Ôn tập tiếng việt lớp 11 học kì 1

Câu 1 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Phân biệt ngôn từ chung và lời nói cá thể

a. Ngôn ngữ là tài sản chung của XH:

– Bao gồm những yếu tố dùng chung cho mọi người trong XH như : âm vị, tiếng, từ, cụm từ cố định và thắt chặt .
– Những quy tắc ngữ pháp chung mà mọi người cần tuân theo như : tổ chức triển khai câu, trật tự từ, dấu câu …
– Ngôn ngữ là mẫu sản phẩm chung của hoạt động giải trí tiếp xúc XH .
b. Lời nói cá thể :
– LÀ sự vận dụng, phối hợp và sử dụngm những yếu tố chung để tạo thành lời nói đơn cử .
– Vận dụng một cách linh động những quy tắc về NP .
– Mang dấu ấn cá thể về nhiều phương diện như : trình độ, thực trạng sống, sở trường thích nghi cá thể …

Câu 2 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

– Bài thơ gồm có 56 tiếng, đều sử dụng ngôn từ chung :
+ Sử dụng thành ngữ dân gian : một duyên hai nợ, năm nắng mười mưa .
+ Qui tắc phối hợp từ ngữ .
+ Qui tắc cấu trúc câu .
– Sự vận dụng vô cùng phát minh sáng tạo mang tính riêng của Tú Xương :
+ “ Lặn lội thân cò ” lấy từ ngôn từ chung, nhưng đã hòn đảo trật tự từ .
+ “ Eo sèo mặt nước ”
+ “ Năm nắng mười mưa ” ( vận dụng thành ngữ )
=> Thể hiện sự chịu thương, chịu khó, tần tảo đảm đang của bà Tú .

Câu 3 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

– Ngữ cảnh là toàn cảnh ngôn từ làm cơ sở cho việc sử dụng từ ngữ và tạo lập lời nói, đồng thời làm địa thế căn cứ để lĩnh hội được nội dung ý nghĩa của lời nói .
– Ngữ cảnh gồm :
+ Nhân vật tiếp xúc : người nói / nghe, người viết / đọc .
+ Bối cảnh ngoài ngôn từ : toàn cảnh tiếp xúc rộng, toàn cảnh tiếp xúc hẹp, hiện thực được nói tới .
+ Văn cảnh .
– Vai trò của ngữ cảnh :
+ Với quy trình tạo lập VB : là thiên nhiên và môi trường sản sinh ra những phát ngôn, chi phối nội dung và hình thức của phát ngôn .
+ Với quy trình lĩnh hội văn bản : hiểu được nội dung thông tin .

Câu 4 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

– Bối cảnh rộng : trong thực trạng quốc gia bị xâm lược .
– Bối cảnh hẹp : Trận tập kích đồn giặc Pháp đêm 14/12/1861, những nghĩa sĩ đã chếm được đầu quan hai Pháp, 1 số ít lính thuộc địa, làm chủ đồn được hai ngày, sau đó bị phản công lại, nhiều nghĩa sĩ hi sinh. Theo lệnh của tuần phủ Gia Định, tác giả đã viết bài văn tế này .
– Sự chi phối :
+ ND : Chém rớt đầu quan Hai, làm cho bọn mã tà ma ní hồn kinh, sông Cần Giuộc cỏ cây mấy dặm sầu giăng …
+ HT : thể loại văn tế, sử dụng kiểu câu cảm thán .

Câu 5 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Hai thành phần nghĩa của câu :
– Nghĩa vấn đề là thành phần nghĩa ứng với vấn đề mà câu đề câp đến .
+ Nội dung : bộc lộ hành vi, trạng thái, đặc thù, quan hệ, giá trị, sự sống sót …
+ Do những thành phần chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ, bổ ngữ và cá thành phần khác biểu lộ .
– Nghĩa tình thái : bộc lộ sự nhìn nhận, nhìn nhận và thái độ của người nói với vấn đề được nói tới trong câu hoặc của người nói với người nghe .
+ Nội dung : sự nhìn nhận, nhìn nhận của người nói với vấn đề ; Thái độ của người nói với người nghe .
+ Do những từ tình thái biểu lộ .

Câu 6 (trang 121 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Phân tích 2 thành phần nghĩa trong câu nói : Hôm nay trong ông giáo cũng có tổ tôm. Dễ họ không phải đi gọi đâu .
– Nghĩa vấn đề : Không phải đi gọi .
– Nghĩa tình thái : Sự phỏng đoán ( dễ … đâu )

Câu 7 (trang 121 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Đặc điểm mô hình Tiếng Việt
– Tiếng là đơn vị ngữ pháp cơ sở. Mỗi tiếng là một âm tiết ( âm tiết hoàn toàn có thể là từ hoặc là yếu tỗ cấu trúc từ )
VD : Tôi đi học bằng xe đạp điện .
=> Gồm 6 tiếng, 5 từ .
– Từ không biến hóa hình thái khi giữ những chức vụ ngữ pháp khác nhau hay vị trí khác nhau trong câu .
VD : Chị ấy là người giúp sức Lan và Lan cũng trợ giúp chị ấy .
– Trật tự từ và hư từ là giải pháp hầu hết để biểu lộ ngữ pháp .
Nếu biến hóa trật tự từ hoặc hư từ thì nghĩa của câu đổi khác hoặc trở nên không có ý nghĩa .
VD : Tôi đang ăn cơm .
Tôi sắp ăn cơm .
Tôi đã ăn cơm .

Câu 8 (trang 121 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

* Phong cách ngôn từ báo chí truyền thông :
– Ngôn ngữ báo chí truyền thông là ngôn từ dùng để thông tin tin tức thời sự trong nước và quốc tế, phản ánh chính kiến của tờ báo và dư luận quần chúng nhằm mục đích thôi thúc sự tăng trưởng của xã hội .
– Đặc trưng :
+ Tính thông tin thời sự .
+ Tính ngắn gọn .
+ Tính mê hoặc, hấp dẫn .
* Phong cách ngôn từ chính luận :
– Ngôn ngữ chính luận là ngôn từ được dùng trong những văn bản chính luận hoặc lời phát biểu trong những buổi hội thảo chiến lược, hội nghị nhằm mục đích trình diễn, nhìn nhận sự kiện .. theo quan điểm chính trị nhất định .
– Đặc trưng :
+ Tính công khai minh bạch về quan điểm chính trị .
+ Tính ngặt nghèo trong diễn đạt và suy luận .
+ Tính mê hoặc, thuyết phục.

Soạn bài Ôn tập phần Tiếng Việt Ngữ văn 11 tập 2 trang 120 SGK ngắn gọn nhất, giúp tiết kiệm ngân sách và chi phí thời hạn soạn bài. Quảng cáo

Xem thêm:

Video hướng dẫn giải

Lựa chọn câu để xem giải thuật nhanh hơn

  • Câu 1
  • Câu 2
  • Câu 3
  • Câu 4
  • Câu 5
  • Câu 6
  • Câu 7
  • Câu 8

Câu 1

Video hướng dẫn giải

Câu 1 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

* Ngôn ngữ là tài sản chung của xã hội vì:

– Muốn tiếp xúc với nhau, xã hội phải có phương tiện đi lại chung, trong đó phương tiện đi lại quan trọng nhất là ngôn từ. Phương tiện đó vừa giúp cho mỗi cá thể trình diễn những nội dung mà mình muốn biểu lộ, vừa giúp họ lĩnh hội được lời nói cra những người khác. – Ngôn ngữ gồm có những yếu tố cho mọi thành viên trong xã hội. – Có những quy tắc ngữ pháp chung là mọi thành viên phải tuân thủ như : tổ chức triển khai câu, trật tự từ, dấu câu, …

* Lời nói là sản phẩm của cá nhân:

– Khi tiếp xúc ( nói hoặc viết ), mỗi cá thể sử dụng ngôn từ chung để tạo ra lời nói phân phối như cầu tiếp xúc. Lời nói ( gồm lời nói miệng và văn viết ) của mỗi cá thể được tạo ra nhờ những yếu tố và quy tắc, phương pháp chung, vừa có sắc thái riêng và phần góp phần của cá thể. – Sự hoạt động những yếu tố chung để tạo thành lời nói đơn cử. – Vận dụng linh động những quy tắc ngữ pháp. – Mang dấu ấn cá thể về nhiều phương diện như : trình độ, thực trạng sống, sở trường thích nghi cá thể.

Câu 2

Video hướng dẫn giải

Câu 2 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Mối quan hệ hai chiều giữa ngôn ngữ chung và lời nói cá nhân thể hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ để sáng tạo hình tượng bà Tú trong bài thơ “Thương vợ” (Tú Xương):

– Tú Xương sử dụng các yếu tố trong vốn ngôn ngữ chung để xây dựng hình tượng bà Tú bằng thơ:

+ Các âm, những tiếng, những từ sử dụng trong bài thơ đều thuộc tiếng Việt, vốn ngôn từ chung của dân tộc bản địa ta. + Sử dụng những thành ngữ thuộc ngôn từ chung : một duyên hai nợ, năm nắng mười mưa. + Sử dụng những quy tắc và phương pháp chung trong cấu trúc câu.

– Nét riêng và những sáng tạo của Tú Xương khi vận dụng ngôn ngữ chung trở thành lời nói cá nhân để xây dựng hình tượng bà Tú:

+ Chọn lọc ra 56 tiếng trong vốn ngôn từ chung to lớn để viết nên bài thơ. + Sử dụng phát minh sáng tạo hình ảnh thân cò trong ca dao để chi bà Tú, người vợ tần tảo, chịu thương chịu khó của Tú Xương. + Sắp xếp, tích hợp từ ngữ theo dụng ý cá thể : hòn đảo ngữ trong câu 2 ( lặn lội thân cò ) giúp gợi hình ảnh tảo tần, lam lũ của bà Tú ; … + Bài thơ có sự phối hợp giữa hai yếu tố trữ tình và trào phúng, tiêu biểu vượt trội hco phong thái sáng tác của Tú Xương.

Câu 3

Video hướng dẫn giải

Câu 3 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

 Khái niệm ngữ cảnh:

– Ngữ cảnh là toàn cảnh của ngôn từ làm cơ sở cho mọi việc dùng từ ngữ và tạo lập lời nói, đồng thời làm địa thế căn cứ để lĩnh hội được nội dung ý nghĩa của lời nói.

Câu 4

Video hướng dẫn giải

Câu 4 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

* Bối cảnh của bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc:

– Bối cảnh rộng : nhân dân lục tỉnh Nam Kì chìm trong ách thống trị của bọn thực dân Pháp, nhân dân bị tước mất đất đai và tự do ngay trên quê nhà của mình. – Viết theo nhu yếu của tuần phủ Gia Định Đỗ Quang để tế những nghĩa sĩ hi sinh trong trận tập kích đồn Pháp ở Cần Giuộc đêm 16/12/1861. – Bối cảnh hẹp : Nghĩa sĩ nông dân Cần Giuộc tự trang bị vũ trang tập kích giặc ở đồn Cần Giuộc. Trong đó, 21 nghĩa sĩ đã hi sinh. Sự hi sinh vĩ đại này có sức cổ vũ và khuyến khích to lớn.

* Chi tiết có sự chi phối của ngữ cảnh:

– Sự chi phối của ngữ cảnh về hình thức : + Lựa chọn thể loại : văn tế ( tế cúng, tiếc thương, tiễn biệt người đã khuất ). + Các từ ngữ, những chi tiết cụ thể tương quan đến trận tập kích Cần Giuộc được lựa chọn. – Sự chi phối của ngữ cảnh đến nội dung : + Tái hiện cuộc chiến đấu không cân sức nhưng vô cùng dũng mãnh, kiên cường của nghĩa sĩ Cần Giuộc. > Súng giặc đất rền ; lòng dân trời tỏ. > Tiếng phong hạc phập phồng hơn mươi tháng, trông tin quan như trời hạn trông mưa ; mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm, ghét thói mọi như nhà nôgn ghét cỏ. + Bày tỏ lòng thương tiếc, đau đớn, ngợi ca trước sự hi sinh của những nghĩa sĩ. > Mẹ già ngồi khóc trẻ, ngọn đèn khuya leo lét trong lều ; não nùng thay ! Vợ yếu chạy tìm chồng, cơn bóng xế dật dờ trước ngõ.

> Nước mắt anh hùng lau chẳng ráo, thương vì hai chữ thiên dân; cây hương nghĩa sĩ thắp thêm thơm, cám bởi một câu vương thổ.

Câu 5

Video hướng dẫn giải

Câu 5 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Hai thành phần nghĩa của câu:

Nghĩa sự việc

Nghĩa tình thái

Khái niệm Là thành phần nghĩa ứng với vấn đề mà câu đề cập. Là thành phần nghĩa bộc lộ thái độ, tình cảm, nhìn nhận của người nói so với vấn đề trong câu.
Biểu hiện thường gặp + Biểu hiện trạng thái, đặc thù, đặc thù. + Biểu hiện quy trình. + Biểu hiện tư thế. + Biểu hiện sự sống sót. + Biểu hiện quan hệ. + Khẳng định tính chân thực của vấn đề. + Phỏng đoán vấn đề với độ đáng tin cậy cao hoặc thấp. + Đánh giá về mức độ hay số lượng so với một phương diện nào đó của vấn đề. + Đánh giá vấn đề có thực hay không có thực, đã xảy ra hay chưa xảy ra. + Khẳng định tính tất yếu, sự thiết yếu hay năng lực của vấn đề. + Tình cảm thân thương, thân thiện. + Thái độ bực tức, hách dịch. + Thái độ kính cẩn.

Câu 6

Video hướng dẫn giải

Câu 6 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Trong lời nói của Bác Siêu có hai thành phần nghĩa : – Nghĩa vấn đề do những thành phần chính bộc lộ ( họ không phải đi gọi ). – Nghĩa tình thái biểu lộ ở hai từ : + Dễ : Từ tình thái biểu lộ sự phỏng đoán chưa chắc như đinh. + Đâu : Từ tình thái bộc lộ ý phân trần, bác bỏ sự phủ nhận.

Câu 7

Video hướng dẫn giải

Câu 7 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Ví dụ minh họa cho những đặc điểm loại hình của Tiếng Việt: 

Đặc điểm loại hình của tiếng Việt

Ví dụ minh họa

1. Tiếng là đơn vị chức năng cơ sở của ngữ pháp. Mỗi tiếng về ngữ âm là một âm tiết, về mặt sử dụng hoàn toàn có thể là từ hoặc yếu tố cấu trúc từ. Tôi đi học => 3 âm tiết, 3 tiếng, 3 từ đơn
2. Từ không biến hóa hình thái. VD : Mình về mình có nhớ ta Ta về ta nhớ những hoa cùng người Trong câu, “ mình ” và “ ta ” dù giữ trách nhiệm ngữ pháp khác nhau nhưng không có sự biến hóa về chữ viết và phát âm.
3. Ý nghĩa ngữ pháp được biểu lộ nhờ trật tự từ và hư từ. Tôi đánh nó khác nghĩa với Nó đánh tôi.

Câu 8

Video hướng dẫn giải

Câu 8 (trang 120 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Lập bảng đối chiếu những đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ báo chí và phong cách ngôn ngữ chính luận theo mẫu:

Phong cách ngôn ngữ báo chí Phong cách ngôn ngữ chính luận
1. Tính thông tin thời sự 1. Tính công khai về lập trường chính trị
2. Tính ngắn gọn 2. Tính chặt chẽ của hệ thống lập luận
3. Tính hấp dẫn, lôi cuốn 3. Tính hấp dẫn, thuyết phục.


Loigiaihay.com

Quảng cáo Luyện Bài Tập Trắc nghiệm Ngữ Văn 11 – Xem ngay

Báo lỗi – Góp ý

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập