Nghị luận văn học: Phân tích bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu 2023

Nghị luận văn học: Phân tích bài thơ Vội vàng của Xuân Diệu

Hướng dẫn

Xuân Diệu là “ông hoàng thơ tình” khát yêu, thèm yêu, muốn được yêu đến say mê và cuồng nhiệt. Người đọc vẫn bắt gặp những vẫn thơ với nhịp điệu tha thiết, vội vàng, gấp gáp như một nỗi sợ thời gian trôi, sợ tình yêu đi mất và sợ tuổi trẻ trôi qua. Bài thơ “Vội vàng” là tiếng nói con tim của một kẻ đang say mê trong tình yêu với những cung bậc cảm xúc khác nhau.

Ngay từ đầu bài thơ cái “ tôi ” Xuân Diệu được thể hiện rất rõ ràng và đầy mãnh liệt :
Tôi muốn tắt nắng đi
Cho màu đừng nhạt nữa
Tôi muốn buộc gió lại
Cho hương đừng bay đi
Những khát khao “ phi lí ” ấy lại tạo nên một cái tôi cực kỳ ấn tượng và hấp dẫn. Tác giả không dùng đại từ “ ta ” mà lại dùng “ tôi ” như để chứng minh và khẳng định mình, chứng minh và khẳng định khát khao cháy bỏng “ đoạt ” lấy vạn vật thiên nhiên đất trời. Xuân Diệu muốn cưỡng lại quy luật của tự nhiên, những hoạt động của đất trời. Bởi ông hiểu rằng, sắc thắm nào rồi cũng nhạt, hương nồng nào rồi cũng phai. Xuân Diệu không muốn những vẻ đẹp tự nhiên của đất trời mất đi. Ông muốn lưu giữ nó bên mình để được chiêm ngưỡng và thưởng thức một cách toàn vẹn, mãi mãi. Thực sự đọc những vần thơ đầy nhiệt huyết của tuổi trẻ và tình yêu như thế này, người đọc có vẻ như cũng đang say và đang khát khao cùng tác giả .

Xem thêm :  Nguyên nhân, biểu lộ, hậu quả, giải pháp của bạo lực học học đường lúc bấy giờ

Mạch cảm hứng được chuyển tiếp sang một bức tranh tình yêu tràn trề sắc tố :
Của ong bướm này đây tuần tháng mật
Này đây hoa của đồng nội xanh tươi
Này đây lá của cành tơ phơ phất
Của yến anh này đây khúc tình si
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi
Mỗi sáng sớm thần vui hằng gõ cửa
Với ngôn từ trau chuốt, mượt mà, Xuân Diệu có vẻ như đang thổi hồn vào từng câu, từng chữ của đoạn thơ khiến nó trở nên sinh động và mê hoặc. Bức tranh vạn vật thiên nhiên vui tươi, đầy sắc tố đang tràn ra qua từng câu thơ. Điệp từ “ này đây ” thể hiện niềm vui tơi phơi phới, hân hoan của tác giả khi được đắm say trong khung cảnh tuyệt vời như thế này. Lòng tràn trề rạo rực và tin yêu. Có lẽ mùa xuân trong thơ Xuân Diệu có sự phá cách khá độc lạ khi tác giả nhìn mùa xuân là “ tuần tháng mật ” ngào ngào và say đắm. Mùa xuân đẹp là thế, vạn vật thiên nhiên rạo rực như vậy nhưng tự nhiên Xuân Diệu quy đổi cảm hứng và giọng thơ như nhanh và vội hơn :
Xuân đang đến nghĩa là xuân sẽ qua
Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già

Đến đây người đọc nhận ra một ý niệm thời hạn rất thi vị của Xuân Diệu, và đồng nghĩa tương quan với việc chính bản thân ông đang lo ngại khi thời hạn trôi đi. Ông mở màn sợ, cuống cuồng vì mùa xuân, tuổi trẻ và tình yêu rồi cũng qua đi. Ý niệm về thời hạn so với Xuân Diệu là một chiều, một đi không trở lại. CHính sự khắc nghiệt này mới khiến nhà thơ thấy mình thật nhỏ bé :

Xem thêm :  Nghị luận văn học : Hình ảnh người phụ nữ Nước Ta trong xã hội phong kiến qua bài thơ Bánh trôi nước, Tự tình ( II ) của Hồ Xuân Hương và Thương vợ của …

Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất

Câu thơ này có vẻ như càng khắc nghiệt hơn vì tác giả tự “ vận ” mình vào mùa xuân. Bởi rằng với ông đời người đẹp nhất là tuổi trẻ, khi mùa xuân tuổi trẻ qua đi thì coi như hết .
Lòng tôi rộng mà lượng trời cứ chất
Không cho dài tuổi trẻ của nhân gian
Con người vẫn luôn khát khao sống, khát khao yêu nồng cháy nhưng thời hạn có hạn. Vạn vật chuyển biến, tuổi trẻ cứ vơi cạn đi theo năm tháng. Tác giả nuối tiếc, tiếc vì không được sống thêm không được nhiệt huyết hơn nữa. Có lẽ Xuân Diệu là một nhà thơ có cái nhìn chân thực và đầy mới mẻ và lạ mắt về tuổi trẻ của con người .
Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn
Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại
Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi
Đến đây có vẻ như người đọc càng nhận ra triết lý về thời hạn thâm thúy. Mùa xuân rồi sẽ trở lại, đất trời lại rạo rực và xinh xắn như thế nhưng tuổi trẻ của con người lại vĩnh viên trôi qua không trở lại. Đây là điều hung tàn nhất mà Xuân Diệu không muốn đương đầu .
Sang khổ thơ tiếp theo, giọng thơ trở nên gấp gáp, vội vàng, hay chính tác giả đang quá gấp, quá vội, quá sợ thời hạn trôi đi :
Ta muốn ôm
Cả sự sống mới khởi đầu mơn mởn
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu
Ta muốn thâu trong một cái hôn chiều
Nỗi mong ước, khát khao của tác giả được đẩy đến đỉnh điểm khi trời đất chuyển giao từng ngày và tuổi trẻ cạn vơi dần. Điệp từ “ ta muốn ” đã “ bật ” lên nỗi khát khao cháy bóng, muốn sống, muốn yêu, muốn đi ngược với tự nhiên và tạo hóa để đoạt lấy tuổi trẻ. Và nỗi khát khao ấy đã dồn nén ở câu thơ cuối :

Xem thêm :  Nghị luận xã hội : Rất nhiều người đang sống nhưng chỉ 1 số ít ít đang sống đích thực

Hỡi xuân hồng ta muốn cắn vào ngươi
Khát khao đã không còn là khát khao nữa mà là muốn chiếm đoạt, muốn giữ lấy cho riêng mình mùa xuân của tuổi trẻ .
Thật vậy bài thơ “ Vội vàng ” của Xuân Diệu với cách dùng từ ngữ trau chuốt, hình ảnh mượt mà cùng giọng thơ gấp gáp, vội vàng đã hình thái ý niệm thời hạn thâm thúy so với người đọc. Tuổi trẻ và tình yêu là những thứ mà tất cả chúng ta cần phải gìn giữ, chứ không phải để nó trôi qua không có ý nghĩa .

Minh Nguyệt

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập