Khu di tích cụ Nguyễn Sinh Sắc

Ở Ðồng Tháp có một địa chỉ lịch sử giá trị là Khu di tích cụ Nguyễn Sinh Sắc, nơi yên nghỉ của thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Một nhà Nho yêu nước thương dân

Dù tọa lạc tại TT thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp ( số 123 / 1, đường Phạm Hữu Lầu, phường 4 ), tuy nhiên khu di tích tưởng niệm cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc khá yên tĩnh, là nơi để mọi người tìm đến viếng thăm với lòng tôn kính, tri ân một nhà Nho yêu nước thương dân, suốt đời thanh bạch .

Mộ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc. Ảnh : NGUYỄN TOÀN

Cụ Nguyễn Sinh Sắc sinh ra và lớn lên tại Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Năm Tân Sửu ( 1901 ), cụ đỗ Phó bảng và năm 1906 nhậm chức “ Thừa biện Bộ Lễ ” và sau đó là Tri phủ lĩnh nhiệm Tri huyện Bình Khê ( Tỉnh Bình Định ). Trong thời hạn làm quan, cụ kết thâm giao với những nhà Nho yêu nước như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Vương Thúc Quý và cụ luôn đứng về phía dân nghèo chống lại bọn cường hào ác bá .

Từ quan, sau khi dạt dẹo khắp nơi, cụ về sinh sống tại làng Hòa An thuộc tỉnh Đồng Tháp để dạy học, bốc thuốc chữa bệnh trợ giúp người nghèo, sống cuộc sống thanh bạch, truyền bá chủ nghĩa yêu nước và nằm lại lòng đất Hòa An – Cao Lãnh vào ngày 27-10-1929 .

Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc được Bộ Văn hóa – tin tức ( nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ) công nhận là Di tích lịch sử dân tộc văn hóa truyền thống cấp Quốc gia vào ngày 9-4-1992 ; được xem là một quần thể khu công trình lịch sử vẻ vang văn hóa truyền thống lưu niệm nổi tiếng của tỉnh Đồng Tháp và đồng bằng sông Cửu Long .

Trong diện tích quy hoạnh gần 10 ha, điểm nhấn là Mộ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc. Ngôi mộ cụ Phó bảng quay về hướng Đông, có mái hình cánh sen cách điệu giống hình dáng bàn tay xòe úp xuống ; trên mái đắp nổi tượng chín con rồng đậm nét dân gian, vươn ra thành 9 đầu hồi tượng trưng cho những tỉnh đồng bằng sông Cửu Long. Ngôi mộ cụ Phó bảng được ốp đá hoa cương, nấm mộ màu xám tro yên vị trên nền mộ bằng đá mài trắng hình lục giác lan rộng ra dần ra hai bên và phía trước. Trên mộ có một đỉnh trầm bằng đá Ngũ Hành Sơn, ngày đêm khói hương. Khuôn viên lăng mộ có nhiều loại hoa lá cây cảnh, hoa trái quý và hiếm được bà con khắp cả nước mang về trồng lưu niệm, đặc biệt quan trọng là cây khế gần 300 tuổi nằm bên trái mộ và cây sộp hơn 300 tuổi nằm bên phải mộ .

Bên trong vòm mộ được phủ bằng một cánh sen úp xuống để che nắng mưa ; trên những cánh sen này tạc hình chín đầu rồng hình tượng cho dân tộc bản địa Nước Ta “ Con Rồng – Cháu Tiên ”. Trước khu mộ là hồ sen hình ngôi sao 5 cánh 5 cánh, giữa hồ là đài sen trắng cách điệu cao 6,5 m tượng trưng cho cuộc sống thanh bạch của cụ Phó bảng .

Tái hiện không gian văn hóa xưa

Khu di tích còn tái hiện lại nét đẹp của khoảng trống văn hóa truyền thống làng Hòa An quen thuộc ở đầu thế kỷ XX, trên diện tích quy hoạnh trên 22.000 mét vuông. Khu vực này có những ngôi nhà truyền thống cuội nguồn của những hộ dân trong làng, rạch Cái Tôm, vườn cây ăn trái, những hàng dừa, cây cầu khỉ, đường làng quanh co. Những hình ảnh hoạt động và sinh hoạt văn hóa truyền thống, vui chơi, sản xuất … diễn đạt một phần đời sống lao động sản xuất của làng Hòa An. Bên trong làng Hòa An được tái hiện này, điển hình nổi bật và ấn tượng là những ngôi nhà gỗ có kiến trúc truyền thống cuội nguồn, được thiết kế xây dựng tỷ suất 1/1 như : nhà chữ đinh, nhà bát dần, nhà nọc ngựa, nhà sàn .

Tái hiện làng Hòa An xưa. Ảnh : NGUYỄN TOÀN

Bên trong từng ngôi nhà được bài trí với những khoảng trống chính, phụ, bộc lộ nếp ăn, nếp ở, thờ cúng ông bà tổ tiên mang đậm truyền thống văn hóa truyền thống và tính cách người Hòa An xưa. Cùng với khoảng trống nhà tại, 1 số ít hình ảnh sinh động về hoạt động và sinh hoạt của những làng nghề tiêu biểu vượt trội của người dân Hòa An như nghề trồng và xắt thuốc lá với mẫu sản phẩm nổi danh “ thuốc rê Cao Lãnh ” ; làng nghề chằm lá lợp nhà, nghề mộc, nghề rèn, hoạt động giải trí xay lúa, giã gạo … gợi lên niềm tự hào về bàn tay tài hoa, phát minh sáng tạo của người dân Hòa An .

 Hằng năm, tỉnh Đồng Tháp tổ chức Lễ giỗ cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc vào ngày 28 tháng 10 âm lịch, có hơn 100 nghìn lượt khách tham quan và viếng thăm. Du khách đến từ khắp các tỉnh, thành, mang đến những sản vật từ dân dã đến quý lạ, dâng viếng, cúng trước anh linh cụ, thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

Nguồn : NGUYỄN TOÀN – http://baocantho.com.vn

Source: https://evbn.org
Category: Địa Danh