Những cô gái quan họ

Những cô gái quan họ ( nghe bài hát )
Cách đây mấy năm, tôi có quen biết một người Nhật Bản sang Nước Ta thao tác. Anh học tiếng Việt khá nhanh và nhờ tôi tiếp tục tu dưỡng thêm cho anh về năng lực sử dụng từ ngữ. Công việc của anh không tương quan gì đến nghệ thuật và thẩm mỹ nhưng anh đặc biệt quan trọng yêu dấu âm nhạc và có giọng hát khá hay, truyền cảm .
Anh khoe với tôi, tuy mới ở Nước Ta một vài năm nhưng đã biết được dăm, bảy bài hát Nước Ta. Anh hát cho tôi nghe khá đúng mực. Tất nhiên là phát âm phần lời ca thì không tránh khỏi thực trạng lơ lớ. Đặc biệt có một bài anh rất thích, nhưng chỉ mới nghe, chưa biết hát và tha thiết nhu yếu tôi dạy bằng được .

Khi đã hát được trôi chảy, anh mê nó đến mức cứ gặp tôi là thể nào cũng hát bài này rồi mới chuyển sang việc học tiếng Việt và những nội dung trao đổi khác. Là người ham hiểu biết, anh hỏi tôi nhiều điều tương quan đến bài hát và còn nằng nặc nhu yếu tôi sẽ đưa anh đến tận nơi mà bài hát đề cập. Anh nói luôn là sẽ thuê xe taxi và lo mọi ngân sách cho cuộc đi dẫu có phải mất tới cả tuần. Anh không hề biết cái nơi tương quan đến bài hát ấy chỉ cách Thủ đô TP.HN vài chục cây số, chỉ cần mất nửa ngày là hoàn toàn có thể du ngoạn .
Đó là bài “ Những cô gái quan họ ” của Phó Đức Phương. Anh bạn người Nhật hỏi tôi : Sao lại gọi là “ quan họ ” ? Đó là tên làng, xã hay huyện, tỉnh ? Rồi nàng Tố Nữ là ai ? Sao lại là lúa 5 tấn ? Vân vân – tất thảy những cụ thể trong lời ca, anh không hiểu. Tôi lý giải và luôn thể nói với anh đôi điều về bài hát. Tôi hỏi vì sao anh lại thích bài này đặc biệt quan trọng đến thế .
Anh nói là từ khi sang Nước Ta, anh được tiếp xúc với nhạc Nước Ta đa phần qua ti vi và nghe một số ít băng, đĩa, thấy quá nhiều chương trình ồn ào, chẳng có gì đặc biệt quan trọng bởi luôn gặp nó ở mọi nơi, mọi lúc. Ngoài ra lại nghe được nhiều bài não nề, nỉ non không để lại ấn tượng gì .
Riêng “ Những cô gái quan họ ”, anh chỉ nghe duy nhất một lần ở một đêm màn biểu diễn văn nghệ do một tốp nữ sinh viên hát. ( Anh không nhớ rõ tên bài là gì, nhưng nghe xong nhập tâm ngay được âm điệu câu tiên phong kèm lời ca có chữ quan họ ). Thế là anh bị ám ảnh mãi từ lần ấy. Tôi nói đại để là vì anh chưa có dịp nghe nhiều bài hát Nước Ta nên chưa biết đó thôi, chứ dân tộc bản địa tôi còn rất nhiều bài hát hay khác nữa …

Quả tình, anh bạn người Nhật đã có một “gu” thẩm mỹ, một tai nghe âm nhạc thật là sành. Tôi thầm cảm phục người bạn nước ngoài đã rất biết thưởng thức nghệ thuật, đã thấy được vẻ đẹp quyến rũ của “Những cô gái quan họ”. Tôi rất đỗi tự hào và trỗi dậy niềm kiêu hãnh dân tộc bởi âm nhạc Việt Nam mình thật đặc sắc khiến một người nước ngoài phải mê mẩn.

Sau khi anh đã hát trôi chảy nhiều lần bài này, có lần tôi hỏi : “ – Bài hát này gây cho anh thú vị đặc biệt quan trọng là ở cái gì vậy ? ” Anh vấn đáp : “ – Một cái gì đó rất độc lạ, rất Nước Ta, chẳng lẫn với đâu. Nghe bài hát, cứ thấy những cô gái quan họ hiện thế nào mê hoặc, đáng yêu thế … ”. Có lẽ chính vì vậy mà anh muốn được đến tận nơi – vùng đất quan họ kia ?
Giá trị biết bao một mẫu sản phẩm niềm tin, quả là không gì hoàn toàn có thể đo được, và cũng không hề định giá nó bằng bất kỳ khoản tiền nào, dù có là … khổng lồ ! Bạn đọc hẳn khó hoàn toàn có thể ngờ là có khi chỉ từ một bài hát mà khiến người dân nước khác hiểu thêm về Nước Ta và thương mến quốc gia, dân tộc bản địa ta. Quả là “ Những cô gái quan họ ” hoàn toàn có thể trong mắt nhiều người Việt mình chỉ là một bài hát hay, nhưng thực sự, đó là một viên ngọc quý trong những viên ngọc quý nhất của nền âm nhạc văn minh Nước Ta .
Điều gì tạo nên giá trị đặc biệt quan trọng của tác phẩm này ? Một bút pháp kỳ diệu ? Một vật liệu lạ lẫm ? Những kỹ xảo sáng tác đặc biệt quan trọng ? Không, bài hát hấp dẫn người nghe trước hết ở cái hồn, cái năng lực thuần Việt, đậm đà phong vị ” quan họ ” ; nhưng lại không cổ, không cũ, mà văn minh, dạt dào sức sống mới, tươi tắn sôi sục, duyên dáng, điệu đà .
Bài hát khá ngắn gọn, được viết ở thể hai đoạn với bố cục tổng quan ngặt nghèo, vuông vức. Toàn bộ ca khúc được duy trì bởi một tiết tấu chậm rãi, thư thả. Những biến phách ( hòn đảo và nghịch phách ) được tác giả triệt để sử dụng trong suốt cả bài tạo vẻ đung đưa, lộng lẫy rất sinh động mà nếu không có giải quyết và xử lý rất khéo này, ắt là sẽ không tránh khỏi sự đơn điệu ( monotone ) .

Lại nữa, ý đồ sâu xa trong việc khắc họa hình tượng âm nhạc để lộ một tài năng sớm nảy nở của tác giả: hãy nghe những câu đầu của bài hát: “Trên quê hương quan họ, một làn nắng cũng mang điệu dân ca. Giữa mùa lúa thơm, cánh cò bay đẹp như trong mộng…”.

Nếu âm nhạc chuyển tải lời ca trên mà phẳng phiu thì không hề miêu tả được dụng ý : giữa cánh đồng quan họ rất đẹp với những “ cô Tấm thời xưa như vẫn còn đây trong mùa trẩy hội ” thì ngay cả “ làn nắng ” và những “ cánh cò ” cũng không hề dửng dưng, cũng phải ngập ngừng mà dừng lại chiêm ngưỡng và thưởng thức, không hề thuận tiện bay đi mà chẳng chú ý gì. Chính những biến phách tạo nên cái ngập ngừng, ngắc ngứ ấy .
Bài hát sinh ra năm 1966, lúc nhạc sĩ đang ở tuổi 22. Khi ấy, Phó Đức Phương còn đang học tầm trung sáng tác ở trường Âm nhạc Nước Ta ( tiền thân của Nhạc viện Quốc gia giờ đây ). Anh vào học nhạc khi đã sắp tốt nghiệp Đại học Sư phạm .
Giữa những ngày tháng nước sôi lửa bỏng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bài hát sinh ra như một giếng nước mát lành giữa những ngày oi bức. Hình ảnh những cô Tấm xưa – những cô gái đảm đang trên đồng lúa quê hương quan họ nay, hiện ra bằng âm thanh thật tuyệt vời và hoàn hảo nhất, tạo một vẻ đẹp vừa kiêu hùng lại vừa thướt tha, dịu hiền, óng ả vốn dĩ là những nét đẹp truyền thống cuội nguồn của phụ nữ Nước Ta. / .

Source: https://evbn.org
Category : blog Leading