Luận văn Nguyễn Du và Truyện Kiều trong cảm hứng thơ của người đời sau (từ năm 1930 đến nay) – Luận văn, đồ án, đề tài tốt nghiệp

Quyển truyện thơ với ba ngàn hai trăm năm mươi bốn câu thơ ấy không những có được sự yêu quý của nhân dân Nước Ta mà còn làm mê hồn bạn đọc trên thê giới. Truyện Kiều đã được dịch ra nhiều thứ tiếng : Nga, Anh. Pháp. Đức, Nhật. v.v. tạo nên sự hấp dẫn mãnh liệt với bè bạn quốc tế. Bạn đọc đời sau cũng dành những tình cảm ưu tiên so với Thúy Kiêu – nhân vật chính của câu truyện. Bên cạnh một số ít quan điểm của những nhà Nho học lên án, chê trách Thúy Kiều, hầu hết người đọc đều dành cho Kiều tình thương yêu chân thành, và nỗi xót xa trước số phận đoạn trường của người con gái mười phân vẹn mười ấy. Thương yêu Thúy Kiều, những nhà thơ đều mong bù đắp niềm hạnh phúc cho Kiều và mong mỏi nàng sẽ niềm hạnh phúc, sẽ được trân trọng. Cuộc đời đắng cay của Kiều đã làm rung động tâm hồn người đọc. Chuyện nàng Kiều trở nên quen thuộc với mọi người, từ những cụ ông, cụ bà, cho đến người trẻ tuổi, thiếu nữ. Và cácem học viên cũng được học Truyện Kiều để hiểu được tấm lòng nhân ái của Nguyễn Du. Bên cạnh đó, Đạm Tiên, Thúy Vân cũng được bạn đọc đời sau nhớ đến, Đạm Tiên với cuộc sống long đong không kém Thúy Kiều, Thúy Vân tưỏng chừng niềm hạnh phúc với nỗi đau chôn chặt trong lòng. Và thế hệ sau cũng không quên Hoạn Thư lắm mưu mô thủ đoạn. Ngay cả con sông Tiền Đường cũng được nhắc đến trong thơ người đời sau – con sông gắn liền với nàng Kiều bạc phận đã trở thành nổi tiếng, trở thành nguồn cảm hứng cho bao nhà thơ. Con sông gợi lên hình ảnh Thúy Kiều đoạn trường lưu lạc và nhà thư mong sao nó sẽ xóa sạch mọi tủi nhục đời Kiều .

pdf140 trang | Chia sẻ : builinh123

| Lượt xem: 3053

| Lượt tải : 5download

Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Luận văn Nguyễn Du và Truyện Kiều trong cảm hứng thơ của người đời sau (từ năm 1930 đến nay), để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

hạn về nỗi nhuốc nhơ của mình như vậy. Thực sự Kiều không hề nuôi giấc mộng trở thành anh hùng, hay vĩ nhân, Kiều lại càng không muôn trở nên mội kẻ điếm đàng, tráo trở, hèn kém. Nàng chỉ có một nỗi khái khao duy nhất là được sống một cuộc sống niềm hạnh phúc, yên vui như bao người phụ nữ thông thường khác. Nhưng điều ao ước giản dị và đơn giản đó không phải là một chuyện thuận tiện trong cái xã hội của nàng bấy giờ, mội xã hội ” vũ phu, đàng điếm, vô luân “. Và vì vậy, khi bước vào sóng gió cuộc sống. Thúy Kiều đã làm mọi cách để cố giữ gìn đạo đức của mình. Nàng đã khổ đau khi tai ương giáng xuống g ia đình và đã tìm mọi cách sắp xếp cho ổn thỏa. Nếu không phải là người tự t rọng, trung thực và cớ nghĩa vụ và trách nhiệm. Kiều đã cỏ thể quên đi những lời hứa hẹn với chàng Kim, coi mối tình ấy như một cơn gió thoảng hay hoàn toàn có thể v iện cớ mái ấm gia đình lâm nạn để khước từ nghĩa vụ và trách nhiệm với tình nhân. Nhưng Kiều vốn là người toàn vẹn trước sau và chung thủy rấ t mực, nên nàng đã phải nhờ đến Thúy Vân : 10TC ậy em em có chịu lời 10TN gồi lên cho chị lạy rồi sẽ thưa. 96T ( Truyện Kiều ) 96TN hư vậy thì làm thế nào hoàn toàn có thể chê trách Kiều ” chiếc quti thoa đành phụ nghĩa với Kim Lang ” ( Nguyễn Công Trứ ) được ? ! 96T Đến khi bị xô đẩy vào bước giang hồ, chịu đựng cái vòng trói bi đát ngày càng thít chặt của một xã hội vô nhân, dẫu có lúc nàng đã vô vọng kêu lên : 10T hân hùm bao quản lấm đầu 10TC hút lòng trinh bạch từ sau xin chừa. 96T ( Truyện Kiền ) 96TN hưng Kiều không buông lời mà đã bằng mọi cách thoát khỏi cảnh ngộ xâu xa dù phải trả bất kể giá nào. Giữa hai đề xuất cay dắng như nhau của một “ công lý ” sa đọa : 10TM ột là cứ phép gia hình 10TH ai là cứ việc lầu xanh phó về. 96T ( Truyện Kiều ) 96T húy Kiều đã không ngần ngại chọn lấy sự gia hình thảm khốc để khỏi phải trở về sống cảnh tủi nhục ở lầu xanh. 96TN hư thế, Kiều đã có một nhận thức rất rõ về nhân phẩm của mình và quyết bảo vệ nó, sao hoàn toàn có thể chê nàng không giữ được chữ ” nhân “. 96T Đối với Thúy Kiều, Thúc Sinh tối thiểu cũng là cây sào cho nàng bám víu ra khỏi đống bùn nhơ, như nàng đã lầm lẫn bám vào cây sào Sở Khanh trước đó, hay như mong muốn hơn bám lấy cây sào Từ Hải sau này. Những mối liên hệ tình cảm như vậy của Thúy Kiều không phải là kiểu lang chạ hay là ham muốn lăng loàn của một ke sa đọa như những lời chê trách ; mà nàng là một con người muốn được giảithoát, muốn được rời bỏ vũng bùn nhơ để ngoi lên mảnh đất thật sạch thông thường. 96TL àm một con người thông thường, 96T10 lương 96T10 thiện, đó là khát vọng duy nhất của Thúy Kiều. 96TK hi đoàn viên cùng mái ấm gia đình. Thúy Kiều nào có mong được nối lại mối duyên xưa với Kim Trọng. Sau bao năm đoạn trường lưu lạc, cuộc sống bướm chán ong chường, lại thêm mối duyên ấy đã nhờ Thúy Vân chắp nối hộ rồi thì nàng tự thấy không còn có nguyên do gì để mong nối lại tình xưa. Trong khi Vương ông, Vương bà một hai bảo nàng phải lấy chàng Kim, Thúy Vân cũng nỗ lực khuyên cả Kim Trọng – Thúy Kiều nên như vậy, thì Kiều đã viện mọi lẽ để nhiều lần chối từ và nhất quyết ” đem tình cầm sắt đổi ra cầm cờ ” … 96T rước sau Kiều đã quyết tử toàn vẹn cho mái ấm gia đình, cho những người thân yêu và giữ lấy cho mình bao tủi nhục, thiệt thòi. Đọc Truyện Kiều mà không đọc bằng tấm lòng nhân ái, khoan dung, không có trái tim ” trắc ẩn ” thì làm thế nào hoàn toàn có thể hiểu được nỗi khổ của Kiều. Bao nhiêu người lên án, chê trách Kiều, khi gấp sách lại, liệu có hiểu được một nỗi khổ khác, dằng dặc, bát ngát hơn nữa mà Kiều sẽ phải gánh chịu không ?. Trong cảnh ngộ làm vợ hờ của người mình yêu tha thiết, những ngày tiếp theo đời Kiều sẽ như thế nào ? … 96TB ên cạnh 1 số ít lời chê trách Thúy Kiều, vẫn còn có bộ phận không nhỏ hầu hết là những nhà thơ dứng trên quan điểm mácxí ,. trưởng thành từ sau Cách mạng tháng Tám – 1945, dành cho Kiều những tình cảm thương mến và trân trọng. Họ không nhìn nhận, nhận xét một cách phiến diện, chủ quan mà đã đứng trên một ý niệm trọn vẹn mới về con người để viết nên những bài thơ vịnh Kiều gây xúc động lòng người và thâm đẫm tình nhân ái. 96TN hà thơ Tế Hanh đã có những quan điểm độc lạ về Thúy Kiều. Nhà thơ gọi nàng là ” anh hùng ” Thúy Kiều còn anh hùng hơn cả Từ Hải : 10TN hững tay phản hồi thông thường 10TM ới cho người anh hùng Truyện Kiều là Từ Hải 10TH àm én mày ngài đâu có phải 10TC uối cùng chỉ chết đứng mà thôi. 10TN gười anh hùng trong Truyện Kiều là Kiều 10T Một cô gái chịu bao nhiêu đau khổ 10TB ị vùi dập trong đống bùn chính sách 10TS uốt cả đời giữ trọn mối tình yêu. 96TN hà thơ đã dành cho Thúy Kiều một sự trân trọng thâm thúy và một tấm lòng nhân ái vô biên. Nhà thơ hùng hồn công bố rằng Thúy Kiều xứng danh được kính trọng như một anh hùng vì : 10TK iều cao hơn những người đàn ông mà mình đã gặp 10TH ơn Kim Trọng đau khổ yêu thương 10TH ơn Thúc Sinh bởi bao phen vùi dập 10TH ơn Từ Hải về nỗi niềm cố quốc tha hương. 96TV à nhà thơ xúc động đến nghẹn ngào : 10TL ời nói Kiều còn xúc dộng lòng ta 10TD ẫu ta sống trong một thời đợi khác 10TK hi nụ cười hoàn toàn có thể sinh ra từ nước mắt 10TN hư nỗi đau hoàn toàn có thể hóa lời ca. 94T ( Bình luận 94T6 về 96T10 Kiều ) 96TC uộc đời khổ đau với mười lăm năm đoạn trường sóng gió của Thúy Kiều đã làm nhà thơ Trần Mạnh Hảo xúc dộng cất lời ru : 10TN ín đi Kiều của anh ơi 10T ình yêu như thế giọt cười trong mơ 10TC hàng Kim hay chính nhà thơ 10TN hư vầng trăng bọt bèo xô cuối trời. 10TX àm xăm băng nẻo con người 10T Đêm mình em lội qua thời Nguyễn Du 10TG iờ về nằm giữa lời ru 10TN hà thơ đứng đợi em từ nghìn năm. 10TC âu thơ chưa trải chiếu nằm 10TV ầng trăng thi sĩ chưa găm đầu giường 10T ay nào cầm được khói sương 10TM ới mong giữ nổi yêu thương cho mình. 96T ( Ru em Thúy Kiều ) 96TN gười còn gái yếu ớt đáng thương ấy đã bị đẩy xuống tận bùn nhơ với bao biến cố trong cuộc sống. Nàng như một cánh hồng rụng rơi, tơi tả trước cơn gió lốc. Nhưng trong mắt nhà thơ Kiều vẫn nguyên vẹn là mội thiếu nữ trong sáng : 10TC ắn răngg nhìn Mã Giám Sinh 10TC on ong châm cánh hoa xinh rụng rời 10T À ơi đêm ấy qua rồi 10T hịt da em lại ngời ngời thị da. 96T ( Ru em Thúy Kiều ) Cuộc đời Thúy Kiều phải chịu xiết bao cay đắng. Từ mội thiếu nữ khuê các, bỗng chốc hóa thành kỹ nữ lầu xanh. Đối với bọn người vô nhân như Tú bà, Má Giám Sinh, Sở Khanh, Bạc Bà, Bạc Hạnh …. Kiều chỉ là mội món hàng mua đi bán lại, đem đến cho bọn chúng quyền lợi và thời cơ kiếm thật nhiêu liền. Từ những trận đòn roi kinh hoàng của Tú Bà cho đến trận gia hình thảm khốc ở cửa quan, từ những trò cười cợt lả lơi với khách làng chơi cho tiến những thủ đoạn nham hiểm, phức tạp, ghê gớm của Hoạn Thư … Kiều phải cắn răng ngậm đắng nuốt cay chịu đựng toàn bộ. Nàng đã bao phen sóng dập gió vùi, đã phải quên đi nhân cách, phẩm giá cùa mội con người và thậm chí còn không còn dám nghĩ đến việc thoát ra khỏi cái âm ti trần gian của cuộc sống nàng nữa vì Kiều cô độc quá, một mình quá. Chỉ mội mình nàng thì làm thế nào chống lại được cả một xã hội đang giương vuốt, nhe nanh, chực ăn tươi nuốt sống nàng … Nhưng bao nỗi khổ đau, đắng cay, tủi nhục Kiều đa trải qua được bạn đọc thời nay vỗ về, âu yếm cảm thông và san sẻ : 10T răng thành 19T0 Vệt 19T0 máu bờ 10T 10T môi 71T vết 71T0 thương còn chảy giữa trời câu 71T0 thơ 10TA nh xin nhờ lượng Nguyễn Du 10TH óa thân 91T0 thành đấ 91T0 ng trượng phu tìm Kiều. 10TD ầu rằng Từ Hải đến yêu 10TC ũng không với nổi tiếng kêu Tiền Đường 10TL iều mình lao xuống yêu thương 10T Ai hay dưới đáy đoạn trường vầng trăng. 96T ( Ru em Thúy Kiều – Trần Mạnh Hảo ) 10TK iều ơi 10T hôi em đừng khóc 10T iếng vạc đã mài hết một thỏi đêm 10TC uộc đời dồn tất cả chúng ta vào trang giấy trắng 10TN hư dồn tới chân tường định mệnh 10T ừng đêm ta đập bức tưởng 10TV ầng trăng vỡ lúc ta căm giận 10TL ại nguyên lành khi cất tiếng yêu thương, 10T ( 96T10 Đem v iết Kiều – Trần Mạnh Hảo ) Nhà thơ Tạ Văn Sỹ không kìm nổi tiếng kêu thương cảm cho số phận Kiều : 10TA nh 47T10 thương 47T10 em đứt ruột 47T10 húy 47T10 Kiều ơi ! 96T ( Đêm t răng nhớ Kiều – Tạ Văn Sỹ ) Và nhà thơ nhớ lại những vầng trăng đã đeo đuổi cuộc sống Kiều như một định mệnh. Từ đêm trăng tình duyên tiên phong sáng trong, xinh xắn vô ngần : 10TB uổi trăng đầu số phận với tình duyên 10TA nh không thể nào quên 10T Đêm em đến cùng chàng Kim hò hẹn 10TS ong tuy nhiên đôi lời ước nguyện 10TC ó vầng trăng vằng vặc giữa trời. ( Đêm trăng nhớ Kiều – Tạ Văn Sỹ ) Nhưng sau đó, bao khổ đau sầu muộn lại ập đến với cuộc sống Kiều để : 10TV ầng trăng ai xẻ làm đôi 10T huở xa người ríêng em lẻ bóng 10T Ôi vầng trăng sầu mộng 10T Đeo đẳng đời em suốt đoạn trường, ( Đêm trăng nhớ Kiều – Tạ Văn Sỹ ) Cho đến khi : 10TG iữa tuổi ba mươi 10TE m lại sầu thiếu phụ 10TL ại đêm dài mất ngủ 10TV ới những vầng trăng còn lợi của đời em. ( Đêm trăng nhớ Kiều – Tạ Vãn Sỹ ) Nhưng vẫn còn có lòng nhân ái và những bàn tay thân thiện quanh Kiều : 10TC hính cuộc sống là vãi Giác Duyên Và dòng thơ là ông chài lưới 10TV ới em, mội linh hồn chết đuối 10T rả em về với cuội đời. 96T ( Đêm trăng nhớ Kiều – Tạ Văn Sỹ ) Những tình cảm yêu thướng thiết tha so với Thúy Kiều – người con gái ” hồng nhan bạc mệnh ” ấy được nhà thơ ví như tình yêu trong trắng thanh cao của Kim Kiều trong đêm trăng hẹn ước : 10TA nh như chàng Kim đáy bể mò kim 10T ìm gặp lại em xưa trong màu trăng thuở cũ 10T Đêm thao thức cùng vầng trăng mất ngủ 10TA nh thương em đứt một Thúy Kiều ơi. 96T ( Đêm trăng nhớ Kiều – Tạ96T10 96T10 Văn Sỹ ) Đề tài vầng trăng và cuộc sống Thúy Kiều cũng đã làm xao động tâm hồn nhà thơ Trần Ngọc Hưởng. Từ vầng trăng Kiều ấp ủ trong tim : 10T húy Kiều ơi ! Bấy nhiêu năm 10TC òn đeo đẳng một vầng trăng bồng bềnh. 96T ( Vầng sáng t ình yêu – Trần Ngọc Hưởng ) 96TN hà thơ nghĩ đến những vầng t răng trong giấc chiêm bao hãi hùng của cuộc sống Kiều : 10TM ột mình em giữa đêm sâu 10TC òn day trở mãi với màu trăng khuya 10TV ầng rằm ú ở cơn mê 10T iếng kêu thảng thốt dội về xưa sau. 96T ( Vầng sáng tình yêu – Trần Ngọc Hưởng ) 96TK iều đã vượt qua tổng thể những hoạn nạn có lẽ rằng nhờ vào ánh sáng củi vầng trăng 96T10 ” phút mới yêuP9P. 96T10 Nhà thơ tự đặt cho mình câu hỏi : 96T10 ” có phải thế chăng ? ” 96T10 Cả cuộc sống Kiều đầy ắp nỗi đau thương nhưng may sao, 96T10 ” vầng sáng tình yêu ” 96T10 buổi dầu tiên thề hẹn ấy đã giữ cho Kiều những phẩm chất thanh cao đáng t rân trọng : 10TB ao lần đày đọa xác thân 10T im nồng cạn máu lòng hằng chắt chiu 10TB ợt bèo thân phận Thúy Kiều 10TM ay nhờ vầng sáng tình yêu buổi đầu. 96T ( Vầng sáng Tình yêu – Trần Ngọc Hưởng ) 96TC ũng với n iềm cảm thông và t rân trọng ấy, nhà thơ khẳng định chắc chắn : 10TM ột đời trải mấy long đong 10TV ẫn vầng trăng mọc vẫn lời thề xưa. 96T ( Vầng sáng tình yêu – Trần Ngọc Hưởng ) 96T Đối với nhà thơ, Kiều vẫn sáng trong vô ngần, vẫn là Kiều của mối t ình đầu vẹn nguyên vẻ đẹp, 96T10 bởi 96T10 vì : 10T iền Đường rửa hết oan thơ 10TM ười lăm năm ấy giờ đây là đây 10T ờ hoa đó, tóc mây này 10TV ẫn nguyện hương sắc những ngày yêu nhau. 96T ( Mố i t ình đầu – Hồ Dzếnh ) 96TR iêng nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến lại có mội cách nhìn thật mới mẻ và lạ mắt nhưng cũng thật tinh xảo với tư cách trước hết là mội người phụ nữ. Người phụ nữ luôn sống với những khao khát yêu thương như chị đã tự ví mình : 10TE m như vạt cháy rừng quanh năm đòi cứu hỏa 10TN hư ngọn lũ sông Hồng chỉ chực vỡ đê 10TN hư Eva khát một lần trái cấm 10T rái cấm rơi, phúc họa cũng theo về. 96T ( Gọi Thúy Kiều ) 96TV ới trái tim cháy bỏng tình yêu, chị không muốn ” như Xuý Vân mội đời trót dại “, không muốn như Hồ Xuân Hương ” mưu trí tinh tế “, và thật là điều giật mình nhưng cũng không phải là không có lý lẽ riêng, khi chị phản đối hành vi quyết tử tình yêu để làmt [ ròn chữ hiếu như Thúy Kiều : 10TE m không muốn như Thúy Kiều 10TB iết tình yêu 71T0 là 71T0 vật báu 10TM à nỡ nào lấy hiếu 72T10 làm trinh 10T Đêm sum vầy hơn mười năm lưu lạc 91TP hải thấy cảnh tình nhân ôm ấp kẻ khác mình. 96T ( Gọi Thúy Kiều ) 96TC ách lý giải rất thâm thúy, tinh xảo và cũng rất phụ nữ, tình yêu là sự sống của con người. Nhà thơ yêu thương Kiều, cảm thông với Kiều, nhưng không muốn cuộc sống của những thiếu nữ ” hồng naon ” lại phải ” bạc phận ” như Kiều : 10TE m không muốn sao cứ là toàn bộ Có lẽ đâu sắp xếp tại mệnh trời 10TE m muốn hồng nhan mà không bạc phận 10TL àm thế nào khác được chị Kiều ơi. 96T ( Gọi Thúy Kiều ) 96TN hưng, thật đau đớn ! Cuộc đời này vẫn còn có những ” Mã Giám Sinh “, những ” Sở Khanh “, những ” Thúc Sinh ” nên dù nhà thơ không muốn thì vẫn sống sót những nàng Kiều dở dang đau khổ. Xưa Thúy Kiều ” cả tin, lầm lỡ một đời ” vì rằng : 10TK iều chẳng có một gương Kiều trước đó. 96T ( Kiều có ở trong em – Đoàn Thị Lam Luyến ) 96TC òn em, người con gái đứng trước bao nhiêu tấm gương, “ đứng giữa Đông, Tây, Kim, cổ ” mà : 10T S a o v ẫ n c ứ l à K i ề u d a n g d ở 10T những tình anh. 96T ( Kiều có ở trong em – Đoàn Thị Lam Luyến ) 96TN hà thơ Phương Dung cũng lấy Kiều để nói lên tình yêu trắc trở của mình. Nhà thơ đã đau đớn nói rằng : 10T Đâu phải mình Kim biết đợi quay trở lại 10TM ột bóng người lưu lạc 10TM ội vầng trăng vỡ nát 10TE m chờ anh chừng quá mười lăm năm. 96T ( Qua sổng rớt một câu Kiều – Phương Dung ) 96TN hà thơ ví mình như chàng Kim Trọng chờ đón người đi đã ” quá mươi lăm năm “. Nỗi đau chờ đón ấy, chàng Kim, nhà thơ, chưa hẳn ai đã hơn ai. Nhà thơ thì đợi chờ mòn mỏi còn ” anh ” thì : 10TA nh không là Kiều chịu phận hồng nhan 10TL ội dòng sinh tử 10T N ê n đ â u b ế n l ỡ 10T A n h l ố i q u a y t ì m. 10TG iá anh cũng yêu em như thể là Kim 10TV à biết chờ như thế 10TG iá thời xưa Nguyễn Du cạn chén cùng trăng 10TV ơi đầy quá thể 10T hì chúng mình đâu hẳn phải xa nhau, 96T ( Qua tuy nhiên rớt96T 96T một câu Kiều – Phượng Đung ) 96T ừ chuyện tình yêu của Kim Kiều thuỏ trước, nhà thơ liên tưởng đến câu truyện tình yêu của mình ngày hôm nay. Nghe như có tiếng thỏ dài và có dòng lệ mở màn rơi : 10TE m đi tìm suốt ba ngàn câu 10T huở nằm nôi mẹ ru 10T huở dậy thì em hái 10TC âu Kiều nào anh rớt buổi qua sông. 96T ( Qua sông rớt mội câu Kiều – Phương Dung ) 96T rải qua vài thế kỷ, số kiếp long đong trôi nổi của Thúy Kiều vẫn khiến lòng nhà thơ xúc động : 10TN àng sinh trước tôi vài thế kỷ 10T Để nợ tình vương mãi kiếp quanh bên 10T vẫn tiếng đàn xưa vẫn hương đượm trăng thềm 10T vẫn xe pháo ngày xuân đầy cõi thực 96T ( Vịnh 95T6 nàng 95T6 Kiều – Hoàng Tuấn ) 96T ừ cuộc sống Thúy Kiều hai trăm năm nước, nhà thơ chạnh lòng nghĩ đến bao cô ” Kiều ” ngày này : 10TN hững cảnh sống vàng son, những mối tình tang tóc 10TP hận má hông dài những nỗi đau thương 10TN àng bán mình trong những quán bia ôm 10T rong điệu ” sex ” vũ trường những đêm vui tàn tạ. 10TM ột bước ra chân, một cảnh đời nghiệt ngã 10TN hững Sở Khanh không tiếc ngọc dày vò 10T Ôi vẻ đẹp vĩnh hằng trong những vết tay phơ 10TN hững số phận bủa vây Kiều muôn thuở. 96T ( Vịnh nàng Kiều – Hoàng Tuấn ) 96TN àng Kiều rất lâu rồi, nàng Kiều ngày hôm nay đều có chung cảnh đời ô nhục. những dày vò đau đớn năm canh. Nhưng Thúy Kiều xưa còn được Nguyễn Du xót thương : 10TN ước Tiền Đường có rửa sạch Kiều không ? 10TC âu kinh kệ có xoa Kiều dịu nỗi ? 10TK iều sẽ được chẳng ai thương nghĩ tới 10TN ếu ở đầu cuối nàng không gặp Nguyễn Du. 96T ( Khi đọc Truyện Kiều – Hà Nguyên Dũng ) 96TC òn những cô Kiều ngày hôm nay rồi sẽ tắt dần ngọn đèn đời sống trong ai điếu : 10TG iọt mưa sa trên đất cằn tan vỡ 10TN hững trăm năm oan trái cuộc trình xưa 10T ừ Nguyễn Du bao số phận còn chờ 10T a cũng noi tình viết lời ai điếu. 94T ( Vịnh nàng Kiều – Hoàng Tuấn ) 96TC uộc đời Kiều là nguồn cảm hứng để bao nhà thơ bày tỏ tình cảm với nàng. Từ lòng yêu dấu, đau xót đến những cảm thông cho số phận đoạn trường, gian nan của Thúy Kiều – người con gái tài hoa, hồng nhan nhưng bạc mệnh. Ngay cả trong giấc mơ nhà thơ càng nhớ đến Kiều, cũng gặp Kiều : 10T Đêm qua anh trở lại Tiền Đường 10TD òng sông trắng như một lời tiễn biệt 10TD ẫu cuộn trôì vẫn là dòng sông chết 10T rong giấc mơ xưa đã gặp Tiền Đường 10T rái tim rụng nửa đời em góa bụa 10TK hông chịu nổi bọn vô lương khả ổ 10TE m chọn bến này hóa kiếp hồng nhan. 96T ( Giấc mơ – Trần Chấn Uy ) 96TN hà thơ còn như gặp lại tiếng khóc thương Nguyễn Du dành cho Thúy Kiều và còn như nghe được tiếng đàn bi thương của Thúy Kiều với khúc bạc mệnh 10TA nh còn nghe văng vảng tiếng em đàn 10T hôi, xin đừng gẩy khúc buồn ấy nữa 10TA nh đã đốt đời anh 50% 10TN ữa còn đây xin em hãy nhận về. 96T ( Giấc mơ – Trần Chấn Uy ) 96TG iữa bao ám ảnh của cơn mê, nhà thơ khao khát được đem đến cho Kiều những niềm hạnh phúc và tình yêu mà lẽ ra nàng phải được hưởng 10TH iện hình đi ta sống đến tàn khuya 10TV à anh sẽ yêu em bằng tình yêu của mọi người cộng lại 10T Đời còn lắm nỗi hàm oan ngang trái 10TS ông Tiền Đường vẫn ám ảnh những giấc mơ78T10. 96T ( Giấc mơ – Trần Chấn Uy ) 96T iếng đàn não nùng của Thúy Kiều đã trở thành đề tài cho nhà thơ cảm động và viết nên những câu thơ thâm thúy : 10T Đàn đau nhỏ khúc ai bi 10TN hị đào nào bẻ tình si cho người 10TK hen cho con mắt tinh đời 10TC ỏ xanh rợn cỏ lòng ai oán lòng 10T Đã yêu yêu đến nát lòng 10T iếng đàn đau, tiếng đàn trong chuông chiều 10TD ấu chân còn đó phiêu diêu 10T Đăm đăm đổ một chữ ” liều ” chưa. xong 10TK hối tình mưa gió trắng trong 10TB ao thu dồn lại mỏi trông một người 10T iếng đàn xưa … tiếng mưa rơi 10TM à nay xao động khoảng chừng trời như không 10T Bốn dây mội tiếng tơ hồng 10TC on tim vẫn đập nơi sông Tiền Đường xanh xanh mộ cỏ mà thương … 96T ( Ngẫu hứng đàn Kiều – Lê Minh Hoài ) 96T ừ những trang thơ giữa cuộc sống, Thúy Kiều bước vào giảng văn trở thành bài học kinh nghiệm cuộc sống cho bao đứa trẻ. Và những cô giáo trẻ cũng trở nên ngập ngừng tư lự trước những giáo án mỗi đêm : 10TN ước mắt Nguyễn Du thấm đẫm mỗi trang Kiều 10T ôi thổn thức trước đèn soạn từng trang giáo án 10TM à sáng nay ngập ngừng trên bục giảng 10TS ao tôi không nói được tiếng tim mình 10T .. Tôi diễn đạt thế nào về tâm trạng chơi vơi 10T Đêm ô nhục tiếng đàn Kiều nức nở. 96T ( Giảng Kiều ở Vũng Tàu – Hoàng Trọng Thủy ) 96TN hưng rồi cô cũng bước lên bục giảng, soi cho những em cảm thụ những trang Kiều : 10TE m giảngg Kiều hay lắm Những khi Kiều vui. 10TN hững lúc Kiều buồn Những đoạn Kiều đàn 10TN ức nở nước mắt tuôn 10T Đầu ngón tay rỏ máu 10TN hững em học viên mười lăm, mười sáu 10TP hăng phắc lặng im 10T hả hồn bay theo đời sống nổi chìm 10TN àng Kiều xưa lận đận 10TN hiều em học viên hết giờ ngơ ngẩn 10TQ uên đứng lên quên xếp vở ra về … 10T … Em giảng cho học viên 10TN hư Kiều kể lại đời mình đau khổ. 10T ( Cô 96T10 giáo giảng Kiều – Phan Xuân Hạt ) 96TH ơn thế nữa, nhà thơ muốn nhấn mạnh vấn đề rằng : dạy cho học viên hiểu được Kiều, thông cảm với nỗi đau khổ nàng đã phải gánh chịu suốt mười lăm năm trôi nổi đoạn trường, chính là dạy cho những em lòng nhân ái và biết ơn cách mạng đã đem đến đời sống mới, xã hội mới mà chính cuộc sống của cô giáo giảng Kiều đã chứng tỏ : 10T … Một điều lớn hơn văn chương vốn có 10TL àm nên bài giảng 10T Ấ y là cách mạng 10T Đã trả lại cho em cuộc sống 10TS ài Gòn xưa lừa đảo con người 10TC ô sinh viên văn khoa nặng lòng ưu tiên 10TL ại bị đời đẩy vào cạm bẫy 10TM ột thời đã qua ” mặc cho con tạo xoay vần ” 10TE m được trở về sống giữa nhân dân 10TH ồi sinh thành cô giáo 10TG iảng Kiều trước đời chung tái tạo 10TK hi đời riêng mới, sang trang. 96T ( Cô giáo g iảng Kiều — Phan Xuân Hạo ) 96T rong tâm tưởng của người đời sau, câu truyện cuộc sống Thúy Kiều đã trở nên quen thuộc. Và hơn thế, đã đi vào nếp hoạt động và sinh hoạt văn hóa truyền thống ở nông thôn. Chỉ với một cây đàn bầu, một cô giáo thuộc chuyện là đêm đêm, ở mội góc sân hợp tác xã, những nông dân chân lấm tay bùn, sau một ngày lao động khó khăn vất vả, lại hoàn toàn có thể mê say đến nghe chuyện cô Kiều. Chuyện Thúy Kiều đã đi sâu vào lòng lớp lớp thế hệ đời sau, từ những cụ ông cụ bà cho đến người trẻ tuổi, thiếu nữ. Ai cũng đã từng mội lần nghe chuyện cô Kiều nhưng vẫn muốn nghe thêm và mê hồn nghe lại một lần nữa. Và cứ thế sau mỗi vụ gặt, sau những ngày lao dộng khó khăn vất vả, vào những đêm thanh trăng sáng, câu truyện về cuộc sống người con gái mang tên Thúy Kiều lại vang lên, quen thuộc mà sao vẫn mới mẻ và lạ mắt quái đản. Bài thơ của tác giả Trần Lê Văn đã thể hiện rất rõ điều này. Đây hoàn toàn có thể xem là lời đúc rút về Thúy Kiều trong lòng bạn đọc bao đời sau : 10TC ác đội bàn xong việc bón lúa xuân 10TL oa thông tin mời về câu lạc bộ 10TN gười xóm bến rủ người xóm thợ 10T Đêm nay nghe chuyện trò cô Kiều 10T … Người trò chuyện Kiều là cô giáo cấp III 10T rường thiết kế xây dựng giữa bãi ngô ven sông Đáy 10TN gười đệm đàn là ông già chống gậy 10TN hạc công đội văn nghệ trong làng 10T hời ấy ví mà có xã có ủy ban 10T hằng bán tơ phải đem ra xử tội 10TC hị quản trị che miệng cười nói sẽ 10T ” Cho Kim Trọng và Thúy Kiều ĐK cùng nhau ” 10TL ão bà, lão ông Kiều đã thuộc làu 10TN ghe lại trăm lần vẫn trăm lần mới lạ 10TN gõ thơ ấy kề chuyện mình lúc trẻ 10TM ội buổi hẹn hò mãi mõi đã đi qua 10TC háu gái ta ” tinh tế mặn mà ” 10TC hẳng còn sợ con đường ngang trái thế 10T … Điển tích xưa dù chẳng hiểu sâu 10TS ay mê thế đoạn Kim – Kiều gặp gỡ 10T … Chuyện cô Kiều đêm trăng Nguyễn Du 10TL àm vui mấy trống canh làng Đặng 10T Đến đồng làng rộng xa thăm thẳm 10TM ối nghĩ hằng ngày mỗi nghĩ trăm năm .. 96T ( Nghe chuyện cô Kiều ) 2. Thúy Vân : 96T rái với cuộc sống đầy phong ba bão tố của người chị Thúy Kiều, Thúy Vân có một đời sống êm đềm, yên bình. Lúc nhỏ nàng sống vui tươi hồn nhiên, vô tự. Khi mái ấm gia đình gặp tai biến thì đã có Thúy Kiều gánh vác. Rồi sau đó ngoan ngoãn vâng lời chị nối duyên cùng chàng Kim Trọng. 96T húy Vân ít được người đời sau nhắc đến có lẽ rằng vì đời sống êm đẹp hay nói cách khác nàng có đời sống niềm hạnh phúc yên bình chăng ? Nhan vật để lại trong lòng fan hâm mộ nhiêu thế hệ là hình ảnh nàng Kiều tài hoa bạc mệnh, chứ đã có mấy ai chú ý đến Vân. Có chăng thì cũng chỉ coi nàng là người ” trơ như đá “, vô tâm, ” Thúy Vân Open ba lần, mà lần nào cũng trơ như hòn đá ” ( Vũ trinh ) 10TQ uạt ước thề nguyền chi bận dạ 10T ơ thừa chắp nối cùng êm tai 96T ( Thúy Vân – Tô Nam Nguyễn Đình Diệm ) 96T húy Vân bị đời người đời sau phê phán vì trong cơn tai biến, nàng vẫn điềm nhiên hưởng ” giấc xuân “. Rồi choàng tỉnh dậy thấy chị ngồi khóc bên đèn mội mình thì hỏi rằng : 10TC ớ sao ngồi nhẫn tàn canh. 96T ( Truyện Kiều ) 10T ” Thực giản dị hay vô tình nhiều quá96T10 ( Vũ Hạnh ) 96TH ay trong buổi hội ngộ với chị sau 15 năm xa cách, Thúy Vân đã nói về tâm lòng yêu thương Thúy Kiều của kẻ chung chăn gối với mình trong bấy nhiêu lâu : 10TN hững là rày ước mai ao 10TM ười lăm năm ấy biết bao nhiêu tình. 96T ( Truyện Kiều ) 10T ” 96T10 hì thật rất là thản nhiên, lạnh lẽo, tưởng như không còn giữ riêng cho mình một chút ít tự ái, một chút ít nhiệt tình “. ( Vũ Hạnh ) 96T v.v… 96TD ù sao những lời chê trách ấy đều phát biểu trên bình diện cá thể. Saota không nhìn cách khác đế thấy Thúy Vân đáng thương hơn là đáng trách. Khi mái ấm gia đình gặp hoạn nạn, Thúy Vân mới chỉ là cô bé mười ba, mười bốn tuổi. Biết đâu cô bé ấy cũng đã lo ngại, sợ hãi khóc hết nước mắt trước tái họa thình lình của gianđình đến nỗi mệ t quá ngủ thiếp đi ? … Và đời sống cùa Thúy Vân với Kim 94T6 rọng 94T6 sau này có niềm hạnh phúc thật không khi nàng phải chịu cái cảnh : 10TK hi ăn ở, lúc ra vào 10TC àng âu duyên mới càng dào tình xưa. 96T ( Truyện Kiều ) 96TN hiều người nghĩ Thúy Vân sống với Kim Trọng chỉ có nghĩa mà đâu có tình, Chàng Kim suốt ngày tưởng niệm Thúy Kiều. Thúy Vân có chiếm được góc nào trong trái tim chồng mình đâu … Cuộc sống của nàng như thế thì làm gì có tình yêu, có niềm hạnh phúc. 96T âm sự kín kẽ của Thúy Vân ít người chú ý đến. Chỉ riêng nhà thơ Trương Nam Hương chắc phải có một trái tim thiết tha tình cảm mới hoàn toàn có thể hiểu rõ và cảm thông với tâm sự của Thúy Vân. Nhà thơ phát hiện ra rằng Thúy Vân là người nhân hậu vô cùng mặc dầu Thúy Vân đã phải sống cuộc sống không có tình yêu. Mười lăm năm Kim Trọng chỉ ôm ấp bóng hình Thúy Kiều. Còn Thúy Vân, nàng đã phải chịu đựng nỗi đau khổ lớn nhất của người phụ nữ là : phái sống với