Ông Obama để lại gì trước khi rời Nhà Trắng?

Tổng thống Barack Obama phát biểu lần đầu trước hai viện Quốc hội Mỹ vào ngày 24-2-2009 – Ảnh: WhiteHouse

Khi mái ấm gia đình Obama dọn đến sống và thao tác tại Nhà Trắng đầu năm 2009, người da màu ở Mỹ từng nhìn điều đó như một hình tượng. Họ gọi một cách biểu trưng là sự “ phá vỡ trần kính ” – tấm vách kính trong suốt nhưng luôn ngăn chận sự vươn lên của người da màu .
“ Ông ấy đã giúp cho một phần xã hội nuôi dưỡng những tham vọng ở quốc gia mà người ta tin rằng dù có là người da màu thì ta vẫn hoàn toàn có thể trở thành chỉ huy của quốc tế tự do. Đó là một cách khác để nhìn nhận về di sản của Obama, xét theo cách mà Obama đã phải đương đầu với sự chống đối và nạn quan liêu ” – Alex Okafor, Nghiên cứu sinh Khoa chính trị ĐH Princeton .

Rạn nứt sắc tộc còn đó

Đối với vấn đề phân biệt sắc tộc, Tổng thống Obama có lẽ theo khuynh hướng thực dụng. Ông chọn cách tháo ngòi căng thẳng hơn là giải quyết cốt lõi vấn đề. Một ví dụ: Henry Louis Gates, một giáo sư nổi tiếng của ĐH Harvard, từng bị bắt giữ ngày 16-7-2009 khi loay hoay mở cửa căn biệt thự của mình. Nhóm cảnh sát da trắng cho rằng vị giáo sư da màu này là kẻ trộm!

Hai tuần sau đó, Tổng thống Obama đã tổ chức triển khai buổi “ thượng đỉnh bia bọt ” tại Nhà Trắng và mời vị giáo sư khét tiếng cùng viên công an da trắng nhiệt tình đến uống để … giảng hòa .

GS Henry Louis Gates, Jr. (trái), cảnh sát viên James Crowley (giữa), và Tổng thống Barack Obama tại buổi uống bia giảng hòa ở Vườn Hồng trong Nhà Trắng năm 2009 – Ảnh: WhiteHouse

Đến khi ông kết thúc nhiệm kỳ, có vẻ như yếu tố rạn nứt sắc tộc còn nguyên đó, nếu không muốn nói là trầm trọng hơn .
“ Phải thừa nhận rằng tất cả chúng ta có một yếu tố nghiêm trọng không hề tương thích chút nào với sự tôn trọng của tất cả chúng ta so với phần nhiều những sĩ quan đang hằng ngày đương đầu cái chết để bảo vệ tất cả chúng ta. Vì thế cần phải nói rằng ở Lever vương quốc tất cả chúng ta hoàn toàn có thể và cần phải làm nhiều hơn để định hình những hành xử tốt hơn nhằm mục đích giảm thiểu những hành vi chủng tộc trong việc giữ gìn pháp luật ” .
Tổng thống Barack Obama đã phát biểu những lời đó sau những vụ nổ súng ở Dallas và Baton Rouge hồi tháng 7 năm nay. Trớ trêu thay những người nổ súng bắn công an Mỹ lại chính là những cựu binh Mỹ quay trở lại từ mặt trận Iraq và Afghanistan .
Họ là những binh sĩ da màu và họ nổ súng với động cơ trả thù những hành xử sai lầm của công an so với người da màu. Đã bao nhiêu vụ như vậy xảy ra dưới hai nhiệm kỳ của Tổng thống da màu Obama, mặc kệ mong ước của ông triệt tiêu đi thực trạng đó .
Tổng thống Obama, trong hai nhiệm kỳ của mình, luôn gắn bộc lộ vị trí phía trên những rạn nứt sắc tộc đó để biểu lộ vai trò một Tổng thống liên bang. Nhưng có vẻ như như ông đã thất bại trước thực tiễn .
Những phát súng nhuốm màu phân biệt sắc tộc của công an đã biến hai công dân Alton Sterling và Philando Castille trở thành người da màu thứ 115 và 116 bị công an bắn chết trong năm năm nay. Tình hình càng có vẻ như tồi tệ hơn với những bài phát biểu hoạt động tranh cử của ứng viên Donald Trump bên đảng Cộng hòa .
Tình hình càng có vẻ như nghiêm trọng hơn khi nhiều nghệ sĩ da màu tập hợp quanh nữ ca sĩ Alicia Keys để làm một video clip hồi tháng 7 với tựa đề “ 23 cách mà bạn hoàn toàn có thể bị giết nếu bạn là người da màu ở Mỹ ”. Những người làm đoạn phim đó yên cầu sự đổi khác tức khắc trong những quyết sách của chính quyền sở tại Obama nhưng ở một mặt nào đó, nó như một nhắc nhở về sự thất bại trong hai nhiệm kỳ của ông .

Ông Obama tuyên thệ ngày 20-1-2009 với sự hiện diện của vợ và hai con gái – Ảnh: WhiteHouse

Obamacare và việc làm

Phải nhìn nhận rằng những thành tựu của ông Obama là không có gì phàn nàn ở đất nước mà kinh tế đặt lên hàng đầu.

Đắc cử ngay giữa cuộc khủng hoảng cục bộ kinh tế tài chính toàn thế giới, vào tháng 11-2008, ông Barack Obama đã biết cách đưa quốc gia ra khỏi vòng xoáy, biết cách can thiệp để cứu vớt những ngân hàng nhà nước và ngành công nghiệp xe hơi và giúp nước Mỹ tìm lại việc làm .
Với tỉ lệ thất nghiệp chưa đến 5 %, nước Mỹ được xem như một trường hợp đặc biệt quan trọng trong số những nước phương tây .
Trên phương diện ngoại giao, ông đã giữ được lời hứa. Các binh sĩ Mỹ đã rời Iraq và Afghanistan năm 2012 và những quan hệ đã được thiết lập trở lại với Cuba vào tháng 3-2106 .
Lần tiên phong nước Mỹ đã không còn đóng vai trò cản trở mà là vai trò người đứng vị trí số 1 trong những cuộc thương thuyết về thỏa thuận hợp tác chống biến hóa khí hậu của toàn thế giới .
Việc đồng ý hôn nhân gia đình đồng giới vào tháng 6-2015 cũng đã ghi dấu cho ông Obama như một Tổng thống hướng đến tương lai. Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là ông Obama đã đổi khác được số phận của những người thất thế nhất của xã hội Mỹ với chủ trương Obamacare nổi tiếng .
“ Luật bảo vệ bệnh nhân và Chăm sóc y tế giá phải chăng ” ( Patient Protection and Affordable Care Act, gọi ngắn gọn là Obamacare ), ký vào tháng 3-2010 và có hiệu lực thực thi hiện hành ngày 1-1-2014, nhằm mục đích bảo vệ cho 50 triệu người Mỹ vốn trước đó không đủ năng lực chi trả ngân sách chăm nom y tế. Ngay trong năm tiên phong vận dụng, luật này đã giúp 12 triệu người Mỹ có được bảo hiểm y tế, làm giảm tỉ lệ người dân độ tuổi 18-65 không có bảo hiểm từ 18 % xuống còn 12 % ( theo thống kê của Viện Gallup ) .

Tổng thống Barack Obama (phải) trong buổi tiếp Tổng thống đắc cử Donald Trump ngày 10-11 tại Phòng bầu dục của Nhà Trắng – Ảnh: WhiteHouse

Có thể thấy Tổng thống Obama đã làm được nhiều việc trong thời hạn tại vị nhưng điều mà hầu hết người da màu và người thiểu số mong đợi thì ông vẫn còn mắc nợ .
Manthia Diawara, giám đốc Viện Nghiên cứu Mỹ Phi ở ĐH Thành Phố New York ( NYU ), nhấn mạnh vấn đề đến hai thái cực tình cảm trong nhìn nhận về Tổng thống Obama : “ Một mặt, người da trắng cảm thấy như trở thành hội đồng thiểu số nạn nhân và kiểu cảm nhận sắc tộc này chưa từng sống sót đến mức độ này trước khi Obama đắc cử. Nó như một thứ phản ứng và nó thể hiện rõ hơn qua những phát biểu của Donald Trump và những đài truyền hình bảo thủ như Fox News. Trong khi đó, người da màu cũng cảm thấy tuyệt vọng : họ thấy rằng Obama đã không hề làm được những điều mà họ mong ước khi bỏ phiếu cho ông ấy ” .

Tổng thống Obama cũng là nạn nhân của phân biệt chủng tộc “Hạ viện Mỹ đã hành xử với niềm tin là Obama không hợp pháp bởi vì ông ấy là một trong những Tổng thống hiếm hoi ở Mỹ không xuất thân từ giới thượng đỉnh. Đó là kiểu thù địch sâu sắc hơn cả nạn phân biệt chủng tộc” – Dame Babou, nhà báo da màu ở Harlem (Mỹ) đã nhận định như thế.  Xem thêm: Sensor là gì ? Các loại sensor hiện nay và các thông tin chi tiết liên quan Thực tế là trong cuộc vấn đáp phỏng vấn độc quyền với đài truyền hình CNN vào đầu tháng 12 này, Tổng thống Obama đã có thừa nhận đầy giật mình : ” Tôi cũng bị nạn phân biệt chủng tộc ngay trong văn phòng của mình “. Ông không nói rõ đó là chuyện gì nhưng mọi người đều nhớ rằng khi ông đắc cử lần đầu năm 2008, nhiều nghị sĩ đảng Cộng hòa đã nói thẳng là họ không thích Obama nhưng đành phải ” sống chung với lũ ” . Trên CNN, ông Obama nhìn nhận : ” Quan niệm về chủng tộc ở Mỹ không chỉ là yếu tố di truyền mà còn là văn hóa truyền thống ” . Ông Obama cũng bị chỉ trích ngay từ người da màu. Một tri thức da màu nổi tiếng, ông Cornel West, là một trong những người chỉ trích Tổng thống Obama nóng bức nhất, nóng bức đến mức vào năm năm ngoái, ông West gọi Obama là “ vị Tổng thống da màu nhút nhát tiên phong ”. Trong mắt ông West, Obama là “ người rúm ró khi phải tố cáo sự thống trị của da trắng ” . Tổng thống Obama nói chuyện với cộng sự tại Phòng bầu dục ngày 4-2-2009 – Ảnh: WhiteHouse

Source: https://evbn.org
Category : Làm Gì