Cụm Di tích Quốc gia Gò Công – Một lần đến

Một thị xã không lớn lắm nhưng lại có khá nhiều Di tích cấp Quốc gia đã được xếp hạng: Cụm di tích Đền thờ – Lăng mộ – Tượng dài Anh hùng dân tộc Trương Định, Đền thờ Đức Quốc Công Phạm Đăng Hưng – Lăng Hoàng gia, Nhà Đốc Phủ Hải… Một khung cảnh vắng lặng, dân cư thưa thớt ngày đó cách đây vài chục năm, giờ đã thay da đổi thịt: sầm uất, đông đúc, nhộn nhịp… nhưng rất văn hóa. Người ta nói, đây là vùng đất “địa linh nhân kiệt”? Quả đúng như vậy: Gò Công!…

Nói đến Gò Công người ta nghĩ ngay đến quê nhà xứ sở của người phụ nữ nổi tiếng được ca tụng là bậc ” Mẫu nghi thiên hạ ” cách đây hơn 150 năm : bà Hoàng Thái hậu Từ Dũ, mẹ của vua Tự Đức và Quốc Công Phạm Đăng Hưng ( cha của Phạm Thị Hằng, tức là Hoàng Thái hậu Từ Dũ ) .Gò Công còn được bi � � � t đến như thể quê nhà thứ hai của Trương Định – Vị Anh hùng dân tộc bản địa tiên phong lãnh đạo nghĩa quân và nhân dân Nước Ta kháng chiến chống lại ách đô hộ của thực dân Pháp vào những năm thập niên 60 của thế kỷ 19 .

Tượng đài Anh hùng Dân tộc Trương ĐịnhNgoài ra Gò Công còn là vùng đất có nhiều loại món ăn hải sản quý, ngon và đặc biệt quan trọng là trái sơ ri – một đặc sản nổi tiếng trái cây vạn vật thiên nhiên đã được Trung tâm sách kỷ lục Nước Ta đưa vào Top 50 loại trái cây ngon nhất Nước Ta .Chúng tôi đến thị xã Gò Công vào một buổi chiều khi ánh mặt trời đã ngã bóng về Tây. Hai bên đường phố cờ hoa bùng cháy rực rỡ, hỏi ra mới biết ngày mai là kỷ niệm 149 năm Ngày giỗ Anh hùng dân tộc bản địa Trương Định .

Đoàn thăm quan của Tổ chức Kỷ lục Nước TaTiếp chúng tôi ngay tại Đền thờ Trương Định, ông Trần văn Lâm – Phó quản trị Ủy Ban Nhân Dân thị xà Gò Công cho biết : Gò Công thời điểm ngày hôm nay không phải là Gò Công của mấy mươi năm về trước. Nhà cửa, đường sá, trường học, bệnh viện, những khu công trình dân số tiện ích … đã đổi khác quá nhiều. Với lợi thế gần biển và có nhiều cụm Di tích cấp Quốc gia, nay mai Gò Công sẽ tăng trưởng về du lịch. Chúng tôi tin rằng, sau khi Cụm Di tích Đến thờ – Lăng mộ – Tượng đài Trương Định được Tổ chức kỷ lục Nước Ta công nhận Tôn vinh giá trị Kỷ lục Nước Ta, sẽ có nhiều hành khách đến đây du lịch thăm quan nhiều hơn nữa .

Quang cảnh khu Đền thờ Anh hùng Dân tộc Trương ĐịnhCuộc trò chuyện diễn ra không lâu, nhà sử học Nguyễn Khắc Thuần, Luật sư Nguyễn Văn Viễn và nhiều thành viên trong đoàn của Tổ chức Kỷ lục Nước Ta đề xuất được thăm quan những Di tích đã được Nhà nước xếp hạng tại đây. Không ngần ngại, Phó quản trị Trần Văn Lâm đưa chúng tôi ra xe theo sự hướng dẫn của anh Võ Văn Dũng, Trưởng phòng VHTT&DL thị xã Gò Công .Điểm tiên phong chúng tôi đến là Đền thờ – Lăng mộ Đức Quốc Công Phạm Đăng Hưng ở xã Long Hưng ( Gò Công ) .

Giáo sư sử học Nguyễn Khắc Thuần đọc Bia Lăng mộ Đức Quốc Công Phạm Đăng Hưng

Phạm Đăng Hưng người Giồng Sơn Quy, huyện Tân Hòa, phủ Tân An tỉnh Gia Định xưa (nay thuộc ấp Lăng Hoàng Gia, xã Long Hưng, thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang). Ông là con của ông Phạm Đăng Long và bà Phạm Thị Tánh. Năm Bính Thìn (1976), ông thi đỗ Tam trường tại Gia Định, chuẩn bị thi Tứ trường thì bị bệnh nên phải trở về quê. Nhưng vì ông nổi tiếng là người có văn tài và hiền đức nên được bổ làm “Lễ sinh nội phủ” thời chúa Nguyễn Phúc Ánh. Năm 1799, Phạm Đăng Hưng làm Tham tri bộ Lại. Đến khi Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi lấy niên hiệu là GIa Long năm 1802, ông lần lượt giữ các chức vụ: Tham tri bộ Lại kiêm Chưởng trưởng đà sự (trông coi đê điều, 1805), Thanh tra Trường thi Hương ở Kinh Bắc (1807), Thượng thư bộ Lễ (1813) kiêm quản Khâm thiên giám (1815); Quốc sử quán Phó tổng tài (1821); Thượng thư Bộ Lễ (1824)… Năm 1825, ông mất tại Huế, linh cửu được đưa về an táng tại quê nhà.

Khu lăng mộ lớn, nằm ngay tại mảnh đất phát tích của dòng họ mình ở xã Long Hưng, thị xã Gò Công lúc bấy giờ vẫn còn gần như nguyên vẹn. Trong đó đáng chú ý quan tâm có Nhà thờ Đức Quốc Công, từng là nơi ở của Thái hậu Từ Dũ từ lúc nhỏ. Nơi đây cây cối xanh um bao trọn lấy ngôi nhà thời thánh có lối kiến trúc giống như những tòa dinh thự của giới quý tộc Nam Bộ xưa, pha lẫn chút kiến trúc cung đình Huế. Ngoài nhà thời thánh, nơi đây còn có khu lăng mộ của Đức Quốc Công Phạm Đăng Hưng .Sau khi thăm quan Đền thờ Đức Quốc Công, đoàn chúng tôi đến viếng khu lăng mộ. Nhìn gần, khu lăng mộ có hình của một chiếc mũ triều phục, nhưng nhìn từ xa lại trông giống như một cái đỉnh lớn. Đây là một kiểu kiến trúc khá lạ và độc lạ. Mặt trước lăng có hai Nhà bia : Nhà bia phía bên phải được làm bằng đá cẩm thạch trắng ( đá Ngũ Hành Sơn ở TP. Đà Nẵng ) có khắc bi văn do Phan Thanh Giản soạn năm 1858 … Nhà bia phía bên trái dựng tấm bia bằng đá hoa cương ( đá Ganis ) do vua Thành Thái sai làm năm 1899, sau khi tấm bia đầu đã bị quân Pháp chiếm đoạt. Nội dung tấm bia này giống y tấm bia trước. Phần mộ Phạm Đăng Hưng tọa lạc trên một gò cao có dáng mai rùa mộ xây theo tam cấp, tứ trụ, diện tích quy hoạnh hơn 800 mét vuông. Khu lăng mộ Hoàng Gia đã được Bộ Văn hóa tin tức ( nay là Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch ) công nhận là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia .

Khu mộ Đức Quốc Công Phạm Đăng HưngRời Đền thờ Đức Quốc Công Phạm Đăng Hưng, chúng tôi đến Nhà Đốc Phủ Hải ở phường 1. thị xã Gò Công. Căn nhà này nguyên gốc của bà Trần Thị Sanh, vợ thứ của Trương Định. Sau khi bà Sanh qua đời, căn nhà để lại cho con gái và rể là Dương Thị Hương và Huỳnh Đình Ngươn. Đời sau nữa, rể của bà Hương và ông Ngươn là Đốc Phủ sứ Nguyễn Văn Hải về đây ở, cho thiết kế xây dựng thêm nhiều công trình phụ và căn nhà được gọi là nhà Đốc Phủ Hải .

Nhà Đốc Phú HảiNhà Đốc Phủ Hải thuộc loại kiến trúc gia dụng nhà tại của địa chủ phong kiến cuối thế kỷ 19 đầu 20. Nhà được kiến thiết theo dạng chữ Đinh ( lúc khởi đầu ), qua nhiều lần trùng tu và thiết kế xây dựng, hàng loạt ngôi nhà thời nay gồm ba phần : nhà chánh, hai nhà vuông-nơi ở của những người giúp việc và lẫm lúa ( kho thóc của địa chủ ) .Vào trong nhà tiền đường nối những khoảng chừng cột với nhau là những bộ bao lam bằng gỗ chạm hai mặt biểu lộ những đề tài tứ linh, tứ quí, bát bửu … Ngoài những khuôn biển, những liễn đại tự, những đôi liễn trên những vách cột, phải kể đến những vật dụng quí hiếm lúc bấy giờ còn để lại như : tủ, ghế khảm xà cừ, bàn đá cẩm thạch, đồ sứ Trung Quốc và Nước Ta thế kỷ 17-18. Giường Tàu ( giường Thất Bảo ) mặt loát 6 tấm đá cẩm thạch sắc tố khác nhau, thanh chân chạm nổi hoa lá và khảm xà cừ. Hai bộ đi văng bằng đá cẩm thạch màu trắng vân đen … Đặc biệt những bức tranh vẽ trên kính, hai bộ tranh hạt cườm bằng nhung đỏ, 8 tấm thêu mai-lan-cúc-trước, xuân-hạ-thu-đông .

Bên trong Nhà Đốc Phủ HảiNhà Đốc Phủ Hải được Nhà nước công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật và thẩm mỹ cấp vương quốc năm 1994 .

Trở lại Đền thờ Trương Định, trước khi vào ban thờ thắp hương tưởng niệm, chúng tôi đến tham quan tượng đài vị Anh hùng dân tộc họ Trương ở ngay bùng binh cạnh đó. Tượng bằng đồng, cao chừng hơn 20m, ở tư thế đứng cầm gươm rất uy nghi, dũng mãnh. Vì sắp đến ngày giỗ nên trước đài tượng có bày bàn hương án để mọi người khi ngang qua đây dừng lại, đốt nén hương thơm thành kính tưởng nhớ đến Người…

Ngày mai là ngày chánh giỗ, cũng là ngày Cụm Di tích Đền thờ-Lăng mộ-Tượng đài Trương Định được Tổ chức kỷ lục Nước Ta Tôn vinh giá trị Kỷ lục Nước Ta. Niềm hãnh diện, tự hào đang lan tỏa trong lòng người dân Gò Công nói riêng, nhân dân tỉnh Tiền Giang và dân tộc bản địa Nước Ta nói chung .Trương Như BáTheo Cẩm nang tin tức Kỷ lục

Source: https://evbn.org
Category: Địa Danh