Giới thiệu khái quát huyện Tây Hòa – Tỉnh Phú Yên – https://leading10.vn – Tốp 10 Dẫn Đầu Bảng Xếp Hạng Tổng Hợp Leading10

Giới thiệu khái quát huyện Tây Hòa

Tây Hòa là một huyện thuộc tỉnh Phú Yên, được thiết kế xây dựng theo Nghị định số 62/2005 / NĐ-CP, ngày 16/5/2005 của Chính Phủ và chính thức đi vào hoạt động giải trí vui chơi ngày 01/7/2005 ; nằm phía Tây Nam của Tỉnh ; có tọa độ : 12045 ’ 07 ” đến 12045 ’ 15 ” Vĩ độ Bắc, 109015 ’ 13 ” đến 109015 ’ 29 ” Kinh độ Đông .
+ Phía Bắc giáp huyện Phú Hòa và Sơn Hòa ;

+ Đông giáp huyện Đông Hòa ;
+ Tây giáp huyện Sông Hinh ;
+ Nam giáp huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hoà .
– Theo Niên giám thống kê năm năm ngoái, diện tích quy hoạnh tự nhiên 623,7516 km2 .
– Nằm ở sườn Đông của dãy Trường Sơn, nơi tiếp giáp giữa đồng bằng và miền núi, với nhiều dãy núi cao và đồi núi thấp. Tây Hòa có hai dạng địa hình :
+ Vùng đồi núi : nằm về phía Nam, trải dài từ Tây sang Đông, chiếm trên 50 % diện tích quy hoạnh tự nhiên. Độ cao trung bình từ 500 – 600 m so với mặt nước biển, những núi có độ to lớn tập trung chuyên sâu ở xã Hòa Mỹ Tây : Hòn Giù ( 1.470 m ), Hòn Chúa ( 1.310 m ), Hòn Kỳ Đà ( 1.193 m ), Hòn Ông ( 1.110 m ), Hòn Chảo ( 742 m ) ; địa hình phức tạp, độ đốc lớn và chia cắt mạnh ; có 1 số ít hang động tự nhiên có giá trị về nghành nghề dịch vụ quân sự chiến lược quốc phòng và tăng trưởng du lịch .
+ Vùng đồng bằng : nằm về phía Bắc, trải dài từ Tây sang Đông, chiếm gần 50 % diện tích quy hoạnh tự nhiên. Phía Tây là vùng đất đỏ Bazan có độ cao trung bình từ 30 – 40 m, tương thích cho tăng trưởng cây công nghiệp ngắn và dài ngày. Phía Đông là vùng đất phù sa, đây là vùng đồng bằng trồng lúa lớn của Tỉnh, sản lượng lúa trung bình hàng năm chiếm gần 1/3 tổng sản lượng lúa toàn Tỉnh ( trên 99.000 / 320.000 tấn ), ngoài bảo vệ bảo mật an ninh lương thực tại chỗ còn phân phối cho những vùng khác ; đồng thời dọc theo những bờ sông, tương lai sẽ là vành đai rau xanh của Tỉnh, với sự bồi lắng phù sa của sông Ba ( Đà Rằng ) và sông Bánh Lái ( Bàn Thạch ) .

Điều kiện TN-KT-XH

1. Về địa kinh tế – quốc phòng: Nằm ở vị trí thuận lợi, có tuyến đường Quốc lộ 29 và ĐT 645 chạy qua địa bàn nối liền các huyện đồng bằng và miền núi, nối vùng Duyên hải Nam Trung Bộ với các tỉnh Tây Nguyên. Ngoài ra, Tây Hòa nằm gần các đầu mối giao thông quan trọng của Tỉnh: quốc lộ 1A, sân bay Tuy Hòa, Cảng biển Vũng Rô… Khi tuyến đường sắt lên Tây nguyên; Tuyến đường tránh lũ, cứu hộ, cứu nạn nối các huyện Tây Hòa, Phú Hòa, Tuy An và Thành phố Tuy Hòa (hiện nay Tỉnh đang khởi công xây dựng Cầu Dinh Ông và 02 đoạn đường dẫn nối Tây Hòa và Phú Hòa); Tuyến đường cơ động quốc phòng gắn với phát triển kinh tế – xã hội, tránh lũ cứu nạn Đông Hòa – Tây Hòa; tuyến đường từ chợ Phú Thứ đi Suối lạnh xã Hòa Thịnh…được đầu tư sẽ hình thành một hệ thống giao thông mở, ngoài việc cơ động cho quốc phòng còn tạo điều kiện mở rộng quan hệ giao lưu trao đổi mua bán hàng hóa và hợp tác phát triển với các vùng lân cận, kích thích phát triển các loại hình thương mại, dịch vụ, du lịch và sản xuất nông – lâm nghiệp.

2. Về thời tiết: Có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 9 đến tháng 12 và mùa nắng từ tháng 01 đến tháng 8. Nhiệt độ trung bình hằng năm 26,5 °C, lượng mưa trung bình hằng năm khoảng 1.600 – 1.700mm. Chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm, mưa nhiều, tạo thuận lợi cho phát triển nông – lâm nghiệp, hình thành các vùng sản xuất tập trung, chất lượng cao hướng tới xuất khẩu và cung cấp nguyên liệu cho phát triển công nghiệp chế biến.

