Bí quyết kiếm điểm cộng cho câu nghị luận văn học

Thầy Phan Thế Hoài, giáo viên Văn ở TP TP HCM, cho biết, đưa kiến thức và kỹ năng lý luận văn học vào bài nghị luận là một trong những cách kiếm thêm điểm cộng .Câu nghị luận văn học trong đề thi tốt nghiệp trung học phổ thông môn Ngữ văn chiếm 5.0 điểm, trong đó phần phát minh sáng tạo là 0,5 điểm .Yếu tố phát minh sáng tạo trong bài làm văn của học viên trung học phổ thông là những quan điểm, tư tưởng, cách đặt yếu tố, lý giải yếu tố mang đặc thù phát hiện, riêng không liên quan gì đến nhau, mới lạ, có ý nghĩa nhất định về tư tưởng và thẩm mỹ và nghệ thuật .

Muốn viết sáng tạo, thu hút người đọc, học sinh phải biết cách đưa lý luận văn học vào bài văn. Có thể đưa lý luận văn học vào phần mở bài, thân bài, kết bài. Phần mở bài làm cơ sở dẫn vào luận điểm; phần thân bài làm sáng tỏ vấn đề; phần kết bài khẳng định lại vấn đề.

Cần chú ý quan tâm sử dụng kỹ năng và kiến thức lý luận tương thích với đối tượng người dùng cần làm sáng tỏ. Ví dụ, tương quan đến thơ, cần hiểu rõ đặc trưng của thi ca – ngôn từ, hình ảnh. Với tác phẩm văn xuôi là chi tiết cụ thể thẩm mỹ và nghệ thuật, ngôn từ kể chuyện … Bên cạnh đó, cần thuộc một số ít nhận định và đánh giá về tác phẩm văn học để làm dẫn chứng .Đưa kiến thức và kỹ năng lý luận văn học vào bài văn ở mức độ vừa phải ( đưa khoảng chừng ba nhận định và đánh giá và chứng tỏ ), tránh dùng quá nhiều vừa mất thời hạn, vừa gây nhàm chán cho người đọc .Ví dụ 1, cách viết mở bài, kết bài cho tác phẩm ” Việt Bắc ” ( Tố Hữu ) .Mở bài : Nhà thơ Tố Hữu từng tâm sự : ‘ Ngôn ngữ của tôi chỉ hoàn toàn có thể hiểu được giữa những người bạn chí thân. Đó là những bài thơ tình của tôi, viết theo cách của tôi … Tôi yêu quốc gia tôi, dân tộc bản địa tôi và tôi nói về họ như về một người tình … ‘ ( sau đó dẫn dắt vào tác phẩm ) .Kết bài : Hemingway từng nói : ” Tất cả tác phẩm nghệ thuật và thẩm mỹ đều có sự bất tử riêng của nó. Bởi vì đó là loại sản phẩm bền vững và kiên cố của lao động và trí tuệ con người. Rồi mai này những tranh tượng hoàn toàn có thể tiêu tan, những đền đài hoàn toàn có thể sụp đổ, chỉ có những tác phẩm văn học chân chính mới hoàn toàn có thể vượt qua được quy luật băng hoại của thời hạn để sống sót vĩnh viễn ” ( sau đó nâng cao tác phẩm ) .

Ví dụ 2, đưa kiến thức lý luận văn học vào một đề bài cụ thể.

Cảm nhận đoạn trích : ” Ai ở xa về, có việc vào nhà thống lý Pá Tra thường trông thấy có một cô con gái ngồi quay sợi gai bên tảng đá, trước cửa, cạnh tàu ngựa … Mị vừa bước ra, lập tức mấy người choàng đến, nhét áo vào miệng Mị rồi bịt mắt, cõng Mị đi ” ( Trích ” Vợ chồng A Phủ “, Tô Hoài ). Từ đó, nhận xét về giá trị nhân đạo được nhà văn biểu lộ qua tác phẩm .Đoạn văn này có chi tiết cụ thể nói đến khoảng trống thao tác của Mị : ” bên tảng đá trước cửa, cạnh tàu ngựa ” .Học sinh dẫn dắt, khi bàn về truyện ngắn, tất cả chúng ta không hề bỏ lỡ vai trò của khoảng trống thẩm mỹ và nghệ thuật. M. B. Khrapchencô từng cho rằng : ” Một trong những tín hiệu bộc lộ phong thái thẩm mỹ và nghệ thuật nhà văn là cách tổ chức triển khai, kiến thiết xây dựng khoảng trống nghệ thuật và thẩm mỹ trong tác phẩm “. Điều đó cho ta thấy trong tác phẩm văn học nói chung và truyện ngắn nói riêng, khoảng trống thẩm mỹ và nghệ thuật có ý nghĩa vô cùng quan trọng .Không gian thẩm mỹ và nghệ thuật trong đoạn trích ” Vợ chồng A Phủ ” được Tô Hoài thiết kế xây dựng rất đặc biệt quan trọng. Mị thao tác trong khoảng trống ” bên tảng đá “, ” cạnh tàu ngựa ” cho thấy sự đơn độc của nhân vật bên cạnh sự vật vô tri vô giác và thiên nhiên và môi trường ẩm thấp, hôi hám, mất vệ sinh .Hay khi bàn về giá trị nhân đạo của tác phẩm, học viên hoàn toàn có thể dẫn câu nói của nhà văn Nga Sê-khốp nói : ” Một nghệ sĩ chân chính phải là một nhà nhân đạo từ trong cốt tuỷ “. Trong tác phẩm ” Vợ chồng A Phủ “, Tô Hoài đã tố cáo, vạch trần tội ác của giai cấp thống trị, đó là mái ấm gia đình thống lý Pá Tra đã chà đạp lên quyền sống của Mị, A Phủ .

Bên cạnh đó, tác phẩm còn tập trung biểu dương, ca ngợi những phẩm chất tốt đẹp nhất của Mị, A Phủ. Cuối cùng, nhà văn đã có sự cảm thông và thấu hiểu được tâm tư tình cảm cũng như những nguyện vọng mơ ước của Mị, A Phủ, giúp họ nói lên những ước nguyện và đấu tranh để giành ước nguyện ấy.

Muốn viết bài văn phát minh sáng tạo, trước hết học viên phải bảo vệ cấu trúc bài văn nghị luận. Tiếp đến là xác lập đúng yếu tố cần nghị luận ( tránh viết lạc đề ) và sau cuối tiến hành vấn đề nghị luận thành những vấn đề. Nếu học viên viết sai nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp cũng sẽ bị trừ điểm .

Phan Thế Hoài

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập