Luận án tiến si hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở việt nam hiện nay

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (706.99 KB, 173 trang )

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THỊ HƯƠNG LAN

HÒA GIẢI TRONG GIẢI QUYẾT TRANH
CHẤP ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI-2017

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

PHẠM THỊ HƯƠNG LAN

HÒA GIẢI TRONG GIẢI QUYẾT TRANH
CHẤP ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Mã số: 62.38.01.07

LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
PGS.TS TRẦN ĐÌNH HẢO

HÀ NỘI-2017

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng
tôi.
Các số liệu trong luận án đều được trích dẫn nguồn trung thực.
Những kết luận khoa học của Luận án chưa được ai công bố trong bất kỳ
công trình nào khác.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN

PHẠM THỊ HƯƠNG LAN

MỤC LỤC
MỤC LỤC………………………………………………………………………………………………………….4
MỞ ĐẦU……………………………………………………………………………………………………………1

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu……………………………………………………………..7
1.2. Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu…………………………………………..18
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1……………………………………………………………………………………25
CHƯƠNG 2………………………………………………………………………………………………………26
NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HÒA GIẢI TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP
ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY………………………………………………………………….26

2.1. Khái quát về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai…………………………26
2.2. Đặc điểm của tranh chấp đất đai……………………………………………………………35
2.3. Bản chất của hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai………………………..38
2.3. Các nguyên tắc của hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai……………….46
2.5. Các yếu tố tác động đến hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai………57
2.6. Hòa giải trong tranh chấp đất đai và hòa giải các loại tranh chấp khác………59

2.7. Sự hình thành và phát triển của chế định hòa giải tranh chấp đất đai trong
pháp luật Việt Nam……………………………………………………………………………………63
2.8. Ý nghĩa của hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai………………………….67
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2……………………………………………………………………………………70
CHƯƠNG 3………………………………………………………………………………………………………72
THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ HÒA GIẢI TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP
ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY………………………………………………………………….72

3.1. Các quy định của pháp luật hiện hành về trách nhiệm và thẩm quyền hòa giải
tranh chấp đất đai………………………………………………………………………………………72
3.2. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai………………………………………………………..88
3.3. Phương pháp tiến hành hòa giải tranh chấp đất đai ………………………………107
3.4. Hiệu lực công nhận sự thỏa thuận của các đương sự……………………………..111
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3………………………………………………………………………………….115
CHƯƠNG 4…………………………………………………………………………………………………….117
PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH VỀ HÒA GIẢI
TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY………117

4.1. Những căn cứ cho việc hình thành phương hướng và giải pháp hoàn thiện
pháp luật về hòa giải tranh chấp đất đai……………………………………………………..117
4.2. Phương hướng chung của việc hoàn thiện pháp luật về hòa giải trong
giải quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay………………………………………137
4.3. Giải pháp cụ thể hoàn thiện các quy định về hòa giải trong giải quyết
tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay……………………………………………………..143
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4………………………………………………………………………………….153
KẾT LUẬN…………………………………………………………………………………………………….155
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO…………………………………………………………….159

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Hòa giải là biểu hiện nét đẹp truyền thống của dân tộc Việt Nam. Về bản
chất hòa giải nhằm giữ gìn tình làng, nghĩa xóm; tăng cường tình đoàn kết,
tương thân, tương ái, giúp đỡ lẫn nhau trong cộng đồng; kịp thời giải quyết
những xích mích, mâu thuẫn ở cơ sở; ngăn ngừa hành vi vi phạm pháp luật;
góp phần bảo đảm trật tự an toàn xã hội, giảm bớt vụ việc phải đưa lên Tòa án
nhân dân hoặc UBND các cấp giải quyết, tiết kiệm thời gian, tiền bạc của Nhà
nước và nhân dân.
Với ý nghĩa cao đẹp và vai trò quan trọng nên công tác hòa giải luôn
được Đảng, Nhà nước và xã hội quan tâm động viên, khuyến khích, nhân dân
đồng tình ủng hộ. Sự ghi nhận tại Điều 127 Hiến pháp năm 1992: “Ở cơ sở,
thành lập các tổ chức thích hợp của nhân dân để giải quyết những việc vi phạm
pháp luật và tranh chấp nhỏ trong nhân dân theo quy định của pháp luật” và
được khẳng định trong Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ
Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 “khuyến khích việc giải
quyết một số tranh chấp thông qua thương lượng, hòa giải, trọng tài” là minh
chứng cho sự tồn tại và phát triển tất yếu của công tác hòa giải nói chung và
hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai nói riêng. Thể chế hóa quy định
trên của Hiến pháp trong thời gian qua Quốc hội đã ban hành Luật Hòa giải
cơ sở và Luật Đất đai năm 2013 đây là hai văn bản nền tảng quy định về hòa
giải trong giải quyết tranh chấp đất đai hiện nay. Tuy nhiên, hòa giải tranh
chấp đất đai vẫn quy định còn chung chung, nhiều khi áp dụng chỉ mang tính
hình thức và chưa đáp ứng được yêu cầu thực tế đặt ra. Ta có thể thấy một số
bất cập như sau:
Thứ nhất: quy định pháp luật về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất
đai hiện nay còn nhiều hạn chế nhất định cần phải tiếp tục hoàn thiện để phù

1

hợp với thực tế như: trình tự, thủ tục, thành phần tham gia hòa giải ở cơ sở, ở
UBND cấp xã, hiệu lực thi hành các văn bản công nhận hòa giải thành, quy
trình tố tụng hòa giải ở tòa án …
Thứ hai, tranh chấp nào được thụ lý tại tòa án mà không qua hòa giải ở
cơ sở. Luật Đất đai năm 2013 chưa có văn bản nào hướng dẫn cụ thể dạng
tranh chấp đất đai nào phải qua hòa giải ở địa phương nên mỗi địa phương,
tòa án áp dụng rất khác nhau.
Thứ ba, theo quy định tại Điều 202 Luật Đất đai năm 2013 thì UBND
cấp xã, phường phải phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức
xã hội khác để tiến hành hòa giải. Trong thực tế, do quy định của pháp luật
chưa rõ ràng, bắt buộc phải là tổ chức xã hội nào như Đoàn thanh niên; Hội
phụ nữ; Hội luật gia… nên nhiều trường hợp thành phần tham gia hòa giải ở
cấp xã không đúng. Do đó, khi các bên tranh chấp hòa giải không thành và
tiến hành khởi kiện theo trình tự tố tụng dân sự thì bị tòa án từ chối thụ lý và
yêu cầu về địa phương tổ chức hòa giải lại vì lý do thành phần tham gia hòa
giải tại địa phương không đúng.
Thứ tư, đối với các trường hợp hoà giải thành ở cơ sở, cấp xã (tranh
chấp hợp đồng mua bán nhà đất, hợp đồng tặng cho, thừa kế nhà đất…), pháp
luật không quy định cơ quan nào có thẩm quyền ra quyết định công nhận sự
thỏa thuận của các bên, trình tự công nhận, hiệu lực bắt buộc các bên thực
hiện biên bản hoà giải thành đó. Có quan điểm cho rằng do pháp luật không
quy định cụ thể những trường hợp này do đó nếu một hay cả hai bên thay đổi
ý kiến thì coi như việc hoà giải không thành và UBND cấp xã không phải
hoà giải lại và việc tranh chấp thuộc thẩm quyền của Toà án, khi đương sự
khởi kiện, Toà án xem xét theo thủ tục chung. Như vậy, do pháp luật không
quy định nên làm mất giá trị pháp lý của biên bản hoà giải thành và vai trò
của công tác hoà giải ở cơ sở, UBND xã, phường.

2

Thứ năm, hiện nay công tác hòa giải ở địa phương, ở các cấp chính
quyền và ở các cấp tòa án chưa thực sự được coi trọng và áp dụng triệt để còn
mang tính hình thức. Một trong những nguyên nhân là do chúng ta chưa có cơ
chế chính sách và đội ngũ hòa giải viên chuyên nghiệp.
Thứ sáu, công tác hòa giải tranh chấp đất đai ở Tòa án hiện nay chưa
thực sự được coi trọng, một số các quy định về thủ tục và trình tự hòa giải tại
tòa được Bộ Luật Tố tụng dân sự quy định nhưng vẫn có một số vấn đề cần
được nghiên cứu.
Giải quyết những vấn đề lý luận và thực tiễn để hoàn thiện pháp luật về
đất đai và đưa ra những giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện cơ chế giải quyết
tranh chấp đất đai bằng hòa giải cần có những công trình nghiên cứu khoa học
nghiên cứu một cách có hệ thống nhưng ở Việt Nam chưa có một công trình
nào nghiên cứu một cách tổng thể và chuyên sâu về vấn đề hòa giải trong giải
quyết tranh chấp đất đai nên nghiên cứu sinh chọn đây là đề tài nghiên cứu
làm luận án.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu:
Mục đích nghiên cứu của đề tài là làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn
của pháp luật về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai thông qua việc
nghiên cứu, phân tích, đánh giá các quy định của pháp luật, thực tiễn áp dụng
các quy định pháp luật về hòa giải tranh chấp đất đai hiện nay. Qua đó, phát
hiện những thiếu sót, bất cập của quy định pháp luật để từ đó đưa ra phương
hướng, kiến nghị, đề xuất cụ thể góp phần làm cho các quy định về hòa giải
trong giải quyết tranh chấp đất đai thực sự phù hợp với thực tiễn cuộc sống.
Nhiệm vụ nghiên cứu:
Luận án có các nhiệm vụ chủ yếu như sau:

3

– Nghiên cứu những vấn đề lý luận về tranh chấp đất đai và hòa giải
trong giải quyết tranh chấp đất đai.
– Phân tích, đánh giá thực trạng hệ thống pháp luật về hòa giải trong
giải quyết tranh chấp đất đai và thực tiễn áp dụng để chỉ rõ những ưu điểm
cần phát huy và những vướng mắc, hạn chế phải khắc phục trong giai đoạn
hiện nay.
– Từ việc phân tích, đánh giá nói trên luận án nêu các phương hướng và
đề xuất các giải pháp góp phần hoàn thiện các quy định của pháp luật về hòa
giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
Đối tượng nghiên cứu của luận án:
Đối tượng nghiên cứu của luận án là hệ thống các văn bản pháp luật
liên quan đến hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện
nay. Để nghiên cứu vấn đề này, luận án tập trung nghiên cứu cơ sở khoa học
cho việc quy định hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai, thực tiễn thực
hiện hòa giải để giải quyết tranh chấp đất đai, cơ chế thực hiện hòa giải trong
quá trình giải quyết tranh chấp.
Phạm vi nghiên cứu của luận án:
Phạm vi nghiên cứu của luận án là những vấn đề lý luận và thực tiễn
liên quan đến các bảo đảm pháp lý thực hiện hòa giải trong giải quyết tranh
chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay. Theo quy định của Luật Đất đai năm 2013,
thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai thuộc về 2 hệ thống: cơ quan xét xử
và cơ quan quản lý hành chính (UBND các cấp). Do đó, phạm vi nghiên cứu
đi vào hòa giải tranh chấp đất đai ở cơ sở, UBND xã, phường, thị trấn trước
khi khởi kiện ra tòa và hòa giải tranh chấp đất đai hiện nay ở tòa án các cấp.
Bao gồm: Quan niệm, đặc điểm, vai trò, ý nghĩa của hòa giải trong giải quyết

4

tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay; Nội dung của hòa giải trong giải
quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay; Những yêu cầu đặt ra, quan
điểm và giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống bảo đảm pháp lý thực hiện hòa
giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay.
Với mục đích và nhiệm vụ như trên, luận án chủ yếu nghiên cứu vấn đề
hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay tại cơ sở xã,
phường, thị trấn và tòa án các cấp.
4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
Về mặt lý luận:
Với những quan điểm và giải pháp hoàn thiện pháp luật về hòa giải
trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay luận án sẽ bổ sung và
góp phần làm rõ hơn hướng nghiên cứu về hòa giải, hòa giải trong giải quyết
tranh chấp đất đai và đề xuất một số giải pháp có khả năng ứng dụng trong
quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật, cụ thể:
+ Luận án làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản thuộc phạm vi nghiên
cứu của đề tài như: hòa giải, tranh chấp đất đai, hòa giải trong giải quyết tranh
chấp đất đai, đặc điểm tranh chấp đất đai và đặc điểm của hòa giải trong giải
quyết tranh chấp đất đai, các nguyên tắc của hòa giải trong giải quyết tranh
chấp đất đai, quy trình hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai, thủ tục hòa
giải tranh chấp đất đai tại cơ sở, UBND xã, phường, thị trấn, thủ tục hòa giải
tranh chấp đất đai tại tòa án, phương pháp tiến hành hòa giải tranh chấp đất
đai, hiệu lực công nhận sự thỏa thuận của các đương sự tại cơ sở, UBND xã,
phường, thị trấn.
+ Luận án đánh giá thực trạng thực hiện phương thức hòa giải trong
giải quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay trên cơ sở phân tích và bình
luận các vụ việc đã xảy ra trên thực tế ở nước ta.

5

+ Luận án đề xuất định hướng tiếp tục hoàn thiện pháp luật về hòa giải
trong giải quyết tranh chấp đất đai hiện nay như: Về thủ tục, trình tự hòa giải
ở cấp xã, phường, thị trấn, hiệu lực của biên bản hòa giải thành, thủ tục hòa
giải thành ở tòa án…. nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động hòa giải trong giải
quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay.
Về mặt thực tiễn:
Với những quan điểm và giải pháp hoàn thiện pháp luật được đề xuất
trong luận án có khả năng ứng dụng trong quá trình hoàn thiện chính sách,
pháp luật về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai. Luận án có thể sử
dụng làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu khoa học pháp lý ở Việt Nam.
5. Kết cấu của luận án
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục, Danh mục tài liệu tham khảo
chính, nội dung luận án được kết cấu thành 4 chương:
Chương 1. Tổng quan về tình hình nghiên cứu, cơ sở lý thuyết và
phương pháp nghiên cứu.
Chương 2. Những vấn đề lý luận về hòa giải trong giải quyết tranh chấp
đất đai ở Việt Nam hiện nay.
Chương 3. Thực trạng pháp luật về hòa giải trong giải quyết tranh chấp
đất đai ở Việt Nam hiện nay.
Chương 4. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện các quy định pháp
luật về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay.

6

CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
1.1.1.Tình hình nghiên cứu trong nước
Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai nói riêng và những nội
dung nghiên cứu về đất đai nói chung đã được nhiều nhà khoa học quan tâm
nghiên cứu, đề cập đến trong nhiều công trình với những mức độ khác nhau
và cách tiếp cận khác nhau. Các công trình nghiên cứu về vấn đề hòa giải, đất
đai và tranh chấp đất đai được thể hiện dưới nhiều hình thức: sách chuyên
khảo, đề tài khoa học, luận án tiến sĩ, luận án thạc sĩ, giáo trình giảng dạy
trong các trường đại học, các bài tham luận tại hội thảo, kỷ yếu hội thảo khoa
học, các bài viết đăng trên các tạp chí khoa học v.v… Hiện nay, chưa có công
trình nào nghiên cứu một cách hệ thống về hòa giải trong giải quyết tranh
chấp đất đai. Các công trình nghiên cứu khoa học có liên quan đến hòa giải
trong giải quyết tranh chấp đất đai được thực hiện ở nước ta trong thời gian
qua có thể sắp xếp theo nhóm các vấn đề như sau:
– Các công trình khoa học nghiên cứu liên quan đến tranh chấp đất đai:
Trước hết là bài viết:“ Bàn về khái niệm tranh chấp đất đai trong Luật
Đất đai năm 2003” của tác giả Lưu Quốc Thái đăng trên chí Khoa học pháp
lý số 2(33)/2006, tác giả đã nghiên cứu về khái niệm tranh chấp đất đai theo
tác giả tranh chấp đất đai tại khoản 26 Điều 4 Luật Đất đai năm 2003 cần
được diễn giải là tranh chấp một tổng thể những yếu tố hợp nhất tạo thành
quyền sử dụng đất đã nêu trong bài viết, chứ không phải là việc tranh chấp
từng quyền và nghĩa vụ rời rạc, đơn lẻ. Tác giả đã đưa ra cách hiểu đặt khái
niệm tranh chấp đất đai trong mối quan hệ không thể tách rời với tất cả các
quy định có liên quan, chứ không phải cô lập nó hoặc đặt nó lên trên tất cả

7

các quy định khác nhằm phát huy trí tưởng tượng một cách thái quá, dẫn đến
những suy diễn không phù hợp. Có nghĩa là, không thể “trộn lẫn” tranh chấp

đất đai với những tranh chấp dân sự thuần túy có liên quan đến đất đai. Khái
niệm tranh chấp đất đai được đề cập đến trong nhiều công trình nghiên cứu
khác như: Luận án tiến sĩ luật học của tác giả Mai Thị Tú Oanh năm 2013 về
“Tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai bằng tòa án ở nước ta”;
Giáo trình Luật Đất đai của trường Đại học Luật Hà Nội, NXb Tư
pháp…Theo đó các tác giả cũng đi đến khái quát về tranh chấp đất đai, tác giả
cho rằng là sự bất đồng, mâu thuẫn hay xung đột về mặt lợi ích, về quyền và
nghĩa vụ giữa các chủ thể tham gia vào quan hệ đất đai trong quá trình quản
lý và sử dụng đất đai [27]. Các công trình nghiên cứu đã giúp tác giả khái
quát và có cách nghiên cứu sâu hơn trong luận án của mình về nội hàm và
cách tiếp cận khái niệm tranh chấp đất đai.
Tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai được nghiên cứu rất
nhiều ở các bài báo, tạp chí và các công trình nghiên cứu khoa học liên quan
khác. Trong đó có bài viết về “Giải quyết tranh chấp đất đai bằng tòa án qua
thực tiễn tại một địa phương” của tác giả Mai Thị Tú Oanh tại Tạp chí Nhà
nước và pháp luật.- Số 8/2009, Tr. 51- 54; “Vướng mắc về pháp luật liên
quan đến giải pháp tranh chấp, khiếu nại về đất đai” của tác giả Nguyễn
Xuân Trọng, Trần Hoài Nam tại Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp.- Số 16/ 2010 ,
Tr.47 – 51; “Về thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai của Tòa án”của tác
giả Nguyễn Quang Tuyến (2004), Tạp chí Tòa án số 14; Các bài tham luận
trong Hội thảo “ Tình trạng tranh chấp và khiếu kiện đất đai kéo dài: Thực
trạng và giải pháp” ngày 08-09 tháng 10 năm 2008 tại Buôn Mê Thuột – Đắc
Lắc như các bài: “Các giải pháp nhằm hạn chế tranh chấp phát sinh khi thu
hồi đất nông nghiệp trong quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa hiện nay”
của tác giả Lê Đức Thịnh; “ Khiếu kiện của người dân về đất đai và vai trò
Ban Dân nguyện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội” của tác giả Hà Công
8

Long; bài viết “ Vướng mắc về pháp luật liên quan đến giải quyết tranh chấp,

khiếu nại về đất đai” của tác giả Nguyễn Xuân Trọng và Trần Hoài Nam đăng
trên tạp chí Nghiên cứu lập pháp điện tử. Nội dung các bài viết đã cho chúng
ta thấy thực tiễn tranh chấp đất đai trong thời gian vừa qua rất phức tạp có
nhiều bất cập, vướng mắc như: các quy định pháp luật có liên quan đến giải
quyết khiếu nại, khiếu kiện; các quy định liên quan đến bồi thường; giải
phóng mặt bằng; thu hồi đất; thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất của các cơ
quan nhà nước…..
Đặc biệt trong đó phải kể đến Luận án “Tranh chấp đất đai và giải
quyết tranh chấp đất đai bằng tòa án ở nước ta” của tác giả Mai Thị Tú Oanh
năm 2013. Tác giả nghiên cứu một số vấn đề lý luận và thực tiễn về tranh
chấp đất đai ở Việt Nam trong đó có tìm ra nguyên nhân, hậu quả của tranh
chấp đất đai và đánh giá chung về tình hình tranh chấp đất đai hiện nay và xu
hướng phát triển. Trên cơ sở phân tích về tranh chấp đất đai tác giả đã đưa ra
các vấn đề lý luận về giải quyết tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất
đai bằng tòa án. Một số các công trình nghiên cứu khoa học khác đề cập đến
thực tế giải quyết tranh chấp đất đai tại một số địa phương như: Luận văn
“Giải quyết tranh chấp đất đai (Qua thực tiễn ở Hà Nội)” của tác giả Hồ
Xuân Hương, năm 2004. Tác giả nghiên cứu những vấn đề chung về tranh
chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định của pháp luật đất
đai. Trong nội dung thực trạng áp dụng pháp luật tác giải đã nêu rất cụ thể về
thực trạng giải quyết tranh chấp đất đai qua thực tiễn ở Hà Nội. Từ nghiên
cứu của mình tác giả đã đưa ra một số định hướng và giải pháp nâng cao hiệu
quả giải quyết tranh chấp đất đai ở Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung.
Luận văn “Giải quyết tranh chấp đất đai bằng con đường toà án ở Việt Nam”
của tác giả Trần Văn Hà năm 2007. Tác giả đã nghiên cứu những vấn đề
chung về tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai bằng con đường

9

toà án ở Việt Nam. Thực trạng pháp luật và áp dụng pháp luật về giải quyết
tranh chấp đất đai bằng con đường toà án ở Việt Nam. Đồng thời đặt ra yêu
cầu và giải pháp nâng cao hiệu quả việc giải quyết tranh chấp đất đai tại toà
án nhân dân. Nhằm khái quát thực trạng giải quyết tranh chấp đất đai theo
Luật Đất đai năm 2003, tác giả đã bảo vệ thành công Luận văn của mình năm
2009 về “ Giải quyết tranh chấp đất đai theo Luật đất đai năm 2003”. Tác giả
đã nghiên cứu các quy định của pháp luật đất đai năm 2003 và có so sánh với
pháp luật của các thời kỳ trước về giải quyết tranh chấp đất đai từ đó có
những đánh giá về những điểm phù hợp và những điểm chưa phù hợp từ đó
đưa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật hiện hành
trong giải quyết tranh chấp đất đai cũng như đề ra một số các biện pháp để
việc thực thi pháp luật về giải quyết tranh chấp đất đai đạt hiệu quả trong thực
tế.
Ngoài ra còn phải kể đến một số công trình khác liên quan đến tranh
chấp đất đai như: “Pháp luật đất đai – Bình luận và giải quyết tình huống”
của tác giả Trần Quang Huy (ch.b) năm 2005. Sách được trình bày dưới dạng
hỏi – đáp có sự bình luận sâu sắc về các quy định của pháp luật đất đai hiện
hành; các tình huống tranh chấp về đất đai diễn ra trong thực tế và hướng giải
quyết các tranh chấp đó. Các tác giả đã nghiên cứu, dẫn chiếu nhiều văn bản
pháp luật và các tình huống khác liên quan đến chính sách, pháp luật đất đai.
Hay nội dung về “Chỉ dẫn pháp luật khiếu nại, tố cáo, thanh tra, kiểm tra,
điều tra, xử lý vi phạm trong lĩnh vực đất đai” của tác giả Nguyễn Văn Hậu
năm 2006. Cuốn sách gồm 3 phần: Phần I, trình bày dưới dạng hỏi đáp về
khiếu nại, tố cáo, thanh tra, kiểm tra, điều tra, xử lý vi phạm trong lĩnh vực
đất đai. Phần II – Các văn bản quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo, thanh
tra, kiểm tra, điều tra, xử lý vi phạm trong lĩnh vực đất đai. Phần III – Các văn
bản quy phạm pháp luật về đất đai. Cuốn sách“ Các quy định pháp luật về

10

đền bù, giải tỏa, giải quyết tranh chấp đất đai, xây dựng, nhà ở ” của tác giả
Nguyễn Văn Hậu năm 2007 nội dung cuốn sách phân tích và chỉ dẫn các quy
định của pháp luật về đền bù, giải tỏa, giải phóng mặt bằng theo quy định của
Luật đất đai và Luật Nhà ở. Đồng thời tác giả có đưa ra các quy định về giải
quyết tranh chấp đất đai và hòa giải cũng là một trong những phương thức để
giải quyết tranh chấp đất đai, nhà ở. Cuốn sách cũng là một trong những
nguồn tài tiệu để tham khảo và định hướng trong của trình nghiên cứu của
nghiên cứu sinh.
Tuy cách tiếp cận và mục đích của các công trình nghiên cứu khoa học
khác nhau nhưng các công trình khoa học đều có chung quan điểm hướng tới
hoàn thiện các quy định pháp luật đất đai mà một trong những nội dung quan
trọng là hoàn thiện các quy định về giải quyết tranh chấp đất đai ngày càng
hoàn thiện, phù hợp với thực tiễn cuộc sống vốn ngày càng đa dạng và phức
tạp.
– Các công trình nghiên cứu khoa học nghiên cứu hòa giải và hòa giải
trong giải quyết tranh chấp
Nhiều công trình nghiên cứu khoa học pháp lý nghiên cứu về hòa giải
được đề cập ở nhiều góc độ khác nhau với phương diện là một chế định pháp
lý, là một phương thức giải quyết tranh chấp… Trong đó tiêu biểu phải kể đến
các công trình nghiên cứu như: Luận án “Chế định hòa giải trong pháp luật
tố tụng dân sự Việt Nam – Cơ sở lý luận và thực tiễn” của tác giả Trần Văn
Quảng năm 2004; Luận văn về “Hòa giải trong tố tụng dân sự – Thực tiễn và
hướng hoàn thiện” của tác giả Bùi Đăng Huy năm1996. Trong nội dung các
công trình khoa học này tác giả đã nghiên cứu, phân tích, đánh giá các quy
định pháp luật về hòa giải trong pháp luật tố tụng dân sự; chế định hòa giải
trong pháp luật tố tụng dân sự hiện hành. Các tác giả đi sâu vào việc nghiên
cứu thực trạng chế định hòa giải trong pháp luật tố tụng dân sự hiện hành và

