DI TÍCH LỊCH SỬ QUẢNG TRỊ

DI TÍCH LỊCH SỬ QUẢNG TRỊ

Thành cổ Quảng Trị

Thành Cổ Quảng Trị nằm ngay ở TT thị xã Quảng Trị, cách quốc lộ 1A khoảng chừng 2 km về phía Đông, cách bờ sông Thạch Hãn 500 m về phía Nam .

Đây vừa là công trình thành luỹ quân sự, vừa là trụ sở hành chính của nhà Nguyễn trên đất Quảng Trị từ năm 1809 đến năm 1945.

Thành Cổ Quảng Trị còn được quốc tế biết đến và kính phục bởi cuộc đấu tranh gan góc để bảo vệ Thành Cổ suốt 81 ngày đêm của các chiến sỹ giải phóng quân và nhân dân Quảng TrịChiến công ở Thành Cổ Quảng Trị đi vào lịch sử đấu tranh cách mạng của dân tộc bản địa Nước Ta những trang hào hùng. Thành Cổ là nơi hi sinh cao quý của biết bao chiến sỹ giải phóng quân và nhân dân Quảng Trị anh hùng .Thành Cổ Quảng Trị được Bộ Văn hoá – tin tức xếp hạng di tích Quốc gia theo quyết định hành động số 235 / VH – QĐ ngày 12/12/1986. Năm 1994, Thành Cổ Quảng Trị lại được xếp vào hạng mục những di tích Quốc gia đặc biệt quan trọng quan trọng .

Nhà lưu niệm cố tổng bí thư Lê Duẩn

Nhà cố Tổng Bí thư Lê Duẩn là một di tích lưu niệm danh nhân duy nhất trên địa phận tỉnh Quảng Trị. Ngôi nhà nằm ở thôn Hậu Kiên, xã Triệu Thành, huyện Triệu Phong, cách TT thị xã Quảng Trị theo tỉnh lộ 64 khoảng chừng 3 km về phía Đông bắc, cách bến đò Ông Đốc gần 40 mét về phía Nam, trong một khu dân cư đông đúc với phong thái mang hình dáng thị thành. Một thời, khu vực này vốn là TT kinh doanh và tiểu thủ công nghiệp lớn của vùng đồng bằng huyện Triệu Phong . Nhà lưu niệm cố Tổng Bí thư Lê Duẩn nằm trên một khuôn viên có diện tích quy hoạnh 2000 mét vuông, nguyên trước kia là nhà vườn của cụ thân sinh Lê Hiệp. Nhà làm bằng gỗ khang trang. Trải qua hai cuộc kháng chiến quyết liệt, ngôi nhà bị bom đạn địch đốt phá nhiều lần. Sau khi quốc gia thống nhất, tự do, tháng 2 năm 1976, huyện ủy, Ủy Ban Nhân Dân huyện Triệu Hải và bà con địa phương đã kiến thiết xây dựng lại ngôi nhà. Lúc đó, nhà được lợp bằng tranh, xung quanh che chắn bằng gỗ, ván. Cuối năm 1977, do mưa bão, mái tranh bị hư hỏng nặng, Ủy Ban Nhân Dân huyện đã cho lợp lại bằng ngói. Từ đó đến năm 1994, ngôi nhà vẫn giữ nguyên thực trạng .Ngôi nhà lưu niệm cố Tổng Bí thư Lê Duẩn được coi là di tích lịch sử cách mạng quý giá trong hàng loạt mạng lưới hệ thống di tích lịch sử, văn hóa truyền thống ở Quảng Trị. Ngôi nhà là nơi biểu lộ lòng kính cẩn biết ơn của nhân dân ta so với thân thế và sự nghiệp của chiến sỹ Lê Duẩn .

Khu trụ sở Chính phủ Cách mạng lâm thời

Thuộc vào địa phận thôn Tây Hoà, xã Cam Thành, huyện Cam Lộ cách thị xã Đông Hà 12 km về phía Tây, cách Quốc lộ 9 hai trăm mét về phía Bắc …Khu trụ sở nhà nước cách mạng lâm thời được thi công kiến thiết xây dựng từ ngày 6/5/1973 đến ngày 30/5/1973 thì hoàn thành xong. Toàn bộ nguyên vật liệu do nhân dân miền Bắc góp phần. Trụ sở nhà nước cách mạng lâm thời chia làm 2 khu, khu A và B .Khu A : Gồm các nhà thao tác của cơ quan chính phủ, nhà khách, nơi trình quốc thư của các vị đại sứ .Khu B : Là nơi thao tác của các nhân viên cấp dưới, nơi ở và thao tác của các phóng viên báo chí báo chí truyền thông ,Tại đây ngày 6/6/1973 chính phủ nước nhà Cách mạng lâm thời đã làm lễ ra đời nhân dân trong buổi lễ mít tinh trang trọng, trước sự tận mắt chứng kiến của phần đông phóng viên báo chí báo chí truyền thông trong và ngoài nước. Đại biểu của 19 nước đồng đội bầu bạn khắp năm châu đã tới dự, đại sứ của các nước đã làm lễ trình quốc thư. Các chiến sỹ chỉ huy cấp cao của các nước đồng đội đã đến thăm và cổ vũ nhiệt tình cuộc đấu tranh, quyết tử gian nan của nhân dân miền Nam như chiến sỹ Fidel Castro, quản trị Đảng cộng sản Cu – Ba ; chiến sỹ Gorge Marxel, Bí thư Đảng cộng sản Pháp .

Chiến khu Ba Lòng

Bắt đầu từ tháng 5/1947 chiến khu Ba Lòng ra đời trở thành nơi đứng chân đóng trụ sở hoạt động của bộ đội chủ lực, cơ quan Đảng, Ủy ban hành chính kháng chiến, đoàn thể, công an, quân dân bào chế và các công xưởng… chiến khu là trung tâm lãnh đạo kháng chiến. Từ đây phát đi những đường lối của Tỉnh, truyền đạt lại cho các cán bộ đảng viên và quần chúng những mệnh lệnh và chỉ thị của Trung ương.

Đó là một thung lũng nằm dọc theo tả hữu ngạn của thượng nguồn sông Thạch Hãn, trên địa phận 3 xã : Hải Phúc, Ba Lòng và Triệu Nguyên lúc bấy giờ. Phía Tây bắc giáp động Mài, phía Đông nam giáp xã Hải Lệ, phía Tây nam giáp dãy động Chè, ranh giới của 2 xã Ba Lòng ( Triệu Phong ), Tà Long ( Hướng Hoá ), phía Đông bắc lấy đỉnh động Ho làm ranh giới với vùng Cùa ( xã Cam Chính huyện Cam Lộ ) cách thị xã Quảng Trị chừng 10 km về phía Tây .Trong suốt cuộc cuộc chiến tranh ( 1947 – 1954 ) thực dân Pháp đã nhiều lần tập trung chuyên sâu lực lượng tiến công lên Ba Lòng, nhưng rừng sâu bí hiểm và lòng kiên trì của con người đã làm thất bại mọi thủ đoạn đen tối của chúng. Chiến khu vẫn sống sót vững chãi và chỉ huy cuộc kháng chiến trường kỳ gian nan của quân dân Quảng Trị .Sau năm 1954 Ba Lòng nằm dưới sự kìm kẹp của Mỹ – ngụy. Trên trong thực tiễn lúc này chiến khu không còn sống sót nhưng đất Ba Lòng vẫn là mảnh đất kháng chiến, người dân Ba Lòng vẫn vững niềm tin vào Đảng. Tháng 2 – 1964 Q. lỵ Ba Lòng bị ta tàn phá và từ đó cho đến năm 1975, quân địch vẫn không thể nào trấn áp nổi. Vùng núi này lại trở thành căn cứ địa của cuộc đấu tranh cách mạng ở Quảng Trị .

Nghĩa trang liệt sỹ quốc gia Trường Sơn

Nghĩa trang liệt sỹ Trường Sơn tọa lạc trên khu đồi Bến Tắt, cạnh đường quốc lộ 15, thuộc địa phận xã Vĩnh Trường, huyện Gio Linh ; cách TT tỉnh lỵ ( thị xã Đông Hà ) khoảng chừng 38 km về phía Tây bắc ; cách quốc lộ 1A ( ở đoạn thị xã huyện lỵ Gio Linh ) chừng hơn 20 km về phía Tây bắc .Sau ngày quốc gia thống nhất, Trung ương Đảng và Bộ Quốc phòng đã phê chuẩn dự án Bất Động Sản thiết kế xây dựng nghĩa trang liệt sỹ Trường Sơn tại địa phận tỉnh Quảng Trị làm nơi tưởng niệm, tôn vinh những người con thân yêu của tổ quốc đã gan góc quyết tử xương máu của mình trên các nẻo đường Trường Sơn vì sự nghiệp giải phóng dân tộc bản địa. Nghĩa trang được thi công thiết kế xây dựng vào ngày 24/10/1975 và hoàn thành xong vào ngày 10/4/1977. Chỉ huy thiết kế xây dựng là Bộ tư lệnh sư đoàn 559 với sự tham gia của hơn 40 đơn vị chức năng bộ đội nòng cốt và bộ đội địa phương. Ngoài ra còn có tổ công nhân chuyên khắc chữ vào bia đá xã Hoà Hải, huyện Hòa Vang, tỉnh Quảng Nam .Nghĩa trang liệt sỹ Trường Sơn là nơi quy tụ 10.333 phần mộ của các liệt sỹ ; có tổng diện tích quy hoạnh 140.000 mét vuông ; trong đó, diện tích quy hoạnh đất mộ là 23.000 mét vuông, khu tượng đài 7.000 mét vuông, khu trồng cây xanh 60.000 mét vuông, khu hồ cảnh 35.000 mét vuông và mạng đường xe hơi rải nhựa trong khuôn viên nghĩa trang 15.000 mét vuông. Phần đất mộ được phân thành 10 khu vực chính .

Địa đạo Vĩnh Mốc

Vĩnh Mốc ( thuộc xã Vĩnh Thạch, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị ) là một làng chài khiêm nhường có gần 100 nóc nhà nằm trên bờ biển phía Đông nam thị xã Hồ Xá chừng 13 km, cách bãi tắm Cửa Tùng 7 km về phía Bắc, cách hòn đảo Cồn Cỏ anh hùng 30 km về phía Tây. Trong kháng chiến chống Mỹ, ngoài đặc thù chung của Vĩnh Linh là ” tuyến đầu của miền Bắc, hậu phương trực tiếp của miền Nam ” Vịnh Mốc có một vị thế vô cùng quan trọng cho việc tập trung và luân chuyển lương thực, vũ khí cho hòn đảo Cồn Cỏ .Toàn bộ địa đạo được đào trong lòng quả đồi đất đỏ có độ cao chừng 30 m, rộng hơn 7 ha. Hệ thống đường hầm cấu trúc hình vòm có kích cỡ khoảng chừng 0,9 m x 1,75 m với độ dài 2034 m gồm có nhiều nhánh nối thông với nhau qua trục chính dài 780 m, có 13 cửa ra vào, được chống đỡ bằng cột nhà, gỗ và ngụy trang khá kín kẽ, toàn bộ đều đào chếch theo hướng gió, bảo vệ tính năng thông hơi cho đường hầm. Địa đạo gồm 3 tầng có độ sâu và công dụng khách nhau. Tầng 1 cách mặt đất 8 – 10 mét dùng để cơ động chiến đấu và trú ẩn trong thời điểm tạm thời ; tầng 2 sâu 12 – 15 mét là nơi sống và hoạt động và sinh hoạt của dân làng, tầng 3 có độ sâu hơn 30 mét là nơi trung chuyển hàng hoá, vũ khí ra thuyền lên hòn đảo Cồn Cỏ .Để bảo vệ cho hàng trăm con người ăn, ở, hoạt động và sinh hoạt bảo đảm an toàn, thuận tiện, dọc hai bên đường hầm người ta khoét vào rất nhiều căn hộ cao cấp, mỗi căn hộ chung cư cao cấp đủ chỗ cho 3 – 4 người ở. Ngoài ra trong đường hầm còn có hội trường ( sức chứa hơn 50 người dùng làm nơi hội họp, trình diễn văn nghệ, chiếu phim ), 3 giếng nước, nhà bếp Hoàng Cầm, kho gạo, trạm phẩu thuật, trạm gác, máy điện thoại cảm ứng … đặc biệt quan trọng có nhà hộ sinh, nơi sinh ra của 17 đứa trẻ suốt trong hai năm 1967 – 1978 .

Cụm di tích đôi bờ Hiền Lương

Đôi bờ Hiền Lương là tên gọi cho cụm di tích hai bên bờ sông Hiền Lương là chứng tích cho một thời kỳ gần 20 năm chia cắt Bắc – Nam và nó còn là một địa điểm lịch sử tận mắt chứng kiến cuộc đấu tranh bền chắc anh hùng của dân tộc bản địa ta trong sự nghiệp đấu tranh thống nhất Tổ quốc. Cụm di tích này nằm ở chỗ giao nhau giữa sông Bến Hải và quốc lộ 1A ( km 735 ). Phía Bắc thuộc thôn Hiền Lương – xã Vĩnh Thành – huyện Vĩnh Linh, phía Nam thuộc thôn Xuân Hoà – xã Trung Hải – huyện Gio Linh, cách thị xã Đông Hà 22 km về phía Bắc và cách thị xã Hồ Xá 7 km về phía Nam .Hiệp định Geneve được ký kết, sông Bến Hải được chọn làm ranh giới trong thời điểm tạm thời trong hai năm để tập trung lực lượng hai bên và tổng tuyển cử tự do thống nhất quốc gia. Do Mỹ – Diệm cố ý xé bỏ hiệp định hòng chia cắt lâu bền hơn nước Nước Ta. Sông Hiền Lương đi vào lịch sử dân tộc bản địa và tiềm thức trái đất như là nỗi đau chia cắt và khát vọng thống nhất quốc gia của nhân dân ta .Năm tháng sẽ trôi qua, giới tuyến không còn nữa, nhưng con sông ấy, cây cầu ấy, đôi bờ ấy mãi mãi là hình tượng về sức mạnh vô địch của dân tộc bản địa Nước Ta, là hình ảnh thu nhỏ về cuộc chiến tranh và thắng lợi giữa ta và địch trên quê nhà Quảng Trị anh hùng .

Căn cứ quân sự Dốc Miếu và hàng rào điện tử McNamara

Hàng rào điện tử McNamara gồm 12 lớp kẽm gai chồng nhau cao 3 m, trên mặt hàng rào cài mìn tự động hóa, phía dưới hàng rào là bãi mìn chi chít rộng hàng trăm mét. Ngoài ra, địch còn rải mạng lưới hệ thống ( cây nhiệt đới gió mùa ) là loại phương tiện đi lại thông tin nhạy bén nhằm mục đích phát hiện mọi vi phạm trong khoanh vùng phạm vi phòng tuyến. Ở các cứ điểm có mạng lưới hệ thống đèn pha cực mạnh để trấn áp chống mọi sự xâm nhập vào đêm hôm. Cùng với mạng lưới hệ thống ( mắt thần điện tử ) là đội ngũ binh lính ( hồn ma biên giới ) – bọn biệt kích được giảng dạy công phu, thiện nghệ, liên tục len lỏi vào hiên chạy của ta để chống phá mọi hoạt động giải trí của du kích .Dốc Miếu được coi là cứ điểm quan trọng nhất của phòng tuyến McNamara. Ở đây địch kiến thiết xây dựng những mạng lưới hệ thống hầm nhà ván, mạng lưới hệ thống lô cốt di động bằng bê tông, có trận địa pháo mặt đất thường bắn phá ra bờ Bắc sông Bến Hải, có trận địa phòng không 37, TT tinh chỉnh và điều khiển bảo vệ hàng rào, chi đội thiết giáp tuần tra cùng nhiều đại đội hỗn hợp Mỹ – ngụy. Xung quanh địa thế căn cứ, ngoài các hàng rào kẽm gai ken dày bom mìn là mạng lưới hệ thống máy móc báo động chống xâm nhập .