng quan điểm này cho rằng hành vi được thôi thúc bởi những lực và xung đột bên trong mà tất cả chúng ta ít có năng lực nhận ra hoặc trấn áp. Các giấc mơ hay sự lỡ lời được xem như những tín hiệu chỉ ra điều mà một người đang thực sự cảm thấy giữa vô vàn hoạt động tâm sinh lý vô thức .
Quan điểm này bắt nguồn từ một người duy nhất : Sigmund Freud, thầy thuốc người Áo đầu những năm 1900. Ý kiến cho rằng hành vi bị thống trị bởi sự vô thức đã có một ảnh hưởng tác động cách mạng đến nhận thức thế kỷ 19, không riêng gì trong tâm lý học mà còn với những nghành tương quan. Mặc dù một vài nguyên tắc bắt đầu của Freud đã bị chỉ trích can đảm và mạnh mẽ, quan điểm quy trình ý thức đương thời đã cung ứng phương tiện đi lại không chỉ để hiểu và điều trị một vài dạng rối loạn tâm lý, mà còn để hiểu những hiện tượng kỳ lạ hàng ngày như định kiến hay sự gây hấn .

Quan điểm hành vi: quan sát con người bên ngoài

Trong khi những chiêu thức khoa học thần kinh và quy trình niềm tin xem xét bên trong khung hình để xác lập nguyên do của hành vi thì quan điểm hành vi đi theo cách khác. Quan điểm này cho rằng nên tập trung chuyên sâu vào những hành vi hoàn toàn có thể quan sát và đo đạc một cách khách quan .
John B. Watson là nhà tâm lý học người Mỹ quan trọng tiên phong ủng hộ quan điểm hành vi. Làm việc trong những năm 1920, Watson là một người kiên trì trong quan điểm cho rằng một người hoàn toàn có thể thu nhận được hiểu biết không thiếu về hành vi bằng cách nghiên cứu và điều tra và đổi khác thiên nhiên và môi trường hoạt động giải trí của người đó .
Thực tế, Watson tin cậy quá sáng sủa rằng hoàn toàn có thể thu được bất kể một kiểu hành vi mong ước nào bằng cách trấn áp môi trường tự nhiên sống. Triết lý của ông được biểu lộ qua những lời sau : “ Hãy đưa cho tôi một tá trẻ nhỏ khỏe mạnh, và một quốc tế đặc biệt quan trọng của riêng tôi để nuôi dạy chúng trong đó ; tôi bảo vệ rằng sẽ chọn ngẫu nhiên và huấn luyện và đào tạo chúng trở thành bất kể kiểu chuyên viên nào mà tôi muốn : bác sĩ, luật sư, nghệ sĩ, lái buôn, thậm chí còn là người ăn xin và kẻ cướp, bất kể năng khiếu sở trường, thiên hướng, khuynh hướng, năng lực, nghề nghiệp và chủng tộc của tổ tiên người đó là như thế nào. ”
Như tất cả chúng ta sẽ thấy, quan điểm này có tương quan đến nhiều ngành khác của tâm lý học. Cùng với ảnh hưởng tác động của nó trong nghành về những quy trình học tập, quan điểm này còn có những góp phần trong nhiều nghành phong phú như điều trị những rối loạn ý thức, kiềm chế sự gây hấn, xử lý những yếu tố về tình dục hoặc chấm hết sự nghiện thuốc .

Quan điểm nhận thức: xác định nguồn gốc của sự hiểu biết

Các nỗ lực để hiểu biết hành vi dẫn nhiều nhà tâm lý học thẳng tới tinh thần. Quan điểm nhận thức tập trung vào tìm hiểu cách con người nhận thức, suy nghĩ và hiểu biết về thế giới. Trọng tâm là tìm hiểu cách con người lĩnh hội và tái hiện thế giới bên ngoài và cách suy nghĩ của chúng ta về thế giới ảnh hưởng đến hành vi như thế nào.

Xem thêm: Soạn văn lớp 6 Bài 8: Những góc nhìn cuộc sống – Hay nhất Ngữ văn 6 Chân trời sáng tạo

Nhiều nhà tâm lý học theo đuổi quan điểm này so sánh hoạt động giải trí tâm lý của con người với sự quản lý và vận hành của máy tính, cũng có sự thu nhận, truyền tải, tàng trữ và phục sinh thông tin. Dưới quan điểm này, tâm lý là quy trình giải quyết và xử lý thông tin .
Các nhà tâm lý học dựa trên quan điểm nhận thức đặt ra những câu hỏi như con người tạo quyết định hành động như thế nào, cho đến, liệu hoàn toàn có thể vừa xem tivi vừa học được không. Các yếu tố chung link những chiêu thức tiếp cận của quan điểm này là trọng tâm trong việc nghiên cứu và điều tra cách con người tâm lý và hiểu biết về quốc tế, và mối chăm sóc chung trong việc diễn đạt những quy mô và ngoại lệ trong hoạt động giải trí của trí não .

Quan điểm nhân văn: những phẩm chất độc nhất của loài người

Phủ nhận quan điểm rằng hành vi được quyết định hành động đa phần bởi những lực sinh học được thể hiện một cách tự động hóa, những quy trình vô thức, hoặc thiên nhiên và môi trường, quan điểm nhân văn cho rằng toàn bộ những thành viên nỗ lực một cách tự nhiên để sinh trưởng, tăng trưởng và sống sót trong sự trấn áp của đời sống và hành vi của họ. Các nhà tâm lý học nhân văn chủ nghĩa bảo vệ quan điểm rằng mỗi người trong tất cả chúng ta có năng lực theo đuổi và đạt tới sự triển khai xong .
Theo Card Rogers và Abraham Maslow, hai nhân vật TT trong sự tăng trưởng của quan điểm nhân văn, con người sẽ cố gắng nỗ lực đạt tới những tiềm năng khá đầy đủ nhất của bản thân nếu có thời cơ. Trọng tâm của quan điểm là ý chí tự do ( không lấy phí will ), là năng lực một người tự do quyết định hành động về hành vi và đời sống của người đó. Quan niệm ý chí tự do tương phản với thuyết quyết định luận, học thuyết cho rằng hành vi được quyết định hành động bởi những thứ vượt quá năng lực của con người .
Quan điểm nhân văn cho rằng con người có năng lực tự lựa chọn hành vi của chính người đó chứ không phải là chỉ dựa trên những chuẩn mực xã hội. Hơn bất kể một giải pháp nào khác, quan điểm này nhấn mạnh vấn đề vai trò của tâm lý học trong việc làm phong phú và đa dạng đời sống con người và giúp họ đạt được sự hoàn thành xong bản thân. Chính do đó, nó đã có những ảnh hưởng tác động quan trọng đến xã hội .