Soạn bài Ôn tập phần làm văn trang 182 Văn 12 – Văn lớp 12…

SOẠN BÀI

1. Thống kê các kiểu loại văn bản đã học trong chương trình Ngữ văn trung học phổ thông và cho biết những yêu cầu cơ bản của các loại kiểu đó.

Các kiểu loại văn bản đã học trong chương trình Ngữ văn trung học phổ thông :
a. Tự sự : trình diễn những vấn đề ( sự kiện ) có quan hệ nhân – quả dẫn đến kết cục nhằm mục đích bộc lộ con người, đời sống, tư tưởng, thái độ .
b. Thuyết minh : trình diễn thuộc tính, cấu trúc, nguyên do, tác dụng … của sự vật, hiện tượng kỳ lạ, yếu tố … giúp người đọc có tri thức và thái độ đúng đắn so với đối tượng người dùng được thuyết minh .
c. Nghị luận : trình diễn tư tưởng, quan điểm, nhận xét, nhìn nhận … so với những yếu tố xã hội văn học qua những vấn đề, luận cứ, lập luận có tính thuyết phục .
d. Ngoài ra, còn có văn bản nhật dụng, gồm : kế hoạch, cá thể, quảng cáo, bản tin, văn bản tổng kết …

2. Để viết được một văn bản cần thực hiện những công việc gì?

Để viết được một văn bản cần triển khai những việc làm :
– Nắm vững đặc thù kiểu loại văn bản và mục tiêu, nhu yếu đơn cử của văn bản .
– Hình thành ý và sắp xếp thành dàn ý cho văn bản .
– Viết văn bản : mỗi câu trong văn bản tập trung chuyên sâu bộc lộ một chủ đề và tiến hành chủ đề đó một cách chọn vẹn. Các câu trong văn bản có sự link ngặt nghèo, đồng thời cả văn bản được kiến thiết xây dựng theo một cấu trúc mạch lạc. Mỗi văn bản có tín hiệu bộc lộ giám sát hoàn hảo về nội dung và tương ứng với nội dung là hình thức thích hợp .

3. Ôn tập văn nghị luận

a. Đề tài cơ bản của văn nghị luận trong nhà trường :
a1. Có thể chia đề tài của văn nghị luận trong nhà trường thành những nhóm nào ?
– Có thể chia đề tài nghị luận trong nhà trường thành hai nhóm : nghị luận xã hội ( những đề tài thuộc nghành xã hội ) và nghị luận văn học ( những đề tài thuộc nghành nghề dịch vụ văn học ) .
a 2. Khi viết nghị luận về những đề tài đó, có những điểm gì chung và độc lạ ? Khi viết nghị luận về những đề tài đó, có những điểm chung và những điểm độc lạ :
– Điểm chung :
+ Đều trình diễn tư tưởng, quan điểm, nhận xét, nhìn nhận … so với những vấn đề nghị luận .
+ Đều sử dụng vấn đề, luận cứ, những thao tác lập luận có tính thuyết phục. Điểm độc lạ :
+ Đối với đề tài nghị luận xã hội, người viết cần có vốn sống, vốn hiểu biết thực tiễn, hiểu biết xã hội phong phú và đa dạng, thoáng rộng, thâm thúy .
+ Đối với đề tài nghị luận văn học, người viết cần có kiến thức và kỹ năng văn học, năng lực lí giải những yếu tố văn học, cảm thụ những tác phẩm, hình tượng văn học .
b ) Lập luận trong văn nghị luận :
– Lập luận là đưa ra những lí lẽ, dẫn chứng nhằm mục đích dẫn dắt người đọc ( người nghe ) đến một Kết luận nào đó mà người viết ( người nói ) muốn đạt tới. Lập luận gồm những yếu tố : vấn đề, luận cứ, chiêu thức lập luận .
– Luận điểm là quan điểm bộc lộ tư tưởng, quan điểm của người viết ( nói ) về vấn đề nghị luận. Luận điểm cần đúng chuẩn, minh bạch. Luận cứ là những lí lẽ và bằng cứ được dùng để soi sáng cho vấn đề .
– Yêu cầu cơ bản và cách xác lập luận cứ cho vấn đề :
+ Lí lẽ phải có cơ sở, phải dựa trên những chân lí, những lí lẽ đã được thừa nhận .
+ Dẫn chứng phải đúng chuẩn, tiêu biểu vượt trội và tương thích với lí lẽ .
+ Cả lí lẽ và dẫn chứng phải tương thích với vấn đề, tập trung chuyên sâu làm sáng tỏ vấn đề .
– Các lỗi thường gặp khi lập luận và cách khắc phục :
+ Nêu vấn đề không rõ ràng, trùng lặp, không tương thích với thực chất của yếu tố cần xử lý .
+ Nêu luận cứ không không thiếu, thiếu đúng chuẩn, thiếu chân thực, trùng lặp hoặc quá rườm rà, không tương quan mật thiết với vấn đề cần trình diễn .
+ Lập luận xích míc, luận cứ không tương thích với vấn đề .
– Các thao tác lập luận cơ bản :
+ Thao tác lập luận nghiên cứu và phân tích
+ Thao tác lập luận so sánh
+ Thao tác lập luận bác bỏ
+ Thao tác lập luận phản hồi
Cách thực thi và sử dụng những thao tác lập luận trong bài nghị luận : sử dụng một cách tổng hợp những thao tác lập luận ,
c. Bố cục trong văn nghị luận
Bố cục của bài văn nghị luận gồm có ba phần :
– Mở bài :
Vai trò nêu vấn đề nghị luận, xu thế cho bài nghị luận và lôi cuốn sự quan tâm của người đọc ( nghe ) .
Yêu cầu của mở bài : thông tin đúng mực, ngắn gọn về đề tài, hướng người đọc ( người nghe ) vào đề tài một cách tự nhiên ; gợi sự hứng thú với yếu tố được trình diễn trong văn bản .
Cách mở bài : hoàn toàn có thể nêu yếu tố một cách trực tiếp hoặc gián tiếp .
– Thân bài :
Là phần chính của bài viết .
Nội dung cơ bản của phần thân bài là tiến hành yếu tố thành những vấn đề, luận cứ với cách sử dụng những giải pháp thích hợp .

Các nội dung trong phần thân bài phải được sắp xêp một cách có hệ thống, các mục đích phải có sự logic chặt chẽ.

Quảng cáo
Giữa những đoạn trong thân bài phải có sự chuyển ý để bảo vệ tính link giữa những ý, những đoạn .
– Kết bài :
Vai trò thông tin về sự kết thúc của việc trình diễn đề tài .
Nêu nhìn nhận khái quát của người viết về những góc nhìn điển hình nổi bật nhất của yếu tố, gợi liên tưởng rộng hơn, thâm thúy hơn .
Diễn đạt trong văn nghị luận
– Yêu cầu của diễn đạt trong văn nghị luận :
+ Lựa chọn những từ ngữ đúng chuẩn, tương thích với vấn đề nghị luận, tránh dùng khẩu ngữ hoặc những từ sáo rỗng, cầu kì. Kết hợp sử dụng những giải pháp tu từ vựng ( ẩn dụ, hoán dụ, so sánh … ) và một số ít từ ngữ mang tính biếu cảm, gợi hình tượng để thể hiện cảm hứng tương thích .
+ Phối hợp một số ít kiểu câu trong đoạn, trong bài để tránh sự đơn điệu, nặng nề, tạo nên sự linh động bộc lộ sự xúc cảm : câu ngắn, câu dài, câu lan rộng ra thành phần, câu nhiều tầng bậc … Sử dụng những giải pháp tu từ cú pháp để tạo nhịp điệu, nhấn mạnh vấn đề rõ hơn thái độ, cảm hứng : lặp cú pháp, song hành, liệt kê, câu hỏi tu từ …
+ Giọng điệu đa phần của văn nghị luận là sang trọng và quý phái, trang nghiêm. Các phần trong bài hoàn toàn có thể biến hóa giọng điệu cho thích hợp với nội dung đơn cử : sôi sục, trì trệ dần, vui nhộn …. biểu lộ đúng chuẩn ý nghĩa và tình cảm của người viết .
– Các lỗi về diễn đạt thường gặp : dùng từ ngữ thiếu đúng mực, lặp từ, thừa từ, dùng từ ngữ không đúng phong thái, sử dụng câu đơn điệu, câu sai ngữ pháp ; sử dụng giọng điệu không tương thích với vấn đề nghị luận .

LUYỆN TẬP

Đọc 2 đề văn (SGK, trang 183) và thực hiện các yêu cầu luyện tập.

1. Tìm hiểu đề:

– Kiểu bài : nghị luận xã hội ( đề 1 ), nghị luận văn học ( đề 2 ) .
– Thao tác lập luận : cả hai đề đều vận dụng tống hợp những thao tác lập luận. Tuy nhiên đề 1 hầu hết vận dụng thao tác phản hồi, đề 2 đa phần vận dụng thao tác nghiên cứu và phân tích .
– Những vấn đề cơ bản cần dự kiến cho bài viết :
+ Với đề 1 : trước hết cần chứng minh và khẳng định câu nói của Xô-cơ-rát với người khác và lý giải tại sao ông lại nói như vậy. Sau đó rút ra bài học kinh nghiệm từ câu truyện và phản hồi .
+ Với đề 2 : trước hết cần chọn đoạn thơ để nghiên cứu và phân tích. Sau đó địa thế căn cứ vào nội dung tư tưởng và hình thức nghệ thuật và thẩm mỹ của đoạn để chia thành những vấn đề .

2. Lập dàn ý cho bài viết:

Với đề 2, chọn nghiên cứu và phân tích một đoạn trích trong bài Đất nước của Nguyễn Khoa Điềm .
Chọn nghiên cứu và phân tích đoạn thơ sau :
Trong anh và em thời điểm ngày hôm nay
Đều có một phần Đất nước
Khi hai đứa cầm tay
Đất Nước trong tất cả chúng ta hài hòa nồng nàn
Khi tất cả chúng ta cầm tay mọi người
Đất Nước vẹn tròn to lớn
Mai này con ta lớn lên
Con sẽ mang Đất nước đi xa
Đến những tháng này mơ mộng
Em ơi em ! Đất Nước là máu xương của mình
Phải biết gắn bó và san sẻ
Phải biết hóa thân cho dáng hình xứ sở
Làm nên Đất Nước muôn đời …
( Đất nước – Trích Mặt đường khát vọng – Nguyễn Khoa Điềm )
HS hoàn toàn có thể hình thành dàn ý đơn cử như sau .
a. Mở bài : Giới thiệu về tác giả, tác phẩm và đoạn trích .
– Nguyễn Khoa Điềm thuộc thế hệ những nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mĩ. Thơ ông giàu chất suy tư, triết luận, cảm hứng dồn nén .
– Đoạn thơ Đất nước bộc lộ một cái nhìn mới lạ về quốc gia qua cách cảm nhận mang tính tổng hợp, tổng lực từ cái tôi tự ý thức của thế hệ những người cầm bút trẻ tuổi giàu tri thức, niềm tin và niềm tự hào dân tộc bản địa. Theo đó, quốc gia là nơi quy tụ và kết tinh bao sức lực lao động và khát vọng của nhân dân. Nhân dân là người làm ra quốc gia .
b. Thân bài : Phân tích đoạn thơ :
– Đất nước hóa thân trong mỗi người, hiện hữu trong đời sống của mỗi người : “ Trong anh và em thời điểm ngày hôm nay / Đều có một phần Đất nước. Em ơi em ! Đất nước là máu xương của mình ” … HS cần quan tâm hình ảnh “ anh ” và “ em ” mang tính hình tượng ở trong đoạn thơ .
– Đất nước cũng là hóa thân của ý thức đoàn kết, yêu thương. Đất nước hình thành và trưởng thành nhờ sự hòa hợp, sự thống nhất giữa cá thể với hội đồng, giữa cái nhỏ bé để làm ra cái to lớn. Có thể nói, sự sống của mỗi người làm ra sự sống cho quốc gia
– Sự vĩnh cửu và vững mạnh của Đất nước gắn với sự tiếp nối của những thế hệ công dân. HS cần chú ý quan tâm nghiên cứu và phân tích mối liên hệ : Con ta – Đất nước đi đến những tháng ngày mơ mộng để thấy được sự tiếp nối và trưởng thành của những thế hệ làm ra sự trưởng thành của Đất nước .

–  Từ đó, đoạn thơ xác định ý thức trách nhiệm của công dân đối với Đất Nước.

c. Kết bài : Đánh giá chung :
– Đoạn thơ góp thêm phần biểu lộ tư tưởng chủ yếu của tác phẩm : Đất Nước của nhân dân .
– Đoạn thơ tiêu biểu vượt trội cho phong thái thơ của Nguyễn Khoa Điềm : Trữ tình – chính luận .

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập