Đền Đồng Bằng – nơi lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống cần được bảo tồn và phát huy

Đền Đồng Bằng được nhân dân biết đến là một ngôi đền linh thiêng có từ thời vua Hùng Vương thứ 18. Đền có sắc phong “Tam Kỳ Linh Ứng – Vĩnh Công Đại Vương Tối Thượng Đẳng Linh Thần”. Tục truyền rằng, vào đời vua Hùng Vương thứ 18, nước ta bị giặc ngoại bang xâm lấn, triều đình phải lập đàn để triệu Linh sơn Tú khí về giúp nước dẹp giặc. Khi ấy thủy thần làng Đào Động đã hiện thân phò vua dẹp giặc và có công đầu trong việc trấn giữ tám cửa bể phía Tây. Ngài được sắc phong là “Trấn Tây An Tam Kỳ Linh Ứng – Vĩnh Công Đại Vương Tối Thượng Đẳng Linh Thần”. Kể từ đó nơi đây là chốn địa linh được nhân dân bốn phương ngưỡng vọng và lập đền thờ.

Vào thế kỉ XIII, làng Đào Động còn là một trong những phòng tuyến quân sự chiến lược quan trọng của nhà Trần, đây là nơi đóng quân và rèn luyện thủy chiến của quân binh. Trước khi ra trận, Hưng Đạo Đại Vương cùng những tướng sĩ đều đến dâng hương cầu nguyện tại ngôi đền. Sau khi mất đi, ông được nhân dân phối thờ tại đây. Kể từ đó, đền Đồng Bằng còn là nơi tưởng niệm Hưng Đạo Vương và những tướng sĩ nhà Trần trong ba lần đại phá quân Nguyên Mông và lập nên tám trang Đào Động xưa. Không chỉ mang những giá trị lịch sử dân tộc đáng trân trọng, đền Đồng Bằng còn là di tích lịch sử kiến trúc thẩm mỹ và nghệ thuật có giá trị như một kho lưu trữ bảo tàng mỹ thuật đồ đồng, đồ đá và đồ gỗ với diện tích quy hoạnh nội tự là 6.000 mét vuông, gồm 13 tòa, 66 gian phối hợp ngặt nghèo với nhau tạo thành quần thể ngôi đền với cấu trúc theo kiểu “ tiền nhị hậu đinh ” khép kín, bề thế. Các mảng kiến trúc hòa giải với những nét chạm trổ phức tạp, hàng trăm hoành phi, câu đối, đại tự, cuốn thư sơn son thiếp vàng về những chủ đề tứ linh, tứ quý, những bộ lư hương, án thờ, long ngai và những khu công trình điêu khắc gỗ tinh xảo, tuyệt mỹ từ thời Khải Định, Bảo Đại vẫn còn được lưu giữ nguyên vẹn. Bởi những huyền tích, giá trị lịch sử vẻ vang, nghệ thuật và thẩm mỹ mà đền Đồng Bằng được biết đến là ngôi đền linh ứng và bốn mùa hương khói. Đặc biệt, năm 1986 đền Đồng Bằng đã được Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp vương quốc, trở thành một điểm nhấn trong du lịch Tỉnh Thái Bình. Theo tục lệ hàng năm, lễ hội đền Đồng Bằng được tổ chức triển khai lê dài khoảng chừng một tuần từ ngày 20/8 đến ngày 26/8 âm lịch, lễ hội lôi cuốn phần đông con nhang đệ tử, nhân dân và hành khách gần xa. Lễ hội gồm có phần lễ là những nghi lễ tế thần, lễ rước, dâng hương, diễn lại tích xưa vua cha đi đánh giặc, được cử hành trang trọng, uy nghi và tôn kính ; cạnh bên đó phần hội cũng diễn ra khá sôi động với những game show mang đậm tính dân gian như hát văn hầu bóng, kéo co, chọi gà, cờ tướng, đấu vật …, trong đó đáng chú ý quan tâm nhất là tục đua thuyền.

Hội đua thuyền làng Đào Động trước đây nổi tiếng khắp cả vùng, gần đây mới được khôi phục và thường kéo dài suốt 5 ngày lễ. Theo tục lệ, sáng ngày 21/8 âm lịch, một đám rước uy nghiêm, long trọng được nhân dân tiến hành rước Đức Vua cha từ đền ra đình Bơi để mở hội đua thuyền, người dân tin rằng Đức Vua cha cùng các vị thần linh sẽ ngự giá để xem làng đua thuyền. Trong những ngày 22, 23, 24/8,  hội  đua thuyền diễn ra trong không khí tranh đua sôi nổi, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Hội đua thuyền là một hình thức sinh hoạt văn hóa dân gian chứa đựng những giá trị truyền thống tốt đẹp của một dân tộc có truyền thống thượng võ và giỏi về thủy chiến, cũng là biểu hiện của ý thức đoàn kết dân tộc, tinh thần cố kết cộng đồng, là nét đẹp văn hóa, mang giá trị thể thao và giải trí. Hội đua thuyền vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay để nhắc nhở thế hệ sau tưởng nhớ công lao to lớn của Hưng Đạo Đại Vương cùng tướng sĩ nhà Trần trong chiến công hiển hách Bạch Đằng lịch sử

Ngày 26/8 là ngày giã hội, theo thường lệ một cuộc rước trang trọng được triển khai để mời Đức Vua cha và những vị thần trở về Đền. Lễ hội đền Đồng Bằng kết thúc với niềm phấn khởi và những ước vọng cho một năm gặp nhiều suôn sẻ.

Lễ hội đền Đồng Bằng lưu giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống truyền thống cuội nguồn, giá trị nhân văn cao đẹp, là dịp để bộc lộ lòng biết ơn, truyền thống lịch sử “ uống nước nhớ nguồn ” và sự ngưỡng vọng, tôn kính của nhân dân so với Đức Vua cha Bát Hải Động Đình và tưởng niệm ngày mất của Quốc Công Tiết chế Hưng Đạo Đại Vương. Lễ hội được coi như là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, là một trong những môi trường tự nhiên giáo dục truyền thống lịch sử văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ. Đồng thời lễ hội đền Đồng Bằng cũng là nơi phân phối nhu yếu về đời sống văn hóa truyền thống tâm linh của nhân dân, nơi đây được coi là một trong những TT tín ngưỡng Tứ phủ lớn của nước ta. Hàng năm, nhân dân và hành khách bốn phương đến đây mang theo ước vọng và những lời nguyện cầu cho một đời sống ấm no, niềm hạnh phúc. Và có vẻ như lễ hội đã in sâu vào tiềm thức của nhân dân cùng với câu ca dao : Dù ai buôn xa bán xa 22 tháng 8 giỗ Cha thì về

Dù ai buôn bán trăm nghề

22 tháng 8 nhớ về Đào Thôn Nhận thức được giá trị truyền thống lịch sử văn hóa truyền thống của lễ hội đền Đồng Bằng so với đời sống của nhân dân cũng như việc tăng trưởng du lịch văn hóa truyền thống tâm linh, nên đền Đồng Bằng luôn được đảm nhiệm sự chăm sóc của những cấp ủy Đảng, chính quyền sở tại, sự góp phần của nhân dân và hành khách. Cùng với đó là sự tăng cường công tác làm việc quản trị lễ hội để bảo vệ những yếu tố văn hóa truyền thống đẹp, lành mạnh liên tục được phát huy, làm cho đời sống niềm tin của nhân dân thêm đa dạng và phong phú, góp thêm phần quan trọng vào sự tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội của tỉnh, hạn chế, đẩy lùi những bộc lộ xấu đi, tiêu tốn lãng phí, xu thế kinh doanh thương mại hóa …, không làm ảnh hưởng tác động, phá vỡ kỷ cương và không khí tôn nghiêm vốn có của chốn rất thiêng, không làm lu mờ và méo mó những giá trị đích thực của lễ hội.

Source: https://evbn.org
Category: Lễ Hội