Giáo án Lịch Sử 11 Bài 4: Các nước Đông Nam Á (Cuối thế kỉ XIX -đầu thế kỉ XX) | Giáo án Lịch Sử 11 mới, chuẩn nhất

– GV lan rộng ra giảng về cuộc khởi nghĩa Ong Kẹo ( cuộc khởi nghĩa tiêu biểu vượt trội lê dài tới 37 năm )+ Cao nguyên Bô-lô-ven là vùng đất to lớn, giàu sang, thuận tiện cho cây công nghiệp, lại có vị trí kế hoạch quan trọng nằm ở gần khu vực ranh giới 3 nước Đông Dương ( Nam Lào ). Sự chiếm đóng và quản lý của thực dân Pháp đã làm người dân rơi vào cảnh đói khổ, năm 1902 có nơi trong vùng dân bị chết đói đến một nữa  Ong Kẹo lãnh đạo nhân dân nổi dậy .+ Ong Kẹo : tên thường gọi là My hay là Nai My. Khi cuộc khởi nghãi bùng nổ, nhân dân tôn kính gọi Ông là Ong Kẹo ( có nghĩa là Viên Ngọc ), quê ở Cha – bản, huyện Tha teng, tỉnh Xaravẳn. Bạn chiến đấu của ông còn có nhiều người, nổi bậc nhất là Com-ma-đam. Ong Kẹo quyết tử ngày 13/10/1907 sau đó Com-ma-đam trở thành lãnh tụ thứ 2 của cuộc khởi nghĩa .

    + Com-ma-đam: Là lãnh tụ tài năng, am hiểu về quân sự và chính trị, có đầu óc tổ chức, năm 13 tuổi ông bị thực dân Pháp, bắt giam tại nhà Lao Mường May. Chính ở trong tù ông đã học đọc, học viết. Ra tù ông đi thẳng tới Khu căn cứ của Ong Kẹo, gia nhập nghĩa quân và trở thành lãnh tụ số 2 của khởi nghĩa. Khi Ong Kẹo đi đàm phám với Phen-Le, Com-ma-đam được cử lãnh đạo phong trào.

– GV : Em hãy nhận xét chung về trào lưu đấu tranh chống thực dân Pháp của nhân dân Lào – Campuchia ?- HS dựa vào 2 phần đã học để vấn đáp .- GV nhận xét, bổ trợ, Kết luận :+ Phong trào đấu tranh ở Cam-pu-chia, Lào cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX diễn ra liên tục sôi sục, hình thức đấu tranh hầu hết là khởi nghĩa vũ trang .+ Mục tiêu chống Pháp, giành độc lập vì thế trào lưu mang đặc thù của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc bản địa tuy nhiên còn ở quá trình tự phát+ Do sĩ phu hoặc nông dân chỉ huy+ Kết quả trào lưu thất bại do : tự phát, thiếu tổ chức triển khai vững vàng, thiếu đường lối đấu tranh đúng đắn .+ Ý nghĩa : Thể hiện niềm tin yêu nước và đoàn kết của nhân dân 3 nước Đông Dương trong cuộc đấu tranh chống Pháp .Trong khu vực Đông Nam Á, Vương Quốc của nụ cười là nước duy nhất thoát khỏi thân phận thuộc địa, để hiểu được tại sao trong toàn cảnh chung của châu Á, Đất nước xinh đẹp Thái Lan không bị xâm lược mà vẫn giữ được độc lập. Chúng ta cùng tìm hiểu và khám phá về Xiêm giữa thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX.

* Hoạt động 6: Tìm hiểu Xiêm (Thái Lan) giữa thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

– GV đàm thoại với HS đôi nét về Thailand+ Diện tích Thailand 514.000 km2 dân số hầu hết là người Thái. Hiện nay Vương Quốc của nụ cười là một nước tăng trưởng trong khu vực, là vựa lúa đứng đầu quốc tế về xuất khẩu gạo, có ngành công nghiệp không khói ( du lịch ) rất tăng trưởng, có nhiều loài cây có giá trị ( gỗ tếch ), nhiều tài nguyên quý ( đá quý, vôn phơram, sắt ) …+ Tên “ Xiêm ” được phát hiện lần tiên phong trong những văn bia của người Chăm Pa đầu thế kỉ XI đến giữa thế kỉ XII. Có quan điểm cho rằng : Theo tiến Pali và tiếng Sanxcrit thì “ Xiêm ” có nghĩa là nâu, hung hung màu sẫm. Chỉ người Thái có nước da thẫm mầu, mặc dầu chưa có Tóm lại nhưng trong một thời hạn dài, quốc gia này mang tên “ Vương quốc Xiêm ”. Từ 1939 được đổi thành “ Vương quốc Xứ sở nụ cười Thái Lan ” ( đất của người Thái )- HS cùng trao đổi đàm thoại với GV- GV hướng dẫn HS tìm hiểu và khám phá toàn cảnh lịch sử Đất nước xinh đẹp Thái Lan từ giữa thế kỉ XVIII đến giữa thế kỉ XIX trong SGK và trình diễn tóm tắt trước lớp .- GV bổ trợ, Tóm lại :+ Năm 1752 triều đại Ra-ma được thiết lập ở Vương Quốc của nụ cười. Triều đại này cũng theo đuổi chủ trương ngừng hoạt động, ngăn ngừa thương nhân và giáo sĩ phương Tây vào Xiêm+ Giữa thế kỉ XIX, Tây Ban Nha đã thống trị Philíppin, Hà Lan đã chiếm Inđônêxia, Anh đã quản lý Ấn Độ và đang mở cuộc cuộc chiến tranh thôn tính Mianma. Đến năm 1858 Pháp nổ súng tiến công Nước Ta rồi lan rộng ra bành trướng Cam-pu-chia, Lào. Trong tình hình đó, Xiêm trở thành vùng đệm giữa 2 thế lực Anh và Pháp+ Trước sự đe doạ xâm lược của phương Tây, Ra-ma IV Mông-kút lên ngôi từ năm 1851 – 1868 đã chủ trương Open kinh doanh với bên ngoài, dùng thế lực các nước tư bản kiềm chế lẫn nhau để bảo vệ độc lập của quốc gia. Ông điều tra và nghiên cứu và tiếp thu nền văn minh phương Tây, học tiếng Anh, tiếng Latinh, học khiêu vũ. Ông nhận thức rằng chủ trương đóng cửa với người phương Tây không phải là giải pháp phòng thủ có hiệu suất cao nên đã chủ trương Open giao lưu với quốc tế, mặc dầu trước mắt phải chịu nhiều thiệt thòi. Ông đã mời một cô giáo người Anh tên là Anna dạy học cho các hoàng tử tiếp cận với văn minh phương Tây, nhờ sự sáng suốt, thức tỉnh đó của ông mà hoàng tử Chu-la-long-con trở thành một con người tài ba, uyên bác có tư tưởng văn minh .+ Năm 1868 sau khi lên ngôi Chu-la-long-con đã thực thi một cuộc cải cách tiếp nối chủ trương cải cách của cha .- GV phát phiếu học tập trên phiếu ghi rõ+ Họ và tên :+ Lớp : + Nhóm :+ Nội dung học tập : Những chủ trương cải cách của Ra-ma V ở Xiêm .- Chính sách cải cách kinh tế tài chính :+ Nông nghiệp+ Công thương nghiệp- Chính sách cải cách chính trị .- Chính sách xã hội- Chính sách đối ngoại- Tính chất của cải cách .- GV liên tục nhu yếu HS cứ 2 bàn một ghép thành một nhóm cùng điều tra và nghiên cứu SGK và điền vào phiếu học tập .- GV gọi đại diện thay mặt một số ít nhóm vấn đáp, nhận xét bổ trợ và Kết luận

    + Kinh tế: Trong nông nghiệp giảm nhẹ thuế ruộng, xóa bỏ cho nông dân nghĩa vụ lao dịch 3 tháng trên các công trường của nhà nước. Trong công thương nghiệp khuyến khích tư nhân bỏ vốn kinh doanh, xây dựng nhà máy xay xát lúa gạo, nhà máy cưa, mở hiệu buôn và ngân hàng. Những biện pháp đó có tác dụng tích cực đối với sản xuất : Nâng cao năng suất lúa, tăng nhanh lượng gạo xuất khẩu. Lượng gạo xuất khẩu năm 1885 là 225 nghìn tấn đến 1900 là 500 nghìn tấn. Năm 1890 ở Băng Cốc có 25 nhà máy xay xát, bốn nhà máy cưa. Đường xe điện được xây dựng sớm nhất Đông Nam Á.

+ Chính trị : Ông cải cách hành chính theo khuôn mẫu phương Tây. Với chủ trương cải cách hành chính vua vẫn là người có quyền lực tối cao tối cao, tuy nhiên cạnh có hội đồng nhà nước đóng vai trò là cơ quan tư vấn, khởi thảo pháp lý, hoạt động giải trí như một nghị viện. Bộ máy hành pháp của triều đình được thay bằng hội đồng cơ quan chính phủ. Gồm 12 bộ trưởng liên nghành, do các hoàng thân du học ở phương Tây về đảm nhiệm. Tư bản quốc tế được phép góp vốn đầu tư kinh doanh thương mại ở Xiêm .+ Quân đội, tòa án nhân dân, trường học được cải cách theo khuôn mẫu phương Tây .+ Về xã hôị : Xóa bỏ trọn vẹn chính sách nô lệ vì nợ, giải phóng số đông người lao động được tự do làm ăn sinh sống .+ Về đối ngoại : đặc biệt quan trọng chăm sóc đến hoạt động giải trí ngoại giao. Thực hiện chủ trương ngoại giao mềm dẻo, người Xiêm đã tận dụng vị trí nước “ đệm ” giữa 2 thế lực Anh và Pháp. Cắt nhượng một số ít vùng đất nhờ vào ( vốn là chủ quyền lãnh thổ của Cam-pu-chia, Lào, Mã Lai ) để giữ chủ quyền lãnh thổ quốc gia .- GVmở rộng : Xiêm nằm giữa các vùng thuộc địa của Anh và Pháp. Phía Đông là Đông Dương thuộc địa của Pháp, phía Tây là Mianma thuộc địa giữa 2 thế lực Anh và Pháp. Lợi dụng vị trí nước đệm và xích míc giữa 2 thế lực anh và Pháp, người Xiêm đã triển khai được một chủ trương ngoại giao khôn khéo, mềm dẻo cho nên vì thế không chịu ràng buộc hẳn vào nước nào, mà vẫn sống sót với tư cách một Vương quốc độc lập .+ Tính chất : Cải cách đã giúp Vương Quốc của nụ cười tăng trưởng theo hướng tư bản chủ nghĩa và giữ được chủ quyền lãnh thổ độc lập. Vì vậy, cải cách mang đặc thù một cuộc cách mạng tư sản không triệt để .- HS nghe và sửa phiếu học tập của mình .- GV Kết luận : Trong toàn cảnh chung của châu Á, Đất nước xinh đẹp Thái Lan đã triển khai đường lối cải cách, chính nhờ đó mà Vương Quốc của nụ cười thoát khỏi thân phận thuộc địa giữ được độc lập.

* Nhận xét

– Phong trào đấu tranh của nhân dân Lào, và Cam-pu-chia cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX diễn ra liên tục, sôi sục nhưng còn mang tính tự phát .- Hình thức đấu tranh hầu hết là khởi nghĩa vũ trang .- Lãnh đạo là các sĩ phu yêu nước và nông dân- Kết quả : Các cuộc đấu tranh đều thất bại do tự phát thiếu đường lối đúng đắn, thiếu tổ chức triển khai vững vàng .- Thể hiện ý thức yêu nước và ý thức đoàn kết của nhân dân 3 nước Đông Dương .

VI. Xiêm (Thái Lan) giữa thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

* Bối cảnh lịch sử

– Năm 1752 triều đại Ra-ma được thiết lập, theo đuổi chủ trương ngừng hoạt động .- Giữa thế kỉ XIX đứng trước sự đe doạ xâm lược của phương Tây, Ra-ma IV ( Mông-kút ở ngôi từ 1851 – 1868 ) đã triển khai Open kinh doanh với quốc tế .- Ra-ma V ( Chu-la-long-con ở ngôi từ 1868 – 1910 ) đã thực thi nhiều chủ trương cải cách .

* Nội dung cải cách

– Kinh tế :+ Nông nghiệp : để tăng nhânh lượng gạo xuất khẩu nhà nước giảm nhẹ thuế ruộng, xóa bỏ chính sách lao dịch .+ Công thương nghiệp :Khuyến khích tư nhân bỏ vốn kinh doanh thương mại, kiến thiết xây dựng nhà máy sản xuất, mở hiệu buôn, ngân hàng nhà nước- Chính trị :+ Cải cách theo khuôn mẫu Phương Tây+ Đứng đầu nhà nước vẫn là vua .+ Giúp việc có hội đồng nhà nước ( nghị viện )+ nhà nước có 12 bộ trưởng liên nghành- Quân đội, tòa án nhân dân, trường học được cải cách theo khuôn mẫu phương Tây .- Về xã hội : xóa bỏ chính sách nô lệ vì nợ  giải phóng người lao động .- Đối ngoại :

    + Thực hiện chính sách ngoại giao mềm dẻo: “ngoại giao cây tre”

+ Lợi dụng vị trí nước đệm+ Lợi dụng xích míc giữa 2 thế lực Anh – Pháp  lựa chiều có lợi để giữ chủ quyền lãnh thổ quốc gia .- Tính chất : cải cách mang đặc thù cách mạng tư sản không triệt để.