Lễ hội Gầu Tào Sapa có điều gì mà đặc biệt đến vậy?

1Ý nghĩa của cái tên ‘Gầu Tào’ và người Mông cầu xin gì trong dịp lễ hội đặc biệt này?

Trong tiếng Mông, ‘ Gầu Tào ’ có nghĩa là đi dạo ngoài trời. Bởi thế nên lễ hội Gầu Tào được hiểu nôm na là hội xuân được tổ chức triển khai ngoài trời. Vào dịp hội xuân lớn nhất năm này, người Mông thường dâng lên những vị thần linh trong đời sống văn hóa truyền thống tâm linh của họ ước mong cầu con, cầu sức khỏe thể chất, cầu gặp mọi điều như mong muốn, mùa màng bội thu, người dân trong bản có được đời sống ấm no, sung túc và thịnh vượng .Bầu không khí vui nhộn, sôi động nơi hội Gầu Tào

2Nguồn gốc của lễ hội Gầu Tào Sapa

Hội Gầu Tào vốn là một lễ hội độc lạ đã Open từ rất lâu trong đời sống của người Mông tại những buôn làng ở dãy Hoàng Liên Sơn vào dịp xuân về. Tuy nhiên, trong vài năm trở lại đây, hội xuân lớn nhất này đã được tổ chức triển khai tại những buôn làng khác có người Mông sinh sống như Pha Long – Mường Khương, San Sả Hồ, Phong Liên – Bảo Thắng, tạo nên bầu không khí đầu xuân vui mừng, rộn ràng khắp những bản làng người Mông sinh sống .

Theo những truyền thuyết xưa kể lại, trước kia, những cặp vợ chồng người Mông nếu cưới nhau đã lâu nhưng vẫn không sinh được con cái, nếu muốn sinh con được như ý, người chồng sẽ lên một quả đồi nào đó và cầu xin các vị thần đồi, thần núi ‘xanh hấu tào, xanh hấu pề’ với hy vọng các vị thần này phù hộ cho gia đình sinh được một người con trai như ý muốn. Sau đó, gia đình này sẽ bắt đầu tổ chức hội Gầu Tào trong 3 năm hoặc 5 năm và mời anh em, họ hàng và xóm giềng đến chia vui cũng như cùng nhau dâng lời chúc tụng, tạ ơn các vị thần đã phù trợ và giúp đỡ. Nếu như sau thời gian đó mà người vợ may mắn thụ thai và sinh được người con như ý muốn, gia đình đó sẽ tiếp tục tổ chức lễ hội Gầu Tào như lời họ đã hứa đã hứa với các vị thần đồi, thần núi trước đó.

Hội Gầu Tào là lễ hội xuân lớn nhất của tộc người Mông, trở thành dịp để mọi người quây quần bên nhau sau một năm làm lụng khó khăn vất vảCũng chính từ lúc ấy, lễ hội Gầu Tào đã Open trong đời sống văn hóa truyền thống của tộc người Mông tại những buôn làng ở dãy Tây Bắc hùng vĩ. Trước kia, hội vốn dĩ đơn thuần mang ý nghĩa gắn liền với việc cầu xin đường con cháu thuận tiện và do một mái ấm gia đình nào đó trong buôn làng đứng lên tổ chức triển khai. Và có một điểm đặc biệt quan trọng rằng trước kia, chỉ có những mái ấm gia đình nào khá giả, phong phú trong làng mới hoàn toàn có thể tổ chức triển khai lễ hội đặc biệt quan trọng này. Tuy nhiên, trong những năm trở lại đây, lễ hội Gầu Tào đã được tổ chức triển khai liên tục và dần dà trở thành một lễ hội rộn ràng, náo nhiệt trong hội đồng người Mông. Bởi thế nên không chỉ cầu con cháu, lễ hội Gầu Tào thời nay còn là dịp để người dân cầu sức khỏe thể chất, suôn sẻ, cầu cho mùa màng bội thu, đời sống người dân ấm no, sung túc .

3Thời gian diễn ra lễ hội Gầu Tào Sapa là khi nào?

Theo truyền thống cuội nguồn trước kia, lễ hội Gầu Tào thường được tổ chức triển khai từ ngày mùng 2 đến ngày mùng 4 Tết Âm Lịch. Ngoài ra, nhiều vùng khác có người Mông sinh sống thường chọn ngày thìn ( rồng ) tiên phong trong năm để tổ chức triển khai hội với mong ước một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu .

4Khám phá những nét đặc sắc trong hội Gầu Tào – ngày hội xuân lớn nhất của cộng đồng người Mông

Trước kia, việc tổ chức triển khai hội Gầu Tào sẽ do một mái ấm gia đình trong bản đứng ra tổ chức triển khai với sự trợ giúp của những người đồng đội, họ hàng thân thích và cả những già làng, trưởng bản. Khi đó, mái ấm gia đình chủ hội phải nhờ đến một người có uy tín và kinh nghiệm tay nghề nhất buôn làng đảm nhiệm vai trò chủ lễ. Người chủ lễ này sẽ cùng ới mái ấm gia đình chọn ra một người làm chủ cúng cũng như một đội làm trách nhiệm bảo vệ lễ hội và một đội đảm nhiệm vai trò nấu ăn Giao hàng người dân về tham gia hội .Thường thì hội Gầu Tào sẽ được tổ chức triển khai tại những khu vực đất đai phẳng phiu, có diện tích quy hoạnh thoáng đãng cũng như sức chứa lý tưởng cho nhiều người tham gia, hoàn toàn có thể là trên một quả đồi ví dụ điển hình. Vào trước ngày diễn ra lễ hội, mái ấm gia đình chủ hội sẽ cử người dựng cây nêu với mục tiêu báo hiệu cho dân làng biết khu vực tổ chức triển khai hội Gầu Tào năm nay là ở đâu và để mọi người rủ nhau đến tham gia. Ngoài ra, so với những người họ hàng, bạn bè thân thích ở xa, mái ấm gia đình sẽ cử người đi mời họ trở về tham gia ngày hội xuân lớn nhất trong năm cùng mái ấm gia đình. Một điểm đặc biệt quan trọng là mọi người trong làng khi biết tin cũng sẽ tự thông tin với nhau và tụ tập về xem hội, tạo nên bầu không khí náo nhiệt và ngày càng tăng tình đoàn kết, gắn bó giữa mọi người trong buôn làng với nhau .Biểu tượng chính không hề thiếu trong lễ hội Gầu Tào của người Mông chính là cây nêu, bởi đây là loài cây gắn liền với sự rất linh, chính thế nên cây nêu dùng trong hội luôn phải trải qua quy trình tinh lọc kỹ càng, cẩn trọng. Cây nêu này phải là cây thẳng, không bị sâu, không bị cụt ngọn và quan trọng nhất là không bị đổ .Trước khi thực thi chặt cây, người chủ cúng hoặc chủ nhà phải thắp hương xin những vị thần linh để được chặt cây, sau đó mới triển khai chặt cây nêu mang về. Một điều cần quan tâm là cây nêu bị chặt không được đổ xuống đất, ngọn cây phải ngả hướng về phía Đông. Và trên đường khiêng cây về mang chôn cũng không được đặt cây xuống đất hoặc để người khác bước qua .Sau khi mang được cây về, người chủ cúng hoặc chủ nhà cũng chưa được dựng cây lên ngay lập tức mà phải mổ gà, thắp hương khấn những vị thần đồi, thần núi để xin phép ‘ họ ’ chấp thuận đồng ý cho mái ấm gia đình tổ chức triển khai hội ở tại điểm đó rồi mới thực thi dựng cây nêu lên. Tùy theo từng vùng mà số lượng cây nêu dựng lên sẽ khác nhau. Người Mông ở những vùng Mường Khương, Sapa sẽ dựng một cây nêu, trong khi người dân tại những buôn làng ở vùng Yên Minh, Đồng Văn và Hà Giang thường dựng ba cây .

Theo quan niệm của người Mông, cây nêu chính là cầu thang giúp đưa những lời cúng đến được vị trí của các vị thần ở trời cao, trong khi người Mông tại vùng Hà Giang tin rằng ba cây nêu của họ chính là ba chiếc cột chống trời. Ngọn nêu luôn phải quay về hướng Đông bởi theo quan niệm của người Mông, đó chính là hướng của sự sinh sôi nảy nở dồi dào. Thường thì trên thân cây nêu, người Mông sẽ treo một dải vải chàm màu đen hoặc đỏ, một cút rượu, một túm ngô, thóc cùng một xâu tiền bạc. Còn dưới gốc nêu, họ sẽ đặt một chum rượu to dùng để thết đãi mọi người đến tham dự.

Sau khi hoàn tất khâu chuẩn bị sẵn sàng, đợt nghỉ lễ và hội chính của hội Gầu Tào sẽ được diễn ra. Và trong hai phần này có những điều gì đặc biệt quan trọng, cùng tìm hiểu và khám phá tiếp với Mia. vn nha .4.1 Phần lễTrong đợt nghỉ lễ chính, người chủ hội phải mổ gà, lợn, bò tùy theo lời họ đã khấn hứa với những vị thần linh. Thường thì năm tiên phong họ sẽ mổ lợn, đến năm thứ hai sẽ mổ ba con, và năm ở đầu cuối là năm co hoặc một con bò. Sau khi mọi lễ vật đã chuẩn bị sẵn sàng xong, người chủ cúng sẽ thắp hương, sau đó mang đi cắm dưới gốc cây để khấn những vị tổ tiên với lời khấn rằng “ nhưng mái ấm gia đình đã hứa với những vị thần xanh hấu tào, xanh hấu pề trợ giúp mái ấm gia đình sinh được người con trai, nay mái ấm gia đình tổ chức triển khai Gầu Tào mời đồng đội người Mông khắp những vùng về dự. Mời hai vệ thần về nhận lễ rồi phụ hộ con cháu được khỏe mạnh, làm ăn thuận tiện ’ ” .Vị chủ cúng mở màn dâng bài tế gửi đến những vị thần đồi, thần núi cùng mâm lễ vật do chủ hội sẵn sàng chuẩn bị4.2 Phần hộiKhi phần lễ kết thúc thì phần hội với một loạt những hoạt động giải trí hoạt động và sinh hoạt văn hóa truyền thống độc lạ như múa khèn, múa sinh tiền, múa gậy, thi bắn nỏ, đấu võ, hát giao duyên sẽ được diễn ra. Đặc biệt rằng người tham gia phải tuân theo mọi lao lý mà mái ấm gia đình tổ chức triển khai hội đưa ra. Thường thì những hoạt động giải trí múa khèn, màn biểu diễn võ thuật và múa sinh tiền có không khí sôi sục và hào hứng hơn hẳn khi những chàng trai thỏa sức khoe tài. Những người không tham gia sẽ đứng ngoài vỗ tay, hò reo cổ vũ khiến bầu không khí cả một vùng hội trở nên sinh động và sôi động hơn hẳn .Những điệu múa truyền thống lịch sử của người Mông tại hội Gầu Tào

Khi đêm về, các chàng trai sẽ thi thố, thổ lộ tâm tình với người bạn gái qua tiếng đàn môi, tiếng sao hoặc những tâm tình kín đáo qua hát ống. Có một điểm đặc biệt là những đôi trai gái đã có vợ, có chồng trong hội này đều được tự do đi tìm bạn tình, rũ bỏ mọi luật lệ đời thường. Khi cuộc thi kết thúc, đội nào hát hay, hát giỏi sẽ được gia chủ mời rượu cảm ơn.

Hội Gầu Tào thường lê dài từ ba đến năm ngày, sau đó mọi n gười sẽ quay trở lại lại với đời sống đời thường. Họ chia tay nhau trong sự tiếc núi và gửi vào những chén rượu lời hứa gặp lại vào mùa lễ hội năm sau, thật đặc biệt quan trọng đúng không ?Đến với hội Gầu Tào, bạn sẽ có dịp thưởng thức bầu không khí âm nhạc đậm đà văn hóa truyền thống của người Mông với những điệu nhảy và điệu hát ấn tượngHội Gầu Tào vốn là hội xuân lớn nhất và là lễ hội rực rỡ bậc nhất của tộc người Mông. Nếu có dịp về với mảnh đất Sapa vào những ngày đầu xuân, đừng bỏ lỡ thời cơ được một lần trải nghiệm bầu không khí sôi động, náo nhiệt nơi hội Gầu Tào bạn nhé .

Source: https://evbn.org
Category: Lễ Hội