Thanh Trì – Wikipedia tiếng Việt

Thanh Trì là một huyện ven đô nằm ở phía đông nam thành phố Hà Nội, Việt Nam.

Huyện Thanh Trì nằm ở phía nam Thành Phố Hà Nội TP. Hà Nội, cách TT thành phố 10 km về phía Nam. Huyện có vị trí địa lý :
Dân số năm 2019 là 274.347 người. 8 % dân số theo đạo Thiên Chúa .

Huyện Thanh Trì có 16 đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc, bao gồm thị trấn Văn Điển (huyện lỵ) và 15 xã: Đại Áng, Đông Mỹ, Duyên Hà, Hữu Hòa, Liên Ninh, Ngọc Hồi, Ngũ Hiệp, Tả Thanh Oai, Tam Hiệp, Tân Triều, Thanh Liệt, Tứ Hiệp, Vạn Phúc, Vĩnh Quỳnh, Yên Mỹ.

Điều kiện tự nhiên[sửa|sửa mã nguồn]

Huyện Thanh Trì nằm ở hữu ngạn sông Hồng, vị trí thấp dần về phía Đông Nam theo hướng dòng chảy của sông Hồng, trên địa phận huyện có đoạn cuối của sông Tô Lịch chảy qua nối với sông Nhuệ ở phía Tây Nam .Địa hình của huyện Thanh Trì thấp với nhiều điểm trũng nhất là khu Đồng Trì ( xã Tứ Hiệp ). Sông Hồng nhiều lần chuyển dòng để lại vết tích những điểm trũng này là những ao, hồ, đầm. Tên huyện Thanh Trì ( chữ Hán : 青池 ) và tên cổ Thanh Đàm ( 青潭 ) có nghĩa ” ao xanh ” và ” đầm xanh ” chính là dựa vào đặc thù địa hình của huyện. Do kỵ húy vua Lê Thế Tông nên đổi thành Thanh Trì .
Là một vùng đất cổ nằm ở phía nam kinh đô, Thanh Trì có bề dày tăng trưởng và truyền thống lịch sử văn hóa truyền thống rực rỡ. Bên cạnh mạng lưới hệ thống văn vật nhiều mẫu mã còn lưu giữ được với 56 cụm di tích và di tích, 2 tượng đài, đài tưởng niệm được xếp hạng di tích lịch sử cách mạng, văn hoá nghệ thuật và thẩm mỹ, nơi đây còn là quê nhà của rất nhiều danh nhân văn hóa quốc gia và cũng là nơi nổi tiếng với nhiều sản vật nức tiếng lâu nay .Theo dấu lịch sử, từ thời xưa, vùng đất này có tên là Long Đàm ( đầm Rồng ). Thế kỷ X, sứ quân Nguyễn Siêu chiếm đóng Tây Phù Liệt, khai khẩn đất hoang tạo nên một thế lực quân sự chiến lược mạnh và tăng trưởng thành một trong 12 sứ quân. Đến thời thuộc Minh, không muốn dân chúng nhớ lại tên Thăng Long, chính quyền sở tại phong kiến phương Bắc đã đổi tên kinh đô nước Việt thành Đông Quan và Long Đàm cũng bị đổi theo thành Thanh Đàm ( đầm