Lễ hội Yên Tử và nguồn gốc ít ai biết

Hội Yên Tử bắt đầu từ ngày 9 tháng Giêng và kéo dài hết 3 tháng mùa xuân hàng năm. Sau phần nghi lễ long trọng của lễ hội tổ chức dưới chân núi Yên Tử là cuộc hành hương của hàng vạn người đến với chùa Đồng ở trên đỉnh núi. Du khách đến hội chùa Yên Tử để được tách mình khỏi thế giới trần tục, thực hiện cuộc hành hương về đất Phật giữa thiên nhiên hùng vĩ.

Hàng năm không chỉ Phật tử mà hàng ngàn hành khách đến đây dâng hương vãn cảnh. Trên đường đi hành khách có thời cơ chiêm ngưỡng và thưởng thức những ngôi chùa, ngọn tháp ẩn nấp bên những con suối, rừng cây. Lên đỉnh núi tựa như chạm đến cổng trời. Khi trời quang mây tạnh, từ đây hoàn toàn có thể phóng tầm mắt dõi nhìn khắp vùng biển miền Đông Bắc .

Ca dao có câu :

“ Trăm năm tích đức tu hành

Chưa đi Yên Tử, chưa thành quả tu ” .

Vùng núi Yên Tử ở xã Thượng Yên Công cách TT thị xã Uông Bí ( Quảng Ninh ) khoảng chừng 14 km. Trước đây, người ta gọi núi Yên Tử là núi Voi bởi hình dáng ngọn núi tựa như một con voi khổng lồ. Trong sử sách ghi lại, Yên Tử còn có tên là Bạch Vân Sơn bởi quanh năm núi chìm trong mây trắng .

Các triều đại vua chúa xếp Yên Tử vào hạng ” danh sơn ” của nước ta. Đây là TT Phật giáo của nước Ðại Việt thuở trước, nơi phát tích của thiền phái Trúc Lâm. Trong quần thể di tích lịch sử Yên Tử to lớn hiện có 11 chùa và hàng trăm am tháp. Chùa Ðồng ở trên đỉnh điểm nhất 1.068 m ( so với mặt nước biển ). Lên chùa Ðồng hành khách cảm tưởng như đi trong mây ( ” nói cười ở giữa mây xanh – Nguyễn Trãi ). Ở Yên Tử có ngọn tháp cao 3 tầng bằng đá. Ngọn tháp có niên đại ” Cảnh Hưng thập cửu niên – 1758 ” là cổ nhất. Cũng không đâu có rừng tháp như khu Tháp Tổ ở Yên Tử gắn liền với những sự tích lịch sử một thời về ông vua nhà Trần và phái Thiền Trúc Lâm .

Gần 1000 năm trước, sử sách đã ghi lại rằng, Yên Tử được coi là ” phúc địa thứ 4 của Giao Châu “. Nhiều tài liệu cũ đều thống nhất ghi nhận ” Năm Tự Ðức thứ 3, núi Yên Tử được liệt vào hàng danh sơn, chép trong điển thờ ” .

Phải chăng, chính vì sự rất thiêng huyền bí ấy mà từ xưa những Fan Hâm mộ Phật Giáo Nước Ta đã đến Yên Tử dựng am cỏ cầu kinh niệm Phật. Cũng cho nên vì thế mà từ thế kỷ thứ 10, đạo sĩ An Kỳ Sinh ( Yên Kỳ Sinh ) đã đến nơi này tu hành và đắc đạo. Những năm sau đó, nhiều thế hệ tăng ni phật tử Nước Ta liên tục tìm đến Yên Tử tu hành, kiến thiết xây dựng chùa tháp và nhiều khu công trình khác .

Đặc biệt từ thời Trần, đã góp vốn đầu tư thiết kế xây dựng Yên Tử thành khu quần thể kiến trúc chùa tháp có quy mô lớn. Khởi đầu là vua Trần Thái Tông lên Yên Tử năm 1236. Sau đó Trần Nhân Tông sau khi chỉ huy quân dân kháng chiến giành đại thắng trước quân Nguyên-Mông, mang lại thanh thản cho quốc gia, vào lúc quốc gia thái bình, vua nhường ngôi cho con lên núi Yên Tử tu hành .

Năm 1299 ( cách đây hơn 700 năm ), Trần Nhân Tông đã kiến thiết xây dựng nên dòng thiền Trúc Lâm bằng cả một hệ thống lý thuyết và hành vi gắn đạo với đời. Ông được coi là vị Sư Tổ thứ nhất của Phật phái Trúc Lâm mang Phật danh Ðiều Ngự Giác Hoàng. Kế tục sự nghiệp của ông là Sư Tổ Pháp Loa và Huyền Quang Tôn Giả. Cả 3 vị được gọi chung là Trúc Lâm Tam Tổ. Từ đó, Yên Tử trở thành kinh đô tư tưởng của Phật phái Trúc Lâm, ghi lại sự tăng trưởng triết học và tư tưởng của dân tộc bản địa Nước Ta trong những thế kỷ 12, 13, 14 .

Gắn liền với lịch sử dân tộc tăng trưởng dòng thiền Trúc Lâm tại Yên Tử là việc kiến thiết xây dựng và hình thành một quần thể những khu công trình kiến trúc gồm 11 chùa và hàng trăm am, tháp, mộ, bia, tượng. Quần thể kiến trúc đồ sộ này được đặt trong một toàn diện và tổng thể cảnh sắc hùng vĩ, thơ mộng trải dài gần 20 km tạo thành Khu Di tích Lịch sử và Danh thắng Yên Tử mang tầm vương quốc .

Không biết lễ hội Yên Tử được hình thành từ bao giờ, chỉ biết rằng, từ thế kỷ 17-18, trên đỉnh Yên Tử, ở độ cao 1.068m đã hiện diện một ngôi chùa (Thiên Trúc Tự) mái lợp ngói đồng, trong chùa có 2 tượng đồng, cạnh chùa là một phiến đá lớn bằng phẳng được gọi là Bàn cờ Tiên cùng với một chữ Phật khối lớn khắc vào vách đá…Tất cả đều nói lên sự linh thiêng, huyền bí và sức cuốn hút kỳ diệu của Yên Tử.

Yên Tử không chỉ là nơi cảnh quan kỳ vĩ mà còn là chốn đất thiêng, hội thụ nhiều giá trị tinh thần, văn hoá của tổ tiên; sự dâng hiến tinh khiết,…Ðâu phải vô tình mà Yên Tử trở thành cõi trở về của hàng nghìn con dân đất Việt mỗi dịp xuân về.

CTV Nguyễn Trang / VOV.VN ( Tổng hợp )

Source: https://evbn.org
Category : Lễ Hội