Mục Lục

Soạn bài Ôn tập phần làm văn

Bạn đang đọc: Soạn bài Ôn tập phần làm văn | Soạn văn 10 hay nhất

Soạn bài Ôn tập phần làm văn

I. Lí thuyết

Câu 1: Nêu đặc điểm của các kiểu văn bản tự sự, thuyết minh, nghị luận và các yêu cầu kết hợp chúng trong thực thế viết văn bản. Cho biết vì sao cần kết hợp các kiểu văn bản đó với nhau?

Quảng cáo

– Đặc điểm của văn bản tự sự : kể lại, trình diễn lại vấn đề, câu truyện một cách có trình tự, …
– Đặc điểm của văn bản thuyết minh : Giới thiệu 1 số ít nét cơ bản về đối tượng người dùng để thuyết phục người nghe theo quan điểm của người viết .
– Đặc điểm của văn bản nghị luận : Dùng lí lẽ, và thực tiễn để nghiên cứu và phân tích, chứng tỏ, phản hồi, … một yếu tố thuộc văn học hay đời sống .
– Sở dĩ cần phối hợp những loại văn bản này vì chúng có quan hệ hữu cơ trong trong thực tiễn, và vì khi viết, nếu có tích hợp, chất lượng bài viết sẽ tốt hơn .

Quảng cáo

Câu 2: Sự việc và chi tiết tiêu biểu trong văn bản tự sự là gì? Cho biết cách chọn sự việc và chi tiết tiêu biểu khi viết kiểu văn bản này?

– Sự việc và chi tiết cụ thể tiêu biểu vượt trội là những vấn đề, chi tiết cụ thể điển hình nổi bật nhất, biểu lộ tập trung chuyên sâu nhất tư tưởng, chủ đề của tác phẩm tự sự .
– Khi viết văn bản tự sự, muốn lựa chọn những vấn đề, cụ thể tiêu biểu vượt trội, cần có công quan sát, suy ngẫm, so sánh, liên tưởng, tưởng tượng, … nhằm mục đích phát hiện ra những vấn đề, cụ thể nào có ý nghĩa nhất, giúp cho việc thể hiện chủ đề, thiết kế xây dựng tính cách nhân vật được rõ nét nhất .

Câu 3: Trình bày cách lập dàn ý, viết đoạn văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm.

Để lập dàn ý cho một bài văn tự sự có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm, cần quan tâm những điểm sau đây :
– Dàn ý đó cũng tương tự như như dàn ý của bài văn tự sự thông thường khác .
– Tuy nhiên, trong thân bài ( phần chính của chuyện ), cần sắp xếp những đoạn để hoàn toàn có thể miêu tả và biểu cảm so với nhân vật, thực trạng nhân vật. Trong phần kết cũng thường có những đoạn biểu cảm .
– Chú ý : Không nên miêu tả và biểu cảm lan man, chỉ nên tập trang khắc hoạ hình tượng nhân vật, như miêu tả ngoại hình, miêu tả nội tâm, miêu tả và biểu cảm về thực trạng nhân vật …

Câu 4: Trình bày các phương pháp thuyết minh thường được sử dụng trong một bài văn thuyết minh.

Phương pháp thuyết minh là một mạng lưới hệ thống những phương pháp được sử dụng nhằm mục đích đạt được mục tiêu đặt ra. Phương pháp thuyết minh rất quan trọng so với bài văn thuyết minh. Nắm được giải pháp, người viết ( người nói ) mới truyền đạt đến người đọc ( người nghe ) những hiểu biết về sự vật, vấn đề, hiện tượng kỳ lạ một cách hiệu suất cao .
Các chiêu thức thuyết minh đã học ở trung học cơ sở gồm : nêu định nghĩa, liệt kê, nêu ví dụ, dùng số liệu, so sánh, phân loại, nghiên cứu và phân tích .
Ở lớp 10, những giải pháp thuyết minh trên được củng cố và nâng cao. Ngoài ra, chương trình còn trình làng một số ít giải pháp mới khác, như : thuyết minh bằng cách chú thích ; thuyết minh bằng cách giảng giải nguyên nhân – tác dụng .

Câu 5: Làm thế nào để viết được một bài văn thuyết minh chuẩn xác và hấp dẫn?

Văn bản thuyết minh có mục tiêu phân phối cho người nghe ( người đọc ) những tri thức về sự vật khách quan. Cho nên văn bản trước hết cần chuẩn xác .
Muốn chuẩn xác cần quan tâm khám phá thấu đáo trước khi viết ; tích lũy tài liệu tìm hiểu thêm, chú ý quan tâm đến thời gian xuất bản của những tài liệu để hoàn toàn có thể update những tìm tòi phát kiến mới cũng như thấy được những đổi khác thường có .
Văn thuyết minh còn có trách nhiệm đặc trưng, đó là thuyết phục được người đọc ( người nghe ). Bài viết vì vậy cần tạo được mê hoặc .
Muốn làm cho văn bản mê hoặc cần đưa ra những cụ thể đơn cử, sinh động, những số lượng đúng chuẩn ; so sánh để làm điển hình nổi bật sự độc lạ, khắc sâu vào trí nhớ người đọc ( người nghe ) ; làm cho câu văn thuyết minh biến hoá linh động ; khi cần nên phối hợp nhiều loại kiến thức và kỹ năng để đối tượng người dùng thuyết minh được soi rọi từ nhiều mặt .

Câu 6: Trình bày cách lập dàn ý và viết các đoạn văn thuyết minh.

– Cách lập dàn ý cho bài văn thuyết minh :
Muốn lập dàn ý cho bài văn thuyết minh, cần nắm vững những kỹ năng và kiến thức thiết yếu về dàn ý và có kĩ năng thiết kế xây dựng dàn ý nói chung ; có không thiếu tri thức thiết yếu cho bài thuyết minh của mình ; và ở đầu cuối, cần sắp xếp những ý theo trình tự hợp lý .
– Cách viết đoạn mở màn của bài văn thuyết minh : cần nêu đề tài bài viết ( như trình làng đối tượng người dùng nào ? ) ; cho người đọc biết mục tiêu thuyết minh của bài viết ; nêu ý nghĩa và tầm quan trọng của đối tượng người dùng thuyết minh để lôi cuốn người đọc ( người nghe ) …
– Cách viết phần thân bài : Tuỳ theo từng bài văn đơn cử để lựa chọn cách viết tương thích. Trong phần thân bài có nhiều đoạn văn với những mục tiêu, nội dung khác nhau. Thông thường, hoàn toàn có thể xác lập những đoạn văn sau :
+ Đoạn văn cung ứng tri thức ( thông tin ). Trong đoạn văn này, cần cung ứng những thông tin đúng mực, update và quan trọng hơn là những thông tin đó phải được lựa chọn, ship hàng cho mục tiêu thuyết minh .
+ Đoạn văn lập luận : Dùng lí lẽ để nghiên cứu và phân tích thông tin, chỉ rõ ý nghĩa của những thông tin ấy có tương quan đến tiềm năng thuyết minh như thế nào .
+ Đoạn văn thuyết phục : Đây là đoạn trực tiếp tác động ảnh hưởng đến cảm hứng, tâm lý của người nghe ( người đọc ). Tuỳ theo đối tượng người dùng người nghe ( mgười đọc ) để có những lời lẽ thuyết phục tương thích .
– Cách viết phần kết bài : Trở lại với đề tài của văn bản thuyết minh, lưu lại những ấn tượng ở người nghe ( người đọc ) .

Quảng cáo

Câu 7: Trình bày về cấu tạo của một lập luận, các thao tác nghị luận và cách lập dàn ý bài văn nghị luận.

– Cấu tạo của một lập luận :
+ Lập luận gồm vấn đề, luận cứ, luận chứng .
+ Luận điểm là yếu tố được đưa ra để tranh luận. Luận cứ là những cơ sở làm chỗ dựa về mặt lí luận và thực tiễn. Luận chứng là những ví dụ thực tiễn nhằm mục đích chứng tỏ cho vấn đề, luận cứ .
– Các thao tác nghị luận :
+ Thao tác nghị luận là những động tác được thực thi theo trình tự và nhu yếu kĩ thuật được pháp luật trong hoạt động giải trí nghị luận .
+ Các thao tác nghị luận gồm : nghiên cứu và phân tích, tổng hợp, diễn dịch, quy nạp và so sánh .
– Muốn lập được dàn ý cho bài nghị luận, cần :
+ Nhận thức đúng đề bài nghị luận ( kiểu bài nghị luận, vấn đề nghị luận, khoanh vùng phạm vi tài liệu ) .
+ Tìm ý cho bài văn. Tìm ý chính là tìm ra những vấn đề, luận cứ, từ khái quát đến đơn cử, chi tiết cụ thể .
+ Lập dàn ý là việc lựa chọn, sắp xếp, tiến hành những vấn đề, luận cứ lồng vào bố cục tổng quan ba phần sao cho hợp lý .

Câu 8: Trình bày yêu cầu và cách thức tóm tắt văn bản tự sự, văn bản thuyết, minh.

