ÁP DỤNG LÝ LUẬN VĂN HỌC VÀO KẾT BÀI (phần 2)

5, Vận dụng kiến thức lý luận về đặc trưng thể loại.

Mỗi thể loại văn học đều mang những đặc trưng riêng. Với cách này, tất cả chúng ta cần vận dụng linh động kỹ năng và kiến thức về đặc trưng thể loại văn học : thơ, tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch … để nhấn mạnh vấn đề giá trị của tác phẩm. Đối với truyện ngắn, tất cả chúng ta hoàn toàn có thể vận dụng những đặc trưng về diễn biến, trường hợp truyện, cụ thể, hình tượng nhân vật, … Đối với thơ, tất cả chúng ta hoàn toàn có thể vận dụng những đặc trưng về ngôn từ, giọng điệu, hình ảnh, tư tưởng, tình cảm …Ví dụ 1 : M. Gorki từng nói : “ Chi tiết nhỏ làm ra nhà văn lớn ” .

Kim Lân quả xứng danh là một nhà văn lớn của nền văn học Nước Ta, khi chỉ từ những cụ thể nhỏ bé mà thâm thúy, ông đã đặt cả một năng lực và tấm lòng nhân đạo của mình vào đó. Cùng với đó, thành công xuất sắc của truyện ngắn “ Vợ nhặt ” còn phải kể đến việc Kim Lân đã gây ấn tượng mạnh với fan hâm mộ bằng lối kể chuyện hấp dẫn, ngôn từ đơn giản và giản dị, tương thích với mọi lứa tuổi. Có lẽ vì vậy cho đến nay, “ Vợ nhặt ” vẫn để lại dư âm khó phai mờ trong lòng người đọc của nhiều thế hệ .Ví dụ 2 : Tố Hữu từng ý niệm : “ Một bài thơ hay là bài thơ đọc lên không còn thấy câu thơ mà chỉ còn thấy tình người và tôi muốn thơ phải thật là gan ruột ”, điều đó được chứng tỏ qua “ Việt Bắc ”. Ở đó, Tố Hữu không viết thơ mà ông đang dùng “ gan ruột ” của mình để “ kí thác ” một chặng đường lịch sử dân tộc vẻ vang của dân tộc bản địa. Khép lại chặng đường dài khó khăn ấy là kỉ niệm, là tình nghĩa, là sự kết tinh “ hạt mầm cho đời sau hái trái ”. Qua đây, tất cả chúng ta thêm tự hào về thế hệ cha anh, về niềm tin chiến đấu hào hùng, về những chiến công “ lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu ” của dân tộc bản địa Nước Ta .Ví dụ 3 : “ Thơ là chữ nghĩa cũng không phải là chữ nghĩa, là ý thức mà không phải ý thức, là vô thức mà không hẳn vô thức. Thơ đúng nghĩa là sự thể hiện tận cùng của nhà thơ ”. Và “ sự thể hiện ” ấy, qua Quang Dũng, hình thành nên “ Tây Tiến ”. Qua tác phẩm, nhà thơ “ xứ Đoài mây trắng ” đã cho ta cảm nhận được về niềm tin dũng mãnh và tư thế hiên ngang của những người lính Tây Tiến trong những năm tháng “ cả nước lên đường ”, trong những năm tháng gian nan đau thương nhưng cũng vĩ đại oai hùng. Đồng thời bài thơ gợi lên trong lòng bạn đọc niềm tự hào về thế hệ cha anh về những năm tháng chiến đấu tuy gian nan mà hào hùng của dân tộc bản địa, về ý thức chiến đấu kiên cường để là nên thắng lợi “ lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu ” .

6. Vận dụng kiến thức lý luận về giá trị của văn học

Giá trị văn học là loại sản phẩm kết tinh từ quy trình văn học, phân phối những nhu yếu khác nhau của đời sống con người, ảnh hưởng tác động thâm thúy tới con người và đời sống. Văn học có những giá trị cơ bản sau : giá trị nhận thức, giá trị giáo dục, giá trị thẩm mĩ. Với cách này, tất cả chúng ta cần chỉ ra giá trị mà tác phẩm văn học mang đến cho người đọc, giá trị đó góp phần cho đời sống như thế nào ?Ví dụ 1 : Bêlinxki ý niệm : “ Tác phẩm thẩm mỹ và nghệ thuật sẽ chết nếu nó miêu tả đời sống chỉ để miêu tả, nếu nó không phải là tiếng thét khổ đau hay lời ca tụng hân hoan, nếu nó không đặt ra những câu hỏi hoặc vấn đáp những câu hỏi đó ”. Mỗi tác phẩm như một nấc thang nâng đỡ bước chân người đọc đi đến phần người, đi đến những giá trị chân – thiện – mĩ của đời sống. Cuộc đối thoại giữa Trương Ba và Đế Thích như một làn gió mang tới cho tâm hồn con người thứ mát lành của triết lí sống đáng quý. Gấp lại trang sách mà ngọn gió ấy vẫn không ngừng thổi muôn đời .

Ví dụ 2: Tố Hữu từng nói: “Một bài thơ hay là bài thơ đọc lên không còn thấy câu thơ mà chỉ còn thấy tình người và tôi muốn thơ phải thật gan ruột”, điều đó được chứng minh qua “Nói với con”, khi Y Phương không viết thơ, mà đó chính là những lời thủ thỉ, tâm tình đầy yêu thương, đầy xúc động của một người cha với đứa con thơ của mình khi nói về vẻ đẹp của những con người trên quê hương mình. Chính bởi lẽ đó đã khiến hình ảnh của quê hương, của người đồng mình hiện lên thật chân thực, cụ thể với bao phẩm chất tốt đẹp. Đó là mạch suối ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn ý chí cho con. Đọc bài thơ, hiểu về vẻ đẹp của những con người quê hương, ta thêm yêu, thêm trân trọng hơn những con người làm giàu đẹp quê hương, đất nước.

7. Vận dụng kiến thức lý luận về tư chất của người nghệ sĩ.

Là người phát minh sáng tạo ra cái đẹp thẩm mỹ và nghệ thuật cho cuộc sống và con người, nghệ sĩ không hề thiếu một trái tim nhạy cảm, đa cảm, mãnh liệt, giàu lòng nhân ái và khao khát hướng tới những giá trị chân – thiện – mĩ. Trái tim ấy có những nhạy cảm hơn đời, có những cung bậc khác đời, dồi dào, giàu sang hơn những người thông thường, tâm hồn họ như “ một cây đàn muôn điệu ” với những sợi tơ lòng dễ rung ngân trước mọi “ vang động của đời ”. Dựa trên kỹ năng và kiến thức đó, tất cả chúng ta hoàn toàn có thể vận dụng để tạo ra một kết bài thật mê hoặc bằng cách chỉ ra những tâm tư nguyện vọng, tình cảm của tác giả kí thác trong tác phẩm của mình .Ví dụ : Tác phẩm văn học chỉ có giá trị khi đó là tiếng lòng của người nghệ sĩ, là nơi kí thác những nỗi niềm tâm sự, sự trăn trở, suy tư, những nỗi đau, thảm kịch của nhân sinh, từ đó nhân danh con người mà đấu tranh với những thế lực xấu xa, đen tối để bảo vệ quyền sống của con người. Thử hỏi nếu không có sự gắn bó tình cảm đặc biệt quan trọng so với những người nông dân nghèo, liệu Kim Lân hoàn toàn có thể viết nên thiên truyện “ Vợ nhặt ” lấp lánh lung linh tình người như vậy ? Nhà văn đã viết về họ bằng toàn bộ năng lực, tận tâm, niềm tin mãnh liệt vào phẩm chất tốt đẹp tiềm tàng trong người lao động nghèo cùng với đó là cả một thái độ phẫn nộ trước tội ác mà thực dân Pháp và phát – xít Nhật đã gây ra cho dân tộc bản địa ta .

8. Vận dụng kiến thức lý luận về mối quan hệ giữa văn học và đời sống.

Hiện thực đời sống khi nào cũng là nguồn cảm hứng bát ngát, bất tận của tâm hồn nghệ sĩ. Bất kì một sáng tác nghệ thuật và thẩm mỹ nào nếu không bén rễ vào cuộc sống, không hút nguồn sống dạt dào chảy trong lòng đời sống thì nó sẽ không hề sống sót trong quốc tế khắc nghiệt của văn chương thẩm mỹ và nghệ thuật. Là nhà văn chân chính, ngòi bút của anh phải chấm vào nghiên mực cuộc sống thì tác phẩm của anh mới neo chặt trong tâm hồn của người chiêm ngưỡng và thưởng thức. Với cách này, tất cả chúng ta cần chỉ ra vật liệu hiện thực góp phần như thế nào so với tác phẩm văn học ta đang nghiên cứu và phân tích .Ví dụ 1 : “ Văn học là cuộc sống. Cuộc đời là nơi xuất phát cũng là nơi đi tới của văn học ”. Mỗi nghệ sĩ lớn đều ý thức thâm thúy về mối quan hệ giữa hiện thực và đời sống. Hiện thực khi nào cũng là nguồn cảm hứng bất tận của tâm hồn nghệ sĩ. Và “ Bài thơ về tiểu đội xe không kính ” cũng không phải một ngoại lệ. Mượn từ hiện thực đời sống hình ảnh những chiếc xe không kính thô sơ, Phạm Tiến Duật thổi vào trang thơ của mình một luồng gió mới, khác trọn vẹn so với những bài thơ viết về đề tài người lính và cuộc chiến tranh trước đó. Qua bài thơ, tất cả chúng ta càng thêm yêu và tự hào về thế hệ cha anh, về những năm tháng chiến đấu hào hùng của dân tộc bản địa. Dù lớp bụi thời hạn có phủ đầy những trang sách và những thay đổi của đời sống làm biến chuyển đi toàn bộ nhưng với giá trị hiện thực, nhân đạo thâm thúy bài thơ vẫn có sức truyền cảm can đảm và mạnh mẽ so với .Ví dụ 2 : Mối quan hệ giữa nghệ thuật và thẩm mỹ và cuộc sống đã từng khiến rất nhiều nhà văn trăn trở. Nam Cao từng thốt lên rằng “ Chao ôi, thẩm mỹ và nghệ thuật không cần phải là ánh trăng lừa dối, không nên là ánh trăng lừa dối ; nghệ thuật và thẩm mỹ chỉ hoàn toàn có thể là tiếng kêu đau khổ kia, thoát ra từ những kiếp lầm than … ”, còn Nguyễn Huy Tưởng viết trong Vũ Như Tô rằng : “ Nghệ thuật mà không gắn liền với đời sống thì đó nó chỉ là những bông hoa ác mà thôi ”. Nguyễn Minh Châu cũng đồng quan điểm với những tư tưởng ấy, ông thâm thúy nhận ra rằng “ Ngọc lành có vết, việc đời đa đoan ”, làm chi đâu có cảnh toàn bích, toàn mỹ, chẳng qua ấy chỉ là bề nổi, ẩn sâu sau đó là những hiện thực phũ phàng. Mà từ đó người nghệ sĩ phải dùng một đôi mắt đa diện, đồng cảm để nhìn nhận những vẻ đẹp đạo đức và nhân văn, chớ nên chạy theo những vẻ đẹp dẫu hào nhoáng mà trống rỗng, vô hồn. Qua “ Chiếc thuyền ngoài xa ”, tư tưởng thâm thúy đó đã được Nguyễn Minh Châu biểu lộ thật thấm thía, để lại cho mỗi người đọc tất cả chúng ta biết bao nhiêu suy tư. Truyện ngắn đã biểu lộ “ nỗi quan hoài thường trực ” của nhà văn về hiện thực đời sống đói nghèo, tăm tối. Cần có những giải pháp thiết thực để xoá đói giảm nghèo, đưa con người thoát khỏi đời sống nghèo khó .Hình ảnh : Nhất LinhBài viết do team nội dung của Thích Văn học triển khai, sung sướng không reup dưới mọi hình thức .

Xem thêm:

ÁP DỤNG LÝ LUẬN VĂN HỌC VÀO KẾT BÀI ( phần 1 )Tham khảo những tài liệu về Lí luận văn học tại phân mục : https://evbn.org/tai-lieu/ly-luan-van-hoc/Đón xem những bài viết mới nhất trên fanpage FB Thích Văn Học

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập