Lễ hội đua thuyền ở Việt Nam

Thuyền rồng để vua dùng gọi là “ thuyền ngự ”. Thuyền rồng trong lễ hội dân gian mang ý nghĩa rất thiêng, sang chảnh. Đặc biệt, ở những lễ hội thờ những vị anh hùng dân tộc bản địa, võ tướng, có công đức thì theo ý niệm dân gian, chính những Ngài đã về “ ngự ” trên thuyền để việc cầu phúc, cầu sức khỏe thể chất, thịnh vượng thịnh vượng của người tổ chức triển khai hội, dự hội, xem hội được như ý nguyện. Dân đi biển Cát Bà, Cát Hải, Đồ Sơn … thường tổ chức triển khai đua thuyền hình rồng khi kết thúc vụ cá Bắc mở màn vụ cá Nam khoảng chừng tháng 4, 5 dương lịch … tạo thành nét văn hóa truyền thống biển độc lạ. Dịp lễ cúng thần nước hay hạ thủy con thuyền cũng là thời gian đua thuyền của dân cư ven sông, biển. Lễ hội đền Quả xã Bạch Ngọc, huyện Đô Lương, Nghệ An có đua thuyền rồng. Vùng này có nơi toàn những tay lái nữ tranh tài với nhau như ở Xa Long, huyện Hương Sơn, còn thường thì nam thi với nam, nam thi với nữ cũng có nhưng ít hơn. Trước khi hạ thủy thuyền đua, có tục lệ trai đinh rước 12 thuyền rồng sau 4 ngựa gỗ, gồm hai ngựa hồng, hai ngựa bạch từ đền Quả đến hạ thủy ở sông Lam. Tương truyền, dân ở đây đua thuyền để tỏ lòng biết ơn công đức của Hoàng tử Uy Minh Vương, con trai thứ tám của vua Lý Thái Tổ .

Lễ hội đua thuyền rồng ở Đồng Hới ( Quảng Bình ) lại mang nét rực rỡ khác. Theo tín ngưỡng dân gian ở địa phương, thuyền rồng là “ dương ” đua với thuyền phượng là “ âm ”. Đua đường dài 20 km từ đình làng Đồng Hải đến cửa sông Nhật Lệ, qua những địa hình, hướng gió khác nhau và theo với nước thủy triều lên, xuống. Cũng theo tín ngưỡng âm khí và dương khí cổ, nhưng ở làng Đào Xá ( huyện Tam Thanh, Phú Thọ ) tạo dáng thuyền đua và ý niệm cũng có khác. Ở đây, “ dương ” lại là thuyền hình chim, “ âm ” có thuyền hình cá. Chỉ đua một chải đực ( chim ) với một chải cái ( cá ) về đêm, sau khi tế lễ xong và gọi là “ tiệc bơi ”, bơi để lễ thần. Lễ hội thuyền đua làng Đăm ( xã Tây Tựu, huyện Từ Liêm, TP.HN ) có từ thế kỷ XV, đầu và đuôi thuyền đều chạm hình rồng. Cuộc đua được tổ chức triển khai lúc chính Ngọ ( 12 giờ trưa ) trên sông Nhuệ. Tương truyền hội đua thuyền vùng này để tưởng niệm danh tướng Bạch Hạc Tam Giang thời vua Hùng thứ XVI. Có tới 172 làng thờ Bạch Hạc Tam Giang. Thuyền đua có hình đầu rồng, hình chim hạc và hình con ly ( kỳ lân ) .

Vùng Trung Bộ do sông ngắn nên có tục lệ đua thuyền trên cạn, có hàng đoàn trai tráng “ múa tay chèo ” tượng trưng, có phần giống đua ghe ngo Nam Bộ. Vùng biển phía nam còn có tục lắc thuyền thúng đua ngày hội là một nét lạ, góp thêm phần phong phú và đa dạng thêm lễ hội đua thuyền dân gian Việt Nam. Những lễ hội đua thuyền kể trên vừa mang tính thể thao, văn nghệ ( ca múa nhạc ) vừa là nét văn hóa truyền thống vùng sông, biển, để cùng với những lễ hội đồng bằng tạo nên một phần của truyền thống văn hóa truyền thống Việt Nam.

Văn hóa vùng sông, biển với những tục lệ lâu đời đã thành phong tục đặc sắc là vốn quý trong kho tàng văn hóa dân gian bản địa cổ truyền.

(Nguồn: www.doanhnhanmagazine.com) ( Nguồn : www.doanhnhanmagazine.com )

Source: https://evbn.org
Category: Lễ Hội