Đề cương ôn tập học kì I Hóa học 9>

Chương 1: CÁC LOẠI HỢP CHẤT VÔ CƠ

I. PHÂN LOẠI HỢP CHẤT VÔ CƠ

II. OXIT

Bạn đang đọc: “>Đề cương ôn tập học kì I Hóa học 9>

Oxit là hợp chất của nguyên tố oxi với một nguyên tố hóa học khác

CTTQ: MxOy

VD : Na2O ; Fe2O3

Cách gọi tên:

+ Tên oxit axit = tên nguyên tố phi kim (kèm tiền tố chỉ số nguyên tử kim loại hoặc phi kim) + oxit (kèm tiền tố chỉ số nguyên tử oxi)

Một số tiền tố chỉ số nguyên tử : mono : 1 ; đi : 2 ; Tri : 3 …..

VD: CO2 : Cacbon dioxit

P2O5 : Đi photpho penta oxit

+ Tên oxit bazo = Tên nguyên tố kim loại (kèm hóa trị nếu nguyên tố kim loại có nhiều hóa trị) + oxit

VD: Fe2O3 : Sắt (III) oxit

Tính chất hóa học

Oxit axit	Oxit bazo
a. Tác dụng với nước → dung dịch axit VD : SO2 + H2O → H2SO3 b. Tác dụng với dd bazo → Muối + H2O CO2 + Ca ( OH ) 2 → CaCO3 + H2O c. Tác dụng với oxit bazo → Muối ( Một số oxit bazo hoàn toàn có thể tính năng với oxit axit : K2O, Na2O, BaO, CaO ) SO2 + BaO → BaSO3	a. Tác dụng với nước → Dung dịch bazo ( kiềm ) BaO + H2O → Ba ( OH ) 2 b. Tác dụng với axit → Muối + Nước FeO + H2SO4 → FeSO4 + H2O c. Tác dụng với oxit axit → Muối SO2 + BaO → BaSO3
Oxit lưỡng tính	Oxit trung tính
Oxit lưỡng tính vừa tính năng với dung dịch axit, vừa tính năng với dung dịch bazo để tạo thành muối và nước Al2O3 + 6HC l → 2A lCl3 + 3H2 O Al2O3 + 2N aOH → NaAlO2 + H2O	Oxit trung tính là những oxit không tính năng với axit, bazo hay với nước VD : NO, CO, N2O, …

III. AXIT

Axit là hợp chất mà phân tử có một hay nhiều nguyên tử hidro liên kết với gốc axit.

CTTQ : HnAVD : HCl, H2SO4, HNO3, H3PO4 …

Cách gọi tên:

a. Axit không có oxi: Tên axit = Axit + tên phi kim + hidric

VD : HCl : axit clohidricHF : axit flohidric

b. Axit có oxi: Tên axit = Axit + tên phi kim + ic

VD : H2SO4 : Axit sunfuricHNO3 : Axit nitric

Axit có ít nguyên tử oxi : Tên axit = Axit + tên phi kim + ơ

VD : H2SO3 : Axit sunfurơ

Tính chất hóa học

a. Đổi màu chất chỉ thị

Axit làm đổi màu quỳ tím sang màu đỏ

b. Tác dụng với oxit bazo => Muối + H2O

VD : H2SO4 + BaO → BaSO4 + H2O

c. Tác dụng với bazo => Muối + H2O

VD : 2HC l + Cu ( OH ) 2 → CuCl2 + 2H2 O

d. Tác dụng với kim loại => Muối + H2

( dung dịch HCl, H2SO4 công dụng KL ( trừ 1 số ít KL : Ag, Cu, … )H2SO4 + Fe → FeSO4 + H2

e. Tác dụng với muối => Muối mới + axit mới

( Sản phẩm sinh ra là chất dễ bay hơi. hoặc muối mới không tan )

* Lưu ý:

Al, Fe, Cr thụ động trong HNO3 đặc nguội, H2SO4 đặc nguội

H2SO4 đặc nóng, HNO3 tác dụng với hầu hết các kim loại (trừ Au, Pt) và không sinh ra khí H2

Cu + H2SO4 đặc → CuSO4 + SO2 + 2H2 O

IV. BAZO

Bazo là hợp chất gồm một nguyên tử kim loại liên kết cới một hay nhiều nhóm hidroxit (OH)

CTTQ : M ( OH ) nVD : NaOH ; Fe ( OH ) 3

Cách gọi tên bazo:

Tên bazo = Tên nguyên tố kim loại (kèm hóa trị nếu nguyên tố hóa trị có nhiều hóa trị) + hidroxit

VD : Fe ( OH ) 2 : Sắt ( II ) hidroxitNaOH : Natri hiroxit

Tính chất hóa học

– Tác dụng với axit => Muối + H2O

Ca ( OH ) 2 + H2SO4 → CaSO4 + 2H2 O

– Bazo tan làm đổi màu chất chỉ thị

+ Qùy tím chuyển thành màu xanh, phenol phtalein chuyển thành màu hồng

– Bazo tan tác dụng với oxit axit => Muối + H2O

Ba ( OH ) 2 + CO2 → BaCO3 + H2O

– Bazo tan tác dụng với dung dịch muối => Muối mới + Bazo mới

( ĐK : Sản phẩm sinh ra phải có tối thiểu 1 chất kết tủa )2N aOH + CuSO4 → Cu ( OH ) 2 + Na2SO4

– Bazo không tan bị nhiệt phân hủy => Oxit bazo + H2O

Cu ( OH ) 2. \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ). CuO + H2O

V. MUỐI

Muối là hợp chất mà phân tử gồm một hay nhiều nguyên tử kim loại liên kết với một hay nhiều gốc axit

CTTQ: AxBy

A là sắt kẽm kim loại, B là gốc axitVD : K2SO4 ; CaCO3, …

Tên gọi:

Muối trung hòa: Tên nguyên tố kim loại (kèm hóa trị nếu nguyên tố kim loại có nhiều hóa trị) + Tên gốc axit

VD : Na2SO4 : Natri sunfat

Muối axit : Tên nguyên tố kim loại + hidro + tên gốc axit

VD : NaHCO3 : Natri hidrocacbonat

Tính chất hóa học

– Dung dịch muối + sắt kẽm kim loại → Muối mới + KL mớiVD : CuSO4 + Fe → FeSO4 + Cu- Muối + axit → Muối mới + axit mới( Sản phẩm sinh ra phải có chất kết tủa, hoặc khí bay ra )VD : CaCO3 + HCl → CaCl2 + CO2 + H2O- Dung dịch muối + dung dịch bazo => Muối mới + bazo mới( Sản phẩm sinh ra phải có tối thiểu 1 chất kết tủa )VD : CuSO4 + NaOH → Cu ( OH ) 2 + Na2SO4- Dung dịch muối + dung dịch muối => 2 muối mới( Sản phẩm sinh ra phải có tối thiểu 1 chất kết tủa )VD : Na2SO4 + BaCl2 → BaSO4 + NaCl

VI. Mối quan hệ giữa các hợp chất vô cơ

CHƯƠNG 2: KIM LOẠI

I. Tính chất vật lý

– Tính chất chung: Tính dẻo, dẫn điện, dẫn nhiệt và ánh kim

– Tính chất riêng: Khối lượng riêng (D) ; nhiệt độ nóng chảy, độ cứng

II. Tính chất hóa học

– Tác dụng với phi kim

Tác dụng với oxi => Oxit sắt kẽm kim loại( Trừ một số ít kl như Ag, Au, Pt )Fe + O2 → Fe2O3Tác dụng với phi kim khác => MuốiCa + Cl2 → CaCl2

– Tác dụng với axit

+ KL + Axit ( HCl ; H2SO4 loãng ) => Muối + H2Mg + H2SO4 → MgSO4 + H2+ KL + Axit ( HNO3, H2SO4 đ ) => Muối + Sản phẩm khử + H2O

Cu + H2SO4 đ → CuSO4 + SO2 + H2O
– Tác dụng với dung dịch muối => Muối mới + KL mới

Cu + 2A gNO3 → Cu ( NO3 ) 2 + 2A g

III. Dãy hoạt động hóa học của kim loại

K Na Ba Ca Mg Ak Zn Fe (H) Cu Hg Ag Pt Au

Ý nghĩa dãy hoạt động hóa học của kim loại:

+ Đi từ trái sang phải, mức độ hóa học của sắt kẽm kim loại giảm dần+ Kim loại đứng trước Mg, phản ứng với nước ở điều kiện kèm theo thường tạo thành dung dịch kiềm giải phóng khí hidro

