7 bức tranh là ”bảo vật quốc gia” Việt Nam.

Bảo vật vương quốc là những hiện vật có giá trị đặc biệt quan trọng về văn hóa truyền thống, lịch sử vẻ vang, được Nhà nước Việt Nam bảo vệ và dữ gìn và bảo vệ. Việc công nhận thương hiệu Bảo vật vương quốc do Thủ tướng nhà nước quyết định hành động sau khi có quan điểm đánh giá và thẩm định của Hội đồng Di sản văn hóa truyền thống vương quốc. Đến nay, Việt Nam có bảy bức tranh được nhân danh hiệu này .
Một trong số những “ Bảo vật vương quốc ” tiêu biểu vượt trội là tranh Vườn xuân trung Nam Bắc của danh họa Nguyễn Gia Trí. Tác phẩm sinh ra trong quá trình quốc gia còn cuộc chiến tranh, khởi đầu từ năm 1969 và hoàn thành xong năm 1989. Họa phẩm diễn đạt không khí ngày xuân và hình ảnh những thiếu nữ ba miền Trung, Nam, Bắc trong phục trang truyền thống lịch sử, trẩy hội xuân với khung cảnh chùa chiền, cây cối. Tác phẩm là sự tổng hợp mọi thành tựu trong nửa thế kỷ tìm tòi phát minh sáng tạo về thẩm mỹ và nghệ thuật sơn mài. Đây là bức tranh có thời hạn tận tâm lâu nhất, ứng dụng nhiều đúc rút trong thẩm mỹ và nghệ thuật, có kích cỡ lớn nhất và là một trong những sáng tác sau cuối của họa sỹ Nguyễn Gia Trí .

Năm 1990, tác phẩm được Ủy ban Nhân dân TP HCM mua để trao tặng cho Bảo tàng Mỹ Thuật TP HCM. Tranh được trưng bày và lưu giữ tại đây từ đó đến nay. Năm 2013, Chính phủ công nhận tác phẩm là “Bảo vật quốc gia”. Gần đây, tranh bị phát hiện hỏng hơn 30% sau quá trình tu sửa. Vì không hiểu biết về nghệ thuật hội họa sơn mài, thợ sửa đã dùng nước rửa chén, bột chu, giấy nhám can thiệp quá mức bề mặt tranh.

Bức “ Bình phong ” của danh họa Nguyễn Gia Trí, có size 128 x 37 x 44 cm, được ghép lại từ tám tấm ván. Mặt trước là tranh “ Thiếu nữ trong vườn ”, khắc họa vẻ đẹp đằm thắm của những cô gái đang độ xuân thì trong tà áo dài. PGS.TS Bùi Thị Thanh Mai nhận xét tác phẩm toát lên vẻ “ cao sang và lịch sự và trang nhã ”, bộc lộ năng lực dùng sơn mài và những nguyên vật liệu như vỏ trứng, bạc, vàng … của danh họa .

Mặt còn lại bức “ Bình phong ” là tranh “ Dọc mùng ”. Trái với nét quyến rũ của “ Thiếu nữ trong vườn ”, “ Dọc mùng ” toát lên vẻ trẻ khỏe, can đảm và mạnh mẽ. “ Bình phong ” sinh ra năm 1944, hiện được tọa lạc ở Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam .

“Hai thiếu nữ và em bé” của danh họa Tô Ngọc Vân ra đời năm 1944. Tranh tái hiện không gian yên bình với hai cô gái ngồi tâm sự ngoài hiên, bên cạnh là chú bé đang chơi đùa. Ba nhân vật được đặt trong bố cục tam giác, ở một khung hình dọc. 
Cục Di sản Văn hóa nhận xét bức tranh là tác phẩm tiêu biểu của mỹ thuật Việt Nam nửa đầu thế kỷ 20, mang phong cách riêng biệt của họa sĩ Tô Ngọc Vân. Tác phẩm kế thừa phong cách tạo hình phương Tây nhưng mang tinh thần phương Đông qua những hình ảnh giản dị như tà áo dài, chõng tre, cây vông… “Hai thiếu nữ và em bé” sử dụng chất liệu sơn dầu, hiện trưng bày ở Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. 

Tranh “ Em Thúy ” của họa sỹ Trần Văn Cẩn sáng tác năm 1943 bằng vật liệu sơn dầu, size 60 x 45 cm. Họa sĩ vẽ chân dung cô bé gần nhà. Trong tranh, Thúy ngồi trên ghế mây, trước tấm rèm hoa, hơi nghiêng người, tay nắm lại. Gương mặt sáng, bầu bĩnh làm điển hình nổi bật đôi mắt đen láy. “ Em Thúy ” là tác phẩm chân dung tiêu biểu vượt trội của nền mỹ thuật Việt Nam thế kỷ 20. Năm 2003, tranh từng bị xuống cấp trầm trọng, sau đó được chuyên viên nước Australia – Caroline Fry – phục chế tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Tác phẩm được công nhận là “ Bảo vật vương quốc ” năm 2013 .

Bức “ Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ ” được Nguyễn Sáng sáng tác năm 1963, bằng vật liệu sơn mài. Ngoài giá trị văn hóa truyền thống, thẩm mỹ và nghệ thuật, tác phẩm được nhìn nhận cao nhờ giá trị lịch sử dân tộc. “ Tranh ghi lại chân thực hình ảnh cuộc kết nạp đảng ở Điện Biên Phủ, phản ánh niềm tin hào hùng, kinh khủng của đại chiến lịch sử dân tộc của dân tộc bản địa – kháng chiến chống Pháp. Bức tranh góp một phần quan trọng vào việc nghiên cứu và điều tra những giá trị lịch sử dân tộc cơ bản để dẫn đến thắng lợi lừng lẫy của chiến dịch Điện Biên Phủ ”, Cục Di sản Văn hóa nhận xét .
Tác phẩm được công nhận là “ Bảo vật vương quốc ” năm 2013, hiện tọa lạc ở Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam .

Tranh “Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc” được Dương Bích Liên sáng tác năm 1980, lấy cảm hứng từ những ngày gần gũi Chủ tịch năm 1952. Tác phẩm khắc họa cảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh và con ngựa chuẩn bị băng qua dòng suối chảy cuồn cuộn với dáng vẻ ung dung. Bức vẽ cũng gợi không gian núi rừng với màu xanh bạt ngàn. 
“Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc” được vẽ bằng sơn mài, kích thước 99,8 x 180 cm, được công nhận là “Bảo vật quốc gia” năm 2017, hiện lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. 

“ Gióng ” của Nguyễn Tư Nghiêm sáng tác bằng sơn mài năm 1990, kích cỡ 90 x 120,3 cm. Tác phẩm tạo hình anh hùng Gióng trong truyền thuyết thần thoại bằng ngôn từ lập thể tác động ảnh hưởng phương Tây, gồm có nhiều nét kỷ hà ( những hình đơn thuần như vuông, tam giác, tròn, kim cương, hình thang, bán nguyệt … hay những khối trụ, cầu ). Ngoài ra, họa sỹ xen kẽ nhiều họa tiết, hoa văn vận dụng từ thẩm mỹ và nghệ thuật Đông Sơn trên phục trang của Gióng và vũ khí rìu đồng, lá chắn ngực …

Bức “ Thanh niên thành đồng ” là tác phẩm thứ hai của Nguyễn Sáng được công nhận là “ Bảo vật vương quốc ”. Theo tài liệu của Bảo tàng Mỹ thuật TP TP HCM, “ Thanh niên thành đồng ” sử dụng vật liệu sơn mài, hoàn thành xong năm 1978. Bức tranh độc bản miêu tả cảnh học viên, sinh viên Hồ Chí Minh biểu tình chống cuộc chiến tranh trong những năm 1960, phản đối sự xuất hiện của lính Mỹ tại Việt Nam. Bìa trái là hai lính Mỹ tay lăm lăm súng chĩa về phía đám đông. Để nhấn mạnh vấn đề ý thức quật cường của người trẻ tuổi, trên mép tranh Nguyễn Sáng còn đề thêm hai từ tiếng Anh “ Go home ” và một từ tiếng Việt “ Cút ”. Tác phẩm được tác giả chuyển nhượng ủy quyền cho Bảo tàng TP TP HCM năm 1980 và sau này chuyển giao qua Bảo tàng Mỹ thuật TP TP HCM theo quyết định hành động của Sở Văn hóa – tin tức thành phố

Source: https://evbn.org
Category: Kỷ Lục Việt Nam