Tượng nữ thần Devi và Durga

>>Tượng thần mặt trời Surya

Nếu tượng nữ thần Devi bằng đá là tác phẩm điêu khắc đẹp nhất trong thẩm mỹ và nghệ thuật tạc tượng những nữ thần của nghệ sĩ tạo hình Chăm thế kỷ thứ 10, thì tượng Durga là tác phẩm tiêu biểu vượt trội của văn hóa truyền thống Óc Eo sớm hơn vào thế kỷ 7-8 .

Nữ thần Devi “đẹp như Chiêm nữ”

Tượng được bảo hiểm 2.000.000 USD khi đưa từ Việt Nam sang trưng bày tại các nước Pháp, Bỉ, Áo và Hàn Quốc trong các năm trước đây. Tượng được phát hiện tại làng Hương Quế (Quảng Nam) trong một đền thờ nhỏ vào tháng 1.1911 và đưa về Bảo tàng Louis Finot, mang ký hiệu D.21.32 của Trường Viễn Đông Bác Cổ. Đến nay tượng đang được lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử TP.HCM.

Chúng tôi đến xem tượng Devi và thấy những ghi chú về kích cỡ như sau : cao 38,5 cm, rộng 21,6 cm, dày 11,8 cm và nặng 20 kg. Đây là tượng bán thân với lông mày dài và cong tiếp nối từ mắt phải qua mắt trái chứ không bị ngắt đoạn ở khoảng chừng giữa, điều ấy làm vầng trán của nữ thần trở nên sinh động. Mi mắt nữ thần khá dài, sống mũi thẳng, miệng đang cười, tai đeo trang sức đẹp. Theo tài liệu của những nhà nghiên cứu thì đây là chân dung hiếm thấy của một nữ thần Ấn Độ được “ Champa hóa ” với “ mái tóc vén lên thành nếp gấp lớn cuộn bồng viền theo trán, phần đỉnh đầu với những lọn tóc thắt bím được bới cao và kết dính bằng những bím tóc đặt theo chiều ngang và chia đôi cân đối. Phía trước có đính một vầng trăng lưỡi liềm và hai bên tết tóc như hình bậc thang, phía sau tóc bím từng dãy dài ôm vào gáy. Cổ thon cao, ngực để trần căng sức sống nhưng vẫn giữ được vẻ thánh thiện ”. Cục Bảo tồn kho lưu trữ bảo tàng và Bảo tàng Lịch sử Nước Ta ( TP. Hà Nội ) đã ra mắt về tượng Devi trong tài liệu in thành sách Cổ vật Nước Ta xuất bản năm 2003 và cuốn Sưu tập hiện vật Chăm-pa tại Bảo tàng Lịch sử Nước Ta Thành Phố Hồ Chí Minh xuất bản năm 1994, cùng những ấn phẩm khác trong đợt ra mắt hiện vật Nước Ta tọa lạc ở quốc tế .
Với đường nét mỹ thuật riêng không liên quan gì đến nhau và khác với những tác phẩm điêu khắc thời kỳ Đồng Dương, tượng nữ thần Devi đã hấp dẫn nhiều nhà nghiên cứu bởi khuôn mặt sang trọng và quý phái đầy huyền bí, nhưng lại rất là thân mật và thường được nhắc đến với cụm từ “ đẹp như Chiêm nữ ”, hoặc “ thần Vệ nữ của phương Đông ” .

Nữ thần Durga “đánh thắng ngưu ma vương”

\ n

Tượng nữ thần Durga bằng đá sa thạch được tìm thấy khá sớm tại Liên Hữu, Trà Vinh vào năm 1902, nhưng sau đó phiêu dạt suốt 26 năm trước khi được đưa về lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử TP.HCM đến nay.

Đây là vị nữ thần có dấu ấn sâu đậm trong đời sống niềm tin của những Fan Hâm mộ Hindu và được tôn thờ như hình tượng của lực lượng siêu nhiên thánh thiện diệt trừ và thắng lợi cái ác. Khi phát hiện, tượng bị sứt mẻ chút ít ở trán, ngực và nơi tay, tuy nhiên vẫn giữ được những nét chạm có linh hồn và toát lên vẻ đẹp tiêu biểu vượt trội trong nghệ thuật và thẩm mỹ tạo hình, điêu khắc của văn hóa truyền thống Óc Eo thế kỷ 7-8. Ban đầu tượng được đưa vào giữ tại Bảo tàng của Hội Nghiên cứu Đông Dương ở Hồ Chí Minh, sau đó lại qua Bảo tàng Phnom Penh. Đến năm 1928, tượng mới được đưa vào Bảo tàng Blanchard de la Brosses ( nay là Bảo tàng Lịch sử TP.Hồ Chí Minh ) .
Tượng cao 75 cm, rộng 32,5 cm, dày 15,5 cm và nặng 75 kg được tạc trong tư thế đứng. Điều đặc biệt quan trọng, tượng tạc nữ thần Durga đang đứng trên đầu một con trâu có hai chiếc sừng cong, con trâu này là hình ảnh tượng trưng cho Quỷ trâu ( ngưu ma vương ) bị nữ thần Durga khuất phục, giúp loài người thoát khỏi những tai ương khuấy nhiễu. Tượng có bốn tay, hai tay phía sau cầm tù và ( tay phải ) và một đĩa tròn ( tay trái ), hai tay phía trước tựa lên hai trụ đỡ, đầu đội mũ trụ, khuôn mặt đầy đặn với đôi mắt mở và đôi môi hé cười. Ngực thần Durga để trần, đang mặc sà rông có nhiều nếp gấp nhấp nhô hình sóng nước với chiếc thắt lưng bó lấy thân hình thon thả .
Tượng được diễn đạt trong tạp chí Bulletin de l’Ecole Francaise d’Etrême Orient ngay sau khi được phát hiện năm 1902 và ghi vào Catalogue Général des collections của L.Malleret năm 1937. Cục Bảo tồn kho lưu trữ bảo tàng và Bảo tàng Lịch sử Nước Ta ( TP.HN ) ra mắt tượng qua cuốn Cổ vật Nước Ta xuất bản năm 2003 và được mang đi tọa lạc ở Mỹ, Nước Hàn những năm trước kia với mức bảo hiểm một triệu USD .

Giao Hưởng

Source: https://evbn.org
Category: Sao Nữ