+ Kim loại đứng trước H phản ứng với 1 số ít dung dịch axit ( HCl, H2SO4, … ) giải phóng khí hidro+ Kim loại đứng trước ( trừ Na, K, Ca, Ba, … ) đẩy được sắt kẽm kim loại đứng sau ra khỏi dung dịch muối

IV. SO SÁNH TÍNH CHẤT CỦA NHÔM VÀ SẮT

	Nhôm – Al ( NTK : 27 )	Sắt – Fe ( NTK : 56 )
1. Tính chất vật lí	Màu trắng bạc, có ánh kim, nhẹ, dẻo, dẫn điện, dẫn điện tốt	Màu trắng xám, có ánh kim, nặng, dẻo, dẫn điện, dẫn nhiệt tốt, nhưng kém hơn nhôm
2. Tính chất hóa học Xem thêm: Đề cương ôn tập cuối năm môn: hóa học 8 – Giáo Án Mẫu	Đều mang rất đầy đủ đặc thù hóa học của KL
a. Với phi kim	2A l + 3S \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) Al2S3	Fe + S \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) FeS
b. Với oxi	2A l + O2 → 2A l2O3	Fe + O2 → Fe3O4
c. Với axit	2A l + 6HC l → 2A lCl3 + 3H2	Fe + 2HC l → FeCl2 + H2
c. Với axit	Cả Al, Fe đều không tính năng với HNO3, H2SO4 đặc nguội
d. Với dung dịch muối	2A l + 3F eSO4 → Al2 ( SO4 ) 3 + 3F e	Fe + 2A gNO3 → Fe ( NO3 ) 2 + 2A g
e. Với dung dịch kiềm	2A l + 2N aOH + 2H2 O → 2N aAlO2 + 3H2	Không phản ứng
3. Hợp chất	Al2O3 và Al ( OH ) 3 có tính lưỡng tính Al2O3 + 6HC l → AlCl3 + 3H2 Al2O3 + 2N aOH → 2N aAlO2 + H2O Al ( OH ) 3 + 3HC l → AlCl3 + 3H2 O Al ( OH ) 3 + NaOH → NaAlO2 + 2H2 O	FeO ; Fe2O3 ; Fe3O4 là oxit bazo
4. Sản xuất	Nguyên liệu : Quăng boxit có thành phần đa phần là Al2O3 và criolit 2A l2O3 \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) 4A l + 3O2	Nguyên liệu : Quặng sắt ( Manhetit, hemantit, … )

V. Hợp kim

1. Hợp kim

Là chất rắn thu được khi làm nguội hỗn hợp nóng chảy của nhiều sắt kẽm kim loại khác nhau hoặc của sắt kẽm kim loại và phi kim .

Gang

Thép

– Gang là hợp kim của sắt với cacbon và một số nguyên tố khác (Mn, Si, S, …) trong đó hàm lượng C từ 2 – 5%

– Có 2 loại gang :
+ Gang trắng dùng để luyện thép
+ Gang xám để sản xuất máy móc, thiết bị

– Thép là hợp kim của sắt và Cacbon, một số nguyên tố khác trong đó làm lượng C < 2%

– Thép thường được dùng sản xuất máy móc, công cụ lao động trong kiến thiết xây dựng

Sản xuất:

* Nguyên liệu

– Quặng sắt ( Manhetit : Fe3O4 ; Hemantit : Fe2O3, … )
– Than cốc, không khí, …
Dùng CO khử những oxit sắt ở nhiệt độ cao trong lò luyện kim .

* Qúa trình sản xuất:

– Phản ứng tạo CO :
C + O2 \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) CO2
C + CO2 \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) 2CO
– Khử oxit sắt
Fe2O3 + 3CO \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) 2F e + 3CO2
Fe3O4 + 3CO \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) 3F e + 4CO2
– Tạo xỉ : CaO + SiO2 → CaSiO3

Sản xuất:

* Nguyên liệu:

– Gang ;
– Sắt phế liệu
– Khí oxi

* Nguyên tắc sản xuất:

Oxi hóa những sắt kẽm kim loại, phi kim để loại khỏi gang phần đông những nguyên tố C, S, P, Mn, Si, …

* Qúa trình sản xuất:

– Phản ứng tạo FeO :
2F e + O2 \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) 2F eO
– FeO oxit hóa những nguyên tố khác có trong gang như : C, S, P, Mn, Si, … thành oxit để loại ra khỏi thép
FeO + Mn \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) Fe + MnO

VI. SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI VÀ BẢO VỆ KIM LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN

1. Sự ăn mòn kim loại

Sự phá hủy kim loại và hợp kim trong môi trường tự nhiên do tác dụng hóa học gọi là sự ăn mòn kim loại

2. Những yếu tố ảnh hưởng đến sự ăn mòn kim loại

– Nhiệt độ: Nhiệt độ cao, ăn mòn nhanh

– Các chất trong thiên nhiên và môi trường : ẩm, nhiều chất OXH thì ăn mòn nhanh

3. Các phương pháp bảo vệ kim loại không bị ăn mòn

– Ngăn không cho kim loại tiếp xúc với môi trường xung quanh

– Chế tạo các hợp kim có khả năng chống, chịu ăn mòn

CHƯƠNG 3: PHI KIM

I. TÍNH CHẤT VẬT LÝ CỦA PHI KIM

– Ở điều kiện kèm theo thường, những phi kim sống sót ở cả 3 trạng thái : rắn, lỏng, khí .- Phần lớn những phi kim không dẫn điện, dẫn nhiệt kém, không có ánh kim- Một số phi kim độc như : Cl2, Br2, I2, …

II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC

1. Tác dụng với kim loại => Muối (hoặc oxit)

VD : Hg + S → HgS

2. Tác dụng với hidro => Hợp chất khí

VD : H2 + Cl2 → 2HC l

3. Mức độ hoạt động của phi kim

Mức độ hoạt động hóa học mạnh hay yếu của những phi kim xét dựa vào năng lực tính năng của phi kim với sắt kẽm kim loại và hidroThứ tự hoạt động giải trí giảm dần theo dãy :F > O > Cl > Br > S > P > C > Si

III. Clo

Tính chất vật lý:

Là chất khí màu vàng lục, mùi hắc, tan một phần trong nước. Clo là khí độc

Tính chất hóa học:

Clo có những tính chất hóa học chung cua phi kim

+ Clo + sắt kẽm kim loại → MuốiCl2 + Fe → FeCl3+ Clo + Hidro => Khí hidro cloruaCl2 + H2 → 2HC l

Tính chất khác:

Tác dụng với nước :Cl2 + H2O → HCl + HClOCl2 + NaOH → NaCl + NaClO + H2O

Điều chế

Trong phòng thí nghiệm:

Dùng chất oxi hóa mạnh ( MnO2, KMnO4, … ) + HCl đặcVD : MnO2 + 4HC l → MnCl2 + Cl2 + 2H2 O

Trong công nghiệp:

Điện phân dung dịch NaCl bão hòa có màng ngăn xốp2N aCl + 2H2 O → 2N aOH + Cl2 + H2

IV. CACBON VÀ HỢP CHẤT CACBON

1. Dạng thù hình của cacbon

Có 3 loại thù hình chính : Kim cương, than chì, cacbon vô định hình

2. Tính chất của cacbon

+ Tính hấp phụ: cacbon vô định hình có khả năng hấp phụ chất khí, chất màu trên bề mặt chúng

+ Tính chất hóa học: Mang đầy đủ tính chất hóa học của phi kim

a, Tác dụng với oxi :C + O2 \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) CO2b, Tác dụng với oxi KL => KL + CO2C + ZnO \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) Zn + CO2

3. Hợp chất của cacbon

Các oxit của cacbon

Tính chất

CO2

Tính chất vật lý

Khí không màu, không mùi, ít tan trong nước, nhẹ hơn không khí, rất độc

Khí không màu, không mùi, nặng hơn không khí, không duy trì sự sống và sự cháy

Tính chất hóa học

Là oxit trung tính
Là chất khử mạnh
+ Tác dụng với oxit KL ( KL đứng sau Al ) => KL + CO2
CO + FeO \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) Fe + CO2
+ Tác dụng với oxi :
2CO + O2 \ ( \ xrightarrow { { { t } ^ { 0 } } } \ ) 2CO2

+ Tác dụng với nước :
CO2 + H2O H2CO3
+ Tác dụng với dung dịch kiềm
CO2 + NaOH → NaHCO3

CO2 + NaOH → Na2CO3 + H2O

Xem thêm: Vở bài tập Tiếng Việt lớp 4 Tập 1 Tuần 1 hay nhất

+ Tác dụng với oxit bazo
CO2 + CaO → CaCO3

Loigiaihay.com

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập