Độc đáo Lễ hội Nghinh Ông Sông Đốc – Cà Mau

Lễ hội Nghinh Ông Sông Đốc là lễ hội dân gian lớn nhất ở Cà Mau có nguồn gốc thời xưa được lưu truyền gìn giữ hàng trăm năm. Lễ hội Nghinh Ông Sông Đốc cũng là dịp để hành khách gần xa khám phá về nét đẹp văn hoá của ngư dân miền biển Cà Mau .
Theo lưu truyền trong dân gian và với nguời dân miền biển thì “ Cá Ông ” là một linh vật rất là rất linh, là vị thần hộ mệnh cho thuyền bè đi biển. Khi sóng to gió lớn, tàu bè gặp nạn thì “ Ngài ” sẽ hiện lên hộ tống tàu bè đưa vào chỗ cạn, bảo đảm an toàn. Và ngược lại, khi Cá Ông gặp nạn, xác trôi dạt vào bờ đều được ngư dân tổ chức triển khai an táng và thờ cúng thật sang chảnh .
Tại cửa biển Sông Đốc, vào năm 1925, sau khi hay tin cá Ông lụy ở Vàm Xáng, bà con ngư dân đã họp bàn cất miếu và thỉnh cốt Ông về thờ, sau đó những cụ mới tìm vị trí thuận tiện để xây lăng theo kiểu đình, miếu cổ xưa. Qua nhiều lần di tán và tôn tạo, lúc bấy giờ lăng tọa lạc tại khóm 2, thị xã Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau. Lăng Ông Nam Hải đang trưng thờ những bộ xương cốt cá Ông trôi dạt vào bờ vào những năm 1951, 1953, 1963 …. Đời vua Gia Long năm thứ tư đã sắc phong cho cá Ông là Đại Càn Nam Hải Thượng Đẳng thần mà ngư dân thường gọi là Nam Hải Đại Tướng Quân. Lăng Ông Nam Hải đã được Trung tâm UNESCO điều tra và nghiên cứu bảo tồn cổ vật, trao bằng bảo trợ vào tháng 3 năm 2013 .

Lễ hội Nghinh Ông Sông Đốc tổ chức trong ba ngày: 14, 15, 16 tháng 2 âm lịch hàng năm được xếp vào danh sách 60 lễ hội tiêu biểu ở Việt Nam. Mục đích của lễ hội là nhằm tôn vinh loài Cá Ông (Cá Voi) và cầu cho mưa thuận gió hòa, cầu cho quốc thái dân an. Đặc biệt các ngư dân cầu xin những chuyến ra khơi được bình an và đánh bắt được nhiều tôm, cá.

Phần lễ diễn ra rất trang nghiêm và tôn kính, chính lễ mở màn từ 13 giờ ngày rằm. Vị chánh lễ cùng Ban Trị sự Lăng Ông sang chảnh thực thi những nghi thức, nghi lễ truyền thống lịch sử : Chánh lễ đọc văn tế, sau đó là lễ bái của học trò lễ, hội bà, hội ông … Sau đó thỉnh lư hương lên kiệu ( long đình ), được những học trò lễ khiêng và theo hầu. Trong lễ Nghinh Ông, đi đầu là lân, trống, tiếp theo là Long Đình, chánh chủ, chánh vạn, đại biểu những chức sắc, học trò lễ, đội cung nữ, phi tần và bà con diễu hành từ Lăng Ông qua thị xã Sông Đốc đến cảng, lên tàu ra biển Nghinh Ông. Dân chúng đứng hai bên đường, hò reo cổ vũ, tạo nên không khí lễ hội thật náo nhiệt .

Hàng trăm ghe tàu đủ mọi kích cỡ, công suất, kiểu trang trí tạo ra một khung cảnh đầy màu sắc sống động cả một vùng cửa biển rộng lớn. Trong những ghe tàu lớn nhỏ ra biển, có một cụm tàu chính gồm 3 chiếc kết lại thành đoàn (người ta gọi là tàu thủy lực), tàu này có nhiệm vụ chở Ban tổ chức, các vị chức sắc, học trò lễ…

Trên những chiếc tàu chạy ra biển tham gia Nghinh Ông, khách trên tàu dù lạ hay quen cũng đều được chủ tàu mời nhà hàng không lấy phí. Khách du lịch Cà Mau lúc này sẽ được thỏa thích ngắm biển cả bát ngát, ngắm nhìn từng đoàn tàu với cờ hoa rực rở, ngắm từng đợt sóng ôm ấp mạn thuyền và được nghe những vạn chài kể về truyền thuyết thần thoại Cá Ông cứu người trên biển .

Từng đoàn tàu tham gia Nghinh Ông đều chạy ra biển theo hướng Hòn Chuối và không giới hạn thời gian hay khoảng cách từ đất liền ra biển. Trên đường diễu hành nếu gặp cá Ông phun nước (Ông dội) thì đoàn tàu quay trở về ngay. Nếu không gặp thì đoàn tàu tiếp tục ra khơi và sau đó chủ lễ vái đọc lời nguyện cầu. Thường thì cách đất liền một, hai hải lý, chủ lễ sẽ làm lễ “xin keo”. Xin được keo tức là đã gặp “Ông” và rước “Ông” về tàu quay về và đem những lọ nước biển trong lành về Lăng Ông thờ cúng.

Theo tín ngưỡng dân gian của ngư dân Sông Đốc, thời gian rước Ông về Lăng là thời gian rất linh nhất để mọi nhà đem hương án, gồm : nhang đèn, trái cây, gà vịt, heo quay … ra trước cửa nhà cúng lễ nhằm mục đích biểu lộ lòng tôn kính “ Ðức Ông Nam Hải ” .
Ngoài những nghi lễ truyền thống lịch sử, tại Lễ hội Nghinh Ông Sông Đốc còn diễn ra nhiều hoạt động giải trí của phần hội như : đánh cờ tướng, đẩy gậy, kéo co, bóng chuyền, bóng đá … vô cùng náo nhiệt .
Lễ Hội Nghinh Ông ở Sông Đốc là một nét đẹp văn hoá hội đồng, một ngày hội dân gian truyền thống cuội nguồn mang ý nghĩa nhân văn thâm thúy và đậm chất tín ngưỡng của ngư dân vùng biển. Đó là một nền văn hóa truyền thống cần được gìn giữ, phát huy đưa vào khai thác để lôi cuốn khách du lịch Cà Mau ngày một nhiều hơn .

Source: https://evbn.org
Category : Lễ Hội