Khoa học xã hội 8 Bài 15: Khu vực Tây Nam Á và Nam Á

Khoa học xã hội 8 Bài 15: Khu vực Tây Nam Á và Nam Á

A. Hoạt động khởi động

(Trang 106 KHXH 8 VNEN) Kể tên một số nước ở khu vực Tây Nam Á và Nam Á. Nêu hiểu biết của em về một trong những quốc gia đó (tự nhiên, dân cư, xã hội, kinh tế).

Trả lời:

– Kể tên một số nước ở khu vực Tây Nam Á và Nam Á:

+ Một số nước thuộc khu vực Tây Nam Á gồm : I-rắc, I-ran, Ả Rập Xê Út, Ai Cập, Xi-ri, Thổ Nhĩ Kì …
+ Một số nước thuộc khu vực Nam Á gồm : Nê-pan, Pa-kít-stan, Áp-ga-nít-stan, Ấn Độ, …
– Tìm hiểu về Ấn Độ :
+ Ấn Độ là vương quốc lớn thứ bảy về diện tích quy hoạnh, và đông dân thứ nhì trên quốc tế với trên 1,33 tỷ người. Ấn Độ tiếp giáp với Ấn Độ Dương ở phía Nam, biển Ả Rập ở phía Tây – Nam và vịnh Ben-gan ở phía Đông – Nam ; có biên giới trên bộ với Pa-kít-stan ở phía Tây ; với Trung Quốc, Nê-pan, và Bhutan ở phía Đông – Bắc ; và Mi-an-ma cùng Bangladesh ở phía Đông. Trên Ấn Độ Dương, Ấn Độ lân cận với Sri Lanka và Maldives ; thêm vào đó, Quần đảo Andaman và Nicobar của Ấn Độ có chung đường biên giới trên biển với Đất nước xinh đẹp Thái Lan và In-đô-nê-xi-a .
+ Nền kinh tế Ấn Độ lớn thứ 5 quốc tế xét theo GDP danh nghĩa ( năm 2018 ), được dự báo trở thành nền kinh tế thứ 4 quốc tế vào năm 2021, hiện tại là nền kinh tế lớn thứ ba quốc tế xét theo nhu cầu mua sắm tương tự .

B. Hoạt động hình thành kiến thức

I. Khu vực Tây Nam Á

1. Tìm hiểu về vị trí địa lí, giới hạn và đặc điểm tự nhiên

a) Vị trí địa lí, giới hạn

(Trang 107 KHXH 8 VNEN) Quan sát hình 1 và bảng 1, hãy:

– Kể tên các vương quốc ở Tây Nam Á. Quốc gia nào có diện tích quy hoạnh lớn nhất, nhỏ nhất ?
– Xác định vị trí địa lí và số lượng giới hạn của khu vực Tây Nam Á :
+ Nằm trong khoảng chừng vĩ độ nào ?
+ Tiếp giáp với các vịnh, biển, các khu vực và các lục địa nào ?

Trả lời:

– Các vương quốc Tây Nam Á : Các vương quốc Tây Nam Á : Ả – rập Xê-út, Y-ê-men, Ô-man, I-ran, I-rắc, Xi-ri, Cô-oét, Ca-ta, Ba-ranh, Giooc-đa-ni, Pa-let-tin, I-xra-en, Li-băng, Síp, Thổ Nhĩ Kì, Ac-mê-ni-a, Gru-đi-a, A-dec-bai-gian, Áp-ga-ni-xtan. Trong đó, vương quốc có diện tích quy hoạnh lớn nhất : A-rập Xê-út, vương quốc có diện tích quy hoạnh nhỏ nhất : Ba-ranh .
– Xác định vị trí địa lí và số lượng giới hạn của khu vực Tây Nam Á :
+ Nằm trong khoảng chừng vĩ độ : 12 oB đến 42 oB .
+ Tiếp giáp : Phía Bắc giáp biển Ca-xpi và biển Đen ; phía Tây giáp biển Địa Trung Hải và biển Đỏ ; phía Tây Nam giáp vịnh Pec-xích và biển A-rap, phía Bắc giáp khu vực Trung Á, phía Đông giáp Nam Á, phía Tây giáp châu Phi qua kênh đào Xuy-ê .

b) Đặc điểm tự nhiên

(Trang 107 KHXH 8 VNEN) Dựa vào kiến thức đã học, quan sát hình 2 và đọc thông tin, hãy hoàn thành bảng sau:

Trả lời:

2. Tìm hiểu về đặc điểm dân cư, chính trị và kinh tế

a) Đặc điểm dân cư, chính trị

(Trang 109 KHXH 8 VNEN) Dựa vào kiến thức đã học, quan sát bảng 1, hình 3 và đọc thông tin, hãy:

– Tính tỷ lệ dân số trung bình của khu vực Tây Nam Á. Dân cư thường tập trung chuyên sâu ở những khu vực nào trong khu vực, tại sao ?
– Cho biết tôn giáo nào là đa phần trong khu vực này ?
– Nêu những bộc lộ chứng tỏ tình hình chính trị của khu vực Tây Nam Á đang diễn ra rất phức tạp .

Trả lời:

– Mật độ dân số trung bình của Tây Nam Á là 50,1 người / km2, dân cư thường tập trung chuyên sâu ở đồng bằng Lưỡng Hà và ven biển có nước ngọt vì đó là những nơi có điều kiện kèm theo thuận tiện để sinh sống và tăng trưởng kinh tế .
– Tôn giáo đa phần trong khu vực này là Đạo Hồi .
– Những bộc lộ chứng tỏ tình hình chính trị của khu vực Tây Nam Á đang diễn ra rất phức tạp :
+ Khu vực Tây Nam Á có vị trí địa lý nằm trên đường giao thông vận tải quốc tế ( ngã ba của ba lục địa Á-Âu-Phi ) và giáp các biển Địa Trung Hải, Biển Đỏ, Biển Đen, … Đây là vị trí kế hoạch quan trọng .
+ Hơn nữa, đây lại là khu vực giàu tài nguyên, nhất là dầu mỏ. Lịch sử phức tạp, từng bị thực dân Anh đô hộ hơn 200 năm. Tình hình kinh tế – xã hội bị chi phối bởi nhiều tôn giáo, nhiều dân tộc bản địa khác nhau sống cùng trên một chủ quyền lãnh thổ .

b) Đặc điểm kinh tế

(Trang 109 KHXH 8 VNEN) Quan sát hình 4 và đọc thông tin, hãy cho biết:

– Sự thay đổi trong nền kinh tế của các nước Tây Nam Á .
– Trình bày đặc thù ngành kinh tế “ xương sống ” của nhiều nước ở Tây Nam Á .
– Tây Nam Á xuất khẩu dầu mỏ đến các lục địa nào trên quốc tế .

Trả lời:

– Sự thay đổi trong nền kinh tế của các nước Tây Nam Á và đặc thù ngành kinh tế “ xương sống ” của nhiều nước ở Tây Nam Á :
+ Kinh tế đa phần ở Tây Nam Á xưa : trồng lúa mỳ, chà là, chăn nuôi du mục dệt, kinh doanh .
+ Ngày nay, công nghiệp và thương mại tăng trưởng, nhất là công nghiệp khai thác và chế biến dầu mỏ. Hàng năm các nước khai thác hơn 1 tỉ tấn dầu, chiếm khoảng chừng 1/3 sản lượng dầu quốc tế. Dân thành phố ngày càng đông, tỉ lệ dân thành thị cao chiếm khoảng chừng 80 – 90 % dân số, nhất là ở I-xra-en, Cô-oét. Li-băng .
– Tây Nam Á xuất khẩu dầu mỏ đến các lục địa : Đông Á ( Nhật Bản ), châu Đại Dương, châu Âu, Bắc Mỹ ( Hoa Kì và Canada ) .

II. Khu vực Nam Á

1. Tìm hiểu vị trí địa lí, giới hạn và đặc điểm tự nhiên

a) Vị trí địa lí, giới hạn

(Trang 110 KHXH 8 VNEN) Quan sát hình 5, hãy:

– Kể tên các vương quốc ở khu vực Nam Á. Quốc gia nào có diện tích quy hoạnh lớn nhất ?
– Xác định vị trí địa lí và số lượng giới hạn của khu vực Nam Á :
+ Nằm trong khoảng chừng vĩ độ nào ?
+ Tiếp giáp với các vịnh, biển, các khu vực nào ?

Trả lời:

– Các vương quốc ở khu vực Nam Á :
+ Afghanistan, Ấn Độ, Bangladesh, Bhutan, Maldives, Nepal, Pakistan và Sri Lanka .
+ Trong đó, vương quốc có diện tích quy hoạnh lớn nhất là Ấn Độ .
– Vị trí địa lí và số lượng giới hạn của khu vực Nam Á :
– Nằm trong khoảng chừng vĩ độ 7 oB đến 38 o và 60 oĐ đến 98 oĐ .
– Tiếp giáp : Phía Bắc giáp Trung Quốc và Ca-dăc-xtan. Phía Nam Đông Nam giáp vịnh Ben-gen, phía Tây Nam giáp Biển A-rap .

b) Đặc điểm tự nhiên

(Trang 111 KHXH 8 VNEN)

– Địa hình
Quan sát hình 5 và đọc các ô thông tin, hãy trình làng về các miền địa hình chính của khu vực Nam Á từ bắc xuống nam .
– Khí hậu
Dựa vào kiến thức và kỹ năng đã học, quan sát hình 6 và đọc thông tin, hãy :
– Cho biết khu vực Nam Á nằm ở trong đới khí hậu nào .
– Hoàn thành bảng theo mẫu sau để thấy sự phân hóa khí hậu của khu vực Nam Á và cho biết nguyên do của sự phân hóa đó .

– Sông ngòi và cảnh sắc tự nhiên
Quan sát hình 5, 7, hãy kể tên các sông lớn và các kiểu cảnh sắc tự nhiên của khu vực Nam Á .

Trả lời:

– Các miền địa hình chính từ bắc xuống nam :

+ Phía bắc: hệ thống núi Hi-ma-Iay-a hùng vĩ chạy theo hướng tây bắc – đông nam dài gần 2600 km. bề rộng trung hình từ 320 – 400km.

+ Nằm giữa : đồng Hằng Ấn – Hằng rộng và phẳng phiu, chạy từ bờ biển A – rap đến bờ vịnh Ben-gan dài hơn 3000 km, bề rộng từ 250 km đến 350 km .
+ Phía nam : sơn nguyên Đê-can tương đối thấp và phẳng phiu. Hai rìa phía tây và phía đông của sơn nguyên là các dãy Gát Tây và Gát Đông .
– Về khí hậu :
Khu vực Nam Á đa phần nằm trong đới khí hậu nhiệt đới gió mùa gió mùa .

– Về sông ngòi và các cảnh sắc tự nhiên : Các con sông chính của Nam Á :
+ Sông Ấn : bắt nguồn từ sơn nguyên Tây Tạng chảy hướng Bắc – Nam đổ ra biển A-rap .
+ Sông Hằng : bắt nguồn từ dãy Hi-ma-lay-a chảy hướng Tây Bắc – Đông Nam đổ ra vịnh Ben-gan .
+ Sông Bra-ma-pút : bắt nguồn từ sơn nguyên Tây Tạng đổ ra vịnh Ben-gan .
– Cảnh quan vạn vật thiên nhiên Nam Á : rừng nhiệt đới gió mùa ẩm, xa van, hoang mạc và cảnh sắc núi cao .

2. Tìm hiểu dân cư – xã hội và đặc điểm kinh tế

a) Dân cư – xã hội

(Trang 113 KHXH 8 VNEN Dựa vào kiến thức đã học, quan sát hình 8 và đọc thông tin, hãy:

– Nhận xét về tỷ lệ dân số của khu vực Nam Á so với khu vực Tây Nam Á .
– Kể tên các tôn giáo chính ở khu vực Nam Á .
– Nêu 1 số ít bộc lộ chứng tỏ tình hình chính trị – xã hội của khu vực Nam Á vẫn còn nhiều không ổn định và cho biết nguyên do .

Trả lời:

– Mật độ dân số của khu vực Nam Á so với khu vực Tây Nam Á : Khu vực Nam Á có tỷ lệ dân số lớn hơn so với khu vực Tây Nam Á .
– Các tôn giáo chính ở khu vực Nam Á : Ấn Độ giáo. Hồi giáo. Thiên Chúa giáo. Phật giáo .
– Một số biểu lộ chứng tỏ tình hình chính trị – xã hội của khu vực Nam Á vẫn còn nhiều không ổn định và nguyên do :
+ Các vụ đánh bom đẫm máu diễn ra liên tục ở Afghanistan và Pakistan .
+ Ngoài các lực lượng cực đoan và khủng bố hoạt động giải trí lâu năm như Taliban và al-Qaeda, Afghanistan và Pakistan còn trở thành địa phận hoạt động giải trí mới của tổ chức triển khai Nhà nước Hồi giáo ( IS ) .
+ Nguyên nhân đa phần của những không ổn định này là xích míc, xung đột giữa các dân tộc bản địa và tôn giáo .

b) Đặc điểm kinh tế

(Trang 114 KHXH 8 VNEN) Quan sát bảng 2, đọc thông tin, hãy:

– Nhận xét sự vận động và di chuyển cơ cấu tổ chức kinh tế của Ấn Độ. Sự chuyển dời đó đã phản ánh xu thế tăng trưởng kinh tế của khu vực Nam Á theo hướng nào ?
– Trình bày những thành tựu trong sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ của Ấn Độ .

Trả lời:

– Nhận xét sự chuyển dời cơ cấu tổ chức kinh tế của Ấn Độ :
+ Tăng tỉ trọng ngành dịch vụ ( từ 44,5 % lên 48 % ) .
+ Giảm tỉ trọng ngành nông nghiệp ( từ 28,4 % xuống 25 % ) .
= Tỉ trọng ngành công nghiệp kiến thiết xây dựng có giảm nhẹ và chưa không thay đổi, nhưng nhìn chung không đáng kể ( 27,1 % xuống 27 % ) .
Có thể nói, sự chuyển dời trên biểu lộ những thành tựu trong sự tăng trưởng kinh tế Ấn Độ nói riêng và nền kinh tế Nam Á nói chung, đã kiến thiết xây dựng được một nền kinh tế tự chủ, nền công nghiệp văn minh .
– Những thành tựu trong sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ của Ấn Độ : Ấn Độ là một vương quốc có nền kinh tế tăng trưởng nhất khu vực Nam Á : GDP đạt 477 tỉ USD, tỉ lệ ngày càng tăng 5,88 % và GDP / người là 460 USD .
– Về công nghiệp :
+ Công nghiệp có nhiều ngành đạt trình độ cao, giá trị sản lượng công nghiệp đứng hàng thứ 10 trên quốc tế .
+ Phát triển nền công nghiệp văn minh gồm các ngành công nghiệp chính : công nghiệp nguồn năng lượng, luyện kim, cơ khí sản xuất, hóa chất, vật tư thiết kế xây dựng … và các ngành công nghiệp nhẹ. Nổi tiếng nhất là công nghiệp dệt với hai TT chính là Côn-ca-a và Mum-bai .
+ Phát triển các ngành công nghệ cao, phức tạp, đúng mực ( điện tử, máy tính … )
– Nông nghiệp không ngừng phá triển, cuộc ‘ ‘ cách mạng xanh ’ ’ và ‘ ‘ cách mạng trắng ’ ’ đã mang lại nhiều thành tựu lớn, xử lý tốt yếu tố lương thực, thực phẩm cho nhân dân .
– Dịch Vụ Thương Mại tăng trưởng, chiếm 48 % trong tổng GDP .

C. Hoạt động luyện tập

1. (Trang 115 KHXH 8 VNEN) Vị trí địa lí khu vực Tây Nam Á có ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển kinh tế – xã hội?

Trả lời:

– Thuận lợi :
+ Là cầu nối giữa 3 lục địa Á, Âu, Phi .
+ Giao thông đường thủy thuận tiện cho việc luân chuyển sản phẩm & hàng hóa .
+ Có điều kiện kèm theo giao lưu học hỏi về mặt kinh tế xã hội .
– Khó khăn :
+ Thường xuyên xảy ra tranh chấp, xung đột xích míc .
+ Điều kiện tự nhiên tương đối khắc nghiệt .

2. (Trang 115 KHXH 8 VNEN) Hãy chứng minh: Gió mùa Tây Nam là nguyên nhân chính gây mưa cho Ấn Độ.

Trả lời:

– Vùng Nam Á có dãy Hi-ma-lay-a dài 2600 km, chạy theo chiều Tây Bắc – Đông Nam chắn gió thổi từ phía Đông xuống nên có khí hậu khô, nóng, không hề gây mưa. Gió Tây Nam từ Ấn Độ Dương thổi vào Ấn Độ làm Ấn Độ có nhiệt độ thoáng mát hơn và gây mưa .

D-E. Hoạt động vận dụng – tìm tòi mở rộng

1. (Trang 115 KHXH 8 VNEN) Tại sao khu vực Tây Nam Á có vĩ độ tương đương với nước ta nhưng khí hậu lại khô hạn và hình thành nhiều hoang mạc?

Trả lời:

– Khu vực Tây Nam Á chịu nhiều tác động ảnh hưởng bởi các khối khí nhiệt đới gió mùa khô, nên lượng mưa ít .
– Địa hình theo dạng đồi núi bao quanh, nên lượng hơi nước khó xâm nhập vào bên trong khu vực .
– Nơi đây chịu nhiều tác động ảnh hưởng bởi sự chuyển dời của dòng biển lạnh, ảnh hưởng tác động đến năng lực bốc hơi nước của biển .
* Nước Ta :
– Nước ta nằm trong vành đai nhiệt đới gió mùa nửa cầu bắc .
– Có dòng biển nóng chảy qua, biển đông mang đặc thù nóng ẩm, hơi nước lớn nên lượng mưa nhiều .
– Nước ta có 2 loại gió mùa thổi, nhất là gió mùa hạ, mang đến nhiều hơi ẩm .

2. (Trang 115 KHXH 8 VNEN) Cho biết một số biểu hiện chứng tỏ tôn giáo có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế – xã hội của khu vực Nam Á.

Trả lời:

– Các khu công trình tôn giáo là nơi lôi cuốn khách du lịch, góp phần quan trọng trong thu nhập của Ấn Độ .

3. (Trang 115 KHXH 8 VNEN) Sưu tầm những hình ảnh thể hiện Tây Nam Á là một trong những cái nôi của nền văn minh cổ đại thế giới.

Trả lời:

Xem thêm các bài Giải bài tập Khoa học xã hội lớp 8 chương trình VNEN hay khác :

Giới thiệu kênh Youtube VietJack

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 8 tại khoahoc.vietjack.com

Đã có app VietJack trên điện thoại thông minh, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi trực tuyến, Bài giảng …. không tính tiền. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS .

Nhóm học tập facebook miễn phí cho teen 2k8: fb.com/groups/hoctap2k8/

Theo dõi chúng tôi miễn phí trên mạng xã hội facebook và youtube:

Theo dõi chúng tôi không tính tiền trên mạng xã hội facebook và youtube :

Các bài Giải bài tập Khoa học xã hội lớp 8 VNEN được biên soạn bám sát sách giáo khoa Hướng dẫn học Khoa học xã hội 8 chương trình VNEN mới.

Nếu thấy hay, hãy động viên và chia sẻ nhé! Các bình luận không phù hợp với nội quy bình luận trang web sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.

Source: https://evbn.org
Category: Địa Danh