11

thực tiễn áp dụng chế định hòa giải. Từ nghiên cứu của mình tác giả đã đưa ra
phương hướng và các giải pháp hoàn thiện chế định hòa giải nhằm nâng cao
hiệu quả áp dụng chế định hòa giải trong tố tụng dân sự. Đây là những công
trình nghiên cứu công phu về hòa giải trong tố tụng dân sự nói chung cho
phép tác giả luận án kế thừa và phát triển trong việc nghiên cứu hòa giải trong
giải quyết tranh chấp đất đai nói riêng. Các công trình nghiên cứu khác như:
Luận án “Tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai bằng tòa án ở
nước ta” của tác giả Mai Thị Tú Oanh năm 2013; Luận văn “Giải quyết tranh
chấp đất đai (Qua thực tiễn ở Hà Nội)” của tác giả Hồ Xuân Hương, năm
2004. Hòa giải trong tố tụng dân sự được tác giả đề cập tới như là một
phương thức giải quyết tranh chấp đất đai tại tòa án ở nước ta. Tuy nhiên,
luận án mới chỉ đề cập một số điểm cơ bản của hòa giải trong giải quyết tranh
chấp đất đai tại tòa án như là một giai đoạn tố tụng nhưng chưa nghiên cứu về
bản chất của hòa giải và những nhược điểm cũng như những ưu điểm của hòa
giải trong giải quyết tranh chấp đất đai tại tòa án. Luận văn “Giải quyết tranh
chấp đất đai bằng con đường toà án ở Việt Nam” của tác giả Trần Văn Hà
năm 2007 thì phương pháp hòa giải trong giải quyết ở tòa án cũng được tác
giả đề cập nhưng đó chỉ là một trình tự, thủ tục trong quá trình giải quyết
tranh chấp tại tòa án. Luận văn của chính tác giải năm 2009 về “ Giải quyết
tranh chấp đất đai theo Luật đất đai năm 2003” cũng có nghiên cứu về hòa
giải trong giải quyết quá trình giải quyết đất đai như là một giai đoạn tiền tố
tụng và tại tòa án nhưng không sâu và có hệ thống.
Một Luật án nghiên cứu khá sâu về phương thức hòa giải trong giải
quyết tranh chấp thương mại phải kể đến Luận án “Xây dựng và hòan thiện
cơ chế giải quyết tranh chấp thay thế đối với các quan hệ thương mại trong
giai đoạn hiện nay ở nước ta” của tác giả Dương Quỳnh Hoa năm 2012. Tác
giả nghiên cứu cơ chế giải quyết tranh chấp thay thế đối với các quan hệ

12

thương mại trong đó hòa giải là một trong những phương thức được nêu ra để
giải quyết tranh chấp có hiệu quả bên cạnh các phương thức giải quyết tranh
chấp khác như: tự thương lượng, trọng tài, tòa án….Tác giả có đánh giá thực
trạng việc áp dụng các phương thức giải quyết tranh chấp và có sự so sánh
hiệu quả của việc áp dụng từng phương thức trong việc giải quyết tranh chấp
thương mại, đồng thời nêu lên từng hạn chế và bất cận của các biện pháp. Từ
đó, tác giải đã có những đề xuất, kiến nghị đối với việc xây dựng và hoàn
thiện cơ chế giải quyết tranh chấp thay thế đối với các quan hệ thương mại
trong giai đoạn hiện nay.
Ngoài ra còn có các bài tham luận, báo cáo, bài báo, tạp chí như: “Hòa
giải thương lượng trong việc giải quyết tranh chấp hợp đồng kinh tế”của tác
giả Trần Đình Hảo năm 2002, Tạp chí Nhà nước và pháp luật số tháng 1; “Về
quyền định đoạt của đương sự trong tố tụng dân sự” của tác giả Phạm Hữu
Nghị năm 2000,Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 12; “Hòa giải trong tố
tụng dân sự” của tác giả Phạm Hữu Nghị năm 2002,Tạp chí Nhà nước và
pháp luật số 12; “Một số vấn đề về nâng cao hiệu quả của biện pháp hòa
giải” của tác giả Trương Kim Oanh năm 1997, Tạp chí Tòa án nhân dân số 6;
Bài tham luận về “Các phương thức thương lượng, hòa giải, trung gian ở
Việt Nam” của tác giả Trần Văn Quảng, tài liệu hội thảo Giải quyết tranh
chấp ngoài tố tụng tư pháp – thực tiễn Việt Nam và kinh nghiệm quốc tế, Bộ
Tư pháp và Tổ chức phát triển quốc tế Canada (Dự án hỗ trợ cải cách pháp
luật) đồng tổ chức ngày 23-24/8/2008. Báo cáo nghiên cứu “Hòa giải tranh
chấp đất đai tại Việt Nam – phân tích pháp luật hiện hành, các thực tiễn và
khuyến nghị cho cải cách” do Viện nghiên cứu Chính sách, pháp luật và phát
triển (PLD) trực thuộc Liên hiệp các Hội khoa học kỹ thuật Việt Nam
(VUSTA) thực hiện, do PGS.TS. Nguyễn Quang Tuyến làm trưởng nhóm.
Các báo, tạp chí về “Hòa giải ở cơ sở và vấn đề hoàn thiện pháp luật về hòa

13

giải cơ sở ở Việt Nam” của tác giả Hà Hùng Cường tại Tạp chí Dân chủ và
pháp luật – số chuyên đề pháp luật về hòa giải năm 2012 tr.5-18; “Hòa giải ở
cơ sở khi có tranh chấp quyền sử dụng đất”, của tác giả Tưởng Duy Lượng
năm 2006, Tạp chí Tòa án nhân dân số 4, Hà Nội; “Tổ chức và hoạt động hòa
giải hòa giải cơ sở theo quy định của Pháp lệnh năm 1998 – Thực trạng và
giải pháp hoàn thiện” của tác giả Nguyễn Duy Lãm tại tạp chí Dân chủ và
pháp luật – số chuyên đề pháp luật về hòa giải năm 2012 tr.27-40; “Một số
vấn đề về chế độ và chính sách đối với hòa giải viên” của tác giả Vũ Trung
Hòa tại tạp chí Dân chủ và pháp luật – số chuyên đề pháp luật về hòa giải năm
2012 tr.57-63; “Quản lý nhà nước về công tác hòa giải ở cơ sở” của tác giả
Nguyễn Phương Thảo tại tạp chí Dân chủ và pháp luật – số chuyên đề pháp
luật về hòa giải năm 2012 tr.75 – 79; “Vai trò của Mặt trận tổ quốc Việt Nam
và các tổ chức thành viên trong hoạt động hòa giải cơ sở” của tác giả Xuân
Trường tại tạp chí Dân chủ và pháp luật – số chuyên đề pháp luật về hòa giải
năm 2012 tr.80-85; “Một số vấn đề về chế định hòa giải trong pháp luật tố
tụng dân sự Việt Nam” của tác giả Trần Văn Quảng tại tạp chí Dân chủ và
pháp luật – số chuyên đề pháp luật về hòa giải năm 2012 tr.109-123; “Hoà
giải trong thương mại, thực trạng hoạt động và xu hướng phát triển ở Việt
Nam” của tác giả Nguyễn Thị Minh tại tạp chí Dân chủ và pháp luật – số
chuyên đề pháp luật về hòa giải năm 2012 tr.133-142; “Hòa giải tranh chấp
lao động” của tác giả Lưu Bình Nhưỡng tại tạp chí dân chủ và pháp luật – số
chuyên đề pháp luật về hòa giải năm 2012 tr.143-155; “Thể chế hòa giải ở
Thái Lan” của tác giả Nguyễn Bích Thảo tại tạp chí Dân chủ và pháp luật –
số chuyên đề pháp luật về hòa giải năm 2012 tr.155-161; “Thể chế hòa giải ở
Philippin” của tác giả Nguyễn Thảo tại tạp chí Dân chủ và pháp luật – số
chuyên đề pháp luật về hòa giải năm 2012 tr.162-196….

14

Qua nghiên cứu, đánh giá các nhóm công trình nghiên cứu mà tác giả
luận án chưa liệt kê hết được nhưng cho thấy những vấn đề liên quan đến hòa
giải, liên quan đến giải quyết tranh chấp đất đai với những khía cạnh khác
nhau rất đa dạng và phong phú nhưng chưa có một công trình nghiên cứu nào
nghiên cứu về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện
nay một cách có hệ thống. Những công trình nghiên cứu khoa học trên là
nguồn tài liệu tham khảo rất hữu ích cho việc nghiên cứu luận án của tác giả.
1.1.2. Tình hình nghiên cứu nước ngoài
Ở nước ngoài cũng có các công trình nghiên cứu về hòa giải, về thương
lượng… liên quan trực tiếp đến đề tài của luận án như:
Bài viết “Việc giải quyết tranh chấp thông qua người trung gian hòa
giải” của Pryan A. Garner chủ biên (2004), Black’s Law Dictionary, tái bản
lần thứ 8, NXB West, Thomson, tr.307. Trong bài viết tác giả đã đề cập đến
quá trình hòa giải và chỉ ra hòa giải là một quá trình mà bên thứ ba tạo điều
kiện và phối hợp để các bên thương lượng với nhau.
Tác giả L Mulcahy và các tác giả, trong bài viết “Trung gian hòa giải
các vụ kiện về thiếu trách nhiệm trong y tế: một giải pháp cho tương lai”
NHS Executive, 2000, tr. Xvii. Tác giả đã đề cập đến hòa giải là việc giải
quyết tranh chấp giữa hai bên thông qua sự can thiệp của bên thứ ba, hoạt
động một cách trung lập và khuyến khích các bên xóa bớt sự khác biệt.
Tác giả F E A Sander và S B Goldberg, trong bài viết “Giải tỏa nỗi lo
không cần thiết: Cẩm nang hướng dẫn thân thiện với người lựa chọn cơ chế
giải quyết tranh chấp thay thế” (1994), Nguyệt san Đàm phán 55. Tác giả cho
rằng một bước rất quan trọng trong việc giải quyết các tranh chấp của là hòa
giải. Hòa giải đem lại cơ hội cho các bên trình bày, giải thích và đưa ra lời xin
lỗi với nhau. Sự tham gia trực tiếp của các bên tranh chấp trong hòa giải là rất

