Nguồn gốc của Nhà nước là gì? Bản chất và đặc trưng của Nhà nước?

Nguồn gốc của Nhà nước ( Origin of the state ) là gì ? Nguồn gốc của Nhà nước tiếng Anh là gì ? Bản chất của Nhà nước ? Đặc trưng của Nhà nước ?

Khó có thể đưa ra một định nghĩa duy nhất về một hiện tượng phức tạp và thường xuyên biến đổi mạnh như nhà nước. Ngay cả những từ điển pháp luật nổi tiếng trên thế giới, khái niệm nhà nước cũng chỉ nêu lên được một vài đặc trưng riêng lẻ và cũng chưa thật sự đầy đủ.

1. Nguồn gốc của nhà nước là gì?

Trong lịch sử nhân loại, sự hình thành nhà nước ở nhiều khu vực khác nhau trên thế giới là một quá trình rất lâu dài, đa dạng, phức tạp và do nhiều yếu tố tác động. Theo quan điểm của học thuyết Mác – Lênin về nguồn gốc nhà nước, F. Ăng ghen trong tác phẩm “Nguồn gốc của gia đình, của chế độ tư hữu và của nhà nước ” và Lê-nin trong tác phẩm “Nhà nước và cách mạng” đã chỉ ra rằng lịch sử nhân loại đã từng trải qua chế độ cộng sản nguyên thủy, một hình thái kinh tế – xã hội đầu tiên của loài người không có giai cấp và nhà nước. Đây là xã hội được cấu thành từ các tổ chức thị tộc, là kết quả của quá trình cộng cư ổn định của những người có chung huyết thống.

Cơ sở kinh tế tài chính của thị tộc là sản xuất tập thể và chiếm hữu chung so với gia tài của thị tộc. Do việc phân phối trung bình và hiệu suất lao động thấp nên trong xã hội cộng sản nguyên thủy không có loại sản phẩm dư thừa và cũng đồng thời triệt tiêu năng lực chiếm đoạt loại sản phẩm dư thừa làm của riêng. Theo F. Ăng-ghen, thực ra trong thị tộc đã có sự phân công lao động nhưng đó là sự phân công mang đặc thù tự nhiên giữa các thành viên khác nhau của thị tộc để thực thi những việc làm thích hợp, đó không phải là sự phân công lao động xã hội do vị thế khác nhau trong sản xuất và đời sống. Trong thị tộc cũng sống sót một mạng lưới hệ thống quản trị triển khai quyền lực tối cao gồm có : Hội đồng thị tộc : Đây là tổ chức triển khai quyền lực tối cao cao nhất của thị tộc, gồm có những thành viên đã trưởng thành, có quyền luận bàn dân chủ và đưa ra những quyết định hành động tập thể về toàn bộ những yếu tố quan trọng có tương quan đến thị tộc, về việc triển khai các giải pháp cưỡng chế so với thành viên không triển khai theo đúng quyết định hành động của thị tộc. Đứng đầu thị tộc là tù trưởng và thủ lĩnh quân sự chiến lược do Hội nghị toàn thể thị tộc bầu ra trong số những người nhiều tuổi, nhiều kinh nghiệm tay nghề và có uy tín nhất trong hội đồng. Về nguyên tắc, tù trưởng và thủ lĩnh quân sự chiến lược không có một độc quyền riêng nào. Ngoài ra, trong xã hội nguyên thủy đã có những cách tổ chức triển khai quyền lực tối cao cao hơn thị tộc như bào tộc, bộ lạc, liên minh bộ lạc, nhưng do thực chất có chung cơ sở kinh tế tài chính, nên những tổ chức triển khai này cũng giống thị tộc. Như vậy, quyền lực tối cao trong xã hội thị tộc là quyền lực tối cao xã hội, không tách rời xã hội. Do lực lượng sản xuất tăng trưởng, năng lực lao động của con người tăng trưởng nhanh gọn, năng xuất lao động không ngừng tăng lên dẫn đến ba lần phân công lao động : 1 ) Chăn nuôi tách khỏi trồng trọt ; 2 ) Thủ công nghiệp tách khỏi nông nghiệp ; 3 ) Buôn bán tăng trưởng và thương nghiệp Open. Nhờ có phân công lao động nên hiệu suất lao động và mẫu sản phẩm xã hội tăng lên nhanh gọn, từ đó Open loại sản phẩm dư thừa và làm phát sinh năng lực chiếm đoạt loại sản phẩm dư thừa đó. Lợi dụng lợi thế của mình, những người có vị thế trong hội đồng thị tộc – bộ lạc đã chiếm đoạt loại sản phẩm dư thừa của tập thể, dẫn đến hệ quả là tư hữu Open. Chính tư hữu Open đã dẫn đến nguyên tắc bình đẳng bị phá vỡ. Mâu thuẫn giai cấp phát sinh và dần tăng trưởng tới mức “ không hề điều hòa được ”. Chính sống sót xã hội đổi khác dẫn đến sự thiết yếu phải có một phương pháp tổ chức triển khai quyền lực tối cao mới sửa chữa thay thế. Tổ chức đó là công cụ quyền lực tối cao của giai cấp nắm lợi thế về kinh tế tài chính và là tổ chức triển khai thực thi sự thống trị giai cấp. Tổ chức đó chính là nhà nước một cỗ máy trấn áp đặc biệt quan trọng của giai cấp này với giai cấp khác .

Xem thêm: Chức năng của Nhà nước là gì? Chức năng của Nhà nước Xã hội chủ nghĩa?

Như vậy, theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, tiền đề kinh tế tài chính cho sự sinh ra nhà nước là chính sách tư hữu tài sản. Tiền đề xã hội cho sự sinh ra nhà nước là sự phân loại xã hội thành các giai cấp ( hoặc các những tầng lớp xã hội ) mà giữa các giai cấp, những tầng lớp đó, những quyền lợi cơ bản đối kháng nhau đến mức không hề điều hòa được. Chính thế cho nên, “ nhà nước ” được hiểu là “ hình thức ( phương pháp ) tổ chức triển khai xã hội có giai cấp, là tổ chức triển khai quyền lực tối cao chính trị công cộng đặc biệt quan trọng, có công dụng quản trị xã hội để ship hàng quyền lợi trước hết cho giai cấp thống trị và triển khai những hoạt động giải trí phát sinh từ thực chất của xã hội. ” Thực tế lịch sử dân tộc sinh ra nhà nước sơ khai rất phong phú, do rất nhiều nguyên do khác nhau. Ngoài hai nguyên do kinh tế tài chính và nguyên do xã hội, sự Open nhà nước sơ khai ( hay còn gọi là nhà nước tiền công nghiệp ) còn có nhiều tác nhân khác, với mức độ ảnh hưởng tác động nhiều ít, trực tiếp hoặc gián tiếp rất khác nhau, trong đó có : – Yếu tố bên trong, như vị trí địa lý, thổ nhưỡng, khí hậu, nguồn cung ứng thức ăn, giao thông vận tải … Chính những yếu tố này là cơ sở để lôi cuốn sự tập trung chuyên sâu dân cư, khiến cho có nơi này nhà nước sinh ra sớm hơn nơi khác, trở thành TT kinh tế tài chính – chính trị – văn hóa truyền thống sớm hơn các vùng khác ; – Yếu tố bên ngoài, như nhu yếu hợp nhất các hội đồng dân cư tạo sự thuận tiện cho tăng trưởng kinh tế tài chính, giao lưu kinh doanh ( Inter-Polity Trade ) ; nhu yếu tự vệ trước năng lực cuộc chiến tranh ( War ) ; sự sinh ra hay tăng trưởng của các nhà nước láng giềng ( Tributary or Client State Formation ) ; sự cạnh tranh đối đầu về sinh thái xanh và chủng tộc ( ethnic and ecological competition ) ; sự tăng trưởng về vũ khí quân sự chiến lược của các nhà nước láng giềng ( military technology ) … ; – Các yếu tố văn hóa – kinh tế tài chính – khoa học, kĩ thuật, như sự sinh ra của chữ viết, sự sinh ra của các thành thị, sự tân tiến về kĩ thuật, sự sinh ra của tôn giáo, sự tập trung chuyên sâu hóa về chính trị, sự thống nhất về tư tưởng, ý thức hệ.

