Bài giảng chính sách thương mại ở các nước đang phát triển lê vũ quân

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (995.91 KB, 42 trang )

Chính sách thương mại
ở các nước đang phát triển
(Krugman, Obstfeld, Melitz: Chapter 11)

Lê Vũ Quân

Nội dung
•
•
•
•

Công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu (ISI)
Tự do hóa thương mại từ 1985
Thương mại và tăng trưởng: cất cánh ở châu Á
Nghiên cứu tình huống

Công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu
(ISI)
• Công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu là một
chính sách thương mại được thực hiện bởi
nhiều quốc gia thu nhập thấp và trung bình
trước những năm 1980s.

• Chính sách này nhằm khuyến khích các ngành
công nghiệp trong nước bằng cách hạn chế
hàng nhập khẩu cạnh tranh.

Bảo vệ hiệu quả đối với ngành chế tạo
ở một số nước đang phát triển (%)

Lập luận ngành non trẻ
• Cơ sở chủ yếu cho chính sách này là lập luận
ngành non trẻ :
– Các nước có thể có lợi thế so sánh tiềm năng ở
một số ngành, nhưng những ngành này lúc đầu
không thể cạnh tranh với những ngành lâu đời ở
các nước khác.
– Để tạo điều kiện cho những ngành này có thể tự
đứng vững, chính phủ nên tạm thời hỗ trợ họ cho
tới khi họ đã đủ lớn mạnh để cạnh tranh quốc tế.

Những vấn đề đối với lập luận ngành
non trẻ
1. Có thể là lãng phí khi bây giờ hỗ trợ các ngành
mà sẽ có lợi thế cạnh tranh trong tương lai.
2. Khi được bảo vệ, các ngành non trẻ có thể
không bao giờ “trưởng thành” hay trở nên cạnh
tranh.
3. Không có cơ sở nào cho can thiệp của chính phủ
trừ phi có một thất bại thị trường ngăn cản khu
vực tư nhân đầu tư vào ngành non trẻ.

Các ngành non trẻ và thất bại thị trường
1. Thị trường tài sản tài chính không hoàn hảo

–

Vì luật lệ và thị trường tài chính vận hành yếu kém (và tổng quát hơn, thiếu
quyền tài sản), các doanh nghiệp không thể hoặc không tiết kiệm và vay mượn
để đầu tư đầy đủ vào quá trình sản xuất của họ.

–

Nếu việc tạo ra thị trường vận hành tốt hơn và thực thi luật là không khả thi,
thuế quan cao sẽ là chính sách tốt thứ hai để gia tăng lợi nhuận ở những ngành
mới, dẫn đến tăng trưởng nhanh hơn.

2. Vấn đề về khả năng thu lại lợi ích
–

Các doanh nghiệp có thể không thu được lợi ích tư nhân từ khoản đầu tư của
mình trong các ngành mới vì những lợi ích đó là hàng hóa công.

–

Kiến thức được tạo ra khi xây dựng một ngành có thể không đem lại lợi nhuận
(có thể là hàng hóa công) vì thiếu quyền tài sản.

–

Nếu việc thiết lập một hệ thống về quyền tài sản là không khả thi, thuế quan cao
sẽ là chính sách tốt thứ hai để khuyến khích tăng trưởng ở những ngành mới.

Công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu

có thúc đẩy phát triển kinh tế?
• Công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu ở các nước Mỹ Latin
đã có hiệu quả trong việc thúc đẩy các ngành chế tạo vào
thập kỷ 1950s và 1960s.
• Nhưng phát triển kinh tế, không phải thúc đẩy ngành chế
tạo, mới là mục tiêu tối hậu của chính sách.
• Có vẻ như lập luận ngành non trẻ không có giá trị như một
số người ban đầu đã tin.
• Các ngành mới đã không trở nên cạnh tranh mặc dù có hạn
chế thương mại.

• Công nghiệp hóa thay thế nhập khẩu phát sinh phí tổn và
khuyến khích sử dụng nguồn lực lãng phí

Tự do hóa thương mại
• Một số nước thu nhập thấp và trung bình có thương
mại tương đối tự do thường có tăng trưởng kinh tế
trung bình cao hơn những nước theo mô hình thay
thế nhập khẩu.
• Cho đến giữa thập niên 1980s, nhiều chính phủ đã
mất niềm tin vào công nghiệp hóa thay thế nhập
khẩu và bắt đầu tự do hóa thương mại.
– Thuế suất giảm mạnh ở Ấn Độ và Brazil, và giảm ít hơn ở
nhiều nước đang phát triển khác.

