Đình Phong Phú – Q. 9 ( Thành phố Hồ Chí Minh )

đền thờ

 Thêm thể loại

di tích lịch sữ văn hoá cấp quốc gia.

Đình Phong Phú thuộc thành phố 3, phường Tăng Nhơn Phú B – quận 9. Đình được thiết kế xây dựng khoảng chừng cuối thế kỷ 19. Lúc đầu đình còn lợp lá, vách ván, mái thấp. Năm 1937, đình được lợp lại ngói âm khí và dương khí, xây tường gạch, mạng lưới hệ thống cột kèo vẫn giữ nguyên. Năm 1948 đình bị phá theo chủ trương tiêu thổ kháng chiến. Năm 1952 đình được tái lập trên nền đất cũ. Năm 1968 đình bị hư hỏng nặng do cuộc chiến tranh. Năm 1969 được tái lập lần hai. Sau năm 1975 võ ca và nhà để xe được kiến thiết xây dựng, sân đình được lát gạch, mặt tiền được tu sửa lại .
Đình Phong Phú tọa lạc trên khu đất rộng 4,2 mẫu. Riêng khuôn viên đình có diện tích quy hoạnh 4.620 mét vuông, có tường xi-măng bảo phủ. Khu đất quanh đình được trồng cây cao su đặc. Mặt bằng kiến trúc chính của ngôi đình được sắp xếp cân đối. Đình Phong Phú có hai lớp cổng. Lớp cổng thứ nhất, có hai cửa hai bên, ở giữa tạc bia ông hổ. Lớp cổng thứ hai làm theo kiểm tam quan. Ơở giữa tam quan là tượng bạch mã. Sau tam quan là bàn thờ cúng thần nông, tiếp theo là hòn non bộ. Hai bên hòn non bộ có miếu thờ ngũ hành nương nương và miếu thờ bạch mã .
Võ ca được đặt chính giữa đối lập với chính điện, cách chính điện 10,5 m. Theo trục dọc khu công trình, chính giữa ta có tiền điện, chánh điện, nhà túc, căn phòng nhà bếp, đối xứng qua trục chính bên phải là nhà truyền thống cuội nguồn, bên trái là nhà rửa rau quả. Trên nóc mặt tiền có trang trí lưỡng long tranh châu cẩn mảnh sành nhiều màu. Bên trong đình tổng thể những bức hoành phi, câu đối đều được sơn son thiếp vàng rực rỡ. Các họa tiết trang trí vẫn là những đề tài quen thuộc ở những đình miền Nam như : long, lân, qui, phụng, bát tiên, cá hóa long. Nét đặc biệt quan trọng của đình Phong Phú là nhờ tượng tròn mà hầu hết những đình khác trong thành phố Hồ Chí Minh không có .
Đình Phong Phú thờ thành hoàng theo tục thờ thần của người Nước Ta. Lễ chính trong năm là lễ kỳ yên. Lễ diễn ra trong 3 ngày, từ ngày 14 đến 16 tháng 11 âm lịch. Sáng ngày 14 tháng 11 âm lịch, ban hội đình tổ chức triển khai cúng tế theo nghi thức truyền thống. Lễ vật chính là một con heo đã làm thịt để nguyên con. Mỗi mái ấm gia đình trong địa phương đều có lễ vật riêng, hoàn toàn có thể là heo quay, gà luộc hoặc mâm xôi hay trái cây … Đặc biệt khách đến dự lễ kỳ yên ở đình Phong Phú rất đông. Không chỉ dân địa phương mà nhân dân trong thành phố và những tỉnh lân cận cũng về dự lễ. Có thể nói đây là ngôi đình nổi tiếng nhất trong thành phố .

Đình đã trải qua bao nhiêu thăng trầm của lịch sử, mặc dù vậy các cụ trong hội đình luôn giữ được liên lạc với cách mạng và đã có nhiều đóng góp suốt hai thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ (1945 – 1975).

Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp ( 1945 – 1954 ), tại đình Phong Phú lực lượng người trẻ tuổi tiền phong của làng Phong Phú đã tuyên thệ xây dựng. Sau đó lực lượng này đã rèn luyện tại đây và tăng trưởng thành lực lượng bộ đội địa phương. Đình đã phân phối lương thực, thực phẩm và vũ khí cho bộ đội. Từ đình Phong Phú bộ đội địa phương xuất quân đánh đồn Nhật, tác dụng thu 5 súng trường. Cuối năm 1946 bộ đội địa phương có đóng tại đình. Ông hội trưởng đình Phong Phú đồng thời là quản trị Uủy phát hành chánh kháng chiến xã. Ông đã hướng hoạt động giải trí của hội theo hướng vừa lo việc thờ thần vừa lo việc tổ chức triển khai nhân dân Giao hàng kháng chiến chống Pháp .
Thời kỳ chống Mỹ cứu nước ( 1954 – 1975 ) đình Phong Phú là nơi tập trung chuyên sâu quân, nơi dừng chân của cán bộ cách mạng của vùng Quận Thủ Đức. Đình còn là nơi cung ứng tiền tài, lương thực, thuốc men, dầu hôi … tiếp tục cho cán bộ cách mạng. Năm 1960 hàng loạt hội đình bị bắt vì bị tình nghi có tiếp tế và quan hệ với cách mạng. Ơở trong tù, mặc dầu bị tra khảo những cụ cương quyết không khai. Khi ra tù những cụ lại liên tục con đường ủng hộ cách mạng. Trong đình hiện vẫn còn hầm bí hiểm để che dấu cán bộ cách mạng. Cửa hầm bí hiểm là miệng cống phòng tắm, có kích cỡ 40 cm x 50 cm. Nhà tắm nằm ở góc phải trong khuôn viên đình. Phần miệng hầm ngoài vườn cao su đặc cách vòng thành đình và phòng tắm khoảng chừng 7 m .
Ngày 20/10/1976 xã Tăng Nhơn Phú nay là phường Tăng Nhơn Phú được công nhận là xã anh hùng, trong đó có sự góp phần của hội đình Phong Phú. Lịch sử đình Phong Phú qua hai thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ là hình ảnh nổi bật thể hiện tình đoàn kết và sức mạnh của cuộc chiến tranh nhân dân. Ơở đây tín ngưỡng dân tộc bản địa được phối hợp với ý thức độc lập tự do tạo nên thành tích của đình Phong Phú. Vì lẽ đó, đình Phong Phú đã được Bộ Văn hóa công nhận là di tích lịch sử theo quyết định hành động số 57 – VH / QĐ ký ngày 7/1/1993 .

Các thành phố lân cận:

Xem thêm : 3 điểm đến lịch sử ở Tỉnh Bình Định

Toạ độ:   10°49’54″N   106°46’59″E

Source: https://evbn.org
Category: Địa Danh