– Yêu cầu và phương pháp tóm tắt văn bản tự sự :
+ Yêu cầu tóm tắt văn bản tự sự là kể lại hoặc viết lại một cách ngắn gọn những chuyện cơ bản xảy ra với nhân vật chính. Tóm tắt phải trung thành với chủ với văn bản gốc .
– Cách thức tóm tắt văn bản tự sự :
+ Đọc kĩ văn bản, nắm được cấu trúc, nhân vật, xích míc, xung đột, …
+ Kể lại những chi tiết cụ thể chính dựa theo cấu trúc, bố cục tổng quan, sao cho bật ra xích míc, xung đột .
Với nhu yếu tóm tắt nhân vật chính nhưng không theo điểm nhìn của truyện, phải thiết kế xây dựng cấu trúc mới, theo điểm nhìn mới .
– Yêu cầu và phương pháp tóm tắt văn bản thuyết minh :

+ Yêu cầu: Tóm tắt phải rõ ràng, chính xác, sát với nội dung cơ bản của văn bản gốc.

Xem thêm: Vở bài tập Tiếng Việt lớp 4 Tập 1 Tuần 1 hay nhất

+ Muốn tóm tắt một văn bản thuyết minh ta cần xác lập mục tiêu nhu yếu tóm tắt ; đọc văn bản gốc để nắm vững đối tượng người dùng thuyết minh ; tìm bố cục tổng quan văn bản. Từ đó, tóm lược những ý để hình thành văn bản tóm tắt .

Câu 9: Nêu đặc điểm và cách viết kế hoạch cá nhân, quảng cáo.

Đặc điểm và cách viết kế hoạch cá nhân:

– Đặc điểm của kế hoạch cá thể :
+ Về nội dung : Kế hoạch cá thể là bản dự kiến những việc làm sắp tới của cá thể .
+ Về hình thức : Kế hoạch cá thể được trình diễn một cách khoa học, đơn cử về thời gan, tiềm năng cần đạt …
– Cách viết bản kế hoạch cá thể :
Ngoài tiêu đề, kế hoạch cá thể có 2 phần :
+ Phần đầu : ghi rõ họ tên, địa chỉ ( nếu cần ) .
+ Phần hai : nêu nội dung việc làm, thời hạn, khu vực và dự kiến hiệu quả đạt được .
Lời văn ngắn gọn, giản lược, nên kẻ bảng .

Đặc điểm và cách viết quảng cáo:

– Đặc điểm quảng cáo :
+ Về nội dung : là những thông tin về loại sản phẩm hoặc về loại dịch vụ .
+ Về hình thức : súc tích, mê hoặc và kích thích tâm lí người mua .
– Cách viết quảng cáo :
+ Chọn nội dung quảng cáo. Nội dung thông tin phải độc lạ, mê hoặc, gây ấn tượng, biểu lộ tính ưu việt của loại sản phẩm hay loại dịch vụ .
+ Chọn hình thức quảng cáo : Quy nạp, hay so sánh ; sử dụng từ ngữ chứng minh và khẳng định tuyệt đối .

Câu 10: Nêu cách thức trình bày một vấn đề.

Trước khi trình diễn, cần khám phá trình độ học vấn, nhu yếu, tâm lí, sở trường thích nghi của người nghe ; lựa chọn nội dung và lập dàn ý cho bài trình diễn .
Các bước trình diễn thường theo thứ tự :
– Chào hỏi, tự trình làng .
– Lần lượt trình diễn những nội dung đã định .
– Kết thúc và cảm ơn .

II. Luyện tập

Câu 1: Lập dàn ý, viết các kiểu đoạn văn trong văn tự sự, thuyết minh.

Gợi ý: xem lại các bài tập về lập dàn ý, viết các kiểu đoạn văn trong văn tự sự, thuyết minh đã học trong chương trình lớp 10. Tất cả đã được tổng hợp đầy đủ tại Mục lục soạn văn 10 tập 1 và Mục lục soạn văn 10 tập 2.

Câu 2: Hãy tóm tắt nội dung các bài: Khái quát văn học dân gian Việt Nam (Ngữ văn 10 tập 1), Nguyễn Du và bài Văn bản văn học (Ngữ văn 10, tập 2).

Bài 1 – Tóm tắt bài Khái quát văn học dân gian Việt Nam (Ngữ văn 10 tập 1).

Bài viết theo những ý :

a. Văn học dân gian là gì? (Văn học truyền miệng, do nhân dân lao động sáng tác và lưu truyền, phục vụ các sinh hoạt khác nhau của cộng đồng).

b. Đặc trưng cơ bản của văn học dân gian (Tính truyền miệng, tính tập thể, tính thực hành).

c. Các thể loại của văn học dân gian (12 thể loại chính: thần thoại, sử thi, truyền thuyết). Nêu ngắn gọn khái niệm về mỗi thể loại.

d. Những giá trị cơ bản của văn học dân gian:

– Kho tri thức bách khoa của nhân dân những dân tộc bản địa .
– Giáo dục đào tạo đạo lí làm người .
– Giá trị thẩm mỹ và nghệ thuật : văn học dân gian mang đậm đà truyền thống dân tộc bản địa .

Bài 2: Tóm tắt bài Nguyễn Du (Ngữ văn 10, tập 2, tuần 28).

Các ý chính :

a. Thân thế, sự nghiệp. Nguyễn Du xuất thân trong một gia đình đại quý tộc có nhiều đời và nhiều người làm quan to.

– Cuộc đời Nguyễn Du trải qua nhiều thăng trầm trong một thời đại đầy dịch chuyển. Lên 10 tuổi, Nguyễn Du mồ côi cả cha lẫn mẹ. Nhà Lê sụp đổ ( 1789 ), Nguyễn Du sống cuộc sống phiêu dạt, chìm nổi long đong. Hơn 10 năm gió bụi, sống gần nhân dân, thấm thìa bao nỗi ấn lạnh kiếp người, Nguyễn Du đã chứng minh và khẳng định tư tưởng nhân đạo trong sáng tác của mình. Chính nỗi xấu số lớn đã làm nên một nhà nhân đạo chủ nghĩa vĩ đại .
– Làm quan cho nhà Nguyễn ( 1802 ) tới chức Học sĩ điện cần Chánh, được cử làm chánh sứ sang Trung Quốc … Nhưng có những xích míc phức tạp của một thiên tài đứng giữa một tiến trình lịch sử dân tộc đầy thảm kịch .

b. Các sáng tác chính. Thanh Hiên thi tập, Nam trung tạp ngâm, Bắc hành tạp lục (Chữ Hán), Truyện Kiều, Văn tế thập loại chúng sinh (Chữ Nôm), …

c. Giá trị tư tưởng, nghệ thuật trong các sáng tác.

– Giá trị tư tưởng :
+ Giá trị hiện thực ( Phản ánh hiện thực xã hội với cái nhìn thâm thúy ; tố cáo sự bất nhân của bọn quan lại và thế lực tác oai tác quái ghê gớm của đồng xu tiền … ) .
+ Giá trị nhân đạo ( Niềm chăm sóc thâm thúy đến thân phận con người ; cảm hứng bao trùm là cảm hứng xót thương, đau đớn ; ngợi ca vẻ đẹp con người, trân trọng những khát vọng của họ đặc biệt quan trọng là khát vọng sống, khát vọng niềm hạnh phúc, tình yêu, công lí, .. ) .
– Giá trị nghệ thuật và thẩm mỹ : thơ chữ Hán đơn giản và giản dị mà tinh luyện, tài hoa ; thơ Nôm đạt tới đỉnh điểm tỏa nắng rực rỡ ; góp phần lớn cho sự tăng trưởng tiếng Việt .

d. Đánh giá chung về thiên tài Nguyễn Du: một đại thi hào dân tộc, danh nhân văn hoá thế giới. Thời đại, hoàn cảnh gia đình và năng khiếu bẩm sinh đã tạo nên thiên tài Nguyễn Du. Tư tưởng bao trùm là chủ nghĩa nhân đạo.Thơ ông kết tinh những thành tựu văn hoá dân tộc. Truyện Kiều là một kiệt tác …

Bài 3: Tóm tắt bài Văn bản văn học (Ngữ văn 10, tập 2)

Các ý chính :
1. Khi nào một văn bản được coi là văn bản văn học ( Tiêu chí ) .
a. Phản ánh và mày mò đời sống, tu dưỡng tư tưởng và tâm hồn, thoả mãn nhu yếu thẩm mĩ của con người .
b. Ngôn từ trong văn bản có nhiều tìm tòi phát minh sáng tạo, có hình tượng mang hàm nghĩa thâm thúy, phong phú và đa dạng .
c. Thuộc một thể loại nhất định với những quy ước thẩm mĩ riêng, …
2. Cấu trúc của văn bản văn học :
Gồm nhiều những tầng lớp : ngôn từ, hình tượng, hàm nghĩa .
Bài soạn văn này được biên soạn theo trang hoctotnguvan.net

THE END

VIETJACK CHÚC CÁC BẠN THI TỐT

Xem thêm những bài Soạn văn lớp 10 ngắn gọn, hay khác :
Đã có giải thuật bài tập lớp 10 sách mới :

Ngân hàng trắc nghiệm lớp 10 tại khoahoc.vietjack.com

Đã có app VietJack trên điện thoại cảm ứng, giải bài tập SGK, SBT Soạn văn, Văn mẫu, Thi trực tuyến, Bài giảng …. không tính tiền. Tải ngay ứng dụng trên Android và iOS .