Lễ hội Cồng chiêng là gì? Chi tiết về Lễ hội Cồng chiêng mới nhất 2021 | LADIGI

Lễ hội cồng chiêng là một lễ hội được tổ chức hàng năm theo hình thức luân phiên tại các tỉnh có văn hoá cồng chiêng trong đó Đắk Lắk là một điểm quan trọng và hay được chọn nhất do vị trí trung tâm văn hoá, chính trị, xã hội của khu vực Tây nguyên nơi có nhiều cồng chiêng nhất ở Việt Nam.

Mục lục

Đặc điểm

[sửa|sửa mã nguồn]

Lễ hội được tổ chức nhằm quảng bá hình ảnh Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên đã được UNESCO công nhận là di sản truyền khẩu và phi vật thể nhân loại. Đó không những là một sự kiện quan trọng của người dân tây nguyên mà còn cả với đất nước Việt Nam.
Trong lễ hội nghệ nhân của các tỉnh sẽ trình bày, biểu diễn không gian văn hoá của dân tộc và của tỉnh mình. Do mang đậm màu sắc du lịch nên nó thường được giới thiệu trong các chương trình du lịch như của du lịch Đắk Lắk. Những lễ hội dân gian đặc sắc của các dân tộc Tây Nguyên sẽ được dựng lại, nhằm kêu gọi cộng đồng cùng chung sức bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa của cư dân các dân tộc. Đồng thời giới thiệu với du khách những thành tựu về kinh tế, văn hóa và tiềm năng du lịch của các dân tộc Tây Nguyên. Cũng trong khuôn khổ của Festival, bên cạnh các hoạt động văn hóa còn hội chợ triển lãm về công cụ sản xuất, đồ gia dụng và hàng thủ công mỹ nghệ của các dân tộc Tây Nguyên.

“Một cảm giác hoành tráng, thiêng liêng sẽ trỗi dậy trong ta khi nghe dàn cồng chiêng Gia Rai và Bahnar trình diễn” (GS Tô Ngọc Thanh). Đó chính là cảm giác mà nhiều người đã trải nghiệm qua phần trình diễn của 40 nghệ nhân Bahnar với dàn cồng chiêng tái hiện lễ Đâm trâu, Mừng nhà rông, Mừng lúa mới, Mừng đám cưới, Mừng được mùa, Bỏ mả…
Cồng chiêng Tây nguyên là nơi tiết tấu và giai điệu gặp nhau. Mỗi nhạc công chơi một nốt và một mô hình tiết tấu, kết hợp lại thành bè, thành giai điệu.

“ Cồng chiêng Tây nguyên bảo lưu được hình thức diễn xướng tập thể – hội đồng, hợp tấu bằng cách nghe nhau, tức phải có tâm linh hội đồng ứng vào – GS Tô Vũ chứng minh và khẳng định – Hoàn toàn lạ lẫm với việc cá nhân hóa, nghệ sĩ hóa người màn biểu diễn, văn hóa truyền thống cồng chiêng chỉ còn ở Khu vực Đông Nam Á, và nguyên thủy nhất là ở Tây nguyên ”. tiến sỹ Vũ Nhật Thăng cho rằng cồng chiêng dựa theo hàng âm của ống hơi không khoét lỗ bấm – loại nhạc cụ truyền kiếp hơn và phổ cập ở Tây nguyên – “ cũng có nghĩa là dựa theo thang âm của Trời, vừa thiêng liêng vừa độc lạ ” .

Một nghệ thuật thiêng
“Cồng chiêng càng cổ bao nhiêu thì thần chiêng càng mạnh bấy nhiêu… Người chủ nhiều cồng chiêng không chỉ là người nhiều của cải mà cái chính là được sức mạnh của thần chiêng phù hộ” (Tô Ngọc Thanh). “Dòng họ, làng nào có nhiều cồng chiêng sẽ được các dòng họ, làng khác nể nang, nghe theo. Già làng ở làng ấy có thể được tôn lên làm già làng cho cả một vùng” (Phạm Cao Đạt). Cũng chẳng phải ngẫu nhiên mà một vài người trong vùng có thể đảm nhiệm việc “lên dây” chiêng sau mỗi kỳ sử dụng thường chính là già làng.

Ngay khi đứa trẻ vừa ra đời, người ta đã đem cồng đến đánh bên tai nó, gọi là lễ thổi tai. Chiêng cồng luôn có mặt trong các lễ cúng từ khi con người còn là thai nhi trong bụng mẹ cho tới khi vĩnh biệt cuộc đời, chưa kể trong vô số nghi lễ nông nghiệp ở Tây nguyên, kéo dài từ tháng ba đến tháng mười hai.

Trong mỗi lễ hội, cồng chiêng là phương tiện đi lại duy nhất để con người thông linh ( với thần ), giao hòa với trời đất và tiếp xúc trong hội đồng. Đánh cho khỉ trên cây cũng quên bám chặt vào cành đến ngã xuống đất / Đánh cho ma quỷ mải nghe đến quên làm hại người ( Trường ca Đam San ). Sử thi của người Êđê, M’Nông còn kể lại những cuộc “ cuộc chiến tranh ” giữa những bộ tộc nhằm mục đích chiếm đoạt cồng chiêng .
Người Xêđăng kể rằng : Thuở rất lâu rồi có lần voi dữ tràn về phá rẫy, phá buôn. Con trai Xêđăng mang theo lao, tên lá cùng hợp sức tàn phá thú dữ, đánh nhau suốt mấy ngày đêm, sức tàn lực kiệt mà thú dữ càng hung tợn. Họ chỉ còn biết chắp tay cầu Yàng. Bỗng họ thấy đùn lên một ụ đất, đào xuống thấy một vật bằng đồng tròn như ông mặt trời to bốn người ôm mới xuể .
Gõ vào vật ấy phát ra tiếng trầm vang động núi rừng khiến đàn thú dữ ngơ ngác. Rồi những ụ đất liên tục mọc lên, mang theo những vật bằng đồng hình dáng tựa như nhưng nhỏ dần, âm càng cao. Khi đã có trong tay hơn 10 chiếc chiêng, đồng thanh gõ lên thì tiếng trầm như thác đổ, tiếng cao như thác reo khiến voi dữ phải chạy vào rừng sâu …
“ Các tộc người Tây nguyên ý niệm nhạc cụ như con người – càng nhiều tuổi lời nói càng được tôn trọng. Cồng chiêng càng lâu năm, trải qua nhiều lần nghi lễ càng thiêng ” ( Phạm Nam Thanh ). Những bộ chiêng tiếng hay và thiêng có giá trị tính bằng 1-2 con voi hoặc 40 con trâu. Người B’Râu cho rằng chiêng tha ( gồm hai chiếc chồng và vợ ) chính là tổ tiên của họ. Đánh chiêng họ gọi là gọ tha pơi, nghĩa là “ mời tha nói ”. Thủ tục để mở một bài chiêng rất khắc nghiệt, phải cho tha ăn, cho tha uống, khấn mời trời đất và nhiều người đến tận mắt chứng kiến …Người Xêđăng Sdrá có chiêng duy nhất một chiếc – gia chủ phải cất rất kỹ, sợ người ngoài hoặc trẻ con không biết đem ra đánh thì khổ, sẽ bị già làng phạt nặng. Các dân tộc bản địa Tây nguyên đều đặt tên chiêng trong một bộ theo vai vế như trong một mái ấm gia đình và phân biệt chiêng thiêng ( có Yàng trú ngụ ) với chiêng thường để dùng trong những dịp lễ trọng hoặc hoạt động và sinh hoạt thường ngày. Có bộ chiêng chỉ được đánh khi có vật hiến sinh từ bò trở lên !

Thư viện ảnh

[sửa|sửa mã nguồn]

Tham khảo

[sửa|sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài

[sửa|sửa mã nguồn]

  • Lễ hội cồng chiêng Tây Nguyên 2007
  • Tây Nguyên mở hội Cồng chiêng

Source: https://evbn.org
Category: Lễ Hội