Các bước thiết kế bài học theo hướng phát triển năng lực học sinh

Thiết kế giờ dạy học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học

Thiết kế giờ dạy học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học là quy trình để thiết kế một giờ dạy theo hướng đổi mới phương pháp dạy học. Bài viết chỉ rõ quy trình từ thiết kế bài dạy cho tới thực hiện giờ dạy theo phương pháp dạy học mới. Mời thầy cô cùng tham khảo chi tiết tại đây.

Công tác chủ nhiệm lớp ở trường tiểu học

Một số vấn đề về tâm lý học dạy học ở tiểu học

Một số kỹ thuật dạy học tích cực ở tiểu học

Thiết kế một giờ dạy học theo định hướng đổi mới phương pháp dạy học

Làm thế nào để có một giờ học tốt ? Đánh giá một giờ học tốt như thế nào cho đúng mực, khách quan, công minh ? Chuẩn bị và thiết kế một giờ học là một hoạt động giải trí cần có những kĩ thuật riêng. Dưới đây là quan điểm trao đổi trên góc nhìn một giờ học tốt theo định hướng thay đổi PPDH .Đổi mới chương trình giáo dục và cùng với nó là thay đổi chiêu thức dạy học ( PPDH ) và thay đổi nhìn nhận là những phương diện biểu lộ sự quyết tâm cải cách, đem lại những đổi khác về chất lượng và hiệu suất cao giáo dục. Và ở góc nhìn hoạt động giải trí, toàn bộ những thay đổi này đều được bộc lộ sinh động trong mỗi giờ học qua hoạt động giải trí của người dạy và người học. Chính do đó những câu hỏi như : Làm thế nào để có một giờ học tốt ? Đánh giá một giờ học tốt như thế nào cho đúng chuẩn, khách quan, công minh ? luôn có đặc thù thời sự và lôi cuốn sự chăm sóc của tổng thể những giáo viên ( GV ) và cán bộ quản lí giáo dục .

Một giờ học tốt là một giờ học phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của cả người dạy và người học nhằm nâng cao tri thức, bồi dưỡng năng lực hợp tác, năng lực vận dụng tri thức vào thực tiễn, bồi dưỡng phương pháp tự học, tác động tích cực đến tư tưởng, tình cảm, đem lại hứng thú học tập cho người học. Ngoài những yêu cầu có tính chất truyền thống như: bám sát mục tiêu giáo dục, nội dung dạy học, đặc trưng môn học; phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh (HS); giờ học đổi mới PPDH còn có những yêu cầu mới như: được thực hiện thông qua việc GV tổ chức các hoạt động học tập cho HS theo hướng chú ý đến việc rèn luyện phương pháp tư duy, khả năng tự học, nhu cầu hành động và thái độ tự tin; được thực hiện theo nguyên tắc tương tác nhiều chiều: giữa GV với HS, giữa HS với nhau (chú trọng cả hoạt động dạy của người dạy và hoạt động học của người học). Về bản chất, đó là giờ học có sự kết hợp giữa học tập cá thể (hình thức học cá nhân) với học tập hợp tác (hình thức học theo nhóm, theo lớp); chú trọng kết hợp học với hành, nâng cao tri thức với rèn luyện các KN, gắn với thực tiễn cuộc sống; phát huy thế mạnh của các PPDH tiên tiến, hiện đại; các phương tiện, thiết bị dạy học và những ứng dụng của công nghệ thông tin…; chú trọng cả hoạt động đánh giá của GV và tự đánh giá của HS.

Ngoài việc nắm vững những định hướng thay đổi PPDH như trên, để có được những giờ dạy học tốt, người GV cần phải nắm vững những kĩ thuật dạy học. Chuẩn bị và thiết kế một giờ học cũng là một hoạt động giải trí cần có những kĩ thuật riêng. Bài viết xin đề cập đến yếu tố này trên góc nhìn một giờ học tốt theo định hướng thay đổi PPDH .

