Trình bày quan điểm sống của bản thân (gần với bài học nhận thức và hành – https://leading10.vn

I. Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận I Thân bài:

3. Trình bày quan điểm sống của bản thân (gần với bài học nhận thức và hành

động ) .

Kết bài Đánh giá chung về vấn đề

2. Áp dụng đề:Đề:
Đề:

Đi dọc đất nước với tâm nguyện tìm hiểu nguồn cội bằng trải nghiệm của
chính mình, chàng trai Việt kiều Tran Hung John, có một nhận xét:

“ Phần nhiều người Nước Ta có tính cách thụ động, là những người đi theo chứ

không phải là người tiên phong. Nếu có ai đó đi trước và thử trước, tôi sẽ theo sau
chứ không bao giờ là người dẫn đường. Áp lực xã hội khiến bạn phải đi theo con
đường đã được vẽ sẵn” (Jonh đi tìm Hùng, NXB Kim Đồng, 2013,tr113)

Anh / chị có đồng tính với quan điểm trên không ? Hãy trao đổi với Tran Hung Jonh và bày tỏ quan điểm sống của chính mình ?

Gợi ý giải đề:

Phần Thân bài cần : – Giải thích quan điểm :
+ Thụ động là chịu sự chi phối, chỉ biết làm theo, nghe theo người khác mà thiếu dữ thế chủ động, phát minh sáng tạo .
+ Ý kiến muốn đề cập đến tính cách thụ động, được xem là tính cách của phần lớn người Nước Ta, trước hết là thụ động trong việc lựa chọn, lao vào, mở lối cho đời sống của mình ; nêu một vài biểu lộ, nguyên do của tính cách này. – Trao đổi :
Thí sinh hoàn toàn có thể đống ý, không ưng ý hoặc chỉ ưng ý phần nào với quan điểm của Tran Hung Jonh. Dù lựa chọn cách nào thì khi trao đổi cũng phải có lí lẽ, địa thế căn cứ xác đáng và thái độ luận bàn một cách tráng lệ, thiện chí .

Đề:

Nhìn lại vốn văn hóa truyền thống dân tộc bản địa, nhà nghiên cứu Trần Đình Hượu có nêu một nhận xét về lối sống của người Nước Ta truyền thống cuội nguồn là :
“ Không ca tụng trí tuệ mà ca tụng sự khôn khéo. Khôn khéo là ăn đi trước, lội

nước theo sau, biết thủ thế, giữ mình, gỡ được tình thế khó khăn” (Theo Ngữ văn
12, Tập 2, NXBGDVN, 2013, tr160-161).

Từ nhận thức về mặt tích cực và xấu đi của lối sống trên, anh / chị hãy bày tỏ quan điểm sống của chính mình .

Gợi ý giải đề

Phần Thân bài, cần bảo vệ : – Giải thích quan điểm :
+ “ Trí tuệ ” là năng lực nhận thức, quan tâm đến bằng bộ óc, “ khôn khéo ” là khôn ngoan, khôn khéo trong ứng xử .
+ Ý kiến đã nêu được một nét đáng chú ý quan tâm về lối sống của người Nước Ta truyền thống lịch sử là ít tôn vinh trí tuệ mà tôn vinh sự khôn khéo, một dạng trí khôn của đời sống, đồng thời chỉ ra 1 số ít bộc lộ của lối sống khôn khéo đó .
– Phân tích, chứng tỏ, binh luận : + Tích cực :
 Tạo ra lối ứng xử linh động trong đời sống hàng ngày giúp con người hoàn toàn có thể an thân hưởng lợi, giữ mình thoát hiểm, tránh cách mối quan hệ phức tạp .
 Khiến cho mỗi cá thể có lối sống thiết thực, tùy cơ ứng biến để sống sót trong hội đồng .
+ Tiêu cực :
 Mặt xấu đi của việc không tôn vinh trí tuệ là ít coi trọng những nỗ lực mày mò, chinh phục, sáng tạo nhằm mục đích hướng tới những đỉnh điểm trong sản xuất, khoa học, thẩm mỹ và nghệ thuật ; chưa tôn trọng thành quả của trí tuệ, tri thức và phát minh sáng tạo, dẫn đến sự ngưng trệ, kém tăng trưởng mọi mặt của đời sống xã hội .
 Mặt xấu đi của lối sống khôn khéo : chỉ biết thu lợi, cầu an cho mình, ngại va chạm, ngại đương đầu với thử thách, khiến co người có rủi ro tiềm ẩn thiển cận, nhu nhược, ích kỉ .
– Bày tỏ quan điểm sống :
+ Trên cơ sở nhận thức mặt tích cực và xấu đi của lối sống truyền thống cuội nguồn, thí sinh tự đề ra quan điểm sống cho bản thân và phương hướng hành vi để thực thi quan điểm sống ấy .
+ Thí sinh được tự do bày tỏ quan điểm sống của mình, nhưng cần phải có thái độ chân thành, trang nghiêm, cầu tiến .

Dạng 6: NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐƯỢC GỢI RA TỪ MỘT BỨC
TRANH, HÌNH ẢNH

Đây là dạng đề thường xuất hiên trong những đề thi những năm gần đây, nhất là trong những kì thi Olimpic. Đề thi có sự độc lạ, không chỉ là văn bản ngôn từ mà có thêm hình ảnh. Trong đời sống, việc đọc hiểu rất phong phú, đa phương thức như sơ đồ, bảng biểu … Xu hướng ra đề thi phong phú, ra đề bằng hình ảnh không hề lạ lẫm trong đề khảo sát năng lượng đọc hiểu PISA. Gần đây, cũng rất hiện trong những đề học
sinh giỏi của Thành Phố Hồ Chí Minh và Thành Phố Đà Nẵng. Đề Đọc hiểu và nghị luận xã hội từ một hình ảnh hình tượng – thậm chí còn là từ một bức tranh châm biếm – cũng Open trong đề thi ĐH của Trung Quốc .

Một vài lưu ý chung :

Tùy vào năng lượng và thưởng thức của học viên mà mỗi người sẽ có cách trình bày quan điểm khác nhau. Cấu trúc bài làm cần linh động sử dụng một trong những dạng trên. Tuy nhiên, cái khó của dạng đề này là thường gợi mở nhiều yếu tố, người viết do đó cần có năng lượng khái quát thành một yếu tố chung nhất, bao quát nhất, đồng thời phải có bản lĩnh khi nghị luận về yếu tố .

Người học có thể đọc thông điệp theo nhiều hướng khác nhau mà đáp án
không hề khuôn mẫu hay áp đặt hệ thống ý có trước, miễn là luận giải theo hướng
tích cực phù hợp với chuẩn mực đạo đức và pháp luật. Ở đây, không chỉ đánh giá
năng lực đọc hiểu mà còn là năng lực làm văn của người học, nên tùy đối tượng
học sinh sẽ có cách phân tích vấn đề khác nhau. Vì thế, hoàn toàn phù hợp để kiểm
tra dành cho học sinh giỏi.

Chương 3 : NHỮNG BÀI VĂN HAY CỦA HỌC SINH GIỎI
Nghị luận văn học :

Bài văn hay 1: Nhà thơ Nguyễn Đình Thi cho rằng: Thơ là tiếng nói đầu tiên,

tiếng nói thứ nhất của tâm hồn khi đụng chạm tới cuộc sống.

Anh / chị hiểu quan điểm trên như thế nào ? Hãy làm sáng tỏ bằng một bài thơ trong chương trình Ngữ Văn 10 .

Bài làm

Từng nốt nhạc du dương trầm mặc của Bản Sonate Ánh trăng đều khiến lòng người lặng đi vì xúc động. Phải chăng Beethoven đã viết bản nhạc bằng những xúc cảm tinh xảo mà mãnh liệt nhất ngay khi nhìn thấy cảnh sống của cha con cô gái mù. Quy luật của nghệ thuật và thẩm mỹ nói chung là bắt nguồn từ dòng tình cảm. Thơ ca cũng thế. Nguyễn Đình Thi từng nói ” Thơ là lời nói tiên phong, lời nói thứ nhất của tâm hồn khi đụng chạm tới đời sống ” .
Người thợ làm bánh làm ra chiếc bánh thạch bằng một tình yêu với món bánh quê nhà, người họa sỹ vẽ bức tranh mùa thu bằng cái hồn say đắm vạn vật thiên nhiên quốc gia. Còn nhà thơ viết câu thơ bằng chính rung động của mình trước bất kể góc nhìn nào của đời sống xung quanh. ” Thơ ” là một thể loại trữ tình dùng ngôn

từ, vần và nhịp để biểu thị nội dung. Nguyễn Đình Thi cho thơ là tiếng nói đầu
tiên, tiếng nói thứ nhất của tâm hồn, tức thơ dùng để biểu thị, bộc lộ thứ tình cảm
sâu kín trong trái tim. Thơ nói hộ trái tim người nghệ sĩ, thơ gảy khúc đàn từ chính
rung động của thi nhân. Nhưng phải là tiếng nói “đầu tiên”, “thứ nhất”, tức những

rung cảm chợt Open, chợt phát sinh khi nhà thơ vừa ” đụng chạm tới đời sống “. Ý kiến của Nguyễn Đình Thi đã đề cập đến đặc trưng cơ bản của thơ : Thơ ca bắt nguồn từ tình cảm, tâm tư nguyện vọng và cũng là công cụ để thể hiện tình cảm mãnh liệt .
Jose Martin cho rằng ” thiếu tình cảm thì chỉ hoàn toàn có thể trở thành người thơ làm

những câu có vần chứ không thể trở thành nhà thơ”. W Goethe thì nói “thơ ca là
bùng cháy của trái tim”. Xuất phát từ đặc trưng văn học nói chung là phản ánh đời

sống khách quan qua lăng kính chủ quan, qua sự sàng lọc và gửi gắm tư tưởng, tình cảm của tác giả. Thơ cũng là một thể loại của văn chương và thơ không đứng ngoài quy luật ấy. Thơ phản ánh đời sống, ấy là lúc những nhà thơ tò mò cuộc sống, là khi Huy Cận nhìn thời thế mà cất bút lên viết ” Tràng Giang ” buồn mênh mang, khi Tố Hữu nhớ lại ngày mình được ánh sáng của Đảng chiếu rọi mà viết nên “ Từ ấy ”. Nhưng thơ là một thể loại trữ tình, vạch xuất phát của thơ là tình cảm, đích đến của thơ cũng là bộc lộ tình cảm, là đem thực sự kia vào câu chữ để mỗi chữ vang lên đều như một nốt nhạc thăng hoa từ tình cảm của thi nhân. Người nghệ sĩ đến với thi ca là để được giãi bày. Anh nhìn thấy một cụ già, một em nhỏ, anh thương cho cụ già kia, rạo rực nét ngây thơ của em nhỏ kia. Tình cảm Open rất nhanh, lần tiên phong thôi nhưng dâng lên mãnh liệt đến nỗi anh phải dùng thơ mà diễn đạt. Người viết thể hiện xúc cảm của mình về đời sống nhưng lại vô tình ( hay cố ý ) thỏa mãn nhu cầu được nhu yếu mày mò tình cảm, tình người tri âm của fan hâm mộ khi đến với thơ ca. Thế giới nứt làm đôi, vết nứt xuyên qua trái tim người nghệ sĩ và khi đến với người đọc thì nó đã nhuốm máu nhà thơ. Vệt máu ấy đọng lại trong tim người đọc như một vùng sáng, tìm đến trái tim họ để cùng sẻ chia, hàn gắn .
Nếu đến với khoa học vật lý, hóa học, người ta chỉ tìm thấy những định luật, định lý khô khan thì đến với văn chương người đọc cùng hòa mình trong cảm hứng của tác giả. Không phải tự nhiên đâu mà Mạc Ngôn, nhà Nobel văn học năm 2012 lại nói ” Bạn hoàn toàn có thể tìm thấy mọi thứ tôi muốn nói trong tác phẩm của tôi “. Thơ như một ngọn núi cao hiểm hóc nhưng thơ mộng, người đọc không dễ leo lên mà vẫn muốn leo lên để thấy thi nhân đã cảm nhận quốc tế như thế nào .
Nếu coi nền văn học Nước Ta là khung trời đầy sao tỏa nắng rực rỡ thì không ít những nhà thơ trung đại là ánh sao sáng rực, chiếm một góc trời. Con người trung đại làm
thơ bắt nguồn từ tình cảm, có những thứ tình cảm rất riêng, rất tinh xảo nhưng vẫn nói được lời nói của nhiều kiếp người nơi ấy. Nguyễn Du là một tác gia nổi bật cho điều đó. Người đời ca tụng Nguyễn Du với “ Truyện Kiều ” nhưng tôi lại thích một Đại thi hào trong ” Độc Tiểu Thanh kí ” .
Độc Tiểu Thanh ký là lời nói tiên phong, lời nói thứ nhất của tâm hồn thi nhân. Sống trong thời đại đầy dịch chuyển, nơi số phận con người như thuyền trên nước, trôi nổi bấp bênh, Nguyễn Du lại tìm thấy tập thơ của nàng Tiểu Thanh khi xưa và chẳng ai xui khiến ông tìm về viếng nàng. Chính niềm xót thương đồng cảm ấy – thứ tình cảm tiên phong phát sinh ấy đã thành dòng sông cảm hứng để ông viết nên bài thơ này. Nhìn thời thế, nhìn đời sống, nhà thơ nghĩ đến sức mạnh của thời hạn :

“Tây Hồ hoa uyển tẫn thành khư
Độc điếu song tiền nhất chỉ thư”

Đọc hai câu đề, người đọc hoàn toàn có thể nói : Sống lâu như vậy rồi, ý niệm thời hạn trong câu này đâu còn là thứ ” lời nói tiên phong, lời nói thứ nhất “. Xin thưa rằng chiêm nghiệm thì đã lâu, nhưng chỉ trong thực trạng viếng nàng Tiểu Thanh này, nỗi sợ mới lên đến đỉnh điểm. Tây Hồ đẹp vậy mà giờ đã hóa gò hoang, điêu tàn, chết chóc. Chữ ” tẫn ” như chứa đựng cả sức mạnh hàng vạn năm. Nguyễn Du thốt lên chữ ấy vì ông sợ cái sức mạnh kinh khủng của thời hạn, nỗi sợ phần nào giống với Hồ Xuân Hương ” văng vẳng trống canh dồn “. Trước đó người đọc từng cảm nhận đại thi hào thương cho nàng Kiều nhưng đó là tình thương so với người trong nước. Ở đây người ta lại gặp một tri âm tiếc thương, cảm thông vượt cả thời hạn, xuyên khoảng trống ra ngoài biên giới. Đây không phải là ” lời nói tiên phong, thứ nhất ” Open trong tâm khảm thi nhân là gì ? Hình ảnh một người với một mảnh giấy bên một tuy nhiên cửa, viếng một người, hai người họ đã là tri âm .
Khi đại thi hào ” đụng chạm tới đời sống ” đâu đâu cũng chỉ thấy bóng người khuất oan, đâu đâu cũng chỉ mang nỗi đau vạn cổ, như trong ” Văn tế thập

loại chúng sinh” ông thương đứa trẻ mới lọt lòng:

“Kìa những đứa tiểu nhi tấm bé
Lỗi giờ sinh lìa mẹ lìa cha
Lấy ai bồng bế vào ra

U ơ tiếng khóc thiết tha não lòng”

Còn ở đây ông thương cho toàn bộ cái tài, cái đẹp trong xã hội :

“Chi phấn hữu thần liên tử hậu
Văn chương vô mệnh lụy phần dư”

Son phấn là ẩn dụ cho người con gái hay sắc đẹp nói chung, văn chương là ẩn dụ
cho cái tài nói chung, chúng có “thần chôn vẫn hận”, “không mệnh đốt còn vương”.
Bằng nghệ thuật nhân hóa, bằng “con mắt nhìn suốt sáu cõi, tấm lòng nghĩ suốt

nghìn đời”, tấm lòng nhà thơ nhìn thấu con người và sự việc, xoa dịu cả nỗi khắc

khoải nhất, oan uổng nhất ( xuất phát từ nỗi oan của nàng Tiểu Thanh ) để rồi hết lòng trân trọng cái tài, cái đẹp nhưng cũng hết lòng đồng cảm, xót thương. Hai câu thực đối nhau nhưng là đối tương đương. Tất cả hình ảnh, ngôn từ đều hướng đến bày tỏ nổi lòng của tri âm. Ấy là tâm tư nguyện vọng hồn thi sĩ vậy. Tâm hồn như sợi dây đàn, một khi đã rung lên thì ngòi bút tràn ngập cảm hứng .
Thương cho người chỉ là một nửa trái tim, nửa còn lại, thi hào thương cho chính bản thân mình :

“Cổ kim hận sự thiên nan vấn
Phong vân kì oan ngã tự cư”

Nỗi oan trời không biết đất không hay, đó là cái nỗi oan gì vậy ? Tự nhận mình là ” ngã tự cư “, một kẻ cùng hội cùng thuyền với những người xấu số ấy, phải chăng Nguyễn Du đang rất đau. Lần tiên phong người ta thấy được lời than trực tiếp cho cái tôi của mình trong văn học, quả là một ngòi bút đi trước thời đại. Trong ca dao cũng có ” thân em “, ” thân cò ” nhưng biết thân ấy là ai ? Nguyễn Du đã thật sự dùng thơ làm lời nói tâm hồn nên thậm chí còn còn dám xưng danh bằng một câu hỏi :

“Bất tri tam bách dư niên hậu
Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như”

Nhưng tình cảm của nhà thơ không giống “ba trăm năm nữa” chỉ là con số
tưởng tượng. Ba trăm năm hay vài thế kỷ nữa trôi qua, trong tương lai, có ai còn
khóc cho ông như ông đang khóc nàng Tiểu Thanh, có ai còn nhớ đến cái tên Tố
Như không? Nguyễn Du xưng danh để khao khát nhưng khi kết hợp với câu hỏi tu
từ thì lại có phần khắc khoải, mơ hồ, bất lực. Hỏi chỉ để hỏi thôi, hỏi nhưng chẳng
có lời nào vọng lại. Đọc đến câu thơ này, tiếng nói của tâm hồn nhà thơ đã được
bộc bạch rõ. Đụng tới nỗi đau của mình và của mọi kiếp người trong cuộc sống,
lòng nhà thơ đã rung, tay nhà thơ đã viết, những câu từ như lời nói phát ra từ cổ
họng, tự kêu, tự thương, tự mơ ước cho chính mình. Dấu chấm câu kết thúc, người
đọc vẫn thấy dư vang của một thời – cái cuộc sống mà thi nhân đã đụng chạm, đã
nằm trong đó, đã bị cái gai của cuộc sống cắm vào. Nhưng dư âm càng sâu hơn
nữa đó là sự trân trọng với tác giả, cái tài và cái đẹp, đồng thời đồng cảm, thương
xót, ước mơ. Và câu hỏi xưa của cụ Nguyễn, ngày nay đã có nhiều lời đáp lại.
Georges Baudard – nhà văn nước ngoài từng nói “Trên thế giới không có nhà văn

nào để lại chấn động mạnh mẽ đến nhân dân nước mình như Nguyễn Du ở Việt
Nam”. Đúng vậy, người ta yêu Nguyễn Du là yêu một tâm hồn, một tài năng biểu

đạt tâm hồn xứng là bậc thầy của dân tộc bản địa .
Ý kiến mà Nguyễn Đình Thi đưa ra là trọn vẹn đúng đắn và ý nghĩa. Nó đúng không riêng gì với Nguyễn Du mà còn đúng với rất nhiều nhà thơ trung đại khác. Ta được thấy thái độ chống lại số phận của Hồ Xuân Hương, thấy tấm lòng yêu vạn vật thiên nhiên và tấc dạ ưu thời mẫn thế của Nguyễn Trãi trong ” Cảnh ngày hè “. Đến

Source: https://evbn.org
Category: Góc Nhìn