Nguồn gốc của Nhà nước tiếng anh là “Origin of the state”.

3. Bản chất của nhà nước:

Từ xưa đến nay, các yếu tố về nhà nước luôn là tâm điểm tranh luận của triết học, luật học, chính trị học trên quốc tế, bởi lẽ nhà nước là một hiện tượng kỳ lạ xã hội rất phức tạp, phong phú, và đặc biệt quan trọng luôn hoạt động và đổi khác theo thời hạn. Bản chất nhà nước là điều cốt lõi trong nhà nước, lao lý sự hoạt động, sống sót và tăng trưởng của nhà nước, lao lý nội dung, hoạt động giải trí và mục tiêu sống sót của nhà nước .

Xem thêm: Phong tục tập quán là gì? Nguồn gốc, ý nghĩa và lấy ví dụ?

Theo học thuyết Mác – Lênin, thực chất nhà nước được biểu lộ ở hai phương diện là vai trò xã hội ( tính xã hội ) và tính giai cấp. Hai phương diện này lại liên tục được bộc lộ một cách rõ nét trải qua những đặc thù, những tính năng cơ bản, cỗ máy nhà nước, ở hình thức, chính sách chính trị. Cũng giống như các hiện tượng kỳ lạ xã hội khác, hai phương diện này vừa có sự thống nhất, vừa có sự xích míc nội tại.

a. Vai trò xã hội (tính xã hội) của nhà nước

Một thuộc tính khách quan, phổ cập của mọi nhà nước đó là vai trò xã hội ( tính xã hội ) của nhà nước. Khách quan vì đây là thuộc tính không nhờ vào vào ý muốn con người. Phổ biến vì nó sống sót ở mọi nhà nước, không phân biệt kiểu nhà nước nào. Thứ nhất, để sống sót và tăng trưởng, nhà nước nào cũng phải chăm sóc xử lý các yếu tố chung của xã hội. Trước tiên nhà nước được hiểu là một tổ chức triển khai quyền lực tối cao công cộng. Chẳng hạn, người Nước Ta ngay từ tấm bé đều biết đến hai hình ảnh “ nước dâng đến đâu, núi đồi cao đến đó ” ( Sự tích Sơn Tinh – Thủy Tinh ) và hình ảnh “ một cậu bé ba tuổi nhổ tre đánh giặc ” ( Sự tích Thánh Gióng ). Hai hình ảnh đó nhắc nhở dân cư Nước Ta rằng ngay từ đầu dân tộc bản địa này đã phải xử lý hai nhu yếu thường trực, khách quan của xã hội đó là nhu yếu trị thủy và chống giặc ngoại xâm. Để xử lý những việc làm này yên cầu phải có sự link, một sự tổ chức triển khai thành một thực thể cao hơn làng ( công xã nông thôn ). Hai yếu tố trị thủy và chống giặc ngoại xâm không mặc nhiên sinh ra nhà nước, nhưng là những yếu tố khởi đầu, thôi thúc nhanh quy trình hình thành nhà nước ở Nước Ta và đồng thời lao lý công dụng của nhà nước sau này. Tính xã hội ở đây thậm chí còn còn phát sinh sớm và có trước cả tính giai cấp. Điều này không phải ngoại lệ vì các nhà nước tiên phong ở Phương Đông như Ai Cập, Lưỡng Hà, Trung Quốc, ấn Độ cổ đại, thậm chí còn là các nhà nước ở Phương Tây như Hy Lạp hay La Mã, nhà nước cũng phát sinh từ xã hội và thứ nhất sự sinh ra của nó là với vai trò là một tổ chức triển khai quyền lực tối cao công cộng, duy trì trật tự, không thay đổi xã hội. Thứ hai, bất kể nhà nước nào cũng sẽ không hề sống sót, tăng trưởng được nếu như giai cấp thống trị tuyệt đối không chú ý quan tâm, chăm sóc, bảo vệ quyền lợi và nghĩa vụ của các giai cấp, những tầng lớp khác, kể cả những giai tầng không có quan điểm, lời nói giống với giai cấp mình. Chẳng hạn, trong Bộ Quốc triều hình luật thời Lê ở Nước Ta có rất nhiều những pháp luật bảo vệ quyền lợi và nghĩa vụ của những người yếu thế trong xã hội như người già, phụ nữ, trẻ nhỏ, nô lệ, người tàn tật, người cô quả … Không những thế, Bộ luật này còn có nhiều pháp luật rõ ràng nghĩa vụ và trách nhiệm của quan lại và hệ quả pháp lý trong trường hợp quan lại không triển khai hoặc triển khai không đúng trách nhiệm của mình .