3. Về nguồn nước: Vấn đề cung cấp nước cho sản xuất và sinh hoạt là bài toán nan giải ở nhiều địa phương trong Tỉnh cũng như các tỉnh miền Trung – Tây Nguyên. Tây Hòa có 02 sông lớn là Sông Ba và sông Bánh Lái chảy qua địa bàn, nguồn nước phong phú, ngoài phục vụ cho sản xuất và sinh hoạt của nhân dân địa phương còn có thể cung cấp nước cho Khu kinh tế Nam Phú Yên và các vùng lân cận.

4. Về đất đai: theo niên giám thống kê năm 2015: diện tích đất nông nghiệp 53.713,49 ha, chiếm 86,11% (trong đó đất sản xuất nông nghiệp 16.241,54 ha, đất lâm nghiệp có rừng 37.409,02 ha, đất nuôi trồng thủy sản 61,71 ha, đất nông nghiệp khác 1,04 ha); đất phi nông nghiệp 6.349,5 ha, chiếm 10,18%; đất chưa sử dụng 2.312,17 ha, chiếm 3,71% diện tích tự nhiên.

Nằm ở hạ lưu sông Ba và sông Bánh Lái, lượng phù sa bồi đắp lớn, phì nhiêu, thích hợp cho nhiều loại cây xanh ; mặt khác, diện tích quy hoạnh quy hoạnh đất chưa sử dụng có năng lượng đưa vào sản xuất còn lớn ( 2.312,17 ha ), tạo lợi thế cho việc quy đổi cơ cấu tổ chức tổ chức triển khai cây xanh, vật nuôi, thôi thúc ngành nông nghiệp tăng trưởng tổng lực .

5. Về dân số, nguồn nhân lực:

Theo Niên giám thống kê năm năm ngoái, dân số 119.247 người ; tỷ lệ dân số trung bình 191 người / km2. Trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số 149 hộ với 562 khẩu ; gồm 11 dân tộc bản địa sinh sống gồm : Ê Đê, Tày, Nùng, Ba Na, Chăm, Chăm H’roi, Thái, Hoa, Prai, Mường, Tà Ôi, tập trung chuyên sâu tại những xã miền núi : Sơn Thành Tây, Sơn Thành Đông, Hòa Mỹ Tây, Hòa Thịnh .
Nguồn nhân lực tương đối dồi dào, năm năm nay : có 73.650 người trong độ tuổi lao động, chiếm tỷ suất 61,76 % so tổng dân số toàn huyện ( trong đó có 73.466 người có việc làm tiếp tục, thất nghiệp 184 người ) ; tỷ suất lao động qua giảng dạy 46,2 % .
Nhân dân có niềm tin tự lực tự cường, ham học hỏi, có kinh nghiệm tay nghề trong sản xuất nông – lâm nghiệp. Ngoài số lao động thao tác tại địa phương, hiện có rất nhiều lao động của huyện đang thao tác trong những nhà máy sản xuất, xí nghiệp sản xuất tại thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Tỉnh Bình Dương … và 1 số ít con trẻ đã tốt nghiệp những trường tầm trung, cao đẳng, ĐH không tìm được việc làm tại địa phương nên đi tìm việc ở những tỉnh, thành phố khác. Khi công nghiệp, dịch vụ của huyện tăng trưởng thì số lao động này sẽ trở lại thao tác tại địa phương ; đây là nguồn phân phối lao động đã qua đào tạo và giảng dạy, có trình độ kỹ thuật, quản trị ship hàng tăng trưởng kinh tế tài chính của huyện trong tương lai .

6. Chương trình mục tiêu quốc gia XDNTM; xây dựng đô thị văn minh:

– Đến tháng 8/2017, bình quân đạt 18,7 tiêu chí/xã, tăng 0,4 tiêu chí so với cuối năm 2016, tăng 11,9 tiêu chí so năm 2011.

Có 08/10 xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó 03 xã : Hòa Tân Tây, Hòa Phong, Hòa Bình 1 được Ủy Ban Nhân Dân tỉnh công nhận đạt chuẩn xã nông thôn mới năm năm ngoái ; 05 xã : Sơn Thành Đông, Hòa Mỹ Đông, Hòa Phú, Hòa Đồng, Hòa Thịnh được Ủy Ban Nhân Dân tỉnh công nhận đạt chuẩn xã nông thôn mới năm năm nay ; đã trình tỉnh xét công nhận xã Hòa Mỹ Tây đạt chuẩn nông thôn mới đợt I / 2017 ; tập trung chuyên sâu chỉ huy Sơn Thành Tây đẩy nhanh tiến trình thực thi 03 tiêu chuẩn còn lại ( Tiêu chí số 5, 7, 18 ) để ý kiến đề nghị Tỉnh xét, công nhận đạt chuẩn xã NTM đợt II / 2017 .
– Huyện đã được Ủy Ban Nhân Dân tỉnh phê duyệt Đề án kiến thiết xây dựng huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên đạt chuẩn nông thôn mới, tiến trình 2017 – 2020 tại Quyết định số 1565 / QĐ-UBND ngày 11/8/2017 .
– Chỉ đạo UBND thị xã phú Thứ thiết kế xây dựng, phát hành Kế hoạch kiến thiết xây dựng thị xã Phú Thứ đạt chuẩn đô thị văn minh năm 2017 .