1. Quy trình chuẩn bị một giờ học

Hoạt động chuẩn bị sẵn sàng cho một giờ dạy học so với GV thường được biểu lộ qua việc chuẩn bị sẵn sàng giáo án. Đây là hoạt động giải trí kiến thiết xây dựng kế hoạch dạy học cho một bài học cụ thể, biểu lộ mối quan hệ tương tác giữa GV với HS, giữa HS với HS nhằm mục đích đạt được những tiềm năng của bài học .Căn cứ trên giáo án, hoàn toàn có thể vừa nhìn nhận được trình độ trình độ và kinh nghiệm tay nghề sư phạm của GV vừa thấy rõ ý niệm, nhận thức của họ về những yếu tố giáo dục như : tiềm năng giáo dục, nội dung giáo dục, cách sử dụng PPDH, thiết bị DH, hình thức tổ chức triển khai dạy học và cách nhìn nhận tác dụng học tập của HS trong mối quan hệ với những yếu tố có đặc thù tương đối không thay đổi như : kế hoạch, thời hạn, cơ sở vật chất và đối tượng người tiêu dùng HS. Chính vì vậy, hoạt động giải trí sẵn sàng chuẩn bị cho một giờ học có vai trò và ý nghĩa rất quan trọng, quyết định hành động nhiều tới chất lượng và hiệu suất cao giờ dạy học .Từ thực tiễn dạy học, hoàn toàn có thể tổng kết thành tiến trình chuẩn bị sẵn sàng một giờ học với những bước thiết kế một giáo án và khung cấu trúc của một giáo án đơn cử như sau :a. Các bước thiết kế một giáo án- Bước 1 : Xác định tiềm năng của bài học địa thế căn cứ vào chuẩn kiến thức và kỹ năng ( KT ), kĩ năng ( KN ) và nhu yếu về thái độ trong chương trình. Bước này được đặt ra bởi việc xác lập tiềm năng của bài học là một khâu rất quan trọng, đóng vai trò thứ nhất, không hề thiếu của mỗi giáo án. Mục tiêu ( nhu yếu ) vừa là cái đích hướng tới, vừa là nhu yếu cần đạt của giờ học ; hay nói khác đi đó là thước đo tác dụng quy trình dạy học. Nó giúp GV xác lập rõ những trách nhiệm sẽ phải làm ( dẫn dắt HS tìm hiểu và khám phá, vận dụng những KT, KN nào ; khoanh vùng phạm vi, mức độ đến đâu ; qua đó giáo dục cho HS những bài học gì ) .- Bước 2 : Nghiên cứu SGK và những tài liệu tương quan để : hiểu đúng chuẩn, không thiếu những nội dung của bài học ; xác lập những KT, KN, thái độ cơ bản cần hình thành và phát triển ở HS ; xác lập trình tự logic của bài học .Bước này được đặt ra bởi nội dung bài học ngoài phần được trình diễn trong SGK còn hoàn toàn có thể đã được trình diễn trong những tài liệu khác. Kinh nghiệm của những GV lâu năm cho thấy : trước hết nên đọc kĩ nội dung bài học và hướng dẫn khám phá bài trong SGK để hiểu, nhìn nhận đúng nội dung bài học rồi mới chọn đọc thêm tư liệu để hiểu sâu, hiểu rộng nội dung bài học. Mỗi GV không chỉ có KN tìm đúng, tìm trúng tư liệu cần đọc mà cần có KN định hướng cách chọn, đọc tư liệu cho HS. GV nên chọn những tư liệu đã qua thẩm định và đánh giá, được phần đông những nhà chuyên môn và GV an toàn và đáng tin cậy. Việc đọc SGK, tài liệu ship hàng cho việc soạn giáo án hoàn toàn có thể chia thành 3 Lever sau : đọc lướt để tìm nội dung chính xác định những KT, KN cơ bản, trọng tâm mức độ nhu yếu và khoanh vùng phạm vi cần đạt ; đọc để tìm những thông tin chăm sóc : những mạch, sự bố cục tổng quan, trình diễn những mạch KT, KN và dụng ý của tác giả ; đọc để phát hiện và nghiên cứu và phân tích, nhìn nhận những chi tiết cụ thể trong từng mạch KT, KN .Thực ra khâu khó nhất trong đọc SGK và những tư liệu là đúc rút được khoanh vùng phạm vi, mức độ KT, KN của từng bài học sao cho tương thích với năng lực của HS và điều kiện kèm theo dạy học. Trong trong thực tiễn dạy học, nhiều khi tất cả chúng ta thường đi chưa tới hoặc đi quá những nhu yếu cần đạt về KT, KN. Nếu nắm vững nội dung bài học, GVsẽ phác họa những nội dung và trình tự nội dung của bài giảng tương thích, thậm chí còn hoàn toàn có thể nâng cấp cải tiến cách trình diễn những mạch KT, KN của SGK, thiết kế xây dựng một mạng lưới hệ thống câu hỏi, bài tập giúp HS nhận thức, tò mò, vận dụng những KT, KN trong bài một cách thích hợp .- Bước 3 : Xác định năng lực cung ứng những trách nhiệm nhận thức của HS, gồm : xác lập những KT, KN mà HS đã có và cần có ; dự kiến những khó khăn vất vả, những trường hợp hoàn toàn có thể phát sinh và những giải pháp xử lý .Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng thay đổi PPDH, GV không những phải nắm vững nội dung bài học mà còn phải hiểu HS để lựa chọn PPDH, phương tiện đi lại dạy học, những hình thức tổ chức triển khai dạy học và nhìn nhận cho tương thích. Như vậy, trước khi soạn giáo án cho giờ học mới, GV phải lường trước những trường hợp, những cách xử lý trách nhiệm học tập của HS. Nói cách khác, tính khả thi của giáo án nhờ vào vào trình độ, năng lực học tập của HS, được xuất phát từ : những KT, KN mà HS đã có một cách chắc như đinh, vững chắc ; những KT, KN mà HS chưa có hoặc hoàn toàn có thể quên ; những khó khăn vất vả hoàn toàn có thể phát sinh trong quy trình học tập của HS. Bước này chỉ là sự dự kiến ; nhưng trong thực tiễn, có nhiều giờ học do không dự kiến trước, GV đã lúng túng trước những quan điểm không như nhau của HS với những bộc lộ rất phong phú. Do vậy, dù mất công nhưng mỗi GV nên dành thời hạn để xem qua bài soạn của HS trước giờ học tích hợp với kiểm tra nhìn nhận liên tục để hoàn toàn có thể dự kiến trước năng lực cung ứng những trách nhiệm nhận thức cũng như phát huy tích cực vốn KT, KN đã có của HS .- Bước 4 : Lựa chọn PPDH, phương tiện đi lại dạy học, hình thức tổ chức triển khai dạy học và phương pháp nhìn nhận thích hợp nhằm mục đích giúp HS học tập tích cực, dữ thế chủ động, phát minh sáng tạo .Bước này được đặt ra bởi trong giờ học theo định hướng thay đổi PPDH, GV phải chăm sóc tới việc phát huy tính tích cực, tự giác, dữ thế chủ động, phát minh sáng tạo, rèn luyện thói quen và năng lực tự học, niềm tin hợp tác, KN vận dụng KT vào những trường hợp khác nhau trong học tập và trong thực tiễn ; ảnh hưởng tác động đến tư tưởng và tình cảm để đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho HS. Trong thực tiễn dạy học lúc bấy giờ, những GV vẫn quen với lối dạy học hàng loạt với những trách nhiệm học tập không có tính phân hoá, ít chú ý quan tâm tới năng lực học tập của từng đối tượng người dùng HS. Đổi mới PPDH sẽ chú trọng nâng cấp cải tiến thực tiễn này, phát huy thế mạnh tổng hợp của những PPDH, PTDH, hình thức tổ chức triển khai dạy học và phương pháp nhìn nhận nhằm mục đích tăng cường sự tích cực học tập của những đối tượng người dùng HS trong giờ học .- Bước 5 : Thiết kế giáo án .Đây là bước người GV bắt tay vào soạn giáo án – thiết kế nội dung, trách nhiệm, phương pháp hoạt động giải trí, thời hạn và nhu yếu cần đạt cho từng hoạt động giải trí dạy của GV và hoạt động giải trí học tập của HS .Trong trong thực tiễn, có nhiều GV khi soạn bài thường chỉ đọc SGK, sách GV và bắt tay ngay vào hoạt động giải trí thiết kế giáo án ; thậm chí còn, có GV chỉ địa thế căn cứ vào những gợi ý của sách GV để thiết kế giáo án bỏ lỡ những khâu xác lập tiềm năng bài học, xác lập năng lực cung ứng trách nhiệm học tập của HS, nghiên cứu và điều tra nội dung dạy học, lựa chọn những PPDH, phương tiện đi lại dạy học, hình thức tổ chức triển khai dạy học và phương pháp nhìn nhận thích hợp nhằm mục đích giúp HS học tập tích cực, dữ thế chủ động, phát minh sáng tạo. Cách làm như vậy không hề giúp GV có được một giáo án tốt và có những điều kiện kèm theo để thực thi một giờ dạy học tốt. Về nguyên tắc, cần phải thực thi qua những bước 1, 2, 3, 4 trên đây rồi hãy bắt tay vào soạn giáo án đơn cử .b. Cấu trúc của một giáo án được bộc lộ ở những nội dung sau :- Mục tiêu bài học : + Nêu rõ nhu yếu HS cần đạt về KT, KN, thái độ ; + Các tiềm năng được diễn đạt bằng động từ đơn cử, có thể lượng hoá được .- Chuẩn bị về chiêu thức và phương tiện đi lại dạy học : + GV chuẩn bị sẵn sàng những thiết bị dạy học ( tranh vẽ, quy mô, hiện vật, hoá chất … ), những phương tiện đi lại dạy học ( máy chiếu, TV, đầu video, máy tính, máy projector … ) và tài liệu dạy học thiết yếu ;+ Hướng dẫn HS chuẩn bị sẵn sàng bài học ( soạn bài, làm bài tập, chuẩn bị sẵn sàng tài liệu và vật dụng học tập thiết yếu ) .- Tổ chức những hoạt động giải trí dạy học : Trình bày rõ phương pháp tiến hành những hoạt động giải trí dạy – học cụ thể. Với mỗi hoạt động giải trí cần chỉ rõ :

+ Tên hoạt động giải trí ;+ Mục tiêu của hoạt động giải trí ;+ Cách thực thi hoạt động giải trí ;+ Thời lượng để thực thi hoạt động giải trí ;+ Kết luận của GV về : những KT, KN, thái độ HS cần có sau hoạt động giải trí ; những trường hợp thực tiễn hoàn toàn có thể vận dụng KT, KN, thái độ đã học để xử lý ; những sai sót thường gặp ; những hậu quả hoàn toàn có thể xảy ra nếu không có cách xử lý tương thích ; …- Hướng dẫn những hoạt động giải trí tiếp nối : xác lập những việc HS cần phải liên tục triển khai sau giờ học để củng cố, khắc sâu, lan rộng ra bài cũ hoặc để sẵn sàng chuẩn bị cho việc học bài mới .2. Thực hiện giờ dạy họcMột giờ dạy học nên được triển khai theo những bước cơ bản sau :a. Kiểm tra sự chuẩn bị sẵn sàng của HS- Kiểm tra tình hình nắm vững bài học cũ và những KT, KN đã học có tương quan đến bài mới .- Kiểm tra tình hình sẵn sàng chuẩn bị bài mới ( soạn bài, làm bài tập, sẵn sàng chuẩn bị tài liệu và vật dụng học tập thiết yếu ) )Lưu ý : Việc kiểm tra sự sẵn sàng chuẩn bị của HS hoàn toàn có thể triển khai đầu giờ học hoặc hoàn toàn có thể xen kẽ trong quy trình dạy bài mới .b. Tổ chức dạy và học bài mới- GV ra mắt bài mới : nêu trách nhiệm học tập và phương pháp thực thi để đạt được tiềm năng bài học ; tạo động cơ học tập cho HS .- GV tổ chức triển khai, hướng dẫn HS tâm lý, tìm hiểu và khám phá, mày mò và lĩnh hội nội dung bài học, nhằm mục đích đạt được tiềm năng bài học với sự vận dụng PPDH tương thích .c. Luyện tập, củng cốGV hướng dẫn HS củng cố, khắc sâu những KT, KN, thái độ đã có trải qua hoạt động giải trí thực hành thực tế rèn luyện có tính tổng hợp, nâng cao theo những hình thức khác nhau .d. Đánh giá- Trên cơ sở so sánh với tiềm năng bài học, GV dự kiến một số ít câu hỏi, bài tập và tổ chức triển khai cho HS tự nhìn nhận về hiệu quả học tập của bản thân và của bạn .- GV nhìn nhận, tổng kết về tác dụng giờ học .e. Hướng dẫn HS học bài, thao tác ở nhà

– GV hướng dẫn HS luyện tập, củng cố bài cũ (thông qua làm bài tập, thực hành, thí nghiệm,…).

– GV hướng dẫn HS chuẩn bị sẵn sàng bài học mới .Lưu ý : Tùy theo đặc trưng môn học, nội dung dạy học, đặc thù và trình độ HS, điều kiện kèm theo cơ sở vật chất … GV hoàn toàn có thể vận dụng những bước triển khai một giờ dạy học như trên một cách linh động và phát minh sáng tạo, tránh đơn điệu, cứng ngắc .Sự thành công xuất sắc của một giờ dạy theo định hướng thay đổi PPDH phụ thuộc vào vào rất nhiều yếu tố trong đó quan trọng nhất là sự dữ thế chủ động, linh động, phát minh sáng tạo của cả người dạy và cả người học. Những phần trình diễn trên đây chỉ là những kinh nghiệm tay nghề được đúc rút từ thực tiễn chỉ huy tiến hành thay đổi PPDH trong nhiều năm qua ở trường đại trà phổ thông, là những điều mà những GV, những đơn vị chức năng có thành tích tốt trong dạy học đã làm. Dù ở điều kiện kèm theo và thực trạng nào, sự sẵn sàng chuẩn bị chu đáo theo quá trình trên đều đem lại những giờ học có hiệu suất cao, hữu dụng và hứng thú so với cả người dạy, người học .