người chồng hờ hững, lạnh nhạt. Nhưng trái tim Thúy Vân nhân hậu vô cùng : 10TN ghĩ thương lời chị dặn dò 10TM ười lăm năm đắm con đò xuân xanh. 96T húy Vân rất hiểu những đau đớn, mất mát, quyết tử của chị nhưng khi nghĩ đến mình nàng không khỏi đau đớn : 10TC hị yêu lệ chảy đã đành 10TC hớ em nước mắt đâudlành chàng Kim. 96TN àng đau đớn vì mình không yêu Kim Trọng, sự gá nghĩa với chàng chẳng qua là vì chị Kiều : 10TL ấy tình nhân chị làm chồng 10T Đời em thể thắt một vòng oan khiên 10TS ụt sùi ướt cỏ Đạm Tiên 10TC hị thương kẻ khuất, đừng quên người còn. 96TL ời trách cứ của Thúy Vân thật nhẹ nhàng mà thấm thía. So vời Đạm Tiên, Thúy Vân có hơn gì. Thế mà người đời lại bảo ” nhân duyên, phúc lộc, chị nhường ta ” ( Nguyễn Hữu Khanh ) liệu có đúng không ? Cái vòng oan khiên của duyên tình trói buộc khó thoát ra được. Nhưng vốn nhân hậu, Thúy Vân an ủi chị mình : 10TL à em nói vậy thôi Kiều 10TS ánh sao đời chị ba chiều bão giông 10TC on đò đời chị về không 10TC hỉ theo tiếng khóc đáy sông Tiền Đường. 96T húy Vân không giấu được nỗi xót xa ngậm ngùi : 10TC hị nhiều hờn giận yêu thương 10TV ầng trăng còn lấm mùi hương hẹn hò 10TE m chưa được thế khi nào 10T iết trinh thương chị đánh lừa trái tim. 96T ình yêu trong Thúy Vân không hề có, toàn bộ chỉ là lòng thương chị mà thôi. Thúy Vân trở thành vợ chàng Kim đâu phải vì tình yêu và mong ước. Ngay cả những đứa con của nàng và Kim Trọng, theo nhà thơ Trương Nam Hương cũng đâu phải là tác dụng của tình yêu thực sự mà chỉ là tác dụng của một mối tình gán ghép, dối lòng : 10TE m thành vợ của chàng Kim 10TN gồi ru giọt máu tượng hình chị trao. 96TN iềm khao khát mãnh liệt của Thúy Vân vẫn chỉ là mội tình yêu thật sự, một tình yêu của riêng mình. Đó là khát vọng cháy bỏng nhưng không khi nào trở thành hiện thực được của đời nàng : 10TG iấu đầy đêm nỗi khát khao 10TK iều ơi, em đợi kiếp nào để yêu. 96T ( Tâm sự nàng Thúy Vân – Trương Nam Hương ) 96TN hà thơ đã rất thâm thúy, đã có con mắt ” biệt nhãn liên tài ” dể hóa thân vào nhân vật. 96T húy Kiều ở đầu cuối cũng được ” đền bù ‘ ‘ bằng niềm hạnh phúc gặp lại người thân trong gia đình và tình nhân. Còn Thúy Vân, nàng biết tìm đâu ra tình yêu đích thực của đời mình khi cuộc đờị đã xế bóng. Nàng đã quyết tử cả cuộc sống, cả tuổi thanh xuân và khát vọng tình yêu. Nỗi đau của nàng là có thực, tâm sự buồn đau kín kẽ của nàng là có thực, sao nỡ bảo Thúy Vân là kẻ vô tâm ? ! 3. Hoạn Thư : 96T rong lịch sử dân tộc văn học Nước Ta, Hoạn Thư có lẽ rằng là người rất nổi tiếng bởi ” đàn bà dễ có mấy tay “. Cụ Vũ Trinh xưa kia khi đọc đến hai câu thơ tả Hoạn Thư : 10T Ở ăn thì nết cũng hay 10TN ói diều ràng buộc thì tay căng giờ. 96T ( Truyện Kiều ) 96T Đã phải thốt lên : ” Đúng là một mệnh phụ cáng đáng việc nhà. Ta với nàng không sinh cùng một thời, không ở cùng một chỗ, nay đọc đến hai câu này như cảm thấy không rét mà run 96TH ầu hết fan hâm mộ đọc Truyện Kiều đều thấy rằng Hoạn Thư là người đàn bà khôn ngoan rất mực. Nhưng nàng ta cũng có dã tâm, có những mưu mô thủ đoạn xảo trá, nham hiểm khôn lường. Hoạn Thư là một nổi bật toàn vẹn cho hình ảnh một con người phong kiến có thế lực và vị thế, làm bất kể việc gì để đạt được mục tiêu ở đầu cuối của mình. 96TV ẻ thản nhiên, trầm tĩnh đến hờ hững của Hoạn Thự đã khiến Kiều phải hoảng sợ : 10T Ấy mới gan, ấy mới tài 10TN ghĩ càng thêm nổi sờn gai rụng rời. 96T ( Truyện Kiều ) 96TS ự khôn ngoan tinh tế đến nham hiểm cua Hoạn Thư khiến người ta phải sự hãi. Bên trong thì bày ra bao nhiêu mưu kế bắt Kiều về hành hạ, nhưng bên ngoài vẫn vui tươi nói cười, ra vẻ là người nhân từ độ lượng, hết lời bênh vực chồng mình : 10TC hồng tao nào phải như ai 10T Điều này hẳn miệng những người thị phi 96T ( Truyện Kiều ) 96TV à lại còn dọa ” vả miệng bẻ răng ” những kẻ tố cáo việc dan díu của Thúc Sinh … 96T ô Nam Nguyễn Đình Diệm đã phải kêu lên : 10T Hờn ghen ngứa ghẻ chuyện lâu nay 10TS âu sắc coi như nhất mụ này 10TD ây trói buộc rồi chưa hả dạ 10TQ uả aảng bắt được chẳng chau mày 10TK héo đem khánh hạc làm mồi dử 10TM uốn để chim hồng chắp cánh bay 10T hảo lược Tôn Ngô chừng hoàn toàn có thể 10T hảo nào chàng Thúc chẳng co tay. 96T ( Hoạn Thư II ) 96TN gười đọc cũng phải mấy phần nể vì miệng lưỡi của Hoạn Thư khi mụ bào chữa cho mình bằng những lời lẽ khéo leo và rất có lý : 10TR ằng : tôi chút phận đàn bà 10TG hen tuông thì cũng người ta thường tình. 96T ( Truyện Kiều ) 96TN hưng thật ra, cái ghen của Hoạn Thư không phải là cái ghen thường thì của phụ nữ nói chung, mà là cái ghen của người phụ nữ quý tộc. Đối với mụ, cái quan trọng không phải là tình yêu, sự chung thủy, mà là quyền uy, Gianh Giá, thể diện của một tiểu thư ” con quan Lại bộ “. Mụ không được cho phép kẻ nào dối tr ,. coi thường mình, vượt ra ngoài quyền uy của mình : 10TV í bằng thú thật cùng ta 10TC ũng dong kẻ dưới mới là lượng trên 10TD ại chi chẳng giữ lấy nền 10T ất chi mà rước tiếng ghen vào mình. 96T ( Truyện Kiều ) 96T húc Sinh và Thúy Kiều dám coi thường mụ, thì phải trả giá. Trong tâm lý ” quyết giữ cho tròn tư cách, cho đúng phong độ kẻ cả của mình ” ‘, mụ đã nghĩ ra được cách trả thù nhẹ nhàng mà đau đớn để Thúy Kiều suốt đời không thể nào quên được, mà càng nghĩ càng thêm sợ. 96TN hưng khi đã trả thù xong, uy quyền và thể diện quý tộc của mụ đã được lập lại thì mụ trọn vẹn thỏa mãn nhu cầu. Vì thế, khi bắt quả tang Thúc Sinh và Thúy Kiều ở Quan Âm Các, mụ rất là ngọt ngào : 10TC ười cười nói nói ngọt ngào 10TH ỏi rằng chàng ở chốn nào lại chơi. 96T ( Truyện Kiều ) 96TR ồi khi đứng trước TANDTC của Thúy Kiều, mụ đã khôn khéo nhắc lại : 10TN ghĩ cho khi những viết kinh 10TV ới khi khỏi cửa dứt tình chẳng theo. 96TV à gian giảo nói tiếp : 10TL òng riêng riêng những kính yêu 10T Chồng chung chưa dễ ai chiều cho ai. 96T ( Truyện Kiều ) 96TC hỉ với hai tiếng ” ai ” Hoạn Thư là kẻ chính danh thủ phạm, thì tự nâng mình lên một mặt phẳng với Kiều, lúc này đang là vị quan tòa. Cụ Vũ Trinh đã phải thốt lên rằng : ” Hoạn Thư nói câu nào lý cũng chính trực cả ” … Nguyễn Du cũng phái nể cái bản lĩnh của Hoạn Thư. Những lời nói của mụ ngụy biện mà lập luận ngặt nghèo, có tiến có thoái, có lý có tình, đến nỗi Nguyễn Du phải khen ngợi : 10TK hen cho thật đã nên rằng 10TK hôn ngoan rất mực nói năng phải lời. 96T ( Truyện Kiều ) 96TH oạn Thư là nhân vật đại diện thay mặt rõ nét nhất cho giai cấp quý tộc phong kiến. Nham hiểm, gian ác và gian xảo, mụ đã hiện nguyên hình là một sức nặng trái chiều 96T với Thúy Kiều, đã lưu lại nơi da thịt cũng như tâm hồn Kiều bao nhiêu vết thương sâu xa bởi móng vuốt mụ … 96TB ởi vậy, dù có “ từ tâm ” đến mấy, người đọc vẫn không hề cảm thông với tâm địa gian ác và nham hiểm của tiểu thư họ Hoạn. Nhà ĐạmĐạm Nguyên đã thay lời bao người đọc đời sau lên án Hoạn Thư : 10TS ư tứ HĐ Hà Đông tiếng bấy nay 10TC on người xảo quyệt gớm ghê thay 10T Ông bà cậy thế quen gây hấn 10T Ưng, khuyển bày trò khéo giật dây 10TB ớt miệng con đòi, mưu hiểm độc 10T Điếng người, ông chủ dạ chua cay 10TL ối xưa ” nhất vợ nhì trời nhỉ ” 10TC hả trách rằng ai chịu bó tay. 96T ( Hoạn Thư ) 4. Đạm Tiên : 96TC ó lẽ trong bao nhiêu nhân vật của Truyện Kiều, người đọc ít ai nhớ đến Đạm Tiên, bởi cuộc sống người con gái bạc mệnh này đã ẩn sau đời Kiều đầy long đong lận đận. Tuy vậy, trải qua hơn hai thế kỷ, ngày hôm nay vẫn còn có mội tấm lòng nhân ái dành cho Đạm Tiên. Nhà thơ thương xót cho người con gái tài hoa mà bạc mệnh không kém gì Thúy Kiều : 10T Cỏ thanh minh tươi non tận chân trời 10TC hỉ nơi này héo úa 10TM ội vùng bộn bề lớn cao phần mộ 10TC hỉ nơi đây nắm đất sè sè 10TK hói hương bay ấm cúng bốn bề 10TC hỉ nơi này lạnh lẽo. 96TC uộc đời Đạm Tiên là một cuộc sống ảm đạm. Nàng dâng hiến cho đời để rồi bị đời đen bạc. Nàng dâng hiến cho người để sau cuối bị quên lãng. Cuộc đời Đạm Tiên là vậy : Khi còn hương sắc thì rộn ràng kẻ đón người đưa nhưng khi nằm xuống dưới ba tấc đất thì không còn được ai nhớ đến. Trong lòng nàng chất chứa nỗi đơn độc không ai hiểu thấu, nỗi đơn độc đeo bám theo nàng đến tận khi nàng đã mất đi : 10T Đạm Tiên 10TQ uá nhiều người đưa đón thời nàng xuân sắc 10TK iếp ca nhi một đời nàng hát 10TN gàn bài ca chiều khách 10TN hường cho mình chỉ một tiếng nấc 10T Chết một mình một góc 10TN ỗi đơn độc vùi xuống đáy mồ 10TV ùi nông một nấm đơn sơ 10TN gười đời tất bật, người đời nhởn nhơ 10T Đạm Tiên mãi chỉ là mồ vô chủ. 96T hương xót cho Đạm Tiên, nhà thơ lại nghĩ đến Kiều hai người con gái rất mực tài hoa nhan sắc mà cũng không kém phần bạc mệnh. Thúy Kiều trải qua mười lăm năm lưu lạc, sau cuối còn được đền bù bằng niềm vui sum vầy mái ấm gia đình. Nhưng Đạm Tiên ? Tất cả chỉ còn là nấm đất vô chủ lạnh lẽo bên đường : 96TM ay còn có một Thúy Kiều : 10TB iết đau trước nấm đất dàu dàu ngọn cỏ 10TN ước mắt rơi khóc thân phận đàn bà. 96TN hà thơ khẽ cúi đầu tưởng niệm Đạm Tiên và xin một chút ít khoảnh khắc Đạm Tiên trong lòng người. Hãy dành cho Đạm Tiên chút tình người ấm cúng trong hương khói mơ hồ. 10TX ui thương cảm những kiếp người xấu số 10TC òn thanh 10T 10T minh, còn khói hương tảo mộ 10T Xin lòng người một khoảnh khắc Đạm Tiên. 96T ( Đạm Tiên – Vương Trọng ) 5. Sông Tiền Đường : 96TC hỉ là một con sông thông thường như bao dòng sông khác nhưng nó đã trở nên nổi tiếng khi gắn chặt với cuộc sống khổ dâu của Thúy Kiều và đã đi vào thi ca, là nguồn cảm hứng cho người đời sau mỗi khi viếng thăm. Bao bạn đọc đời sau mỗi khi có dịp đến sông Tiền Đường đều cảm thấy lòng bâng khuâng xao xuyến như gặp lại cái gì đó quen thuộc và rưng rưng nhớ đến Thúy Kiều xưa, có lẽ rằng trong Truyện Kiều, con sông Tiền Đường không còn sống sót như mội sự vật mà nó gần như đã là một nhân vật không hề thiếu, một nhân vật xuyên suố hàng loạt câu truyện … 96TN hà thơ Anh Thư trong dịp đến sông Tiền Đường cảm thấy như gặp lại bóng hình Thúy Kiều trước bát ngát sóng vỗ : 10TM ột kiếp sắc tài bát ngát sóng vỗ 10T iền Đường xưa ngập sóng thơ trần 10TN ay ta đến mồ Kiều bạc mệnh 10TN ước gương lồng rộn rịp bóng giai nhân. 96T ( Qua sông Tiền Đường ) 96TN hà thơ Tế Hanh lại thấy lòng bâng khuâng trước dòng sông biết đã lâu nay mới được gặp. Nhà thơ nhớ đến Nguyễn Du và nàng Kiều bạc mệnh đã chọn nơi này làm mồ chôn thân : 10TN hìn từ đỉnh tháp Lục Hòa 10T iền Đường uốn khúc biết là về đâu 10T rời cao đất rộng sông sâu 10TH ồn Kiều thăm thẳm với màu. xanh 91T0 xanh 10TM uôn vàn con sóng lênh đênh 10TN hư khêu gợi mãi tâm tình Nguyễn Du 10T hấy sông nay thấy lần đầu 10TB iệt sông biết đã lừ lâu với Kiều. 96T ( Sông Tiền Đường – Tế Hanh ) 96TC on sông Tiền Đường đã trở nên quen thuộc trong lòng bạn đọc đời sau. Dòng sông xa xôi xứ lạ ấy đã hóa thành thân thiện. Nhưng nhà thơ vẫn do dự câu hỏi : 10TQ uê nhà nào thiếu gì sông nước 10TC hẳng thiếu dòng sông máu cuộn ngầu 10TS ao không là sông Lam, sông Hương, sông nước mắt 10TP hải mượn Tiền Đường gửi nỗi đau 10TQ uê nhà nào thiếu gì tài sắc 10TH ồng nhan chìm nổi dề chưa nhiều 10TS ao không là Thị Kính, nàng Tô Thị bạc phận 10TN ước mắt phương nam chảy ngược đến nàng Kiều ? 96TV à rồi lại trầm tư tâm lý câu vấn đáp : 10T ” Tiếc như sông ăể thương người như biển 10T ừ hay Kim đều lận đận phong trần 10TL ưỡi gươm cường bạo Hồ Tốn Hiến 10TC ó khi nào vắng bên cửa phòng văn “. 96T ( Mượn sông Tiền Đường – Nguyễn Vũ Tâm ) 96TS ông Tiền Đường đã được Nguyễn Du gắn liền với cuộc sống đau khổ của Thúy Kiều. Ông yêu thương nó như yêu thương đời Kiều lận đận và dòng sông cũng trở nên một phần máu thịt, một phần tâm hồn ông. Có lẽ do đó mà khi đến thăm sông Tiền Đường, nhà thơ như gặp lại tâm hồn Nguyễn Du quen thuộc đến yêu thương : 10TS ông dào dạt chảy từ xưa 10T rước tôi từ thuở Nguyễn Du viết Kiều 10T ôi nghe sóng nói bao điều 10T hăng trầm đã trải, tình yêu đã từng … 10TN húng bàn chân lạ xuống sông 10TN ghe quen như nước sông Hồng yêu thương 10TL ao xao nhịp sóng Tiền Đường 10TN ghe trong tôi mát tâm hồn Nguyễn Du. 96T ( ở sông Tiền 95T6 Đường 95T6 – Phan Thị Thanh Nhàn ) 96T hăm sông Tiền Đường, nhà thơ ngỡ ngàng nhận ra : 10TX ưa tôi tưởng sông Tiền Đường trong vắt 10TC ó ai ngờ nước mắt đẫm phù sa, 96T ( Thăm Sông Tiền Đường – Trần Mạnh Hảo ) 96T ừ con sông Tiền Đường nổi tiếng với Nguyễn Du và Truyện Kiều, nhà thơ choáng ngợp trước hình ảnh con sông thật đang hiện ra trước mắt với tâm lý bâng khuâng : 10T ôi từng tắm sông Tiền Đường văn học 10TN ay đến nhìn sông thật ngỡ hư không 10TH ồn sông có theo Kiều về dất Việt 10TL ại chừng đây đeo đẳng lá ngô đồng 10TS ông có phải con tằm Kiều rút ruột 10TC òn vương tơ sóng nước mấy trăm năm … 10T .. Sông nuốt hết mười lăm năm lưu lạc 10T rả Nguyễn Du tiình bạch đón xuân thì 10T Chàng Kim hóa thiên tài gieo lục bát 10T Xin Tiền Đường cho nước mắt trôi đi. 96T ( Thăm sông Tiên Đường – Trần Mạnh Hảo ) 96TB ao nổi khổ đau của đời Kiều thuở trước, nhà thơ mong Tiền Đường hãy xóa sạch đi. Cả những giọt lệ của Nguyễn Du với Kiều ” gieo khúc đoạn trường ” cũng xin Tiền Đường mang đi mãi mãi. Đến sông Tiên Đường, nhà thơ mang trong lòng bao tình cảm xúc động bồi hồi : 10TM ột chiều tôi đến sông Tiền 10TB iết sao được nợ hoặc duyên buộc vào 10TM à mưa trắng xóa hai đầu 10TM à tôi đứng giữa nghẹn ngào … mà tôi … 10TS áu vùng tháp Lục Hợp ngồi 10TM ấy trăm năm nữa, tắt lời thi nhân 10TB ờ sông tôi đặt dấu chân 10T hoát trông thôi đã mưa vần vụ xoay. 96T ( Mưa trên sông Tiền Đường – Hồng Nhu ) 96TC ũng như Thúy Kiều, sông Tiền Đường so với mỗi người Nước Ta đã trở thành quen thuộc đến yêu thương. Nó sống sót trong tâm hồn người Việt với mội tình cảm tha thiết, mến thân như sông Hồng, sông Lam của quê nhà. Có lẽ cho nên vì thế mà mỗi người Nước Ta khi có dịp đến Tiền Đường lại cảm thấy dâng trào những cảm hứng : vừa ngỡ ngàng, bâng khuâng, xao xuyến, vừa thấy lòng nao nao như lâu lắm rồi mới gặp lại người quen … và mạch thơ cũng theo dòng cảm hứng đổ tuôn trào … PHẦN BA : KẾT LUẬN 96TN guyễn Du là một thiên tài của dân tộc bản địa Nước Ta và Truyện Kiều là một áng văn tuyệt tác. Nguyễn Du đã vượt qua tổng thể những ngăn cách giai cấp, đã thoát khỏi cách nhìn của một quan lại quý tộc để có được mối thương cảm thâm thúy so với những con người bị áp bức, bị đọa đày trong xã hội phong kiến lúc bấy giờ. Con người Nguyễn Du nhân bản, con người Nguyễn Du chân thực cảm thông với những kiếp người khổ đau, lầm than, cùng cực, con người Nguyễn Du đã thoát ra khỏi nếp sống khuôn khổ hằng ngày với những giáo điều, ý thức khó khăn vất vả, ngụy biện, với những phong thái phong phú nặng nề … và gạt bỏ cái ích kỷ của giai cấp mình. Trái tim nhân ái của Nguyễn Du, tấm lòng yêu thương của Nguyễn Du chính là sợi chỉ đỏ xuyên suốt Truyện Kiều. Chính trái tim nhân hậu ấy cùng với những năm tháng sống thân mật với nhân dân lao dộng, tận mắt chứng kiến cái thực tại khách quan của một xã hội xấu xa, tham lam, gian ác … đã giúp Nguyễn Du nhìn thấy được thực sự về kiếp sống con người, về cuộc sống một cách sâu xa ; giúp Nguyễn Du có được tinh thần nhân đạo vĩ đại, bênh vực kẻ khốn cùng, lên án, tố cáo xã hội vô nhân bạo ngược. 96TN guyễn Du với nhân cách cao đẹp của mình, cùng với Truyện Kiều, là dòng suối ngọt ngào, mát lành chảy qua những sa mạc khô khan, đem đến cho con người tình yêu thương bát ngát, khơi dậy ở con người những niềm xúc động mãnh liệt, những tình cảm cao đẹp, chân thực và quý giá. Chính cho nên vì thế mà trải qua hơn hai thế kỷ, Nguyễn Du và Truyện Kiều vẫn sống mãi trong lòng bạn đọc đời sau. Nhân cách cao đẹp, lòng nhân ái sáng ngời của Nguyễn Du được bạn đọc đời sau trân trọng và kính phục. Và đó cũng chính là nguồn cảm hứng cho bao nhiêu bài thơ viết về Nguyễn Du sinh ra. 96T rong lòng bạn đọc đời sau, Nguyễn Du không chỉ là nhà đại thi hào cua dân tộc bản địa, là một danh nhân văn hóa của quốc tế, là một con người với trái tim ngập tràn tình yêu thương … mà Nguyễn Du còn là một người anh lớn, một người bạn tri kỷ tri âm. Họ hoài niệm về Nguyễn Du, nhớ thương Nguyễn Du với mội tình cảm thâm thúy. Đối với bạn đọc, Nguyễn Du vẫn như quanh quẩn đâu đây trên mảnh đất Tiên Điền, trên những nhà thời thánh, nhà lưu niệm người đời sau dành cho Nguyễn Du … 96T hông cảm với nỗi đau đời, đau người, với tâm sự u uẩn của Nguyễn Du, người đọc thời nay còn muốn san sẻ với Nguyễn và gửi gắm cùng Nguyễn những tâm sự của mình. Từ nỗi đau đớn của dân tộc bản địa, của quốc gia trong những năm tháng cuộc chiến tranh … đến nỗi xót xa, thương cảm trước sự Open của những nàng Kiều tân tiến trong thời đại kinh tế thị trường … Từ lòng mong mỏi san sẻ sự ngột ngạt, bế tấc của Nguyễn Du trong xã hội phong kiến thối nát, đến niềm vui sướng trước một xã hội mới tốt đẹp đang được kiến thiết xây dựng … Tất cả đều là những tâm tư nguyện vọng ; những trắc trở, những nỗi niềm bạn đọc đời sau muốn gửi đến Nguyễn Du. 96T ên tuổi Nguyễn Du gắn liền với Truyện Kiều. Nhắc đến Nguyễn Du là người ta nhớ ngay đến Truyện Kiều và ngược lại. Thế hề ngày này đọc truyện Kiều để hiểu được con người Nguyễn Du và đế cảm nhận được cái hay, cái đẹp của câu Kiều mà Nguyễn Du viết nên từ máu và nước mắt. 96T ừ khi sinh ra cho đến nay, Truyện Kiều đã nhận được sự thương mến mê hồn của lớp lớp thế hệ bạn đọc. Trước hết vì Truyện Kiều là tiếng kêu đau đớn của một tấm lòng nhân ái trước số phận đen tối của con người, nhất là người phụ nữ trong xã hội phong kiến, đồng thời Truyện Kiều cũng là bản cáo trạng đanh thép, vạch trần bộ mặt đạo đức giả, và những nhơ nhớp, xấu xa của xã hội phong kiến với những tên quan tham lam, gian ác. Sau nữa, Truyện Kiều có được sự mê hoặc can đảm và mạnh mẽ so với người đọc là nhờ nghệ thuật và thẩm mỹ độc lạ, tuyệt diệu của năng lực Nguyễn Du. Câu thơ Truyện Kiều thanh nhã mà bình dị, dễ hiểu mà không rườm rà, đặc biệt quan trọng rất thâm thúy và tinh xảo. Nguyễn Du đã khôn khéo tiếp thụ những tinh túy của ca dao, dân ca, tục ngữ, thành ngữ dân tộc bản địa để đưa vào câu thơ Truyện Kiều, làm cho nó trở nên ý nhị và thân thiện với lời ăn lời nói của nhân dân đến nỗi có nhiều câu thật khó phân biệt được Nguyễn Du mượn từ ca dao, dân ca để viết nên hay chính quần chúng đã từ câu thơ Kiều mà sáng tác ra ca dao, tục ngữ, thành ngữ … 96T ừ Truyện Kiều, bao hình thức hoạt động và sinh hoạt văn hóa truyền thống phát sinh. Chúng ta có bói Kiều, lẩy Kiều, tập Kiều … Và Truyện Kiều cũng được đưa lên sân khấu với đủ những thể loại : tuồng, chèo, cải lương … Bên cạnh đó là một số lượng khổng lồ những bài văn bình Kiều, những bài thơ vịnh Kiều với những quan điểm khen chê khác nhau. Theo quan điểm đạo đức Nho giáo, 1 số ít nhà Nho lên án Truyện Kiều, coi đó là quyển sách không đứng đắn, chỉ chuyên vào truyện tình yêu trai gái, không hề dùng làm sách học … Nhưng theo quan điểm mácxít, hầu hết những nhà nghiên cứu, những nhà thơ lúc bấy giờ đều nhìn nhận cao Truyện Kiều, coi nó là một áng văn tuyệt tác, đạt đến đỉnh điểm thẩm mỹ và nghệ thuật … Truyện Kiều được những cụ bà, cụ ông thuộc lòng, trở thành quyển sách gối đầu của bao người, đi vào lời ru ngọt ngào của những bà mẹ … Truyện Kiều là hành trang không thiếu được của lớp người trẻ tuổi trong những năm tháng gian nan, ác liệt của cuộc chiến tranh. Giữa tiếng bom đạn, tiếng ngâm Kiều vẫn tự tôn vang lên thử thách quân địch … Truyện Kiều còn theo bước chân hành quân của những người lính trẻ ra đi bảo vệ Tổ quốc và cả khi đi làm trách nhiệm quốc tế ỏ nước bạn, Truyện Kiều cũng theo cùng. 96TQ uyển truyện thơ với ba ngàn hai trăm năm mươi bốn câu thơ ấy không những có được sự thương mến của nhân dân Nước Ta mà còn làm mê hồn bạn đọc trên thê giới. Truyện Kiều đã được dịch ra nhiều thứ tiếng : Nga, Anh. Pháp. Đức, Nhật. v.v… tạo nên sự hấp dẫn mãnh liệt với bè bạn quốc tế. 96TB ạn đọc đời sau cũng dành những tình cảm ưu tiên so với Thúy Kiêu – nhân vật chính của câu truyện. Bên cạnh một số ít quan điểm của những nhà Nho học lên án, chê trách Thúy Kiều, hầu hết người đọc đều dành cho Kiều tình thương yêu chân thành, và nỗi xót xa trước số phận đoạn trường của người con gái mười phân vẹn mười ấy. Thương yêu Thúy Kiều, những nhà thơ đều mong bù đắp niềm hạnh phúc cho Kiều và mong mỏi nàng sẽ niềm hạnh phúc, sẽ được trân trọng. Cuộc đời đắng cay của Kiều đã làm rung động tâm hồn người đọc. Chuyện nàng Kiều trở nên quen thuộc với mọi người, từ những cụ ông, cụ bà, cho đến người trẻ tuổi, thiếu nữ … Và những em học viên cũng được học Truyện Kiều để hiểu được tấm lòng nhân ái của Nguyễn Du. 96TB ên cạnh đó, Đạm Tiên, Thúy Vân cũng được bạn đọc đời sau nhớ đến, Đạm Tiên với cuộc sống long đong không kém Thúy Kiều, Thúy Vân tưỏng chừng niềm hạnh phúc với nỗi đau chôn chặt trong lòng … Và thế hệ sau cũng không quên Hoạn Thư lắm mưu mô thủ đoạn … Ngay cả con sông Tiền Đường cũng được nhắc đến trong thơ người đời sau – con sông gắn liền với nàng Kiều bạc phận đã trở thành nổi tiếng, trở thành nguồn cảm hứng cho bao nhà thơ. Con sông gợi lên hình ảnh Thúy Kiều đoạn trường lưu lạc và nhà thư mong sao nó sẽ xóa sạch mọi tủi nhục đời Kiều … 96T ất cả những tình cảm trân trọng của bạn đọc dành cho Nguyễn Du và Truyện Kiều nói trên đã chứng tỏ một điều : Nguyễn Du và Truyện Kiều sẽ sống mãi trong lòng bao thế hệ ngày hôm nay và tương lai. Nguyễn Du và Truyện Kiều đã trở thành niềm tự hào của dân tộc bản địa Nước Ta. 96T rong luận văn này, người viết đã trình diễn được một phần yếu tố Nguyễn Du và Truyện Kiều trong cảm hứng thơ của bạn đọc đời sau. Do nhu yếu về mặt thời hạn và do những hạn chế chủ quan – khách quan của năng lượng cá thể, luận vãn mới chỉ trình diễn yếu tố trong khoảng chừng từ năm 1930 đến nay, đồng thời cũng còn những thiếu sót, chưa thỏa mãn nhu cầu người đọc. Hy vọng sau này, người viết sẽ có dịp trở lại yếu tố này một cách rất đầy đủ, chi tiết cụ thể đơn cử hơn, góp thêm phần trong việc khám phá tình cảm của bạn đọc dành cho đại thi hào Nguyễn Du và Truyện Kiều bất hủ. THƯ MỤC THAM KHẢO 95TS Á C UH T H A M K H Ả O : 1. 96TN guyễn An : Trên đỉnh Trường Sơn kể Truyện Kiều, Nhà xuất bản Thanh Niên, 1999. 2. 96TH uy Cận : Đời và thơ, Nhà xuất bản Văn học, 1999. 3. 96T rịnh Bá Đĩnh ( chủ biên ) : Nguyễn Du – về tác giả và tác phẩm. Nhà xuất bản Giáo dục đào tạo, 1999. 4. 96TN guyễn Thạch Giang ( khảo dính và chú giải ) : Truyện Kiều. Nhà xuất bản Đại học và Trung học chuyên nghiệp, 1986. 5. 96TV ũ Hạnh : Đọc lại Truyện Kiều, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 1993. 6. 96TH ồ Thế Lê : Tìm trong trang viết, Nhà xuất bản Thuận Hóa. 1996. 7. 96TM ai Quốc Liên ( chủ biên ) : Nguyễn Du toàn tập, hai lập, Nhà xuất bản Văn học, 1996. 8. 96TN guyễn Lộc : Văn học Nước Ta nửa cuối thể kỷ XVIII nửa đầu thế kỷ XIX ) tập II. Nhà xuất bản Đại học và Trung học chuyên nghiệp, 1978. 9. 96TH oàng Như Mai ( chủ biên ) : Sách giáo khoa văn học lớp Mười, tập I. Nhà xuất bản Giáo dục đào tạo, 1996. 10. 96T rần Đồng Minh : Chân dung thơ, Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 1998. 11. 96TP han Ngọc : Tìm hiểu phong thái Nguyễn Du trong Truyện Kiều, Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, Thành Phố Hà Nội, 1985. 12. 96TB ùi Văn Nguyên : Nguyễn Du – người tình và Nguyễn Du – tình người, Nhà xuất bản Mũi Cà Mau, 1992. 13. 96TN hiều tác giả : Kỷ niệm hai trăm năm năm sinh Nguyễn Du, Nhà xuất ban Khoa học Xã hội, Thành Phố Hà Nội, 1971. 14. 96TV ũ Ngọc Phan : 96T10 ục ngữ, ca dao, dân ca Nước Ta, 96T10 Nhà xuất bản Khoa học Xã hội, TP. Hà Nội, 1978. 15. 96TP hạm Đan Quế : 96T10 Bình Kiều, vịnh Kiều, bói Kiều, 96T10 Nhà xuất bản TP. Hải Phòng, 1998. 16. 96TP hạm Đan Quế : 96T10 ừ lẩy Kiều, đố Kiều, đến 10T những 10T giai thoại về Truyện10T K i ề u, 96T10 Nhà xuất bản Văn học, 1999. 17. 96TV ũ Tiến Quỳnh ( chủ biên ) : 96T10 Nguyễn Du, 96T10 Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ Chí Minh, 1995. 18. 96T rần Lê Văn : 96T10 uyển tập, 96T10 Nhà xuất bản Văn học, 1997. 19. 96TN guyễn Văn Y : 96T10 hơ Vịnh Kiều, 96T10 Nhà xuất bản Lạc Việt, 1973. 95TUC Á C T Ậ P THƠ THAM K H Ả O : 1. 96TH à Nguyên Dũng : 96T10 Hội muối bỏ sông, 96T10 Nhà xuất bản Văn học, 1999. 2. 96TN guyễn Định : 96T10 heo ngọn mây tần, 96T10 Nhà xuất bản Văn Nghệ thành phố Hồ 95T6 Chí Minh. 1998. 3. 96TL ê Xuân Đố : 96T10 Chạm mặt, 96T10 Nhà xuất bản Văn học, 1999. 4. 96T ế Hanh : 96T10 Gửi miền Bắc, 96T10 Nhà xuất bản Hội Nhà văn, 1958. 5. 95T ế 95T6 Hanh : 96T10 uyển tập thơ, 96T10 Nhà xuất bản Văn học, 1997. 6. 96T ố Hữu : 96T10 uyển tập thơ, 96T10 Nhà xuất bản Văn học, 1998. 7. 96TL ê Minh Quốc – Đoàn Minh Tuấn : 96T10 Đất 10T bên ngoài tổ quốc, 96T10 Nhà xuất bản Văn học, Thành Phố Hà Nội, 1997. 8. 96TL ê Minh Quốc : 96T10 ôi vẽ mặt tôi, 96T10 Nhà xuất bản Văn hóa thông t in, 1997. 9. 96TN guyễn Vũ Tiềm : 96T10 hương nhớ tài hoa, 96T10 Nhà xuất bản Văn học, 1998. 10. 95TV ượng Trọng : 71T95 về 71T0 thôi nàng vọng phu, 96T10 Nhà xuất 95T6 bản 95T6 Quân đội Nhân dân, 1991. 96T11. Chế Lan Viên : Á96T10nh sáng và phù sa, 96T10 Nhà xuất bản V ă n học, 1960. 96T12. 95T6 Chế 95T6 Lan Viên : 96T10 Di cảo thơ, 96T10 ba tập, Nhà xuất bản Thuận Hóa, 1996. 13. 96TC hế Lan Viên : 96T10 Hoa trên đá, 96T10 Nhà xuất bản Văn học, 1984. 14. 96TC hế Lan Viên : 96T10 a gửi cho mình, 96T10 Nhà xuất bản Tác phẩm mới – Hội Nhà văn Nước Ta, 1986. 95TUIII. BÁO, T Ạ P. C H Í T H A M K H Ả O : 1. 96TN guyễn Khánh Toàn : 96T10 Vai trò của văn học dân gian trong văn học Nước Ta nói chung, trong Truyện Kiều nói riêngi, 96T10 ạp chí V ă n học, số 11 măm 1965. 2. 96TB áo TP HCM giải phóng 96T10 năm 42T10 985. 3. 96TB áo Văn Nghệ : 96T10 năm 1963, 1965, 1982, 1985, 1986,10 T3 989,1990,10 T3 991, 1992, 1993, 1994, 1995, 1997, 1998. 4. 96T ạp chí Kiến thức ngày này 96T10 năm 1990. 5. 96T ạp chí Sông Hương 96T10 năm 1997, 1998. 6. 96T ạp chí Tác phẩm mới 96T10 số 18/1972. 7. 96T ạp chí Tác phẩm Văn học 96T10 số 1 / 1989. 8. 96T ạp chí Thế giới mới năm 96T10 994, 1995. 9. 96T ạp chí Văn học và Tuổi trẻ 96T10 tập 6/1995. 10. 96T ạp chí Văn học : 96T10 s ố 11, 12/1965, số 3/1966. 11. 96T ạp chí Văn : 96T10 năm 1994, 1996, 1999. 12. 96T ạp chí Văn nghệ Quân đội : 96T10 số 1/1994, số 2. 12/1996, số 2/1995, số 10/1977, số 8/1989, số 31981, số 7/1986 .
Các file đính kèm theo tài liệu này :

  • pdfnguyen_du_va_truyen_kieu_trong_cam_hung_tho_cua_nguoi_doi_sau_90t_tu_nam_1930_den_nay_7687.pdf

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập