Soạn bài Ôn tập phần làm văn

Soạn bài Ôn tập phần làm văn

Những nội dung kiến thức cần ôn tập

1. Các kiểu văn bản đã học trong chương trình Ngữ văn Trung học phổ thông:

Quảng cáo

– Tự sự : trình diễn những vấn đề ( sự kiện ) có quan hệ nhân quả dẫn đến kết cục nhằm mục đích bộc lộ con người, đời sống, tư tưởng, thái độ, …
– Thuyết minh : Trình bày thuộc tính, nguyên do, tác dụng của sự vật, hiện tượng kỳ lạ, yếu tố … nhằm mục đích giúp người đọc có tri thức và thái độ đúng đắn với đối tượng người tiêu dùng được thuyết minh .
– Nghị luận : trình diễn tư tưởng quan điểm, nhận xét, nhìn nhận, … so với những yếu tố xã hội hoặc văn học qua những vấn đề, luận cứ, lập luận có tính thuyết phục .
Ngoài ra còn có những loại văn bản khác : văn bản báo chí truyền thông, văn bản hành chính, văn bản tổng kết, bản tin, …

Quảng cáo

2. Để viết được một văn bản, cần thực hiện:

– Tìm hiểu đề, xác lập được nhu yếu bài viết .
– Tìm và chọn ý cho bài văn .
– Lập dàn ý .
– Viết văn bản theo dàn ý đã xác lập .
– Đọc lại và hoàn hảo bài viết .

3. Ôn tập về văn nghị luận

a. Đề tài cơ bản của văn nghị luận trong nhà trường:

– Nghị luận về tư tưởng đạo lí .
– Nghị luận về một hiện tượng kỳ lạ đời sống ( nghị luận xã hội ) .
– Nghị luận về một tác phẩm hoặc một đoạn trích .
– Nghị luận về một quan điểm bàn về văn học .
* Điểm chung :
+ Đều trình diễn tư tưởng, quan điểm, nhận xét nhìn nhận … so với những vấn đề nghị luận .
+ Đều sử dụng những yếu tố lập luận có tính thuyết phục .
* Điểm độc lạ :
+ Đối với đề bài nghị luận xã hội, người viết cần có vốn sống, vốn hiểu biết thực tiễn, hiểu biết xã hội phong phú và đa dạng, thâm thúy, …
+ Đối với đề bài nghị luận văn học : người viết cần phải nắm chắc kiến thức và kỹ năng văn học, cảm thụ tác phẩm, …

b. Lập luận trong văn nghị luận

– Lập luận gồm : Luận điểm, luận cứ và giải pháp lập luận .

   – Luận điểm là ý kiến thể hiện quan điểm của người viết đối với vấn đề nghị luận. Luận cứ là những lí lẽ, dẫn chứng để soi sáng cho luận điểm. Phương pháp lập luận là cách xây dựng, sắp xếp luận cứ theo một hệ thống khoa học, chặt chẽ để làm sáng tỏ luận điểm.

– Yêu cầu cơ bản và những xác lập luận cứ cho vấn đề : Luận cứ phải tiêu biểu vượt trội, đúng mực, không thiếu và được sắp xếp, nghiên cứu và phân tích, lí giải hợp lý, thuyết phục .
– Các thao tác lập luận : lý giải, chứng tỏ, phản hồi, nghiên cứu và phân tích, so sánh, bác bỏ .
– Khi lập luận cần tránh :
+ Luận điểm không rõ ràng, đúng chuẩn .
+ Luận cứ không rất đầy đủ, không tiêu biểu vượt trội .
+ Cách lập luận thiếu thuyết phục …

Quảng cáo

c. Bố cục của bài văn nghị luận

– Mở bài có vai trò nêu vấn đề nghị luận, xu thế cho bài nghị luận và lôi cuốn sự quan tâm của người đọc ( người nghe ) .
+ Yêu cầu của mở bài : thông tin đúng chuẩn, ngắn gọn về đề tài, hướng người đọc vào đề tài một cách tự nhiên, gợi hứng thú với yếu tố được trình diễn trong văn bản .
+ Cách mở bài : hoàn toàn có thể trực tiếp hoặc gián tiếp .
– Thân bài : là phần chính của bài viết. Nội dung cơ bản của phần thân bài là tiến hành yếu tố thành những lập luận điểm, luận cứ với cách sử dụng những giải pháp lập luận thích hợp .
+ Các nội dung của phần thân bài phải được sắp xếp một cách có mạng lưới hệ thống, những nội dung phải có quan hệ ngặt nghèo, logic .

       + Giữa các đoạn trong phần thân bài phải có sự chuyển ý để đảm bảo tính liên kết giữa các ý, các đoạn.

c. Kết bài có vai trò thông báo về sự kết thúc của việc trình bày đề tài, nêu đánh giá khái quát của người viết về những vấn đề nổi bật nhất của vấn đề, gợi liên tưởng rộng hơn, sâu sắc hơn.

d. Diễn đạt trong văn nghị luận

– Yêu cầu :
+ Chặt chẽ, thuyết phục cả về lí trí và tình cảm .
+ Cách dùng từ, viết câu đúng chuẩn, linh động .
+ Giọng văn sinh động thích hợp với nội dung miêu tả .

Luyện tập

1. Đề bài

Đề 1 (trang 183 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2):

   * Xô – cơ – rát sẽ nói với người khách: “Nếu câu chuyện của anh muốn kể không đúng sự thật, cũng không tốt đẹp, thậm chí chẳng cần thiết cho tôi thì tại sao anh phải kể”.

* Nội dung của câu truyện là phê phán hiện tượng kỳ lạ có người chuyên đi nói xấu người khác. Truyện cũng đồng thời ca tụng sự mưu trí, hóm hỉnh, đạo đức của Xô – cơ – rát. – Câu chuyện là một bài học kinh nghiệm quý báu về tình bạn, về đạo lí và lối sống đúng đắn .
– Bài học rút ra cho bản thân : Phải bảo vệ tính chân thực, tốt đẹp, có ích của sự vật được nghe, được kể .

Đề 2: (trang 183 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2): tự chọn và phân tích một đoạn thơ mà mình yêu thích nhất trong đoạn trích Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm.

Yêu cầu luyện tập

a, Tìm hiểu đề

* Hai đề bài trên thuộc kiểu bài nghị luận :
– Đề bài 1 thuộc dạng đề nghị luận về một hiện tượng kỳ lạ trong đời sống .

   – Đề bài 2 thuộc dạng đề nghị luận văn học phân tích một đoạn thơ trong đoạn trích Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm.

* Những thao tác lập luận cần sử dụng :

– Đề 1: (trang 183 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2): thao tác phân tích kết hợp với bình luận

– Đề 2: (trang 183 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2): thao thác phân tích kết hợp với các thao thác chứng minh, giải thích, so sánh, bình luân để đánh giá những tư tưởng của đoạn thơ.

* Những vấn đề dự kiến :

– Đề 1: (trang 183 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2):

+ Mục đích của ba thắc mắc mà Xô – cơ – rát đưa ra .
+ Rút ra Kết luận về câu nói ở đầu cuối của nhà triết học Xô – cơ – rát : ông hoàn toàn có thể sẽ nói điều gì ?
+ Bình luận và rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân từ câu truyện trên .

– Đề 2: (trang 183 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2):

+ Giá trị nội dung của đoạn thơ .
+ Giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ của đoạn thơ .

b, Lập dàn ý

* Đề 1 (trang 183 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2):

– Mở bài : Giới thiệu và trích dẫn câu truyện .
– Thân bài :
+ Mục đích của ba thắc mắc mà Xô – cơ – rát đã đưa ra : khám phá đặc thù câu truyện sắp xảy ra ( Có đúng không ? Có tốt không ? Và có ích không ? ) .

       + Rút ra kết luận về câu nói cuối truyện của nhà triết học: ông có thể đã nói nói với người khách: “Nếu câu chuyện của anh muốn kể không đúng sự thật, cũng không tốt đẹp, thậm chí chẳng cần thiết cho tôi thì tại sao anh phải kể”.

+ Bình luận và rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân :
Nội dung của câu truyện là phê phán hiện tượng kỳ lạ có người chuyên đi nói xấu người khác. Truyện cũng đồng thời ca tụng sự mưu trí, hóm hỉnh, đạo đức của Xô – cơ – rát. Câu chuyện là một bài học kinh nghiệm quý báu về tình bạn, về đạo lí và lối sống đúng đắn .
Bài học rút ra cho bản thân : Phải bảo vệ tính chân thực, tốt đẹp, có ích của sự vật được nghe, được kể .
– Kết bài : Khẳng định lại tính có ích của câu truyện và khái quát bài học kinh nghiệm rút ra được .

* Để 2: (trang 183 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2):

– Mở bài : Giới thiệu đoạn trích và nội dung đoạn trích .

– Thân bài :
+ Hoàn cảnh sinh ra của tác phẩm, vị trí đoạn trích .
+ Phân tích những giá trị về nội dung tư tưởng .
+ Phân tích những giá trị thẩm mỹ và nghệ thuật của đoạn trích .
+ Ý nghĩa đoạn thơ : đoạn thơ đã góp thêm phần bộc lộ giá trị tác phẩm như thế nào ?
– Kết bài : Khẳng định giá trị đoạn thơ cũng như bài thơ .

c, Tập viết mở bài

Gợi ý

– Đề 1: (trang 183 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2): (trích dẫn câu chuyện)

   Xô – cơ – rát đã nói gì với người khách của mình? Nhà triết gia nổi tiếng ấy đã cho chúng ta bài học bổ ích gì trong cuộc sống?

– Đề 2: (trang 183 sgk Ngữ Văn 12 Tập 2): Nguyễn Khoa Điềm là một gương mặt biểu của lớp nhà thơ trẻ trong kháng chiến chống Mỹ. Nét độc đáo trong phong cách thơ của nhà văn là có nhiều tìm tòi, khám phá những ý tưởng sâu sắc về nhân dân đất nước. Điều ấy được thể hiện rất rõ trong bài thơ Đất Nước và trong đoạn trích…

d. Tự chọn một ý trong dàn ý để viết thành một đoạn văn.

Xem thêm những bài Soạn văn lớp 12 cực ngắn, hay khác :

Ngân hàng trắc nghiệm miễn phí ôn thi THPT Quốc Gia tại khoahoc.vietjack.com

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập