Tài liệu Dạy học Mĩ thuật dành cho giáo viên tiểu học

pdf

116

4 MB

0

4

4.6 (
8 lượt)

1164 MB

Nhấn vào bên dưới để tải tài liệu

Đang xem trước 10 trên tổng 116 trang, để tải xuống xem rất đầy đủ hãy nhấn vào bên trên

Chủ đề liên quan

Tài liệu tương tự

Nội dung

Dành cho giáo viên tiểu học

Dành cho giáo viên tiểu học

NHÀ XUẤT BẢN

Chịu trách nhiệm nội dung

Ông nguyễn đức hữu
Phó Vụ trưởng Vụ Giáo dục Tiểu học – Giám đốc Dự án
Chuyên gia tư vấn

GS. Anne Kirsten Fugl – Đại học Sealand, vương quốc Đan Mạch
HS.NGUYỄN HỮU HẠNH – Tư vấn Dự án
Đồng tác giả

ThS. Nguyễn Thị Nhung ( Chủ biên)
ThS. Nguyễn Tuấn Cường
ThS. Hoàng Đức Dũng
ThS. Nguyễn Thị Đông
ThS. Trần Thị Vân
GV. Lê Thúy Quỳnh
Nhóm biên tập

ThS. Nguyễn Khắc Tú
CN. Nguyễn huyền trang
Tư liệu minh họa

GV. Nguyễn Quỳnh Nga Hà Nội
GV. Lê Thúy Quỳnh Hà Nội
GV. Nguyễn Thị Thúy Hường Hà Nội
GV. Ong Quý Nhâm
Bắc Giang
GV. Nguyễn Thị Hậu
Bắc Giang
GV. Phạm Thị Thủy
Thanh Hóa

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
SAEPS
Dự án Hỗ trợ Giáo dục Mĩ thuật Tiểu học
GV
Giáo viên
GVMT
Giáo viên mĩ thuật
HS
Học sinh
PH
Phụ huynh
GDMT
Giáo dục mĩ thuật
PPDH
Phương pháp dạy học
HĐMT
Hoạt động mĩ thuật
QTdhMT
Quy trình dạy – học mĩ thuật
SGK Sách giáo khoa

mục lục
trang
PHẦN I

01

Giới thiệu
Mục tiêu
1. Những năng lực được hình thành và phát triển thông qua giáo dục mĩ thuật
1.1. Năng lực và phương thức học tập
1.2. Những năng lực được hình thành và phát triển thông qua quá trình
học mĩ thuật
2. Xây dựng kế hoạch và tổ chức các quy trình dạy – học mĩ thuật
2.1. Tính tương tác giữa các hình thức học tập
2.2. Quy trình dạy – học mĩ thuật tích hợp
2.3. Vai trò của giáo viên
2.4. Dạy học dựa trên kết quả học của học sinh và đánh giá liên tục
2.5. Lập kế hoạch quy trình dạy – học mĩ thuật

01
02
03
03
05
08
08
09
10
11
11

DẠY HỌC Mĩ thuật TRONG GIÁO DỤC HIỆN ĐẠI

PHẦN II

Các Quy trình dạy – học Mĩ thuật

GIỚI THIỆU
MỤC TIÊU
Quy trình 1. Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện
Quy trình 2. “Vẽ biểu cảm”
Quy trình 3. Trang trí và vẽ tranh qua Âm nhạc
Quy trình 4. Xây dựng cốt truyện
Quy trình 5. Tạo hình 3D – tiếp cận theo chủ đề

(Tạo hình từ vật tìm được)
Quy trình 6. Điêu khắc – Nghệ thuật tạo hình không gian

(Nghệ thuật sắp đặt/ hoạt cảnh/ biểu diễn và sắm vai)
Quy trình 7. Tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn

PHẦN III

13
13
14
15
27
34
44
54
65
78
85

TÍCH HỢP THEO CHỦ ĐỀ dựa trên nội dung các bài học
trong chương trình môn mĩ thuật hiện hành
85
Giới thiệu
Mục tiêu

PHẦN IV

ĐÁNH GIÁ

GIỚI THIỆU
MỤC ĐÍCH
I. Nguyên tắc, nội dung đánh giá HS trong HĐGD Mĩ thuật
II. Tổng hợp đánh giá

LỜI KẾT
Tài liệu tham khảo

86
99
99
99
101
103
104
107

1

Giới thiệu
Thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa
XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNHHĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập quốc
tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo được sự hỗ trợ của Chính phủ Đan Mạch, đã triển
khai Dự án Hỗ trợ giáo dục Mĩ thuật cấp tiểu học (SAEPS). Sau thời gian thử
nghiệm tại các trường tiểu học ở một số tỉnh, thành phố đại diện cho các
vùng miền trên cả nước, Dự án đã chứng tỏ tính ưu việt và sự phù hợp với
nhu cầu đổi mới về phương pháp dạy – học Mĩ thuật cấp tiểu học ở Việt Nam.
Năm học 2014 – 2015 Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo triển khai phương
pháp dạy – học Mĩ thuật mới sử dụng những quy trình dạy – học Mĩ thuật
của SAEPS ở tất cả trường tiểu học trên toàn quốc. Tài liệu Dạy học Mĩ thuật
dành cho giáo viên tiểu học là sự đúc kết những kinh nghiệm quý báu từ
Vương quốc Đan Mạch và các nền Giáo dục nghệ thuật tiên tiến trên thế giới.
Tài liệu được biên soạn với sự giúp đỡ tận tình, tâm huyết của Giáo sư Anne
Kirsten Fugl – Trường Đại học Sealand, vương quốc Đan Mạch, và sự tham gia
nhiệt tình của các giảng viên mĩ thuật Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật
Trung Ương và một số Giáo viên ở các trường Tiểu học tham gia thí điểm. Tài
liệu này sẽ giúp cho các giáo viên Mĩ thuật cấp Tiểu học có thể vận dụng linh
hoạt phương pháp dạy học mới vào thực tiễn một cách hiệu quả.
Những quy trình dạy – học mĩ thuật theo phương pháp mới của SAEPS
trong tài liệu này đều hướng tới mục tiêu:
• Lấy học sinh làm trung tâm;
• Kích thích sự tương tác, tư duy sáng tạo và phát triển nhận thức giúp
học sinh có được các khả năng:
+ Biểu đạt và giao tiếp thông qua hình ảnh;
+ Khám phá và hiểu được văn hóa thông qua nghệ thuật thị giác;
+ Hình thành các kỹ năng sống trong lĩnh vực Mĩ thuật;
+ Yêu thích cái đẹp và biết vận dụng vào cuộc sống sinh hoạt, học tập
hàng ngày;

tài liệu dạy học mĩ thuật dành cho giáo viên tiểu học

Phần I
DẠY HỌC Mĩ thuật
TRONG gIÁO DỤC HIỆN ĐẠI

2
DẠY HỌC MỸ THUẬT TRONG GIÁO DỤC HIỆN ĐẠI

Mục tiêu
Tài liệu này sẽ giúp các giáo viên Mĩ thuật ở trường tiểu học:
– Biết cách lập kế hoạch và tổ chức thực hiện những quy trình dạy – học
hiệu quả và tích cực tại những môi trường học tập được bố trí hợp lý và
tạo cảm hứng học tập tích cực cho học sinh, bao gồm cả trong và ngoài
lớp học.
– Có thể tổ chức và dạy mĩ thuật một cách linh hoạt và sáng tạo, phù hợp
với đối tượng học sinh và thực tế văn hóa, cơ sở vật chất tại địa phương
nói riêng và Việt Nam nói chung.
– Thực hiện và hỗ trợ hoạt động mĩ thuật theo chủ đề và có sự tích hợp dựa
trên các nội dung của chương trình hiện hành.
– Biết cách tổ chức và đánh giá liên tục quá trình học mĩ thuật để phát
triển các năng lực học tập, khả năng sáng tạo và kĩ năng sống cho mỗi
học sinh.
– Phối hợp và chia sẻ kinh nghiệm với các đồng nghiệp khi xây dựng kế
hoạch giảng dạy và thực hiện bằng cách kết hợp nhuần nhuyễn các quy
trình, cũng như kết hợp các yếu tố liên quan từ việc tích hợp với các môn
học khác.
– Chia sẻ và giúp cha mẹ học sinh, cộng đồng xã hội nhận thấy được tầm
quan trọng của mĩ thuật và hoạt động giáo dục mĩ thuật trong nhà
trường, trong cuộc sống hiện tại và tương lai.

3

1.1 Giáo dục Mĩ thuật dựa vào các thiên hướng trí tuệ
Con người có nhiều cách tiếp cận khác nhau khi giao tiếp với môi trường
xung quanh và cố gắng hiểu được những sự vật, hiện tượng trong môi trường đó.
Nhà tâm lý học Howard Gardner đã định nghĩa: Trí tuệ là tập hợp cốt lõi của các
hoạt động xử lý thông tin. Trí tuệ là sức mạnh và khả năng giải quyết các vấn đề
hay sáng tạo ra sản phẩm có giá trị trong một hay nhiều môi trường văn hóa.
Howard Gardner năm 1985 đã chỉ ra các thiên hướng trí tuệ như sau:

1. Trí tuệ ngôn ngữ: là khả năng
sử dụng ngôn ngữ, lời nói là thế
mạnh.
(Người học thích thuyết trình, thể
hiện cảm xúc bằng lời nói)

2. Trí tuệ Âm nhạc: là khả năng
nhận biết các giai điệu và âm
thanh, nhạy cảm với âm nhạc và
nhịp điệu.
(Người học thích hát, gõ nhịp,
thích chơi nhạc và nhớ các giai
điệu)

4. Trí tuệ thị giác không gian: là khả năng
hình dung các đồ vật,
các chiều không gian.

5. Trí tuệ vận động: là
sự nhanh nhạy của cơ
thể và khả năng điều
khiển các vận động.

(Người học thích các
hoạt động mĩ thuật, thủ
công và thích vẽ, tạo
hình…)

(Người học thích nhảy
múa, thể thao, gửi các
thông điệp bằng cơ
thể…)

3. Trí tuệ logic – toán học: là khả
năng sử dụng các con số và nhận biết
các mô hình trừu tượng.
(Người học thích suy nghĩ, làm việc
với các con số; giải quyết các vấn đề
bằng logic toán học)

6. Trí tuệ liên kết các
cá nhân: là khả năng
giao tiếp và quan hệ giữa
người này với người khác.
(Người học dễ kết bạn,
thích các trò chơi hợp
tác, thích làm việc theo
nhóm).

7. Trí tuệ nội tâm: là những
trạng thái nội tâm, tinh thần,
tự suy nghĩ và nhận thức.
(Người học thích nghĩ về các
cảm xúc, suy nghĩ của bản
thân; thích hiểu rõ về cách sử
trí và giải quyết các vấn đề)

tài liệu dạy học mĩ thuật dành cho giáo viên tiểu học

1. Những năng lực được hình thành
và phát triển thông qua
giáo dục mĩ thuật

4
DẠY HỌC MỸ THUẬT TRONG GIÁO DỤC HIỆN ĐẠI

Từ năm 1985 H. Gardner cũng chỉ ra các lĩnh vực khác như: Tự nhiên,
văn hóa, và Trí tuệ toàn cầu. Trí tuệ được phát triển thông qua rất nhiều
phương pháp học tập khác nhau. Thông qua tiếp xúc, nghiên cứu với
nhiều học sinh, nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng: có những học sinh học tốt
nhất thông qua đọc và ghi chép, những em khác thích hoạt động thông
qua hình ảnh, có em lại thích các hoạt động hình thể hoặc hoạt động
âm nhạc, có những học sinh thích giải quyết vấn đề một mình trong khi
nhiều em khác lại thích thảo luận với các bạn khác.
Vấn đề ở đây là, giáo viên phải đảm bảo học sinh được học tập phù hợp
với lứa tuổi, hình thức học tập mà các em ưa thích cũng như các loại
trí tuệ ưu thế của mỗi học sinh.

Nghe rồi sẽ quên
Nhìn rồi sẽ nhớ
Chỉ có tự làm mới hiểu
(Ngạn ngữ Trung Hoa)

Source: https://evbn.org
Category: Giáo Viên