7. Thế mạnh phát triển các ngành kinh tế:

– Hiện nay huyện đang triển khai đề án sản xuất đồng lúa chất lượng cao tại 04 xã ; kiến thiết xây dựng những quy mô sản xuất lúa giống nông hộ để dữ thế chủ động về giống lúa ; đang dự kiến thiết kế xây dựng cánh đồng mẫu lớn ở xã Hòa Phong. Ngoài ra, còn tăng cường tăng trưởng, lan rộng ra diện tích quy hoạnh trồng một số ít cây công nghiệp ngắn và dài ngày như : Cây mía, cây hồ tiêu, … và một số ít cây ăn quả ở những xã miền núi .
– Tây Hòa có diện tích quy hoạnh đất lâm nghiệp tương đối lớn 37.409,20 ha, chiếm 59,97 % diện tích quy hoạnh tự nhiên của huyện, là điều kiện kèm theo và tiềm năng cho tăng trưởng kinh tế tài chính rừng phối hợp với tăng trưởng du lịch sinh thái xanh. Hiện nay trên địa phận có 1 số ít trang trại đang thực thi quy mô nông, lâm phối hợp, trồng rừng phối hợp với chăn nuôi đàn đại gia súc, góp thêm phần tăng thu nhập và xử lý việc làm cho người lao động .
– Là một huyện nông nghiệp, vùng sản xuất lương thực, thực phẩm số 1 của tỉnh Phú Yên, với diện tích quy hoạnh gieo trồng hàng năm : trên 13.400 ha lúa nước ( KH 2017 : 13.435 ha ), trên 1.000 ha mía ( KH 2017 không thay đổi và tăng trưởng lên : 1.150 ha ) trên 2.700 ha sắn ( KH 2017 giảm và không thay đổi ở mức : 2.500 ha ) và 1 số ít cây xanh khác ; lúc bấy giờ có 409 ha, trong đó có 230 ha trong thời kỳ kinh doanh thương mại. Sản lượng thu hoạch trung bình hàng năm : trên 99.000 tấn thóc ; trên 50.000 tấn sắn củ tươi ; trên 53.000 tấn mía cây … Bên cạnh đó, loại sản phẩm của ngành chăn nuôi như : Bò, heo, gia cầm với sản lượng tương đối lớn ; diện tích quy hoạnh rừng sản xuất 21.073,45 ha, chiếm 33,79 % diện tích quy hoạnh tự nhiên của huyện … đây là vùng nguyên vật liệu lý tưởng cho công nghiệp chế biến .

Tập trung từng bước hình thành, tăng trưởng những vùng chuyên canh nguyên vật liệu tập trung chuyên sâu ; lúc bấy giờ huyện đang thực thi quy hoạch tăng trưởng công nghiệp chế biến, kiến thiết xây dựng những cụm CN-TTCN, phấn đấu thiết kế xây dựng hoàn thành xong Cụm công nghiệp Hòa Phú ( quy trình tiến độ 1 ) để đưa vào hoạt động giải trí và lôi kéo góp vốn đầu tư. Mặt khác, trên địa phận huyện và vùng phụ cận, 1 số ít cơ sở công nghiệp đã được hình thành như : Nhà máy đường Tuy Hòa, Nhà máy sắn Sông Hinh, Nhà máy vữa xi măng khô, Nhà máy gạch tuy nen, những cơ sở chế biến hạt điều, … lúc bấy giờ Tổng Công ty mía đường II đang thực thi góp vốn đầu tư thiết kế xây dựng Nhà máy đường ăn kiêng tại xã Sơn Thành Tây. Bên cạnh đó, những làng nghề truyền thống cuội nguồn như : Trồng dâu nuôi tằm ở xã Hòa Phong, đan đát ở xã Hòa Đồng và HTX Tân Hòa Bình … đang tăng trưởng, tạo nên bức tranh sinh động cho kinh tế tài chính Tây Hoà .

– Về dịch vụ : Trên địa phận huyện có 18 chợ, đến hết tháng 8/2017 có 11 chợ đã được quy đổi quy mô kinh doanh thương mại khai thác và quản trị, đang phấn đấu quy đổi chợ Sơn Thành Tây trong năm 2017. Tổng số hộ kinh doanh thương mại trên địa phận 2.177 hộ, tăng 197 hộ ; hiện có 112 doanh nghiệp đang hoạt động giải trí, tăng 10 doanh nghiệp đang hoạt động giải trí so năm năm nay .
– Kết cấu hạ tầng của huyện từng năm được chăm sóc góp vốn đầu tư kiến thiết xây dựng ; trong đó, tập trung chuyên sâu góp vốn đầu tư thiết kế xây dựng những khu công trình ship hàng tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội. Trong quá trình 10 năm 2005 – năm ngoái, đã kêu gọi tổng vốn góp vốn đầu tư toàn xã hội được 5.849 tỷ đồng ; năm năm nay là 1.390 tỷ đồng :
+ Về giao thông vận tải : Ngoài lợi thế có những trục đường Quốc lộ 29 và ĐT 645 chạy qua địa phận nối với những huyện đồng bằng và miền núi, nối vùng Duyên hải Nam Trung Bộ với những tỉnh Tây Nguyên ; hằng năm huyện đã tập trung chuyên sâu góp vốn đầu tư kiến thiết xây dựng và tăng cấp những tuyến đường huyện quản trị, đến nay đã hình thành những tuyến đường nối tiếp những xã, thị xã trong huyện như : đường Phú Thứ – Hòa Thịnh, đường Phú Thuận – Mỹ Thành, đường Xếp Thông – Núi Lá, đường vào bãi rác và nghĩa trang huyện, đường Hòa Phong – Phú Nhiêu, đường Sơn Thành Đông – Cầu Bến Mít … lúc bấy giờ những xã, thị xã đều có đường bê tông đến TT xã .
Trong 05 năm ( 2011 – năm ngoái ), đã kiến thiết xây dựng được 382,794 km đường GTNT, trong đó nhân dân góp phần 134.895,75 triệu đồng trải qua việc hiến đất, tiền và công lao động. Bình quân mỗi xã, thị xã đạt hơn 34,8 km, tăng gấp 11,6 lần so với kế hoạch đề ra. Trong đó, đặc biệt quan trọng 3 năm ( 2013 – năm ngoái ) triển khai chủ trương tương hỗ 100 % xi-măng của Tỉnh đã xây đắp hoàn thành xong 361,532 km ( Năm 2013 : 116,363 km ; năm năm trước : 145,079 km ; năm năm ngoái : 100,09 km ). Huyện được Ủy Ban Nhân Dân tỉnh và chỉ huy những cấp nhìn nhận cao là đơn vị chức năng đứng vị trí số 1 Tỉnh về triển khai Chương trình này ; nhiều tập thể, cá thể nổi bật, tiêu biểu vượt trội được những cấp ghi nhận và biểu dương khen thưởng : Thủ tướng nhà nước Tặng Kèm cờ thi đua xuất sắc cho Ủy Ban Nhân Dân huyện trong 02 năm 2013 và năm ngoái, khuyến mãi ngay Bằng khen cho 01 cá thể là ông Ngô Văn Nhặt, hội viên Hội cựu chiến binh ở xã Hòa Mỹ Tây. Bộ Giao thông vận tải đường bộ Tặng Kèm cờ thi đua xuất sắc cho Ủy Ban Nhân Dân huyện, Tặng Bằng khen cho Ủy Ban Nhân Dân xã Hòa Đồng, Ủy Ban Nhân Dân xã Hòa Mỹ Tây. Ban Thường vụ Tỉnh ủy Tặng bằng khen cho 03 tập thể : Đảng bộ xã Hòa Phong, Đảng bộ xã Hòa Tân Tây, Chi bộ thôn Phú Phong ( xã Hòa Đồng ) và 02 cá thể ở xã Hòa Đồng và xã Hòa Thịnh. quản trị Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Tặng cờ thi đua xuất sắc cho Ủy Ban Nhân Dân huyện, khuyến mãi ngay Bằng khen cho Ủy Ban Nhân Dân xã Hòa Mỹ Tây, Ủy Ban Nhân Dân xã Hòa Bình 1 và một số ít cá thể có thành tích xuất sắc trong việc thực thi Đề án bê tông hóa giao thông nông thôn …
Đang tiến hành Dự án bê tông hóa giao thông vận tải nông thôn 4 xã thuộc khu vực miền núi của huyện quy trình tiến độ 2017 – 2020 với tổng chiều dài 44,37 km ; ĐK hạng mục khu công trình bê tông hóa hẻm phố với tổng chiều dài 15,294 km .
+ Về Thuỷ lợi : ngoài lợi thế có mạng lưới hệ thống kênh mương thuỷ nông Đồng Cam chảy qua địa phận ship hàng cho việc tưới tiêu ; hằng năm huyện tập trung chuyên sâu góp vốn đầu tư tăng cấp những mạng lưới hệ thống trạm bơm do huyện quản trị, bảo vệ năng lượng tưới tiêu cho những diện tích quy hoạnh lúa nằm ngoài mạng lưới hệ thống thuỷ nông Đồng Cam ; trong tiến trình 5 năm ( 2011 – năm ngoái ) và năm năm nay đã góp vốn đầu tư kiến thiết xây dựng mới và tăng cấp 80 khu công trình thủy lợi ( trong 5 năm : 75 khu công trình ; năm năm nay : 5 khu công trình ) với tổng kinh phí đầu tư gần 44 tỷ đồng ; trong đó : kiến thiết xây dựng mới và tăng cấp 67,36 km kênh mương nội đồng bảo vệ tưới tiêu dữ thế chủ động cho trên 6.500 ha lúa 2 vụ ; thiết kế xây dựng hoàn thành xong 8,055 km kênh tưới dưới 150 ha của Dự án sử dụng nước sau xí nghiệp sản xuất Thủy điện Sông Hinh ; nạo vét hồ Đồng Tròn, xã Sơn Thành Đông bảo vệ tích nước tưới không thay đổi cho 30 ha lúa 2 vụ. Tỉnh góp vốn đầu tư kiến thiết xây dựng hoàn thành xong 1,945 km kè chống xói lở Lạc Mỹ, Hòa Phú với kinh phí đầu tư 93,485 tỷ đồng ; đang thiết kế xây dựng kè chống xói lở thôn Thạch Bàn, Hòa Phú với tổng mức góp vốn đầu tư khoảng chừng 84 tỷ đồng ; Công ty Thủy nông Đồng Cam góp vốn đầu tư kiến thiết xây dựng những khuôn khổ khu công trình và vững chắc hóa kênh mương trên địa phận với kinh phí đầu tư 25,5 tỷ đồng. Hiện nay Tỉnh đang triển khai góp vốn đầu tư vững chắc hóa kênh chính và kênh nhánh mạng lưới hệ thống thủy nông Đồng Cam – khoản vay pha 2 với tổng chiều dài 9,83 km .
+ Về kiến trúc đô thị : Ngày 06/8/2013, thị xã Phú Thứ được xây dựng, trên cơ sở hàng loạt xã Hòa Bình 2, diện tích quy hoạnh tự nhiên : 1.407,03 ha, dân số : 13.980 người ( tại Nghị quyết số 94 / NQ-CP của Chính Phủ về việc xây dựng thị xã Hòa Vinh, thị xã Hòa Hiệp Trung thuộc huyện Đông Hòa và thị xã Phú Thứ thuộc huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên ). Đến nay đã tập trung chuyên sâu góp vốn đầu tư kiến thiết xây dựng cơ bản được một số ít khu công trình hạ tầng kỹ thuật như : khu tái định cư, một số ít tuyến đường động lực, trụ sở thao tác của những cơ quan, đơn vị chức năng : Huyện ủy, Ủy Ban Nhân Dân huyện, UBMTTQVN huyện, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Công an, Quân sự, Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT – Trụ sở Tây Hòa, Trụ sở thao tác của Đảng ủy – HĐND – UBND thị xã Phú Thứ ; Nhà tranh tài đa năng của huyện ; khu vui chơi giải trí công viên cây xanh … tập trung chuyên sâu mọi nguồn lực góp vốn đầu tư kiến thiết xây dựng TT huyện lỵ để từng bước thực sự trở thành TT hành chính, chính trị, kinh tế tài chính, văn hóa truyền thống, xã hội, dịch vụ công cộng, khoa học kỹ thuật … làm hạt nhân thôi thúc tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội của huyện, hòa nhập cùng tiếng nói chung của Tỉnh .
Huyện đã trình ý kiến đề nghị Tỉnh cho chủ trương lập Quy hoạch chung kiến thiết xây dựng thị xã Sơn Thành Đông .
– Bên cạnh những thế mạnh về tăng trưởng nông nghiệp, công nghiệp, Tây Hòa còn có tiềm năng rất lớn về du lịch, một số ít danh lam thắng cảnh, với nhiều hang động, rừng tự nhiên, hồ, thác và suối rất đẹp, hữu tình đây là những lợi thế để huyện lôi kéo góp vốn đầu tư tăng trưởng những mô hình du lịch tâm linh, du lịch sinh thái xanh, đi dạo vui chơi, tắm bùn chữa bệnh … Ngoài ra còn có 1 số ít khu công trình di tích lịch sử cấp Quốc gia, cấp Tỉnh như : Khu di tích lịch sử Đồng Khởi Hòa Thịnh, huyện đã góp vốn đầu tư kiến thiết xây dựng hoàn thành xong ; Tỉnh đang triển khai lập thủ tục góp vốn đầu tư thiết kế xây dựng Cụm di tích lịch sử thắng lợi đường 5 … Các khu công trình trên sẽ phát huy hiệu quả với đặc thù lịch sử, tính giáo dục, kết nối với những hoạt động và sinh hoạt chính trị, những hoạt động giải trí văn hóa truyền thống ở địa phương và những hoạt động giải trí về du lịch. Theo thống kê chưa vừa đủ, toàn huyện có 103 di tích văn hóa truyền thống vật thể và nhiều di sản văn hóa truyền thống phi vật thể, trong đó :

– Có 02 Di tích lịch sử cấp Quốc gia:

+ Di tích lịch sử chiến thắng đường 5, nơi diễn ra cuộc chiến đấu ác liệt từ ngày 19/3 đến ngày 25/3/1975 của quân và dân huyện Tuy Hòa khi địch tháo chạy từ Buôn Mê Thuột về đồng bằng theo kế hoạch “Rút lui chiến lược” của Mỹ – Thiệu, góp phần làm nên Đại thắng Lịch sử mùa Xuân năm 1975 của Đất nước. Di tích được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia tại Quyết định số 1543/QĐ-VH, ngày 18/6/1997.

+ Di tích lịch sử Đồng khởi Hòa Thịnh, Nhân dân Hòa Thịnh đồng loạt nổi dậy cướp chính quyền, tạo thành Phong trào đồng khởi vào ngày 22/12/1960. Đây là cuộc Đồng Khởi đầu tiên ở vùng đồng bằng Liên khu V, có ý nghĩa hết sức quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đánh dấu bước nhảy vọt đầu tiên, chuyển cách mạng miền Nam Việt Nam nói chung, Liên Khu V nói riêng từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công, mở đầu thời kỳ oanh liệt tiến lên đánh bại các chiến lược chiến tranh của địch. Di tích được Bộ Văn hoá – Thông tin công nhận là Di tích lịch sử cấp quốc gia tại Quyết định số 69/2005/QĐ-BVHTT, ngày 16/11/2005.