Tự do hóa thương mại (tt.)
• Tự do hóa thương mại ở các nước đang phát
triển diễn ra cùng với khối lượng thương mại

gia tăng mạnh.
• Một số nước đang phát triển đã đạt được
tăng trưởng phi thường trong khi ngày càng
trở nên mở cửa thương mại nhiều hơn, không
phải ít hơn.

Thuế suất ở các nước đang phát triển

Tăng trưởng của thương mại các nước
đang phát triển

Tự do hóa thương mại có thúc đẩy
phát triển?
• Brazil và các nước Mỹ Latin : tăng trưởng thấp hơn
• Ấn Độ: tăng trưởng cao hơn
• Một số nhà kinh tế cũng lập luận rằng tự do hóa
thương mại đã góp phần vào bất bình đẳng thu
nhập, như mô hình Heckscher-Ohlin dự báo.

Thương mại và tăng trưởng : Cất cánh
ở châu Á
• Thay vì thay thế nhập khẩu, một số nước ở Đông Á
đã áp dụng chính sách thúc đẩy xuất khẩu ở các
ngành mục tiêu.
– Nhật Bản, Hong Kong, Đài Loan, Hàn Quốc, Singapore,
Malaysia, Thái Lan, Indonesia, và Trung Quốc đã trải qua

tăng trưởng nhanh trong nhiều ngành xuất khẩu khác nhau
và tăng trưởng kinh tế nhanh nói chung.

Châu Á cất cánh

Thương mại châu Á tăng vọt

Thương mại và tăng trưởng : Cất cánh
ở châu Á (tt.)
• Vẫn chưa rõ có phải khối lượng xuất nhập khẩu lớn
tạo ra tăng trưởng kinh tế nhanh hay chỉ đơn thuần
tương quan với tăng trưởng kinh tế nhanh.
– Tỷ lệ tiết kiệm và đầu tư cao có thể dẫn đến cả tăng trưởng
kinh tế nhanh nói chung và tăng trưởng kinh tế nhanh
trong khu vực xuất khẩu.
– Tăng trưởng nhanh trong giáo dục dẫn đến tỷ lệ biết đọc
viết và tính toán cao có vai trò quan trọng đối với lực
lượng lao động có năng suất.
– Những quốc gia này cũng thực hiện các cải cách kinh tế
khác.

Xuất khẩu của Trung Quốc có gì đặc biệt
Dani Rodrik (2006)

• Nền kinh tế Trung Quốc đã mở rộng bằng
những cú nhảy vọt và bật lên sử dụng phương

thức tiệm tiến thử nghiệm (experimental
gradualism): ngày càng phụ thuộc vào thị
trường và tín hiệu giá.
• Thương mại đóng một vai trò quan trọng
trong quá trình chuyển đổi này.
– Tỷ phần của xuất khẩu trong GDP tăng từ không có
gì vào thập niên 1960s lên gần 30 % năm 2003

Tỷ phần xuất khẩu trong GDP

Tỷ phần của Trung Quốc trong xuất
khẩu hàng hóa của thế giới
Một trong những cường quốc thương mại lớn nhất thế giới,
chiếm 6% luồng thương mại toàn cầu

Chính sách phi truyền thống của Trung
Quốc
• Danh sách chuẩn các khuyến nghị cho các nước đang theo đuổi hội
nhập toàn cầu bao gồm: bãi bỏ các hạn chế định lượng lên nhập khẩu,
giảm thuế nhập khẩu, làm cho đồng tiền chuyển đổi được, loại bỏ thủ
tục quan liêu và các cản trở khác đối với FDI, cải cách thủ tục hải quan,
và thiết lập chế độ pháp quyền.
• Khi đo bằng những hướng dẫn này, các chính sách của Trung Quốc
giống nhiều hơn các chính sách của một nước bị rối loạn vào thời khắc
quan trọng.
– Trung Quốc mở cửa rất từ từ, và nhiều cải cách lớn đi sau tăng trưởng
(trong xuất khẩu và thu nhập nói chung) ít nhất là một thập kỷ hay hơn..

– Một lập luận lớn của bài này là Trung Quốc là một nước ngoại hạng xét
theo mức độ tinh vi nói chung của hàng xuất khẩu.
– Kinh nghiệm Trung Quốc cho thấy không phải bạn xuất khẩu bao nhiêu mà
là bạn xuất khẩu cái gì mới quan trọng.

