Soạn bài Viết bài làm văn số 3: Nghị luận văn học (chi tiết)>

Lựa chọn câu để xem giải thuật nhanh hơn- Nhớ đồng đội trong những cuộc hành quân ” dãi dầu “, ” bỏ quên đời ” khi tuổi đời còn rất trẻ, quyết liệt nhưng cũng rất là hào hùng .+ Sáu câu tiếp theo : Nhớ núi rừng miền Tây hùng vĩ, mỹ lệ nhưng cũng rất là hiểm trở, kinh hoàng. Hình ảnh người lính vượt đèo dốc ” ngàn thước ” căng thẳng mệt mỏi nhưng tâm hồn vẫn bay bổng, sáng sủa .

– Tâm trạng tác giả gửi gắm trong đoạn thơ là nỗi nhớ núi rừng gắn với những chặng đường hành quân của binh đoàn Tây Tiến, nhớ đồng đội một thời chiến đấu.

Kết bài : Việt Bắc biểu lộ tính dân tộc bản địa đậm đà từ nội dung trữ tình tới nghệ thuật và thẩm mỹ tữ tình. Vì thế, bài thơ thuận tiện tạo được lời nói đồng cảm, đống ý của người đọc .+ Giọng thơ tâm tình, ngọt ngào, tha thiết ( đại từ ” ta ” – ” mình “, điệp ngữ ” mình đi “, ” mình về “, những tiểu đối, mạng lưới hệ thống từ láy : ” tha thiết “, ” bâng khuâng “, … )+ Vận dụng hiệu suất cao lời ăn, lời nói đơn giản và giản dị của nhân dân trong đời sống và ca dao ( Tiêu biểu đại từ ” ta ” – ” mình ” )+ Sử dụng thành công xuất sắc thể thơ lục bác vừa cổ xưa, vừa dân dã, vừa tân tiến ( ” Mình có nhớ những ngày … Tân trào hồng thái … ” )+ Khẳng định nghĩa tình gắn bó thắm thiết của những con người Việt Bắc, với nhân dân, với quốc gia. Đó là ân tình cách mạng mà chiều sâu là truyền thống lịch sử đạo lý thủy chung của dân tộc bản địa … Đây cũng là lẽ sống lớn, tình cảm lớn tập trung chuyên sâu trong thơ của Tố Hữu .+ Dựng lên bức tranh vạn vật thiên nhiên, đời sống Việt Bắc chân thực, sôi động, nên thơ, quyến rũ ( bức tranh tứ bình về vạn vật thiên nhiên và con người Việt Bắc ). Hiện thực sôi động hào hùng của cuộc kháng chiến ( ” Những đường Việt Bắc của ta, dạo miền ngược, … thêm trường những khu … ” )- Đề tài chia tay giàu tính dân tộc bản địa : Cuộc chia tay của những cán bộ cách mạng miền xuôi và những đồng bào dân tộc bản địa được tác giả ví như đôi bạn tình .2. Tính dân tộc bản địa trong bài thơ Việt Bắc ( Tố Hữu ) được biểu lộ ở nội dung và hình thức thẩm mỹ và nghệ thuật .1. Giới thiệu ngắn gọn về vị trí văn học sử của bài thơ và đặc thù phong thái thẩm mỹ và nghệ thuật thơ Tố Hữu : Việt Bắc là đỉnh điểm trong sự nghiệp thơ của Tố Hữu. Bài thơ kết tinh tính dân tộc bản địa đậm đà – một trong những đặc thù điển hình nổi bật của phong thái thơ Tố Hữu .b ) Phân tích tâm trạng của tác giả khi nhớ về miền tây Bắc Bộ và những người đồng đội trong đoạn thơ .a ) Tính dân tộc bản địa trong bài thơ Việt Bắc ( Tố Hữu ) được bộc lộ đơn cử ở những phương diện nào ? Trình bày vắn tắt và nêu dẫn chứng minh họa .+ Con người Việt Bắc hiện lên với những phẩm chất đáng trân trọng ( tự tin, khôn khéo, cần mẫn, chịu thương chịu khó và giàu nghĩa tình, … )+ Thiên nhiên bốn mùa với hình ảnh, âm thanh, sắc màu sôi động, tỏa nắng rực rỡ ( màu đỏ như lửa của hoa chuối, màu trắng thơ mộng thanh khiết của hoa mơ, màu vàng rực rỡ, chói chang của rừng phách, tiếng ve ngày hè, vầng trăng thu thanh bình, yên ả, … )- Tám câu còn lại là những nét ấn tượng nhất về cảnh và người .* Cảnh và người Việt Bắc Open rải rác trong hàng loạt bài thơ nhưng kết tinh ở đoạn thơ này những vẻ đẹp rực rỡ, tinh túy nhất .* Đánh giá yếu tố. Ý nghĩa của chất lãng mạn so với bài thơ về cuộc chiến tranh ? Đối với người lính Tây Tiến .+ Con người miền Tây với vẻ đẹp đậm sắc tố dân tộc bản địa ( tình tứ, e ấp trong điệu khèn, điệu múa, dáng người trên chiếc thuyền độc mộc trôi theo dòng lũ vừa rắn rỏi, gan góc, vừa thướt tha, uyển chuyển, … )- Chất lãng mạn biểu lộ ở cảm hứng hướng về những vẻ đẹp khác lạ của cảnh và người Tây Bắc .* Giải thích khái niệm : Lãng mạn là những sự bay bổng, thăng hoa trong cảm hứng mang tính chủ quan. Lãng mạn tích cực, lãng mạn cách mạng đó là tham vọng, hướng tới cái chưa có trong trong thực tiễn bằng niềm tin cậy sáng sủa ; những rung động về lý tưởng cao đẹp có ở những con người có chí hướng hoài bão, những bay bổng trong tâm hồn khi tiếp cận với đối tượng người tiêu dùng quyến rũ …- Để nói hết lên vẻ đẹp bi tráng của người lính trong cuộc chiến tranh, nhà thơ Quang Dũng đã sử dụng bút pháp thẩm mỹ và nghệ thuật lãng mạn. Bút pháp này có khuynh hướng tô đậm những cái đặc biệt quan trọng, cái khác thường và sử dụng thủ pháp trái chiều nhằm mục đích tác động ảnh hưởng can đảm và mạnh mẽ vào cảm quan, gây ấn tượng mạnh thâm thúy cho người đọc .b ) Cảm nhận của anh ( chị ) về hình tượng vạn vật thiên nhiên và con người Việt Bắc trong đoạn thơ .a ) Vẻ đẹp bi tráng của hình tượng người lính trong bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng .- Người lính hiện lên chân thực, thơ mộng, lãng mạn ( đến đa tình đa cảm ), đồng thời cũng rất hào hùng, rất tráng sĩ. Với nhiều từ ngữ Hán Việt vốn mang sắc thái cổ xưa sang chảnh ( ” Áo bào thay chiếu anh về đất, Sông mã gầm lên khúc độc hành … ” ) tác giả tạo được không khí thiêng liêng làm cho cái chết của người lính hình thành một hành vi lịch sử vẻ vang thấu động lòng sông .+ Con người vẫn cháy bỏng những khát vọng chiến công, vẫn ôm ấp những giấc mơ đẹp về tình yêu tuổi trẻ ( ” Mắt trừng gửi mộng qua biên giới, Đêm mơ TP. Hà Nội dáng kiều thơm ” ). Một ” dáng kiều thơm ” hay một vẻ đẹp của con người rừng núi có nhiều hoang sơ, kiều diễm đến sững sờ ( ” kìa em xiêm áo tự khi nào ” ) .+ Con người nhạy cảm trước vẻ đẹp của vạn vật thiên nhiên núi rừng với những cảnh sắc độc lạ rất tinh xảo ( ” Hồn lau nẻo bến bờ “, ” dáng người trên độc mộc “, ” dòng nước lũ “, ” hoa đong đưa ” ) .- Tác giả phát hiện ra vẻ đẹp trong đời sống tâm hồn của người lính :- Người lính được miêu tả rất thực trong những hoạt động và sinh hoạt đơn cử hàng ngày, trong những bước tiến nặng nhọc trên đường hành quân, với những đói rét bệnh tật, với những nét vẽ tiều tuỵ về hình hài tuy nhiên vẫn rất đa dạng chủng loại trong đời sống tâm hồn với những khát vọng rất mãnh liệt của tuổi trẻ ( dẫn thơ minh hoạ ) .Học sinh tập trung chuyên sâu vào những ý chính sau đây :Tình cảm lứa đôi, vợ chồng cũng thâm thúy mặn mà như gừng, như muối. Câu ca dao so sánh thật giản đơn nhưng cũng thật ý nghĩa. Đó chính là sự san sẻ đắng cay ngọt bùi, là sự thề nguyền suốt đời gắn bó, thuỷ chung. Đất nước có từ ngày đó ; từ ngày con người Nước Ta có phong tục tập quán, có ân huệ thuỷ chung. Đó chính là văn hoá, có văn hoá, tất cả chúng ta có quốc gia .a ) Câu thơ ” Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn ” ( Đất nước, Nguyễn Khoa Điềm ) có nét tương đương với những lời ca dao nào ? Phân tích ngắn gọn ý nghĩa câu thơ này trong sự so sánh, so sánh với những bài ca dao mà anh chị đã liên tưởng .