– Có 04 Di tích lịch sử – danh thắng cấp Tỉnh:

+ Di tích lịch sử địa điểm quản thúc và giải thoát Luật sư Nguyễn Hữu Thọ (xã Hòa Thịnh, huyện Tây Hòa; thị trấn Củng Sơn, huyện Sơn Hòa; xã Bình Kiến, TP Tuy Hòa)). Di tích lịch sử địa điểm quản thúc và giải thoát luật sư Nguyễn Hữu Thọ (xã Hòa Thịnh) nói riêng và những địa điểm gắn với quá trình hoạt động của luật sư Nguyễn Hữu Thọ trong thời gian bị địch quản thúc tại Phú Yên (giai đoạn 1955-1961) nói chung đã trở thành những di tích ghi đậm dấu ấn lịch sử, minh chứng cho quãng thời gian hoạt động cách mạng đầy gian nguy, thử thách của Luật sư dưới sự theo dõi, kiểm soát nghiêm ngặt của chính quyền Sài Gòn. Di tích được UBND tỉnh Phú Yên công nhận tại Quyết định 799/QĐ-UBND, ngày 18/5/2011.

+ Di tích danh thắng Núi Hương, Chùa Hương, Bàu Hương (xã Hòa Mỹ Đông, Hòa Mỹ Tây và Hòa Phong). Núi Hương – Chùa Hương – Bàu Hương được xem là bộ ba danh thắng tạo nên một quần thể hùng vĩ với non xanh nước biếc, sơn thủy hữu tình, có sự kết hợp hài hòa giữa phong cảnh thiên nhiên với công trình nhân tạo mang lại nhiều giá trị về văn hóa tinh thần cho người dân địa phương. Núi Hương gắn liền với chiến thắng Đường 5 lịch sử; Chùa Hương là nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh lâu đời của nhân dân địa phương; Bàu Hương có cảnh trí thơ mộng, quanh năm đầy ắp tôm cá phục vụ đời sống con người. Di tích được UBND tỉnh Phú Yên công nhận tại Quyết định số 781/QĐ-UBND ngày 18/5/2011.

+ Di tích lịch sử – văn hóa và thắng cảnh Đập Đồng Cam. Đập Đồng Cam là công trình thủy lợi lớn nhất tại tỉnh Phú Yên. Công trình này do một Kỹ sư người Pháp thiết kế năm 1917, khởi công năm 1924 và hoàn thành năm 1932, với công sức của hàng vạn lao phu, công nhân địa phương và cả xương máu của hơn 50 người dân Phú Yên. Đập nối núi Trù Cát, xã Hòa Hội, huyện Phú Hòa ở bờ Bắc với núi Qui Hậu, xã Sơn Thành Đông, huyện Tây Hòa ở bờ Nam; đập nước dài 688 mét với hơn 2.500 hạng mục lớn nhỏ, có hai kênh dẫn nước là kênh Chính Bắc và Nam tưới tiêu cho cả vùng lúa  rộng 220 km². Đồng Cam là công trình có giá trị thẩm mỹ lẫn kỹ thuật rất cao. Đập có ý nghĩa về mặt kinh tế, lịch sử cộng với cảnh quan tươi đẹp, kiến trúc độc đáo. Hàng năm vào Mùng 8 Tết Nguyên Đán có lễ hội nhằm tri ân những người đã xây dựng nên đập, thu hút rất đông du khách gần xa đến tham quan, du ngoạn xuân. Di tích được UBND tỉnh Phú Yên công nhận tại Quyết định số 2232/QĐ-UBND ngày 31/12/2015.

+ Di tích lịch sử – văn hóa mộ bà Lê Thị Loan, thôn Lạc Mỹ, xã Hoà Phú, huyện Tây Hoà. 

Bà Lê Thị Loan là một nhân vật lịch sử, đã có công lao rất là to lớn cùng chồng là danh nhân Lương Văn Chánh chiêu tập lưu dân, khai khẩn đất đai tạo lập vùng đất Phú Yên vào cuối thế kỷ XVI và đầu thế kỷ XVII .
Mộ Bà nằm trên địa phận thôn Lạc Mỹ, xã Hoà Phú. Ngôi mộ tọa lạc trên một triền đất ba zan gần bờ Nam kênh chính Nam của mạng lưới hệ thống thuỷ nông Đồng Cam. Mộ xây bằng vật tư bền vững và kiên cố trên diện tích quy hoạnh 120 mét vuông. Bia mộ ghi : “ Tần thục Phu nhân Lê Thị Loan, Tiền trấn biên quan, Tham tướng Lương Văn Chánh ”. Là một trong những ngôi mộ có kiến trúc tương đối đặc biệt quan trọng so với những ngôi mộ cổ trên địa phận tỉnh Phú Yên. Nấm mộ có dạng hình bầu dục, xung quanh nấm mộ có 3 đường gờ nổi chạy theo hình chữ U cách đều nhau từ nấm mộ ra đến tường bao quanh tạo cho ngôi mộ có kiến trúc giống như một đóa hoa sen. Khu vực tọa lạc mộ của Bà còn có mộ của bà Lương Thị An, là con gái đầu của danh nhân Lương Văn Chánh và mộ của ông Lương Văn Cảnh, là cháu của danh nhân Lương Văn Chánh .
Nơi an táng bà Lê Thị Loan và một số ít người thân trong gia đình trong mái ấm gia đình danh nhân Lương Văn Chánh là một vùng đất có vị trí quan trọng trong quy trình hình thành và tăng trưởng của vùng đất Phú Yên. Là một trong những nguồn tư liệu lịch sử để tìm hiểu và khám phá về vùng đất tiếp giáp giữa đồng bằng Tuy Hòa và vùng núi phía Tây Phú Yên. Bên cạnh giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống, Mộ Bà còn là khu vực du lịch thăm quan học tập nhằm mục đích giáo dục truyền thống cuội nguồn “ Uống nước nhớ nguồn ” cho những những tầng lớp nhân dân, nhất là những tầng lớp thanh thiếu niên. Hàng năm, vào ngày giỗ ( 23/11 âm lịch ), con cháu tộc họ Lương và nhân dân quanh vùng về đây thắp nén hương, tỏ lòng tôn kính, tri ân tưởng niệm, biểu lộ tình cảm, sự ngưỡng vọng, biết ơn thâm thúy công lao của Bà trong công cuộc khai khẩn đất đai tạo lập vùng đất Phú Yên. Di tích được Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Phú Yên công nhận tại Quyết định số 3223 / QĐ-UBND ngày 30/12/2016 .

– Danh lam, thắng cảnh – Tài nguyên du lịch tự nhiên:

Trên địa phận huyện có nhiều danh lam, thắng cảnh đẹp, hữu tình mà những địa phương khác không có được như : Vực Phun ( Hòa Mỹ Tây ) ; Suối Phướn ( Hòa Mỹ Đông ) ; Suối Lạnh, Đá Bàn ( Hòa Thịnh ) ; Gành Bà ( Hòa Phong ), Hóc Răm ( Hòa Tân Tây ) ; Suối nước nóng Lạc Sanh ( Sơn Thành Đông ), … Tuy nhiên, với tiềm năng phong phú chủng loại để khai thác tăng trưởng kinh tế tài chính kinh tế tài chính du lịch, nhưng đến nay hầu hết chưa được góp vốn góp vốn đầu tư và khai thác ; trong đó có 1 số ít danh lam, thắng cảnh đẹp tiêu biểu vượt trội tiêu biểu vượt trội, lúc bấy giờ huyện đang chú trọng ưu tiên lôi kéo góp vốn góp vốn đầu tư ( theo Kế hoạch số 133 / KH-UBND ngày 15/11/2016 của Ủy Ban Nhân Dân huyện thực thi tiến hành Kế hoạch số 119 / KH-UBND ngày 12/8/2016 của Ủy Ban Nhân Dân tỉnh và Chương trình hành vi số 07 – CTr / HU ngày 18/7/2016 của Huyện ủy khóa XI về góp vốn góp vốn đầu tư tăng trưởng đưa du lịch trở thành ngành kinh tế tài chính kinh tế tài chính của huyện tiến trình năm nay – 2020 ) :

+ Suối nước nóng Lạc Sanh, thuộc thôn Lạc Sanh, xã Sơn Thành Đông. Nguồn nước khoáng phun lên từ lòng đất có nhiệt độ trên 50oc, có hàm lượng khoáng chất thích hợp cho giải khát, tắm, chữa bệnh để giúp sức khỏe được tốt hơn, có thể chữa được một số bệnh về thấp khớp, bệnh ngoài da… Đến đây, du khách có thể trải nghiệm luộc trứng gà trong nước suối tự nhiên mà không cần đun lửa, tắm nước nóng, bùn khoáng hoặc đắm mình trong dòng nước mát lạnh của dòng sông Chống Gậy cách khoảng 500 m về hướng Nam. Với lợi thế địa hình bằng phẳng, kết hợp với núi, rừng, sông… suối nước khoáng nóng Lạc Sanh có tiềm năng rất lớn để phát triển loại hình du lịch sinh thái kết hợp nghỉ dưỡng, tắm bùn, chữa bệnh…

+ Suối Lạnh, thuộc xã Hòa Thịnh, là một địa danh có phong cảnh hữu tình, khí hậu mát, trong lành. Từ lâu suối Lạnh đã thu hút khá đông nhân dân trong và ngoài huyện đến tham quan, tổ chức các buổi giao lưu, gặp mặt bạn bè… Đến với suối Lạnh, ngoài việc tránh được sự ồn ào, náo nhiệt để tận hưởng không khí trong lành, không gian yên tĩnh của rừng núi, nhiều du khách đã ví: có cảm giác như đang bước chân vào cửa ngõ của Thành phố Đà Lạt và còn được trải nghiệm ngâm các lon nước giải khát, bia vào lòng suối tự nhiên sau đó uống mà không cần đá lạnh.

 + Vực Phun, thuộc xã Hòa Mỹ Tây. Ngược lên thượng nguồn sông Bánh Lái, thuộc địa phận xã Hòa Mỹ Tây, sẽ thấy một thác nước của dòng suối Cái cao 15 m tuôn xuống giữa hai bên vách núi rất kỳ vĩ. Dòng nước của con suối đổ xuống vực sâu tạo thành một dòng thác lớn trắng xóa. Dưới vực có nhiều tảng đá lớn khiến nước dội ngược lên rất mạnh. Do vậy, nhìn từ xa ta có cảm giác như nước được phun lên từ lòng vực; có lẽ vì vậy mà dân địa phương đặt tên là Vực Phun. Xung quanh vực là khu rừng nguyên sinh. Ngoài cảm giác thư giãn khi hòa mình vào dòng nước mát lạnh của dòng suối dưới chân thác, cái thú vị là du khách được khám phá những bí ẩn của vùng núi Đá Đen hay men theo đường mòn khám phá thượng nguồn sông Bánh Lái. Vực Phun nằm lọt thỏm trong dãy núi Đá Đen, giữa bạt ngàn rừng cây và đồi núi chập chùng, tạo thành cảnh quan hết sức thơ mộng. Đến đây, du khách không chỉ được thưởng ngoạn cảnh non nước hữu tình mà còn có thể kết hợp nghiên cứu những di tích văn hóa như chùa Hương Tích – một trong những ngôi chùa cổ của tỉnh Phú Yên. Ngoài ra, vùng phong cảnh non nước hữu tình này còn có thể tổ chức nhiều hoạt động du lịch hấp dẫn như: Tìm hiểu sinh thái núi rừng, leo núi, tắm suối, câu cá, cắm trại…

– Hồ Hóc Răm: Nằm trên nhánh suối Thoại, thuộc làng Tân Định, xã Hòa Tân Tây, huyện Tây Hòa.  Đường đi vào khá thuận lợi: từ Phường Phú Lâm, thành phố Tuy Hòa đi hướng Sông Hinh dọc theo tuyến đường ĐT 645 đến khoảng km 9, gặp cây xăng, rẽ trái đến Cầu ga Gò Mầm dọc xuống theo tuyến Quốc lộ 29 theo hướng Tây Hòa – Đông Hòa khoảng 01 km đến ngã tư cầu ông Tạ Bích rẽ phải, đi thẳng theo tuyến đường đã được bê tông hóa khoảng 7,2 km (hoặc từ Đông Hòa đi hướng Tây Hòa dọc tuyến Quốc lộ 29 đến km 36+350 đến cầu ông Tạ Bích rẽ trái).

Đây là 1 Hồ thủy lợi đẹp, được xây dựng năm 1995, hoàn thành năm 1997 để phục vụ nước tưới cho trên 200 ha lúa 02 vụ thuộc xứ đồng Minh Lâm; có diện tích lưu vực 6,81 km2, dung tích toàn phần 2,91x106m3, trong đó dung tích hữu ích 2,64x106m3. Nhìn từ trên cao hình dáng Hồ giống một mũi lao, một bờ đập dài hơn 50m được xây dựng ở phía Tây Bắc để giữ nước, các mặt còn lại được bao bọc bởi các sườn núi tự nhiên tạo nên một  cảnh quan hết sức thơ mộng và mát mẻ. Phía Nam của Hồ có một hệ thống đập tràn để nước tự chảy qua khi lượng nước trong hồ đạt mức tối đa, hệ thống đập tràn xây dựng bằng đá chẻ tự nhiên lấy trực tiếp tại khu vực và có kết cấu bảy tầng, tạo ra một thác nước nhân tạo tuyệt đẹp khi có nước tràn qua mặt đập. Khu vực phía Nam của Hồ từng là căn cứ hoạt động cách mạng thời kỳ trước năm 1975 với một số hang động và nhiều dấu tích còn sót lại. Xung quanh khu vực Hóc Răm có rất nhiều rẫy của người dân trồng mít, thơm cùng một số sản vật của rừng theo mùa như: xay, đác, ươi, tràm….

Xem thêm : Vén màn huyền bí những thành cổ chìm dưới đáy biển
Đến với hồ Hóc Răm, hành khách trọn vẹn hoàn toàn có thể tổ chức triển khai tiến hành những buổi giao lưu, gặp mặt bạn hữu, tận thưởng không khí trong lành để quên đi khó khăn vất vả khó khăn vất vả, nỗi lo thường nhật cơm, áo, gạo, tiền … khu vực này trọn vẹn hoàn toàn có thể khai thác Giao hàng du lịch mày mò, câu cá, bơi thuyền, chụp ảnh lưu niệm …

– Trong giai đoạn hiện nay: lĩnh vực nông nghiệp được Huyện xác định vẫn là ngành mũi nhọn để tập trung đầu tư thúc đẩy phát triển kinh tế, tạo tiền đề để phát triển nhanh và bền vững các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ. Phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả, bền vững gắn với công nghiệp chế biến các sản phẩm nông nghiệp theo vùng nguyên liệu tại chỗ. Trong đó, tập trung đầu tư phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa đối với các cây trồng chủ lực của huyện như: Lúa, mía, hồ tiêu, sắn…

Source: https://evbn.org
Category: Địa Danh