Quan hệ giữa EXPY và thu nhập đầu
người năm 1992

Hệ số tương quan là 0.83
Ấn Độ và Trung Quốc nổi bật

• EXPY có tương quan
mạnh với thu nhập đầu
người.
• Năm 1992, xuất khẩu của
Trung Quốc gắn liền với
mức thu nhập cao hơn
sáu lần so với GDP đầu
người của Trung Quốc
cùng thời điểm.
• Cơ cấu xuất khẩu thiên về
hàng có năng suất cao.

EXPY, vốn con người và chất lượng thể
chế
EXPY và vốn con người

EXPY và chất lượng thể chế

Tương quan một phần đồng biến rất yếu với trữ lượng vốn con người và hầu như không
có tương quan một phần với chỉ số của chúng tôi về chất lượng thể chế, “chế độ pháp
quyền”.

Mức EXPY ban đầu và tăng trưởng
(kiểm soát thu nhập ban đầu)
•
•

•

•

Quan hệ giữa EXPY năm 1992 và tăng trưởng
trong giai đoạn 1992–2003.

Làm sao chúng ta biết rằng mức năng
suất xuất khẩu của một quốc gia quan
trọng đối với hiệu quả kinh tế?
Hóa ra là có mối quan hệ mạnh mẽ giữa
mức EXPY ban đầu của một nước và tốc
độ tăng trưởng kinh tế tiếp theo của
nước đó.
Hệ số ước tính ngụ ý rằng tăng gấp đôi
mức năng suất xuất khẩu của một quốc
gia sẽ tạo ra mức gia tăng của tăng
trưởng GDP đầu người tổng quát xấp xỉ
6%.

Vì vậy, nếu Trung Quốc chỉ xuất khẩu
những hàng hóa mà các nước ở cùng
mức thu nhập với Trung Quốc có
khuynh hướng xuất khẩu, tốc độ tăng
trưởng của quốc gia này sẽ thấp hơn
đáng kể.

Mức năng suất của xuất khẩu và
GDP/đầu người
• Cơ chế làm cho EXPY một lực
đẩy cho tăng trưởng chính xác
là gì?
• GDP đầu người đã hội tụ nhanh
chóng vào mức năng suất của rổ
xuất khẩu hàng hóa của một
nước.
• Tăng năng suất gắn liền với việc
sản xuất ra một tập hợp các
hàng hóa tinh vi có thể xuất
khẩu sẽ lan tỏa trong nền kinh
tế khi lao động dịch chuyển giữa
các ngành và theo không gian
đến khu vực xuất khẩu có năng
suất cao hơn.

Bảo vệ hiệu suất cao so với ngành chế tạoở 1 số ít nước đang phát triển ( % ) Lập luận ngành non trẻ • Cơ sở hầu hết cho chủ trương này là lập luậnngành non trẻ : – Các nước hoàn toàn có thể có lợi thế so sánh tiềm năng ởmột số ngành, nhưng những ngành này lúc đầukhông thể cạnh tranh đối đầu với những ngành truyền kiếp ởcác nước khác. – Để tạo điều kiện kèm theo cho những ngành này hoàn toàn có thể tựđứng vững, chính phủ nước nhà nên trong thời điểm tạm thời tương hỗ họ chotới khi họ đã đủ vững mạnh để cạnh tranh đối đầu quốc tế. Những yếu tố so với lập luận ngànhnon trẻ1. Có thể là tiêu tốn lãng phí khi giờ đây tương hỗ các ngànhmà sẽ có lợi thế cạnh tranh đối đầu trong tương lai. 2. Khi được bảo vệ, các ngành non trẻ có thểkhông khi nào “ trưởng thành ” hay trở nên cạnhtranh. 3. Không có cơ sở nào cho can thiệp của chính phủtrừ phi có một thất bại thị trường ngăn cản khuvực tư nhân góp vốn đầu tư vào ngành non trẻ. Các ngành non trẻ và thất bại thị trường1. Thị trường gia tài kinh tế tài chính không hoàn hảoVì luật lệ và thị trường kinh tế tài chính quản lý và vận hành yếu kém ( và tổng quát hơn, thiếuquyền gia tài ), các doanh nghiệp không hề hoặc không tiết kiệm chi phí và vay mượnđể góp vốn đầu tư khá đầy đủ vào quy trình sản xuất của họ. Nếu việc tạo ra thị trường quản lý và vận hành tốt hơn và thực thi luật là không khả thi, thuế quan cao sẽ là chủ trương tốt thứ hai để ngày càng tăng doanh thu ở những ngànhmới, dẫn đến tăng trưởng nhanh hơn. 2. Vấn đề về năng lực thu lại lợi íchCác doanh nghiệp hoàn toàn có thể không thu được quyền lợi tư nhân từ khoản góp vốn đầu tư củamình trong các ngành mới vì những quyền lợi đó là sản phẩm & hàng hóa công. Kiến thức được tạo ra khi thiết kế xây dựng một ngành hoàn toàn có thể không đem lại doanh thu ( hoàn toàn có thể là sản phẩm & hàng hóa công ) vì thiếu quyền gia tài. Nếu việc thiết lập một mạng lưới hệ thống về quyền gia tài là không khả thi, thuế quan caosẽ là chủ trương tốt thứ hai để khuyến khích tăng trưởng ở những ngành mới. Công nghiệp hóa sửa chữa thay thế nhập khẩucó thôi thúc phát triển kinh tế tài chính ? • Công nghiệp hóa sửa chữa thay thế nhập khẩu ở các nước Mỹ Latinđã có hiệu suất cao trong việc thôi thúc các ngành sản xuất vàothập kỷ 1950 s và 1960 s. • Nhưng phát triển kinh tế tài chính, không phải thôi thúc ngành chếtạo, mới là tiềm năng tối hậu của chủ trương. • Có vẻ như lập luận ngành non trẻ không có giá trị như mộtsố người khởi đầu đã tin. • Các ngành mới đã không trở nên cạnh tranh đối đầu mặc dầu có hạnchế thương mại. • Công nghiệp hóa sửa chữa thay thế nhập khẩu phát sinh phí tổn vàkhuyến khích sử dụng nguồn lực lãng phíTự do hóa thương mại • Một số nước thu nhập thấp và trung bình có thươngmại tương đối tự do thường có tăng trưởng kinh tếtrung bình cao hơn những nước theo quy mô thaythế nhập khẩu. • Cho đến giữa thập niên 1980 s, nhiều cơ quan chính phủ đãmất niềm tin vào công nghiệp hóa sửa chữa thay thế nhậpkhẩu và mở màn tự do hóa thương mại. – Thuế suất giảm mạnh ở Ấn Độ và Brazil, và giảm ít hơn ởnhiều nước đang phát triển khác. Tự do hóa thương mại ( tt. ) • Tự do hóa thương mại ở các nước đang pháttriển diễn ra cùng với khối lượng thương mạigia tăng mạnh. • Một số nước đang phát triển đã đạt đượctăng trưởng khác thường trong khi ngày càngtrở nên Open thương mại nhiều hơn, khôngphải ít hơn. Thuế suất ở các nước đang phát triểnTăng trưởng của thương mại các nướcđang phát triểnTự do hóa thương mại có thúc đẩyphát triển ? • Brazil và các nước Mỹ Latin : tăng trưởng thấp hơn • Ấn Độ : tăng trưởng cao hơn • Một số nhà kinh tế tài chính cũng lập luận rằng tự do hóathương mại đã góp thêm phần vào bất bình đẳng thunhập, như quy mô Heckscher-Ohlin dự báo. Thương mại và tăng trưởng : Cất cánhở châu Á • Thay vì sửa chữa thay thế nhập khẩu, 1 số ít nước ở Đông Áđã vận dụng chủ trương thôi thúc xuất khẩu ở cácngành tiềm năng. – Nhật Bản, Hong Kong, Đài Loan, Nước Hàn, Nước Singapore, Malaysia, Vương Quốc của nụ cười, Indonesia, và Trung Quốc đã trải quatăng trưởng nhanh trong nhiều ngành xuất khẩu khác nhauvà tăng trưởng kinh tế tài chính nhanh nói chung. Châu Á cất cánhThương mại châu Á tăng vọtThương mại và tăng trưởng : Cất cánhở châu Á ( tt. ) • Vẫn chưa rõ có phải khối lượng xuất nhập khẩu lớntạo ra tăng trưởng kinh tế tài chính nhanh hay chỉ đơn thuầntương quan với tăng trưởng kinh tế tài chính nhanh. – Tỷ lệ tiết kiệm ngân sách và chi phí và góp vốn đầu tư cao hoàn toàn có thể dẫn đến cả tăng trưởngkinh tế nhanh nói chung và tăng trưởng kinh tế tài chính nhanhtrong khu vực xuất khẩu. – Tăng trưởng nhanh trong giáo dục dẫn đến tỷ suất biết đọcviết và đo lường và thống kê cao có vai trò quan trọng so với lựclượng lao động có hiệu suất. – Những vương quốc này cũng triển khai các cải cách kinh tếkhác. Xuất khẩu của Trung Quốc có gì đặc biệtDani Rodrik ( 2006 ) • Nền kinh tế tài chính Trung Quốc đã lan rộng ra bằngnhững cú nhảy vọt và bật lên sử dụng phươngthức tiệm tiến thử nghiệm ( experimentalgradualism ) : ngày càng nhờ vào vào thịtrường và tín hiệu giá. • Thương mại đóng một vai trò quan trọngtrong quy trình quy đổi này. – Tỷ phần của xuất khẩu trong GDP tăng từ không cógì vào thập niên 1960 s lên gần 30 % năm 2003T ỷ phần xuất khẩu trong GDPTỷ phần của Trung Quốc trong xuấtkhẩu sản phẩm & hàng hóa của thế giớiMột trong những cường quốc thương mại lớn nhất quốc tế, chiếm 6 % luồng thương mại toàn cầuChính sách phi truyền thống cuội nguồn của TrungQuốc • Danh sách chuẩn các khuyến nghị cho các nước đang theo đuổi hộinhập toàn thế giới gồm có : bãi bỏ các hạn chế định lượng lên nhập khẩu, giảm thuế nhập khẩu, làm cho đồng xu tiền quy đổi được, vô hiệu thủtục quan liêu và các cản trở khác so với FDI, cải cách thủ tục hải quan, và thiết lập chính sách pháp quyền. • Khi đo bằng những hướng dẫn này, các chủ trương của Trung Quốcgiống nhiều hơn các chủ trương của một nước bị rối loạn vào thời khắcquan trọng. – Trung Quốc Open rất từ từ, và nhiều cải cách lớn đi sau tăng trưởng ( trong xuất khẩu và thu nhập nói chung ) tối thiểu là một thập kỷ hay hơn .. – Một lập luận lớn của bài này là Trung Quốc là một nước ngoại hạng xéttheo mức độ phức tạp nói chung của hàng xuất khẩu. – Kinh nghiệm Trung Quốc cho thấy không phải bạn xuất khẩu bao nhiêu màlà bạn xuất khẩu cái gì mới quan trọng. Quan hệ giữa EXPY và thu nhập đầungười năm 1992H ệ số đối sánh tương quan là 0.83 Ấn Độ và Trung Quốc điển hình nổi bật • EXPY có tương quanmạnh với thu nhập đầungười. • Năm 1992, xuất khẩu củaTrung Quốc gắn liền vớimức thu nhập cao hơnsáu lần so với GDP đầungười của Trung Quốccùng thời gian. • Cơ cấu xuất khẩu thiên vềhàng có hiệu suất cao. EXPY, vốn con người và chất lượng thểchếEXPY và vốn con ngườiEXPY và chất lượng thể chếTương quan một phần đồng biến rất yếu với trữ lượng vốn con người và phần đông khôngcó đối sánh tương quan một phần với chỉ số của chúng tôi về chất lượng thể chế, “ chính sách phápquyền ”. Mức EXPY khởi đầu và tăng trưởng ( trấn áp thu nhập bắt đầu ) Quan hệ giữa EXPY năm 1992 và tăng trưởngtrong quá trình 1992 – 2003. Làm sao tất cả chúng ta biết rằng mức năngsuất xuất khẩu của một vương quốc quantrọng so với hiệu suất cao kinh tế tài chính ? Hóa ra là có mối quan hệ can đảm và mạnh mẽ giữamức EXPY bắt đầu của một nước và tốcđộ tăng trưởng kinh tế tài chính tiếp theo củanước đó. Hệ số ước tính ý niệm rằng tăng gấp đôimức hiệu suất xuất khẩu của một quốcgia sẽ tạo ra mức ngày càng tăng của tăngtrưởng GDP đầu người tổng quát xấp xỉ6 %. Vì vậy, nếu Trung Quốc chỉ xuất khẩunhững sản phẩm & hàng hóa mà các nước ở cùngmức thu nhập với Trung Quốc cókhuynh hướng xuất khẩu, vận tốc tăngtrưởng của vương quốc này sẽ thấp hơnđáng kể. Mức hiệu suất của xuất khẩu vàGDP / đầu người • Cơ chế làm cho EXPY một lựcđẩy cho tăng trưởng chính xáclà gì ? • GDP đầu người đã quy tụ nhanhchóng vào mức hiệu suất của rổxuất khẩu sản phẩm & hàng hóa của mộtnước. • Tăng hiệu suất gắn liền với việcsản xuất ra một tập hợp cáchàng hóa phức tạp hoàn toàn có thể xuấtkhẩu sẽ lan tỏa trong nền kinhtế khi lao động di dời giữacác ngành và theo không gianđến khu vực xuất khẩu có năngsuất cao hơn .

Source: https://evbn.org
Category: Địa Danh