Đề 4

Video hướng dẫn giải

Đề 1 (trang 134 SGK Ngữ văn 12 tập 1)

a) Phân tích và so sánh hình tượng đất nước trong đoạn trích Đất nước (trong trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn Khoa Điềm) và bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi.

b) Cảm nhận của anh (chị) về hình tượng người lính Tây Tiến trong đoạn thơ 

Lời giải chi tiết:

a)

Dàn ý:

Mở bài:

– Giới thiệu khái quát về hai bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi và Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm .
– Giới thiệu vấn đề nghị luận : Hình tượng quốc gia trong hai bài thơ

Thân bài:

– Làm rõ đối tượng người tiêu dùng thứ nhất : Hình tượng quốc gia trong bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi
– Làm rõ đối tượng người dùng thứ hai : Hình tượng quốc gia trong Bài Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm
– So sánh : nét tương đương và độc lạ giữa hai đối tượng người tiêu dùng trên cả hai bình diện nội dung và hình thức thẩm mỹ và nghệ thuật
* Những đặc thù giống nhau về hình tượng quốc gia của 2 bài thơ :
– Nguyễn Đình Thi khởi đầu bài thơ bằng những xúc cảm trước vẻ đẹp mùa thu. Khởi đầu bằng những xúc cảm trước vẻ đẹp mùa thu giúp cho Nguyễn Đình Thi có được những suy tư về quốc gia một cách tự nhiên và tự do hơn .
– Nguyễn Khoa Điềm khắc họa hình tượng quốc gia bằng cách đặt hình tượng trong mối liên hệ với thời hạn và khoảng trống đơn cử còn về sau là thời hạn khoảng trống trừu tượng. Hình tượng quốc gia sẽ rất hoàn thành xong khi nó được đặt trong 2 mối liên hệ này .
– Hình tượng quốc gia được cảm nhận bằng niềm tự hào thâm thúy, bằng những nhận thức thấm thía về lịch sử vẻ vang về truyền thống cuội nguồn dân tộc bản địa .
* Những điểm khác nhau của hình tượng quốc gia ở 2 tác phẩm :
– Nguyễn Đình Thi thì khắc họa hình tượng quốc gia với 2 đặc thù và đặt hình tượng quốc gia trong mối quan hệ với quá khứ và tương lai .
– Trong khi ấy Nguyễn Khoa Điềm lại viết bài thơ này theo một xu thế tư tưởng nhằm mục đích chứng tỏ : ” quốc gia này là quốc gia của nhân dân “, tư tưởng cơ bản này đã chi phối hàng loạt bài thơ và nó lao lý bút pháp, buộc Nguyễn Khoa Điềm phải chọn giải pháp đi từ đơn cử đến khái quát. Điều này là rất dễ lý giải chính do bản thân tư tưởng quốc gia của người dân vốn đã là trừu tượng. Để sáng tỏ nó chỉ có một cách là đi từ rất nhiều những hình ảnh đơn cử, những góp phần của người dân cho quốc gia, những vật liệu văn hóa truyền thống dân gian … để rồi từ rất nhiều hình ảnh đơn cử ấy tư tưởng quốc gia người dân sẽ được làm sáng tỏ .
– Nghệ thuật :
+ Nguyễn Khoa Điềm đã sử dụng với một tỷ lệ rất cao những vật liệu văn hóa truyền thống dân gian. Dựa trên rất nhiều câu ca dao tục ngữ, để viết nên những câu thơ của mình. Ông còn đưa vào bài thơ rất nhiều truyền thuyết thần thoại, những hoạt động và sinh hoạt phong tục tập quán đậm đà truyền thống dân tộc bản địa. Nguyễn Khoa Điềm còn ý thức một cách rất thâm thúy về những góp phần lớn lao của nhân dân cho quốc gia .
+ Nguyễn Đình Thi : Hình ảnh thơ vừa đơn cử vừa có tính khái quát cao, mang đặc trưng của lối tư duy và xúc cảm tân tiến. Sự tổ chức triển khai những ý thơ không theo logic truyền thống lịch sử mà theo cảm hứng tổng hợp, tự do. Điều này làm ra chất mới lạ và phong thái riêng của thơ Nguyễn Đình Thi. Có sự phối hợp nhiều kiểu trùng điệp ( từ, ngữ, kiểu câu ), cách gieo vần, phối, phối âm, ngắt nhịp đã tạo cho bài thơ rất giàu chất nhạc. Bài thơ tựa một bản giao hưởng với tiết tấu từ khoan thai dìu dặt đến quay quồng trào sôi .
* Lý giải sự độc lạ : Thực hiện thao tác này cần dựa vào những bình diện : toàn cảnh xã hội, văn hóa truyền thống mà từng đối tượng người dùng sống sót ; phong thái nhà văn ; đặc trưng thi pháp của thời kỳ văn học …
– Do sự độc lạ về phong thái :
+ Thơ Nguyễn Đình Thi thường giàu nhạc tính có chất hội họa và điều rực rỡ nhất là có cả những suy tư thâm thúy của một tư duy triết học .
+ Còn thơ Nguyễn Khoa Điềm thường viết về cuộc đấu tranh cách mạng. Ông hay tôn vinh phẩm chất của những bà mẹ anh hùng, những chiến sỹ giải phóng kiên cường … Đặc biệt ông có những cảm nhận rất phong phú và đa dạng và thâm thúy về quốc gia trong những năm chống Mỹ
– Về phương diện bố cục tổng quan : Chúng ta rất thuận tiện nhận thấy ở 2 bài thơ quốc gia đều chia làm 2 phần nhưng sự link 2 phần ở mỗi bài lại rất khác nhau .
+ Bài quốc gia của Nguyễn Đình Thi được mở màn bằng những xúc cảm trước vẻ đẹp của mùa thu, mùa thu TP.HN trong hồi tưởng và mùa thu Việt Bắc trong hiện tại. Để rồi sau đó mới chuyển sang quá khứ 2 thời gian để miêu tả những suy tư cả tác giả so với quốc gia .
+ Trong khi ấy thì bố cục tổng quan 2 phần của bài thơ quốc gia của Nguyễn Khoa Điềm lại theo một cách trọn vẹn khác. Phần 1 dành cho việc khắc họa hình tượng quốc gia trong mối liên hệ với thời hạn. Để rồi hàng loạt phần 2 nhằm mục đích chứng tỏ cho tư tưởng với quốc gia của dân cư .

Kết bài:

– Khái quát những nét giống nhau và khác nhau tiêu biểu vượt trội .
– Có thể nêu những cảm nghĩ của bản thân .

b)

Dàn ý:

Mở bài:

– Tây Tiến là bài thơ hay nhất, tiêu biểu vượt trội nhất của Quang Dũng. Bài thơ được Quang Dũng viết vào năm 1948 ở Phù Lưu Chanh khi ông đã xa đơn vị chức năng Tây Tiến một thời hạn .
– Đoàn quân Tây Tiến được xây dựng vào đầu năm 1947. Những người lính Tây Tiến phần đông là người trẻ tuổi TP.HN thuộc nhiều những tầng lớp khác nhau, trong đó có cả học viên, sinh viên .
– Đoạn thơ đã khắc họa hình tượng tập thể những người lính Tây Tiến bằng bút pháp lãng mạn, thấm đẫm niềm tin bi tráng .

Thân bài:

a. Vẻ đẹp lãng mạn của người lính Tây Tiến :
Hình tượng tập thể những người lính Tây Tiến được thiết kế xây dựng bằng bút pháp lãng mạn với khuynh hướng tô đậm những cái khác thường, sử dụng thoáng đãng thủ pháp trái chiều để tác động ảnh hưởng mạnh vào cảm quan người đọc, kích thích trí tưởng tượng nhiều mẫu mã của người đọc .
– Trên cái nền hoang vu hiểm trở vừa hùng vĩ vừa kinh hoàng khác thường của núi rừng ( ở đoạn một ), và duyên dáng, mỹ lệ, thơ mộng của Tây Bắc ( ở đoạn hai ), đến đoạn thơ thứ ba, hình ảnh những người lính Tây Tiến trực tiếp Open với một vẻ đẹp độc lạ và kỳ lạ .
– Quang Dũng đã tinh lọc những nét tiêu biểu vượt trội nhất của những người lính Tây Tiến để tạc nên bức tượng đài tập thể đặng khái quát những khuôn mặt chung của cả đoàn quân .
+ Thực tế gian nan thiếu thốn đã làm cho người lính da dẻ xanh tươi, sốt rét làm họ trụi cả tóc. Quang Dũng không hề che giấu những sự thực quyết liệt đó. Song, cái nhìn lãng mạn của ông đã thấy họ ốm mà không yếu, đã nhìn thấy bên trong cái hình hài tiều tụy của họ tiềm ẩn một sức mạnh khác thường .
+ Vẻ oai phong, lẫm liệt còn được biểu lộ quan ánh mắt khó chịu ( ” mắt trừng gửi mộng ” ) của họ …
– Vẻ đẹp tâm hồn : họ còn rất trẻ, có trái tim rạo rực, khao khát yêu đương ( ” Đêm mơ TP. Hà Nội dáng kiều thơm ” ) .
=> Như vậy, trong bốn câu thơ trên, Quang Dũng đã tạc lên bức tượng đài tập thể những người lính Tây Tiến không chỉ bằng những đường nét khắc họa hình dáng hình thức bề ngoài mà còn bộc lộ được cả quốc tế tâm hồn bên trong đầy mộng mơ của họ .
b. Chất bi tráng của hình tượng người lính Tây Tiến :
– Khi viết về những người lính Tây Tiến, Quang Dũng đã nói tới cái chết, sự hi sinh nhưng không gây cảm xúc bi lụy, tang thương .
– Khi miêu tả những người lính Tây Tiến, ngòi bút của Quang Dũng không hề nhấn vào cái bi thương, bi lụy. Cảm hứng của ông mỗi khi chìm vào cái bi thương lại được nâng đỡ bằng đôi cánh của lý tưởng, của niềm tin lãng mạn. Chính vì thế mà hình ảnh những nấm mồ chiến sỹ rải rác nơi rừng hoang biên giới xa xôi đã bị mờ đi trước lý tưởng quên mình vì Tổ quốc của người lính Tây Tiến .
– Sự thật bi thảm những người lính Tây Tiến gục ngã bên đường không có đến cả mảnh chiếu che thân, qua cái nhìn của nhà thơ, lại được bọc trong những tấm áo bào sang trọng và quý phái. Và rồi, sự bi thương ấy bị át hẳn đi trong tiếng gầm thét kinh hoàng của dòng sông Mã. Dòng sông Mã đã trân trọng tiễn đưa linh hồn người lính bằng cách tấu lên khúc nhạc trầm hùng .

– Tóm lại, hình ảnh những người lính Tây Tiến trong đoạn thơ này thấm đẫm tính chất bi tráng, chói ngời vẻ đẹp lý tưởng.

Kết bài:

     Tây Tiến là sự kết tinh những sắc thái vừa độc đáo vừa đa dạng của ngòi bút Quang Dũng. Nhà thơ đã sáng tạo được hình tượng tập thể những người lính Tây Tiến, miêu tả được vẻ đẹp tinh thần của những con người tiêu biểu cho một thời kỳ lịch sử một đi không trở lại.

 Loigiaihay.com

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập