Lý thuyết Công nghệ 9: Bài 2. Một số vấn đề chung về cây ăn quả

– Giá trị dinh dưỡng.

– Có khả năng chữa được một số bệnh.

– Là nguồn nguyên liệu cung cấp cho các nhà máy chế biến.

– Bảo vệ môi trường sinh thái, chống xói mòn, bảo vệ đất…

1. Đặc điểm thực vật

a. Rễ:

– Rễ cọc: Mọc thẳng xuống đất, sâu 1- 10 mét giúp cây đứng vững, hút nước, chất dinh dưỡng.

– Rễ chùm: Mọc ngang. Sâu 0,1- 10 mét, giúp cây hút nước, chất dinh dưỡng.

b. Thân:

– Thân gỗ: Làm giá đỡ cho cây.

– Cành cấp I, II, III, IV, V, VI. Cành cấp V mang quả.

c. Hoa:

– Hoa đực: Nhị phát triển, nhuỵ không phát triển.

– Hoa cái: Nhuỵ phát triển, nhị không phát triển.

– Hoa lưỡng tính: Nhị, nhuỵ cùng phát triển.

d. Quả và hạt:

– Quả hạch: Đào, mận, mơ…; quả mọng: cam, quýt…; quả có vỏ cứng; Dừa….

– Hạt: Số lượng, hình dạng, màu sắc phụ thuộc vào loại quả.

2. Yêu cầu ngoại cảnh:

a. Nhiệt độ:

– Tuỳ thuộc vào từng thời kì sinh trưởng của mỗi loại cây.

– VD: Chuối: 25-300C; cam, quýt: 25-270C.

b. Độ ẩm, lượng mưa:

– Độ ẩm không khí: 80- 90%.

– Lượng mưa: 1000- 2000 mm.

c. Ánh sáng:

– Hầu hết cây ăn quả là cây ưa ánh sáng.

– Một số cây chịu bóng râm (dứa).

d. Chất dinh dưỡng:

– Phân hữu cơ, phân vô cơ.

– Phân chuồng bón lót.

– Ưu tiên bón N, P vào thời kì đầu, K vào thời kì cuối của giai đoạn ra hoa, tạo quả.

e. Đất: Tầng đất dày, kết cấu tốt, nhiều dinh dưỡng, ít chua, dễ thoát nước.

4. Chăm sóc:

a. Làm cỏ, vun xới:

Để diệt cỏ dại, làm mất nơi ẩn náu của sâu bệnh, làm cho đất tơI xốp.

b. Bón phân thúc:

Thời kì bón:

– Khi cây chưa hoặc đã ra hoa, quả.

– Sau khi thu hoạch.

Loại phân bón: phân chuồng, phân hoá học, bùn ao, phù sa…

c. Cách bón: 

Tưới nước:

– Tưới nước tuỳ theo yêu cầu của cây (Thời kì ra hoa, quả).

– Thời kì sắp thu hoạch không cần tưới.

d. Tạo hình, sửa cành:

Tạo hình;

Sửa cành:

– Các thời kì để tạo hình, sửa cành:

e. Phòng trừ sâu bệnh:

– Các loại sâu đục thân hoa, quả; rầy, rệp, bọ xít; sâu cắn lá.

– Bệnh: Mốc sương, vàng lá, thối ngọn…

– Phòng trừ sâu bệnh kịp thời bằng các biện pháp trong chương trình phòng trừ dịch hại tổng hợp IPM.

g. Sử dụng chất điều hoà sinh trưởng:

– Kích thích ra mầm hoa, tăng tỉ lệ đậu quả, làm thay đổi kích cỡ, màu sắc quả…

– Sử dụng với nồng độ nhỏ, thời gian nhất định tuỳ thuộc vào loại cây.

→ Coi trọng phương pháp phòng trừ bằng kĩ thuật canh tác, sinh vật, hạn chế dùng thuốc hoá học để giảm ô nhiễm môi trường, gây độc hại cho người và các sinh vật khác

1. Thu hoạch:

Nhẹ nhàng, cẩn thận, đúng độ chín.

2. Thu hoạch lúc trời mát.

Bảo quản:

Quả phải được xử lí bằng hoá chất, gói giấy mỏng đưa vào kho lạnh.

3. Chế biến:

Tuỳ mỗi loại cây, quả được chế biến thành: xirô quả, sấy khô, làm mứt quả….

Kết luận:

– Đặc điểm sản phẩm cây ăn quả là các loại quả chứa nhiều nước, vỏ mỏng nên dễ dập nát, cần lưu ý trong thu hoạch, bảo quản.

– Thu hoạch cần đảm bảo đúng thời gian cách li.Sử dụng các chất bảo quản đúng hàm lượng quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm,tránh gây ô nhiễm MT xung quanh

Tham khảo thêm Lý thuyết Công nghệ 9: Bài 3. Các phương pháp nhân giống cây ăn quả