Quản lý thuế thu nhập cá nhân ở một số nước và kinh nghiệm cho Việt Nam

Thuế thu nhập cá nhân ( TNCN ) là nguồn thu quan trọng của ngân sách vương quốc và là sắc thuế có khoanh vùng phạm vi kiểm soát và điều chỉnh rộng, tác động ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi kinh tế tài chính của từng cá nhân trong xã hội. Do vậy, việc thực thi chủ trương này tại các vương quốc đều có sự độc lạ nhất định .

Tại Mỹ

Khác với nhiều vương quốc tính thuế cá nhân dựa trên tổng thu nhập, Sở Thuế vụ Mỹ tính thuế mỗi cá nhân theo thu nhập thực, tức thu nhập đã trừ đi ngân sách tái đầu tư và các ngân sách hoạt động và sinh hoạt khác. Điều này đồng nghĩa tương quan, nếu công dân Mỹ dành hầu hết tiền kiếm được để góp vốn đầu tư bất động sản hay mua xe hơi, đồ gia dụng thì khoản thuế trong năm đó họ phải đóng là rất thấp .
Tuy nhiên, phần thu nhập kiếm được từ các khoản góp vốn đầu tư sẽ được tính thuế vào những năm tiếp theo nếu công dân Mỹ không liên tục đem đi góp vốn đầu tư. Thuế thu nhập tại Mỹ được thu theo nhiều đối tượng người tiêu dùng, gồm có cá nhân, hộ mái ấm gia đình, lao động chính trong mái ấm gia đình … Theo Bảng tính thuế thu nhập cá nhân từ Sở Thuế vụ Mỹ, thuế suất thu nhập cá nhân giao động từ 10 % đến 39,6 %. Chính quyền liên bang Mỹ vận dụng mức thuế suất cao nhằm mục đích khuyến khích công dân Mỹ tái đầu tư vào nền kinh tế tài chính .

Tại Hàn Quốc

Tại Nước Hàn, đối tượng người dùng nộp thuế TNCN là cá nhân cư trú hay không cư trú, có thu nhập chịu thuế trong năm : Đối tượng cư trú được pháp luật là người có nhà ở hoặc có thời hạn cư trú tại Nước Hàn từ 1 năm trở lên. Đối tượng không cư trú là người không có nhà ở tại Nước Hàn hoặc có thời hạn cư trú tại Nước Hàn dưới một năm. Đối tượng cư trú phải chịu thuế thu nhập so với tổng thể các khoản thu nhập nhận được phát sinh ở trong hay ngoài Nước Hàn ( kê khai thu nhập toàn thế giới ). Đối tượng không cư trú chỉ phải chịu thuế thu nhập so với khoản thu nhập nhận được có nguồn gốc Nước Hàn .
Thu nhập chịu thuế tại Nước Hàn gồm : Thu nhập từ lao động ; thu nhập từ kinh doanh thương mại ; Thu nhập từ cho thuê bất động sản ; Thu nhập từ gia tài trong thời điểm tạm thời ; Thu nhập khác .
Thu nhập không chịu thuế tại Nước Hàn được lao lý đơn cử gồm :
– Thu nhập phát sinh từ bất kể hoạt động giải trí kinh doanh thương mại nào của các hộ nông dân .
– Thu nhập từ lương hưu, các khoản trợ cấp gồm :
Lương so với quân nhân ship hàng trong quân đội ( được nêu tại Nghị định của Tổng thống ) ; Tiền trợ cấp hàng năm và tiền trợ cấp để động viên người lao động hoặc những người trong mái ấm gia đình họ có bất kể tổn hại, bệnh tật hoặc chết ; Trợ cấp cho người cao tuổi, trợ cấp cho người tàn tật, trợ cấp cho người sống sót và khoản thu nhập chi trả một lần theo pháp luật của luật trợ cấp vương quốc ; Trợ cấp thất nghiệp theo pháp luật của Luật bảo hiểm người lao động ; Trợ cấp cho mái ấm gia đình của cán bộ nghỉ hưu có người chết, cán bộ hoặc người chết theo lao lý của Luật trợ cấp cho công chúng, Luật trợ cấp cho binh lính, Luật trợ cấp, Luật trợ cấp cho giáo viên trường tư thục hoặc Luật trợ cấp so với cán bộ trong ngành bưu điện ; Chi tiêu cho trường học ( theo pháp luật của Nghị định của Tổng thống ) ; Trợ cấp bồi thường so với ngân sách trong thực tiễn ( theo pháp luật của Nghị định Tổng thống ) …
– Thu nhập từ gia tài đặc biệt quan trọng : Thu nhập từ chuyển nhượng ủy quyền tác phẩm hội hoạ, thư hoạ, sưu tập theo chỉ định của Nhà nước là di sản văn hoá theo pháp luật của Luật Bảo vệ gia tài văn hoá ; Thu nhập từ chuyển nhượng ủy quyền hội hoạ, thư hoạ và sưu tập cho các kho lưu trữ bảo tàng, phòng tọa lạc thẩm mỹ và nghệ thuật theo pháp luật tại Nghị định của Tổng thống .

– Thu nhập từ việc chuyển nhượng ủy quyền đất đai : Thu nhập từ việc trao đổi, phân loại hoặc sát nhập đất nông nghiệp thuộc các điều kiện kèm theo pháp luật trong Nghị định của Tổng thống ; Thu nhập từ việc chuyển nhượng ủy quyền nhà của hộ mái ấm gia đình được nêu trong Nghị định của Tổng thống ( trừ trường hợp nhà tại hạng sang pháp luật trong Nghị định ), và đất có diện tích quy hoạnh nhỏ hơn toà nhà được thiết kế xây dựng sẽ được quyết định hành động bởi Nghị định của Tổng thống ; Thu nhập từ đất được đền bù cho đất nông nghiệp thuộc các điều kiện kèm theo lao lý trong Nghị định của Tổng thống ; Thu nhập từ việc cho thuê bất động sản, ruộng đất phát sinh từ việc sử dụng cho mục tiêu gieo trồng lương thực

– Thu nhập khác: Giải thưởng và phần thưởng nhận được theo quy định của Luật An ninh quốc gia; Giải thưởng bổ sung nhận được liên quan đến bất kỳ huy chuơng/ huân chương theo quy định của Luật về Giải thưởng và Huân chuơng; Tiền đền bù/ thưởng một người làm công nhận được từ người sử dụng lao động/chủ đối với bất kỳ sáng kiến nào liên quan đến các nhiệm vụ/bổn phận của người làm công.

Tại Singapore

Theo Sở Nội Thu Singapore ( IRAS ), từ nhiều năm trở lại đây, quốc đảo Nước Singapore đã vận dụng cách tính thuế thu nhập cá nhân tăng theo lũy tiến. Mức thuế TNCN tăng tương ứng với thu nhập. Cụ thể, thuế TNCN tại Nước Singapore vận dụng với công dân chia thành 10 bậc thuế, từ 2 % đến 22 % tổng thu nhập cá nhân .
Người có thu nhập dưới 20.000 SGD / năm ( khoảng chừng 340 triệu đồng, tương tự 28,3 triệu đồng / tháng ) sẽ được miễn trọn vẹn thuế TNCN. Mức thuế 2 % mở màn được tính từ 20.001 SGD tới 30.000 SGD .
Khác với nhiều vương quốc tính thuế cá nhân dựa trên tổng thu nhập, Mỹ tính thuế mỗi cá nhân theo thu nhập thực, tức thu nhập đã trừ đi ngân sách tái đầu tư và các ngân sách hoạt động và sinh hoạt khác. Tại Nước Hàn, đối tượng người dùng nộp thuế thu nhập cá nhân là cá nhân cư trú hay không cư trú, có thu nhập chịu thuế trong năm. Thuế thu nhập cá nhân tại Nước Singapore vận dụng với công dân chia thành 10 bậc thuế, từ 2 % đến 22 % tổng thu nhập cá nhân .
Ở mức đóng thuế cao nhất, công dân Nước Singapore có thu nhập năm trên 320.000 SGD ( 5,4 tỷ đồng / năm, tương tự 450 triệu đồng / tháng ) sẽ phải đóng mức thuế suất 22 %. Tức là, nếu thu nhập tăng gấp khoảng chừng 10 lần thì thuế suất so với thuế TNCN cũng sẽ tăng thêm 10 lần. Với mức tính thuế TNCN lũy tiến, giới lập pháp Nước Singapore muốn bảo vệ rằng, người thu nhập thấp sẽ được hưởng mức thuế suất thấp và người thu nhập cao sẽ phải đóng thuế thu nhập tương ứng, từ đó tạo sự công minh về thuế. Đối với người quốc tế sinh sống tại Nước Singapore, mức thuế suất được quyết định hành động theo ngành nghề lao động thay vì mức thu nhập, giao động từ 10-22 % .

Gợi mở cho Việt Nam

Từ nghiên cứu và điều tra kinh nghiệm tay nghề quản trị thuế TNCN tại một số ít nước, hoàn toàn có thể rút ra gợi mở cho Nước Ta như sau :
Một là, thiết kế xây dựng quy mô đánh thuế. Do trình độ quản trị thuế chưa cao nên Nước Ta đã lựa chọn quy mô đánh thuế hỗn hợp, tích hợp đánh thuế theo nguồn và đánh thuế trên tổng thu nhập. Phương thức này yên cầu phải quản trị, chớp lấy được từng nguồn thu nhập và kiến thiết xây dựng mức thuế hài hòa và hợp lý cho một số ít nguồn thu nhập có đặc thù đặc trưng. Kinh nghiệm cho thấy, cần đồng nhất và kiên trì theo đuổi quy mô đánh thuế ; đồng thời, hoàn thành xong thể chế và quản trị thực thi tốt quy mô đã chọn .
Hai là, xác lập đối tượng người dùng nộp thuế TNCN. Kế thừa các lao lý về quản trị thuế TNCN so với người có thu nhập cao, khắc phục bất hài hòa và hợp lý so với cá nhân quốc tịch Nước Ta sống ở quốc tế, việc xác lập đối tượng người tiêu dùng nộp thuế cần xoá bỏ tiêu thức quốc tịch, chỉ phối hợp 2 tiêu thức cư trú và nguồn phát sinh thu nhập là tương thích .
Ba là, xác lập đối tượng người dùng thu nhập chịu thuế và không chịu thuế TNCN. Từ kinh nghiệm tay nghề của một số ít vương quốc, cần thực thi phân loại các khoản thu nhập chịu thuế TNCN theo nguồn hình thành. Căn cứ các tiêu thức tương quan đến nguyên do chính trị, xã hội, tập quán phong tục của người Nước Ta, hiệp định, hiệp ước quốc tế hoặc nhằm mục đích mục tiêu khuyến khích một hoạt động giải trí đơn cử … để xác lập các khoản thu nhập không chịu thuế. Có thể miễn, giảm 1 số ít loại thu nhập, được cho phép miễn giảm một số tiền thuế nhất định dưới hình thức trong thời điểm tạm thời chưa thu thuế so với một số ít khoản thu nhập so với một số ít đối tượng người tiêu dùng trong những thực trạng nhất định ( như lãi tiền gửi tiết kiệm ngân sách và chi phí ) .

Bốn là, xác định khoản giảm trừ gia cảnh. Kinh nghiệm từ các nước đang phát triển là nên lựa chọn áp dụng hình thức giảm trừ tiêu chuẩn để tính toán đơn giản, tiết kiệm chi phí hành thu, tạo thuận lợi cho người nộp thuế tuân thủ pháp luật. Trong Chiến lược cải cách thuế, Việt Nam xác định mức giảm trừ căn cứ vào cơ cấu thu nhập/ chi tiêu của dân cư. Luật quy định về các khoản giảm trừ gia cảnh với mức khoán bằng tiền. Bài học là cần có sự kết hợp với các cơ quan khác như quản lý hộ tịch, bảo hiểm xã hội để quản lý hiệu quả người phụ thuộc.

Năm là, xác lập rõ mức thuế suất và biểu thuế cho các đối tượng người dùng nộp thuế. Thuế suất và tỷ suất động viên về thuế giảm ở mức hài hòa và hợp lý sẽ hạn chế trốn, lậu thuế. Do vậy, nên pháp luật thuế suất toàn phần vận dụng cho thu nhập từ góp vốn đầu tư vốn ở mức thông lệ quốc tế ( 5 % ), chuyển nhượng ủy quyền bất động sản ( 2 % ), thu nhập từ bản quyền, nhượng quyền thương mại ( 5 % ), thu nhập từ chuyển nhượng ủy quyền sàn chứng khoán ( 0,1 % ). Biểu thuế luỹ tiến vận dụng so với thu nhập từ tiền lương, tiền công và thu nhập từ kinh doanh thương mại với 7 mức thuế suất ( 5 %, 10 %, 15 %, 20 %, 25 %, 30 %, 35 % ). Biểu thuế suất có 7 bậc được coi là nhiều nên cần có lộ trình giảm số bậc thuế suất theo từng bước .
Nước Ta hoàn toàn có thể xem xét, điều tra và nghiên cứu bài học kinh nghiệm tương thích xu thế chung về động viên thuế TNCN bằng việc thực thi đơn giản hóa biểu thuế suất và cắt giảm mức thuế suất ; Nghiên cứu lan rộng ra đối tượng người tiêu dùng thu thuế, điều tiết kịp thời so với một số ít khoản thu nhập mới phát sinh để bao quát và cân đối nguồn thu cho ngân sách nhà nước .

Tài liệu tham khảo:
1. Quốc hội (2007), Luật Thuế thu nhập cá nhân, số 04/2007/QH12 của Quốc hội nước Cộng hoà XHCN Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 2 thông qua ngày 21/11/2007;
2. Quốc hội (2014), Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi bổ sung;
3. Bộ Tài chính (2012), Báo cáo Kinh nghiệm cải cách thuế thu nhập cá nhân của một số nước trên thế giới;
4. Bộ Tài chính, 2013, Thông tư số 113/2013/TT-BTC được sửa đổi bổ sung Thông tư số 95/2015/TT-BTC;
5. OECD (2004), “Quản lý thuế các nước OECD: Tập hợp thông tin so sánh giữa các nước (năm 2004)” Bộ phận Soạn thảo Diễn đàn về quản lý thuế Tiểu nhóm Tuân thủ Bộ phận Phê duyệt Uỷ ban Các vấn đề về tài chính, tháng 10/2004 CTPA Trung tâm Chính sách và quản lý thuế.

Source: https://evbn.org
Category: Địa Danh