nước trong ) thuộc châu Phúc Yên. Sang thời Lê Thế Tông ( 1573 – 1591 ), để kiêng húy tên vua, vùng đất này được đổi tên lần nữa thành Thanh Trì và tên gọi này được sử dụng đến tận thời nay .Trước năm 1945, huyện Thanh Trì thuộc phủ Thường Tín, tỉnh HĐ Hà Đông gồm có những tổng : Thanh Trì, Q. Hoàng Mai, Vĩnh Ninh, Nam Phù, Thịnh Liệt ( Sét ), Cổ Điển, Vạn Phúc, Vân La, Khương Đình, Ninh Xá .Năm 1942, Pháp sáp nhập một phần huyện Thanh Trì của tỉnh HĐ Hà Đông vào Thành Phố Hà Nội ( thời nay là 2 xã Đại Áng và Tả Thanh Oai ), xây dựng “ Đại lý đặc biệt quan trọng TP.HN ” gồm huyện Hoàn Long và 22 xã thuộc Phủ Hoài Đức, được chia thành 8 tổng, 60 xã. Một phần của huyện Thanh Trì thời đó là phủ Bãi Liên .Thời gian 1949 – 1954, 2 huyện Thanh Trì và Thanh Oai nằm trong Q. Văn Điển của thành phố TP. Hà Nội do chính quyền sở tại Quốc gia Nước Ta lập ra. Năm 1956, 2 huyện này được trả về tỉnh HĐ Hà Đông và sau đó là tỉnh Hà Tây [ 2 ] .Ngày 20 tháng 4 năm 1961, huyện Thanh Trì được sáp nhập vào Thành Phố Hà Nội ( trừ 4 xã : Liên Ninh, Việt Hưng ( Ngọc Hồi ), Đại Thanh ( Tả Thanh Oai ), Thanh Hưng ( Đại Áng ) nhập vào huyện Thường Tín ; 4 : xã Hữu Hòa, Kiến Hưng, Cự Khê, Mỹ Hưng nhập vào huyện Thanh Oai ) [ 3 ]. Ngày 31 tháng 5 năm 1961, lập huyện Thanh Trì mới trên cơ sở hợp nhất huyện Thanh Trì cũ và Q. VII cũ [ 4 ], gồm thị xã Văn Điển và 21 xã : Đại Kim, Định Công, Đông Mỹ, Duyên Hà, Hoàng Liệt, Hoàng Văn Thụ, Khương Đình, Lĩnh Nam, Ngũ Hiệp, Tam Hiệp, Tân Triều, Thanh Liệt, Thanh Trì, Thịnh Liệt, Trần Phú, Tứ Hiệp, Vạn Phúc, Vĩnh Quỳnh, Vĩnh Tuy, Yên Mỹ, Yên Sở .Ngày 17 tháng 2 năm 1979, 4 xã : Liên Ninh, Ngọc Hồi, Đại Áng, Tả Thanh Oai của huyện Thường Tín và xã Hữu Hòa của huyện Thanh Oai thuộc tỉnh Hà Sơn Bình sáp nhập vào huyện Thanh Trì [ 5 ]. Từ đó, huyện Thanh Trì có thị xã Văn Điển và 26 xã : Đại Áng, Đại Kim, Định Công, Đông Mỹ, Duyên Hà, Hoàng Liệt, Hoàng Văn Thụ, Hữu Hòa, Khương Đình, Liên Ninh, Lĩnh Nam, Ngọc Hồi, Ngũ Hiệp, Tả Thanh Oai, Tam Hiệp, Tân Triều, Thanh Liệt, Thanh Trì, Thịnh Liệt, Trần Phú, Tứ Hiệp, Vạn Phúc, Vĩnh Quỳnh, Vĩnh Tuy, Yên Mỹ, Yên Sở .

Ngày 26 tháng 10 năm 1990, chuyển xã Hoàng Văn Thụ về quận Hai Bà Trưng quản lý, đồng thời chuyển thành phường Hoàng Văn Thụ.

Ngày 22 tháng 11 năm 1996, tách xã Khương Đình [ 6 ] cùng với một phần của Q. Q. Đống Đa ( gồm 5 phường : Thanh Xuân Bắc, TX Thanh Xuân, Thượng Đình, Kim Giang, Phương Liệt, một phần 2 phường Nguyễn Trãi và Khương Thượng ) và xã Nhân Chính thuộc huyện Từ Liêm [ 7 ] để xây dựng Q. TX Thanh Xuân [ 8 ], khi đó diện tích quy hoạnh tự nhiên của huyện Thanh Trì là 9.791 ha ( 97,91 km² ), gồm 24 xã : Đại Áng, Đại Kim, Định Công, Đông Mỹ, Duyên Hà, Hoàng Liệt, Hữu Hòa, Liên Ninh, Lĩnh Nam, Ngọc Hồi, Ngũ Hiệp, Tả Thanh Oai, Tam Hiệp, Tân Triều, Thanh Liệt, Thanh Trì, Thịnh Liệt, Trần Phú, Tứ Hiệp, Vạn Phúc, Vĩnh Quỳnh, Vĩnh Tuy, Yên Mỹ, Yên Sở và 1 thị xã Văn Điển .Ngày 6 tháng 11 năm 2003, tách 9 xã : Đại Kim, Định Công, Hoàng Liệt, Thịnh Liệt, Yên Sở, Vĩnh Tuy, Thanh Trì, Lĩnh Nam, Trần Phú và 55 ha diện tích quy hoạnh tự nhiên của xã Tứ Hiệp cùng với 5 phường của Q. Hai Bà Trưng là : Tương Mai, Tân Mai, Mai Động, Giáp Bát, Hoàng Văn Thụ để xây dựng Q. Q. Hoàng Mai [ 9 ] .Sau khi chia tách, huyện Thanh Trì còn lại 6.317,27 ha diện tích quy hoạnh tự nhiên với dân số 147.788 người ( 2003 ), gồm thị xã Văn Điển và 15 xã : Đại Áng, Đông Mỹ, Duyên Hà, Hữu Hòa, Liên Ninh, Ngọc Hồi, Ngũ Hiệp, Tả Thanh Oai, Tam Hiệp, Tân Triều, Thanh Liệt, Tứ Hiệp, Vạn Phúc, Vĩnh Quỳnh, Yên Mỹ ; xã Tứ Hiệp thuộc huyện Thanh Trì còn lại 412,20 ha và 9.584 người. Như vậy, huyện Thanh Trì lúc bấy giờ gần tương ứng với huyện Thanh Trì cũ trước năm 1961 ( trừ hai xã Cự Khê và Mỹ Hưng nay thuộc huyện Thanh Oai, Kiến Hưng nay thuộc HĐ Hà Đông, một phần trước thuộc xã Tứ Hiệp nay thuộc Q. Q. Hoàng Mai ) .
Thanh Trì là mảnh đất có nhiều sản vật giá trị như : vải tiến làng Quang ( xã Thanh Liệt ), nghề dệt quai thao Triều Khúc, sơn vẽ Đông Phù, mây tre Vạn Phúc, bánh chưng Tranh Khúc, rượu hoa cúc Yên Ngưu, làm bánh kẹo Nội Am, làm chìa khóa Tương Chúc .

• Về sản xuất công nghiệp có: Nhà máy phân lân Văn Điển, Nhà máy pin Văn Điển, Nhà máy đệm Hanvico, Nhà máy lắp ráp ô tô GM (Dae Woo), khu công nghiệp Ngọc Hồi có nhiều doanh nghiệp in ấn bao bì, thức ăn chăn nuôi, cửa nhựa, công ty May Thanh Trì.

Trên địa phận huyện Thanh Trì đã và đang hình thành 1 số ít khu đô thị lớn như : khu đô thị Đại Thanh thuộc xã Tả Thanh Oai, khu đô thị Cầu Bươu thuộc xã Tân Triều, khu đô thị Hồng Hà Park City, khu đô thị Tây Nam Kim Giang, khu đô thị Tân Triều, khu đô thị Ngọc Hồi, khu đô thị và nhà ở Tứ Hiệp, …

• Thanh Trì là huyện có tốc độ đô thị hóa nhanh định hướng sẽ trở thành quận nội thành của Hà Nội. Năm 2019 tổng thu ngân sách của huyện đạt hơn 1000 tỷ đồng.

Cơ sở giáo dục, nghiên cứu và điều tra[sửa|sửa mã nguồn]

Dưới ĐH[sửa|sửa mã nguồn]

• Trường THPT Ngọc Hồi
• Trường THPT Ngô Thì Nhậm
• Trường THPT Đông Mỹ
• Trường THPT Lương Thế Vinh
• Trường THPT Nguyễn Quốc Trinh
• Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp – Giáo dục thường xuyên huyện Thanh Trì

Các trường ĐH, cao đẳng[sửa|sửa mã nguồn]

• Học viện Kỹ thuật mật mã (Ban Cơ yếu Chính phủ – BQP) tại xã Tân Triều.
• Cao đẳng Kinh tế công nghiệp Hà nội (Bộ Công thương) tại xã Tả Thanh Oai.
• Cao đẳng Cơ điện Hà Nội xã Vĩnh Quỳnh
• Trường Đại học Mở Hà Nội cơ sở Ngọc Hồi
• Viện khoa học Nông nghiệp xã Vĩnh Quỳnh.
• Trường quản lý cán bộ nông nghiệp Bộ Nông nghiệp xã Vĩnh Quỳnh.
• Viện Điều tra quy hoạch rừng thuộc Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn.
• Viện Dược Liệu.
• Viện Quy hoạch rừng

• Chi cục Phát triển Thủy sản (Sở Nông nghiệp) tại xã Tân Triều.
• Bảo tàng Tài nguyên rừng tại xã Vĩnh Quỳnh (nằm trong Viện Quy hoạch rừng).
• Bảo tàng Đặc công tại xã Đông Mỹ.
• Bộ Tư lệnh Đặc công tại xã Đông Mỹ.

• Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Thanh Trì tại Khu Công nghiệp Ngọc Hồi
• Ngân hàng Nông nghiệp chi nhánh Thanh Trì, khu Thị trấn Văn Điển
• Ngân hàng ACB chi nhánh Thanh Trì khu Thị trấn Văn Điển
• Ngân hàng Sacombank chi nhánh Thanh Trì khu Thị trấn Văn Điển
• Ngân hàng Công thương chi nhánh Thanh Trì, đường Ngọc Hồi
• Ngân hàng Đầu tư Phát triển chi nhánh Thanh Trì, đường Nghiêm Xuân Yêm, xã Thanh Liệt.
• Ngân hàng Tiên Phong khu Thị trấn Văn Điển
• Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Thanh Trì.

Trung tâm shopping[sửa|sửa mã nguồn]

• Siêu thị điện máy Thế giới di động khu Thị trấn Văn Điển
• Siêu thị điện máy Thế giới di động đường 70
• Siêu thị điện máy Thế giới di động đường Kim Giang
• Siêu thị điện máy Thế giới di động đường Vũ lăng khu Tự Khoát, Ngũ Hiệp
• Siêu thị điện máy Media Mart, cạnh Bệnh viện K, xã Tân Triều trên đường 70
• Siêu thị điện máy DiGi City đường Ngọc Hồi, xã Tứ Hiệp
• Siêu thị Mega Plaza Khu công nghiệp Ngọc Hồi
• Chợ Văn Điển
• Trung tâm vàng bạc Doji khu Thị trấn Văn Điển.
• Điện máy xanh xã Vĩnh Quỳnh.

• Bệnh viện Nội tiết Trung ương tại xã Tứ Hiệp gần cầu Văn Điển
• Bệnh viện Đa khoa Thăng Long tại đường Tựu Liệt, xã Tam hiệp
• Bệnh viện K cơ sở Tam Hiệp trên đường Tựu Liệt, xã Tam Hiệp.
• Bệnh viện K cơ sở Tân Triều trên đường Phan Trọng Tuệ.
• Bệnh viện Đa khoa Nông nghiệp trên đường Ngọc Hồi
• Trung tâm Y tế huyện Thanh Trì.

Công trình thủy[sửa|sửa mã nguồn]

• Đập điều tiết Thanh Liệt, nằm trên sông Tô Lịch;
• Hồ điều hòa Yên Sở (một phần thuộc xã Tứ Hiệp) và trạm bơm Yên Sở (thuộc địa phận huyện cũ), nay thuộc phường Yên Sở, quận Hoàng Mai.

Hai khu công trình trên là hai khu công trình đầu mối của mạng lưới hệ thống thoát nước của thành phố Thành Phố Hà Nội ra sông Nhuệ, sông Đáy và sông Hồng .

• Trạm bơm tiêu Đông Mỹ nằm ở phía Nam của huyện nhưng ít được sử dụng.

• Quốc lộ 1 chạy xuyên suốt qua địa bàn huyện (chạy qua các xã Tứ Hiệp, Ngũ Hiệp, Ngọc Hồi, Liên Ninh).
• Quốc lộ 21C chạy qua Thanh Liệt, Tân Triều với tên gọi đại lộ Chu Văn An hay đường Xa La – Nguyễn Xiển.
• Cao tốc Pháp Vân Cầu Giẽ (Quốc lộ 1 mới) chạy xuyên qua địa bàn huyện tại các xã Tứ Hiệp, Ngũ Hiệp, Liên Ninh thuộc huyện; hệ thống đường gom dân sinh song song với đường cao tốc.
• Đường Phan Trọng Tuệ (đường 70 cũ) đi từ thị trấn Văn Điển qua các xã Vĩnh Quỳnh, Tam Hiệp, Thanh Liệt và Tân Triều.
• Sông Hồng chảy men theo phía Đông huyện qua các xã Yên Mỹ, Duyên Hà và Vạn Phúc.
• Đường sắt Thống Nhất, chạy dọc theo Quốc lộ 1 với ga Văn Điển.
• Đường liên xã Vạn Phúc – Duyên Hà – Yên Mỹ.
• Đường liên xã Ngũ Hiệp – Đông Mỹ – Vạn Phúc.
• Các tuyến xe bus số 6A (Bến xe Giáp Bát – Cầu Giẽ), số 6B (Bến xe Giáp Bát – Hồng Vân), số 6C (Bến xe Giáp Bát – Phú Minh), số 6D (Bến xe Giáp Bát – Tân Dân), số 6E (Bến xe Giáp Bát – Phú Túc), số 8A (Đông Mỹ – Long Biên), 08B (Long Biên Vạn Phúc), số 12 (Công viên Nghĩa Đô – Đại Áng), số 6A (Bến xe Giáp Bát – Cầu Giẽ), số 62 (Bến xe Thường Tín – Bến xe Yên Nghĩa), số 94 (Bến xe Giáp Bát – Kim Bài), số 101 (Bến xe Giáp Bát – Vân Đình) chạy dọc theo Quốc lộ 1. Có thêm xe 39 đến BV Nội tiết TW, 99 từ Tự Khoát Ngũ Hiệp đến bến xe Kim Mã. Xe đi qua có thêm 22B, 37, 106.
• Các dự án đường sắt đô thị Hà Nội đi qua địa bàn huyện là các tuyến số 1 (Ngọc Hồi – Yên Viên), tuyến số 6 (Nội Bài – Ngọc Hồi), tuyến số 7 (Mê Linh – Ngọc Hồi), tuyến số 8 (An Khánh – Dương Xá), trong đó tuyến số 1 hiện đang được đầu tư xây dựng.

Hạ tầng kỹ thuật[sửa|sửa mã nguồn]

Hệ thống xe buýt[sửa|sửa mã nguồn]

Điểm đầu cuối và trung chuyển[sửa|sửa mã nguồn]

• Đông Mỹ (8A)
• Vạn Phúc (8B)
• Khánh Hà (12)
• Ngũ Hiệp (99)
• Tam Hiệp (CNG05)
• Tứ Hiệp (04, 39)

Các tuyến xe buýt hoạt động:

Xem thêm: Di tích Lịch Sử Nhà Mồ Ba Chúc – Tri Tôn – An Giang

[sửa|sửa mã nguồn]

Di tích lịch sử[sửa|sửa mã nguồn]

Là một huyện giáp ranh nội thành của thành phố dân cư đông đúc rất thuận tiện cho những làng nghề ở đây tăng trưởng đặc biệt quan trọng là nhóm chế biến lương thực, thực phẩm. Các làng nghề truyền thống lịch sử và làng nghề mới, nghề phụ như :

Source: https://evbn.org
Category: Địa Danh