Xem thêm: Ý thức là gì? Nguồn gốc và bản chất của ý thức? Lấy ví dụ?

Hay trong Bộ luật Hammurabi ở Lưỡng Hà cổ đại ở Điều 2 có lao lý về nghĩa vụ và trách nhiệm của Thẩm phán : “ Nếu thẩm phán xử một vụ kiện mà ra phán quyết bằng văn bản, nếu sau đó phát hiện lỗi trong văn bản là do lỗi của thẩm phán, thẩm phán sẽ phải trả 12 lần giá trị tiền phạt mà ông ta đã nhu yếu bồi thường trong vụ kiện, đồng thời ông ta sẽ bị buộc phải rời khỏi ghế thẩm phán vĩnh viễn và không khi nào hoàn toàn có thể trở thành thẩm phán lần nữa ”. Quy định về nghĩa vụ và trách nhiệm của thẩm phán cho thấy thời kỳ này rất coi trọng công tác làm việc xét xử, rất coi trọng trách nhiệm xét xử công minh của thẩm phán. Cũng trong Bộ luật này đã có 1 số ít pháp luật bảo vệ quyền hạn của người phụ nữ. Chẳng hạn như pháp luật người chồng phải có nghĩa vụ và trách nhiệm yêu thương, chăm nom người vợ ở Điều 128 : “ Nếu người chồng lấy vợ, nhưng không quan hệ sinh lý với người vợ đó, thì người phụ nữ này không phải là vợ của y. ” * Hoặc pháp luật người vợ có quyền ly hôn khi người chồng đi khỏi nhà không có nguyên do ở Điều 136 : “ Nếu người chồng bỏ nhà đi không rõ nguyên do, khi anh ta trở lại, người vợ có quyền ly dị. ” Không những thế luật còn lao lý người chồng không được bỏ vợ khi biết người vợ mắc bệnh nặng. Người chồng phải có nghĩa vụ và trách nhiệm nuôi nấng người vợ cho đến hết đời. Thứ ba, mức độ bộc lộ và thực thi vai trò xã hội của các nhà nước không trọn vẹn giống nhau. Tính xã hội của nhà nước chịu sự pháp luật, chịu sự ảnh hưởng tác động của nhiều yếu tố như : thể chế chính trị, sự tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội, các mối tương quan lực lượng, truyền thống lịch sử, phong tục tập quán ; thực trạng lịch sử vẻ vang, việc cam kết và thực thi các điều ước quốc tế …

Nhiều nhà nước đương đại hiện nay đã thực hiện rất nhiều những chính sách xã hội như chính sách xóa đói giảm nghèo, chính sách an sinh xã hội, chính sách lao động – việc làm, chính sách bảo vệ môi trường, chính sách về phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội….Nhiều nhà nước đều tuyên bố và cam kết xây dựng nhà nước pháp quyền, nhà nước dân chủ ở đó quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Họ thiết lập cơ chế phân quyền, cơ chế giám sát bên trong giữa các cơ quan nhà nước, giữa các đảng phái chính trị và giám sát bên ngoài nhằm kiểm soát hành vi của công quyền. Trong phạm vi quốc tế hiện nay, sự phát triển và phát huy vai trò ngày càng lớn của các hình thức tổ chức tự nguyện và tự quản phi vụ lợi.

Xã hội văn minh cũng tận mắt chứng kiến vai trò ngày càng lớn của các công ty xuyên vương quốc trong việc phân phối tri thức và công nghệ tiên tiến quan trọng nhất cho các nền kinh tế tài chính. Các tổ chức triển khai xã hội dân sự đóng vai trò tư vấn chủ trương, phản biện xã hội, tổ chức triển khai các việc làm công ích để cung ứng các nhu yếu của hội đồng xã hội mà nhà nước và thị trường không đủ năng lực tiếp đón. Nhà nước không chỉ đơn thuần định ra, thiết lập các quy tắc chính thức, vận dụng cưỡng chế bắt các tổ chức triển khai và cá thể phải tuân theo, mà nhà nước còn là một “ đấu thủ quan trọng nhất trong các game show kinh tế tài chính ”. Trong xã hội văn minh, trước những biến hóa to lớn đang diễn ra trong đời sống chính trị – xã hội ở các vương quốc khác nhau, vai trò của nhà nước và dịch vụ công cùng các nhu yếu về bảo vệ bảo đảm an toàn, bảo mật an ninh không ngừng tăng lên.

b. Tính giai cấp của nhà nước

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, nhà nước nào cũng có tính giai cấp thâm thúy. Hay nói cách khác, tính giai cấp của nhà nước cũng là một thuộc tính khách quan và thông dụng sống sót ở mọi nhà nước. Điều này biểu lộ ở những nội dung sau : Thứ nhất, nhà nước chỉ sinh ra trong xã hội có giai cấp. Hay nói cách khác. trong chính sách cộng sản nguyên thủy, khi chưa có tư hữu Open, chưa có sự phân hóa giai cấp, thì ở đó chưa có nhà nước .

Xem thêm: Ngày 19/8 là ngày gì? Nguồn gốc và ý nghĩa của ngày 19/8?

Thứ hai, nhà nước là do giai cấp thống trị xã hội tổ chức triển khai nên, Giao hàng quyền hạn đa phần, trước hết là cho giai cấp thống trị xã hội. Từ khi nhà nước Open đến nay thì tùy thuộc vào rất nhiều yếu tố như chính sách chính trị, tương quan lực lượng giai cấp, những điều kiện kèm theo kinh tế tài chính, văn hóa truyền thống xã hội, đảng phái, toàn cảnh kinh tế tài chính, quốc tế vv … mà mức độ bộc lộ cũng như phương diện thực thi tính giai cấp luôn có sự khác nhau nhất định. Chẳng hạn, trong nhà nước phong kiến Nước Ta, tính giai cấp được biểu lộ ở chỗ nhà nước là do giai cấp thống trị tổ chức triển khai nên, bảo vệ quyền lợi và nghĩa vụ cho nhà vua, giai cấp địa chủ. Thông qua việc phong cấp đất cho quý tộc, pháp lý cũng có sự ưu tiên cho những quan lại trong cỗ máy nhà nước, ví dụ Điều 3 của Bộ luật Hồng Đức về chính sách Bát nghị. Tuy nhiên, xét tổng lực thì mức độ bộc lộ, mức độ thực thi quyền lực tối cao ở các triều đại ở Nước Ta cũng không trọn vẹn giống nhau. Trong lịch sử vẻ vang Nước Ta có những triều đại Open những vị vua anh minh, triển khai nhiều cuộc cải cách thành công xuất sắc như dưới thời trị vì của vua Lý Thánh Tông, Trần Nhân Tông, Lê Thánh Tông và nhiều vị vua khác. Thứ ba, sự thống trị của giai cấp được biểu lộ trên ba mặt là kinh tế tài chính, chính trị và tư tưởng. Xét một cách lô-gích, trải qua nhà nước, giai cấp thống trị về kinh tế tài chính trở thành giai cấp thống trị về chính trị. Cũng vì nắm được quyền lực tối cao nhà nước, hệ tư tưởng của giai cấp thống trị trở thành hệ tư tưởng thống trị xã hội. Quyền lực chính trị do nhiều tổ chức triển khai thực thi, nhưng nhà nước là công cụ hầu hết của quyền lực tối cao chính trị. Tóm lại, theo cách hiểu của chủ nghĩa Mác – Lênin, nhà nước là một cỗ máy, công cụ quyền lực tối cao đặc biệt quan trọng, là một tổ chức triển khai đặc biệt quan trọng của quyền lực tối cao chính trị, cỗ máy để triển khai nền chuyên chính của giai cấp thống trị xã hội, bảo vệ thực thi những trách nhiệm giai cấp và những trách nhiệm chung phát sinh từ thực chất của xã hội.

4. Đặc trưng của nhà nước:

Các nhà nước trong lịch sử vẻ vang có sự khác nhau về thực chất, nhưng toàn bộ các nhà nước đều có những đặc trưng ( tín hiệu ) cơ bản chung. Những đặc trưng này để phân biệt nhà nước với các tổ chức triển khai chính trị – xã hội, với tổ chức triển khai thị tộc nguyên thủy trước kia. Hiện nay có nhiều ý niệm khác nhau về những đặc trưng hầu hết của nhà nước, nhưng về cơ bản có hai luồng quan điểm cơ bản sau đây :

Quan niệm thứ nhất có tính truyền thống thể hiện trong các giáo trình Lý luận nhà nước và pháp luật nêu rõ nhà nước có 5 đặc trưng cơ bản sau đây:

Thứ nhất, Nhà nước là tổ chức triển khai quyền lực tối cao chính trị công cộng đặc biệt quan trọng với cỗ máy triển khai cưỡng chế và quản trị đời sống xã hội. Thứ hai, Nhà nước có chủ quyền lãnh thổ và thực thi sự quản trị dân cư theo theo các đơn vị chức năng hành chính chủ quyền lãnh thổ ( dấu hiện dân cư và chủ quyền lãnh thổ ) .

Xem thêm: Ngân hàng Trung ương là gì? Nguồn gốc của ngân hàng trung ương?

Thứ ba, nhà nước có chủ quyền lãnh thổ vương quốc. Thứ tư, nhà nước là tổ chức triển khai duy nhất có quyền phát hành pháp lý và bảo vệ sự thực hiện pháp lý.

Thứ năm, nhà nước quy định các loại thuế và thực hiện thu thuế dưới hình
thức bắt buộc.

– Đặc trưng 1: Nhà nước là tổ chức quyền lực chính trị công cộng đặc biệt với bộ máy thực hiện cưỡng chế và quản lý đời sống xã hội.

Khi Open nhà nước đã lập nên quyền lực tối cao chính trị đặc biệt quan trọng. Nhà nước là tổ chức triển khai quyền lực tối cao đặc biệt quan trọng, không còn hoà nhập với dân cư nữa. Không những thế, nhà nước còn có cỗ máy cưỡng chế gắn liền vớiquân đội, công an, nhà tù, trại giam và những cơ quan cưỡng chế khác. Đây là những cơ quan mà không sống sót trong chính sách thị tộc nguyên thủy cũng như trong các tổ chức triển khai khác. Bản chất của quyền lực tối cao chính trị của nhà nước thuộc về một thiểu số giai cấp thống trị. Cùng với sự tăng trưởng của xã hội, cỗ máy nhà nước đã được hoàn thành xong để triển khai quản trị xã hội.

– Đặc trưng 2: Nhà nước có lãnh thổ và thực hiện sự quản lý dân cư theo theo các đơn vị hành chính lãnh thổ (dấu hiện dân cư và lãnh thổ).

Phạm vi triển khai quyền lực tối cao của nhà nước là trên hàng loạt chủ quyền lãnh thổ nhà nước. Nhà nước quản trị dân cư theo các đơn vị chức năng hành chính, không nhờ vào vào quan điểm chính trị, giới tính, huyết thống, nghề nghiệp nhằm mục đích bảo vệ cho sự quản trị tập trung chuyên sâu, thống nhất của nhà nước. Mối quan hệ giữa người dân với nhà nước được bộc lộ rõ nhất trải qua chế định quốc tịch, một chế định xác lập sự phụ thuộc vào của công dân vào một nhà nước nhất định và tương ứng, nhà nước cũng phải có những nghĩa vụ và trách nhiệm nhất định so với công dân của mình. Việc quản trị dân cư theo chủ quyền lãnh thổ ở đây không giản đơn chỉ vận dụng so với người mang quốc tịch nước thường trực mà cả với người quốc tế, mặc dầu quy chế pháp lý của người quốc tế hạn chế và khác với công dân nước thường trực.

– Đặc trưng 3: Nhà nước có chủ quyền quốc gia

Chủ quyền vương quốc là quyền tối cao của nhà nước về đối nội và độc lập về đối ngoại. Hay nói cách khác, chủ quyền lãnh thổ vương quốc là quyền tự quyết của vương quốc đó về các yếu tố đối nội và đối ngoại. Nhà nước là người đại diện thay mặt chính thức, đại diện thay mặt về mặt pháp lý cho toàn xã hội về đối nội và đối ngoại. Chủ quyền vương quốc bộc lộ tính độc lập và không nhờ vào của nhà nước trong việc xử lý các việc làm đối nội và đối ngoại của mình. Khái niệm chủ quyền lãnh thổ vương quốc cũng chỉ là khái niệm tương đối. Ngày nay, trong toàn cảnh toàn thế giới hóa, hội nhập quốc tế, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ vương quốc không như nhau với đóng cửa không giao lưu với các vương quốc, các tổ chức triển khai quốc tế khác. Ngược lại, việc tham gia hợp tác quốc tế cũng không có nghĩa là đánh mất chủ quyền lãnh thổ vương quốc. Nhà nước cũng như mọi sự vật, hiện tượng kỳ lạ khác không hề sống sót trong sự tách rời, khác biệt với các vương quốc khác. Xu hướng toàn thế giới hóa lúc bấy giờ cho thấy nhà nước nào cũng tham gia vào nhiều tổ chức triển khai quốc tế, forum quốc tế và cùng san sẻ quyền lợi, cùng gánh vác những nghĩa vụ và trách nhiệm khác nhau. Ví dụ : Nước Ta đang tham gia các tổ chức triển khai quốc tế như : ASEAN, FAO, IAEA, ILO, IMF, UN, UNCTAD, UNESCO, WFTU, WHO, WIPO, WMO, APEC, ASEM … ; Nhiều yếu tố toàn thế giới phát sinh yên cầu sự chung sức của nhiều vương quốc : AIDS, Cúm gia cầm H5N1, Nạn khủng bố, môi trường tự nhiên …

– Đặc trưng 4: Nhà nước là tổ chức duy nhất có quyền ban hành pháp luật và đảm bảo sự thực hiện pháp luật.

Nhà nước là đại diện thay mặt chính thức cho toàn xã hội. Chỉ có nhà nước mới có quyền phát hành pháp lý và quản trị dân cư, các hoạt động giải trí xã hội bằng pháp lý. Pháp luật có tính bắt buộc chung, được bảo vệ thực thi bằng nhà nước với các giải pháp tổ chức triển khai, cưỡng chế, thuyết phục tùy theo thực chất nhà nước và những điều kiện kèm theo khách quan khác. Các tổ chức triển khai thị tộc nguyên thủy và với các tổ chức triển khai phi nhà nước không có đặc trưng này ..

