Đừng bỏ lỡ 4 lễ hội truyền thống Gia Lai đậm đà bản sắc dân tộc

Là một tỉnh cao nguyên thuộc miền Trung Nước Ta, Gia Lai có một nền văn hóa truyền thống phong phú và đa dạng chủng loại nhờ có núi rừng cùng nhiều cảnh sắc vạn vật thiên nhiên đẹp tươi làm nức lòng hành khách ghé thăm. Là vùng đất được giao thoa giữa những nền văn hóa truyền thống của những đồng bào dân tộc thiểu số. Gia Lai có những nét văn hóa truyền thống rất đặc trưng và độc lạ. Với khoảng trống văn hóa truyền thống cồng chiêng được Unesco công nhận là di sản văn hóa truyền thống phi vật thể của quốc tế. Cùng nhiều lễ hội truyền thống cuội nguồn của người dân hiếu khách nơi này đã lôi cuốn được phần đông những hành khách ghé thăm mỗi năm
Các lễ hội truyền thống lịch sử Gia Lai như Lễ bỏ mả của người Raglai bộc lộ tình cảm của người sống so với người chết. Là dịp để tỏ lòng tôn kính, biết ơn so với ông bà, cha mẹ. Là dịp để thể hiện tình hàng xóm láng giềng tối lửa tắt đèn. Là dịp để người dân xứ này bộc lộ những nét văn hóa truyền thống ứng xử với nhau. Ngoài ra còn có lễ mừng lúa mới, lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui hay lễ đâm trâu là những lễ hội mang đậm đà truyền thống của tỉnh này .

Hãy đến Gia Lai, tham dự các lễ hội truyền thống Gia Lai này để khám phá và hiểu biết thêm về một trong những nền văn hóa đặc biệt nhất Việt Nam nhé.

Bạn đang đọc: Đừng bỏ lỡ 4 lễ hội truyền thống Gia Lai đậm đà bản sắc dân tộc

Mục Lục

Lễ bỏ mả – Lễ thể hiện sự tôn kính đối với người chết

Lễ bỏ mả là một lễ hội lớn nhất và có ý nghĩa quan trọng trong đời sống niềm tin của những dân tộc bản địa Tây Nguyên như : Bahnar, Ê đê, Jarai. Theo ý niệm của người dân nơi đây thì sau khi chết đi. Linh hồn người mất vẫn còn quanh quất đâu đó, giữa người chết và người sống vẫn còn mối quan hệ ràng buộc. Vì vậy hàng ngày người sống vẫn ra thăm mả ; quét dọn thật sạch và mang cơm nước cho người đã mất .

Chỉ sau khi làm lễ bỏ mả thì mối quan hệ ràng buộc này mới chấm hết. Người chết trọn vẹn yên nghỉ và chờ đầu thai, còn người sống thì yên tâm lo cho đời sống riêng mình. Được quyền lấy vợ, lấy chồng khác. Do vậy, đây là một lễ hội lớn và náo nhiệt của người Tây Nguyên. Lễ hội bỏ mả được coi là một lễ hội lớn của mái ấm gia đình, hội đồng. Một ngày vui thực sự của người sống và của cả người chết. Trong lễ bỏ mả có đánh mã la, đâm trâu ; múa hát ; uống rượu cần mừng cho linh hồn người chết được siêu thoát .
Lễ bỏ mả thường được tổ chức triển khai vào khoảng chừng tháng ba, tháng tư dương lịch. Thời điểm chuyển từ mùa nắng sang mùa mưa. Thời gian tổ chức triển khai thường là 3 – 5 ngày gồm có nhiều việc làm được thực thi với nhiều lễ thức. Có một số ít lễ thức khác nhau do quy mô của lễ thuộc đám lớn hay đám nhỏ. Tùy theo điều kiện kèm theo kinh tế tài chính của mái ấm gia đình, dòng tộc của người chết và cũng tùy theo phong tục địa phương .

Lễ cầu vụ mùa bội thu

Khi cây H’lưng đầu buôn, cây Ê-táp giữa làng ra nụ, nở hoa. Đó chính là lúc buôn làng Gia Lai tổ chức triển khai Lễ Cơm Mới. Lễ Cơm Mới là một trong những lễ hội truyền thống lịch sử Gia Lai ; là lễ hội mừng mùa thu hoạch mới. Cầu mong cho ruộng nương ngày càng nhiều thóc lúa. Được tổ chức triển khai tại nhà riêng hoặc nhà Rông sau vụ thu hoạch của đồng bào Ba Na ở hai tỉnh Kon Tum và Gia Lai. Lễ được tổ chức triển khai để tạ ơn thần lúa và lễ hội mừng mùa thu hoạch mới. Cầu mong cho ruộng nương ngày càng nhiều thóc lúa .
Dân làng cúng thần lúa bằng heo hoặc gà trước khi sử dụng lúa để ăn hoặc mang đi biếu. Trình tự lễ gồm : Giữ hồn lúa tại rẫy ; đưa hồn lúa về chòi ; nhập hồn lúa vào bồ trong đó gồm có lễ ăn cơm mới .

Đây cũng là dịp gia chủ mời bà con ; họ hàng ; bạn hữu những làng lân cận cùng đi dạo siêu thị nhà hàng. Nhà nào đông khách coi như là niềm vinh dự. Vì thế, ngoài việc cúng thần, hồn lúa và tổ tiên cùng với việc cầu mong sức khỏe thể chất cho mái ấm gia đình. Người ta đánh cồng chiêng, đi dạo, ca hát suốt nhiều ngày đêm để vui mừng cùng hưởng thành quả của một quy trình lao động nhọc nhằn, khó khăn vất vả. Đây là một trong những phong tục nhằm mục đích gìn giữ ; phát huy những giá trị văn hóa truyền thống truyền thống lịch sử từ ngàn xưa cha ông ta để lại .

Lễ đâm trâu – Lễ tỏ lòng biết ơn của người dân đối với Giàng

Từ đầu tháng chạp năm trước đến tháng 3 âm lịch năm sau đồng bào Jrai, Bahnar ở Gia Lai thường tổ chức triển khai lễ hội đâm trâu tại nhà rông. Mọi ngân sách ở ngày hội do người dân trong làng góp phần. Người chủ trì ngày hội là già làng, đứng gần cột buộc trâu. Nam nữ người trẻ tuổi đánh chiêng, cồng, múa đứng sau sống lưng. Đầu chít khăn đỏ, mặc áo ( loại áo dịp nghỉ lễ dành cho con trai ), đóng khố. Nữ người trẻ tuổi mặc áo phia, váy koteh ( loại áo, mặc ngày hội của con gái ). Khi già làng khấn xong, tiếng chiêng, cồng khởi đầu nổi lên hòa với tiếng hú của dân làng. Cảnh buôn làng trở nên rộn ràng, sinh động .

Những ngày ở lễ hội đâm trâu, là những ngày hội của nghệ thuật và thẩm mỹ cồng chiêng vì nhiều nhà đem bộ cồng chiêng của mình tới tham gia .
Ý nghĩa của lễ hội đâm trâu đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa truyền thống niềm tin của người dân tộc bản địa ở tây nguyên như lễ hội đâm trâu của người Ê đê, lễ hội đâm trâu của người Ba Na … vì nó biểu lộ lòng tôn kính của người dân với Giàng ( trời ). Thầm cảm ơn Giàng đã phù hộ cho họ một mùa rẫy ấm no ; bội thu và cầu mong mọi điều tốt đẹp sẽ đến trong năm mới .
Lễ hội đâm trâu của người Bana thời nay đã rút ngắn còn một ngày đêm. Con vật chịu lễ được những tay thiện nghệ nhanh gọn đâm chết. Không còn cảnh săn đuổi lê dài sự hãi hùng đau đớn và người dự lễ hội đỡ bị căng thẳng mệt mỏi thần kinh vì thương cảm .

Lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui

Lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui là một tín ngưỡng phồn thực với mong ước mùa màng bội thu ; mưa thuận gió hòa ; ấm no ; niềm hạnh phúc đến cho toàn bộ buôn làng .. Đây là nét văn hóa truyền thống độc lạ, tiềm ẩn nhiều giá trị tâm linh ; tín ngưỡng của đồng bào địa phương. Được công nhận là Di sản văn hóa truyền thống phi vật thể vương quốc .
Người Jrai gọi mưa là “ Hơ Jan ”. Và rất coi trọng “ Hơ Jan ” vì giúp họ giải được nhiệt của cái nắng nực nội ; làm cho hoa màu ở nương ; rẫy trở nên xanh tươi và cho họ no cái bụng. Mặt khác, theo ý niệm của người Jrai. Nếu làm phật lòng những vị thần thánh thì những vị thần thánh sẽ không ban tặng nước mưa xuống ; bệnh tật Open ; đói rét liên miên .

Xem thêm: Mùa lễ hội cuối năm 2020: Thế giới có sự kiện gì hot?

Sau khi chuẩn bị sẵn sàng lễ xong, phụ tá và thầy cúng sẽ thực thi những nghi lễ. Trong đó có phần quan trọng là cầu xin những Ptao đã chết phù hộ cho những lời khấn cầu thành hiện thự ;, để trời đem mưa đến. Trong không khí tưng bừng của ngày hội, mọi người thay nhau uống rượu cần. Chúc nhau một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu .
Lễ cầu mưa là nghi lễ rất quan trọng trong năm. Là nghi lễ biểu lộ văn hóa truyền thống tâm linh của người Jrai với những vị thần linh. Qua buổi lễ này, bà con làng Rbai sẽ bước vào một vụ mùa mới với sự vui tươi và sáng sủa trong lao động sản xuất thiết kế xây dựng đời sống no ấm .
Nguồn : Dulichchaovietnam. com