– Đặc trưng 5: Nhà nước có quyền định ra và thu các loại thuế dưới hình thức bắt buộc

Nhà nước nào cũng có quyền định ra và thu các loại thuế dưới hình thức bắt buộc. Thuế được sử dụng để nuôi sống cỗ máy nhà nước, thực thi các hoạt động giải trí chung của toàn xã hội. Mục đích cơ bản của việc thu thuế là để nuôi sống một cỗ máy nhà nước, những cán bộ công chức, những người không trực tiếp làm ra của cải vật chất cho xã hội. Chỉ nhà nước mới được thu thuế, các tổ chức triển khai khác không phải là nhà nước không có đặc trưng này. Chẳng hạn, một lớp học thu quĩ lớp để ship hàng cho việc làm của lớp ; Đoàn người trẻ tuổi thu đoàn phí để tri trả cho hoạt động giải trí Đoàn ; Câu lạc bộ bóng đá thu tiền để tri trả cho hoạt động giải trí chung … đó không phải là thu thuế.

Từ vấn đề bộ máy nhà nước, dân cư và lãnh thổ, chủ quyền quốc gia thực chất đều do pháp luật và đương nhiên vấn đề thuế cũng vậy, đây là những vấn đề quan trọng, cần thiết và đều là đối tượng điều chỉnh của pháp luật. Tuy nhiên mục đích của việc đưa ra 5 đặc trưng cuối cùng là để chỉ ra những đặc điểm riêng của nhà nước mà các tổ chức, đơn vị phi nhà nước không có được.

Quan niệm thứ hai về ba đặc trưng cấu thành nhà nước:

Từ đầu thế kỷ XX, một học giả người Đức có tên là Georg Jellinek đã đưa ra luận thuyết ba yếu tố ( Drei-Elemente-Lehre ) trong đó chứng minh và khẳng định một nhà nước có ba điều kiện kèm theo cấu thành gồm có dân cư ( Staatsvolk ), chủ quyền lãnh thổ ( Staatsgebiet ) và chủ quyền lãnh thổ ( Staatsgewalt ). 68 Đây cũng là ba đặc trưng riêng có của nhà nước để phân biệt với các tổ chức triển khai khác. Luận thuyết ba yếu tố của Georg Jellinek được nhắc đến rất nhiều trong các khu công trình khoa học về nhà nước. Nhiều cuốn từ điển luật học nổi tiếng trên quốc tế cũng dựa trên luận thuyết này để đưa ra khái niệm nhà nước. Chẳng hạn, theo Từ điển luật học ) ở Đức của tác giả Creifelds, nhà nước được hiểu là “ một hội đồng của các các cá thể trong một tổ chức triển khai chính trị của mình, tổ chức triển khai ấy gồm có chủ quyền lãnh thổ ( ein Staatsgebiet ), dân cư ( ein Staatsvolk ) và mạng lưới hệ thống chính quyền sở tại có chủ quyền lãnh thổ ( eine Staatsgewalt ). ” 69 Tương tự, theo Từ điển lịch sử vẻ vang pháp lý Châu Âu của tác giả Koebler, nhà nước là một tổ chức triển khai thỏa mãn nhu cầu ba điều kiện kèm theo dân cư, chủ quyền lãnh thổ và quyền lực tối cao. Nhà nước trước hết phải có dân cư, gồm có những người có cùng chung một quốc tịch. Ngoài ra, nhà nước nào cũng có một chủ quyền lãnh thổ số lượng giới hạn, trong đó dân cư sinh sống và tổ chức triển khai quyền lực tối cao. Bên cạnh đó, nhà nước phải có chủ quyền lãnh thổ, chủ quyền lãnh thổ ấy bộc lộ ở việc quản trị của nhà nước so với dân cư theo chủ quyền lãnh thổ, biểu lộ ởquyền tự quyết của nhà nước đó trong các yếu tố đối nội và đối ngoại. Nhà nước hoàn toàn có thể được gọi tắt, trải qua những đại diện thay mặt như các cơ quan nhà nước, nhân viên cấp dưới nhà nước hoặc các tổ chức triển khai. Nhà nước theo nghĩa là pháp nhân của luật công như ở Đức lúc bấy giờ gồm có liên bang và tiểu bang. Tùy cách lý giải về chính trị mà nhà nước hoàn toàn có thể được lý giải thành nhà nước công an, nhà nước pháp quyền, nhà nước xã hội, Nhà nước phúc lợi chung.

Source: https://evbn.org
Category: Góc Nhìn