15

cần thiết vì nó đề cao được tinh thần trách nhiệm của các bên đối với các lựa
chọn của mình.
Tác giả M Rogers và C McEwan, với bài viết “Trung gian hòa giải:
Chính sách pháp luật và thực tiễn, Tổ hợp tác luật sư.” NXB Rochester New
York, 1989, tr. 234-235. Tác giả có quan điểm bằng cách hòa giải, sự tham
gia có thể xóa bỏ cảm giác của các bên khi cho rằng họ phải chịu áp lực để
đưa ra một quyết định nào đó. Do đó, hòa giải luôn được đưa ra trước các
thức thức giải quyết tranh chấp khác.
Tác giả M Davies và các tác giả trong bài viết: “Thúc đẩy trung gian
hòa giải, Cơ quan kế hoạch chính sách và nghiên cứu, Báo cáo nghiên cứu về
chương trình trung gian hòa giải của Hội luật học Bristol trong giai đoạn
đầu” Nghiên cứu số 21, Hội luật học, 1996, tr. 26 thuộc Chương trình Bristol
và H Genn, Báo cáo đánh giá thí điểm trung gian hòa giải Tòa án Trung tâm
Luân Đôn, Chương trình nghiên cứu LCD, số 5/98, tr. Vi, 107 và 139 thuộc
dự án Thí điểm tại Tòa án Trung tâm Luân Đôn.
Cuốn sách “Một hệ thống không hoàn thiện” của tác giả D Bok, 1983,
Tạp chí Đoàn luật sư Bang New York 8 đã ghi nhận kết quả điều tra của Úc
cho thấy trung gian hòa giải có thể là một nhân tố cải thiện quan hệ giữa các
bên trong giải quyết tranh chấp…..
Luận án với đề tài “ Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở
Việt Nam hiện nay” là công trình đầu tiên được nghiên cứu ở cấp độ luận án
tiến sĩ, luận án đã kế thừa và phát triển những kết quả cũng như thành tựu của
các công trình đã nêu trên. Đồng thời, luận án sẽ tiếp tục nghiên cứu sâu rộng
hơn những vấn đề mà các công trình nghiên cứu đã nêu theo hướng nhằm
hoàn thiện hơn các quy định về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở
nước ta hiện nay.

16

1.1.3. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu
1.1.3.1. Những kết quả kế thừa
Qua việc tìm hiểu về tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài “ Hòa
giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Việt Nam hiện nay” nghiên cứu sinh
tiếp cận được, luận án đã kế thừa những kết quả của các nhà khoa học như
sau:
Thứ nhất, các công trình khoa học đã tiếp cận, nghiên cứu cơ sở lý luận
về tranh chấp đất đai, giải quyết tranh chấp đất đai, thủ tục giải quyết tranh
chấp, hòa giải trong tố tụng dân sự, hòa giải trong tranh chấp thương mại.
Đây là những cơ sở lý luận mang tính tiền đề để tác giả luận án tiếp tục đi sâu
phân tích cơ sở lý luận về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai.
Thứ hai, có nhiều ví dụ, thực tiễn được các công nghiên cứu phân tích,
đánh giá đã định hướng cho tác giả thấy được một cách tổng quát về thực
trạng áp dụng pháp luật trong giải quyết tranh chấp đất đai. Từ đó, thấy được
vai trò của hòa giải và xu hướng phát triển của phương thức hòa giải trong
giải quyết tranh chấp đất đai.
Thứ ba, một số giải pháp, kiến nghị được đưa ra trong các công trình
nghiên cứu khoa học tuy chưa đi vào cụ thể nội dung hòa giải trong giải quyết
tranh chấp đất đai nhưng đó chính là nguồn tư liệu để tác giả nghiên cứu và
đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện nội dung pháp luật này như: trình tự,
thủ tục hòa giải ở cơ sở, UBND xã, phường, thị trấn; giá trị pháp lý của biên
bản hòa giải thành; xu hướng xã hội hóa hoạt động hòa giải; thủ tục hòa giải
tại tòa án các cấp….
1.1.3.2. Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, tìm giải pháp
Trên cơ sở nghiên cứu, hệ thống hoá các công trình khoa học đi trước có
liên quan đến đề tài luận án, tác giả nhận thấy những vấn đề về hòa giải trong

17

giải quyết tranh chấp đất đai chưa được làm rõ và cần được nghiên cứu, giải
quyết gồm:
– Thứ nhất, Cơ sở lý luận về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai
gồm: khái niệm, bản chất, các nguyên tắc; quy trình hòa giải; phương thức
hòa giải.
– Thứ hai, thực trạng hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Việt
Nam về những nội dung căn bản như: nội dung hòa giải; thẩm quyền hòa giải;
trách nhiệm tổ chức hòa giải; trình tự, thủ tục; phương pháp tiến hành và hiệu
lực công nhận cho thi hành các văn bản hòa giải…
– Thứ ba, phương hướng và giải pháp để khắc phục những hạn chế, bất
cập để hướng tới hoàn thiện các quy định pháp luật về hòa giải trong giải
quyết tranh chấp đất đai ở nước ta.
1.2. Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
1.2.1. Cơ sở lý thuyết
Luận án được thực hiện trên cơ sở phương pháp duy vật biện chứng của
chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật.
Các quan điểm và chính sách, pháp luật về đất đai của Đảng Cộng sản Việt
Nam và Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam về hoàn thiện hệ thống pháp
luật đất đai, về phát triển nền kinh tế thị trường, về hội nhập kinh tế quốc tế
và xây dựng nhà nước pháp quyền cũng là cơ sở phương pháp luận nghiên
cứu của luận án.
Tác giả sử dụng phương pháp luận của Chủ nghĩa Duy vật biện chứng
và Chủ nghĩa Duy vật lịch sử để phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài.
Các lý thuyết liên quan đến hòa giải, hòa giải trong giải quyết tranh
chấp đất đai, pháp luật về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai của Việt
Nam và một số nước trên thế giới.

18

Luận án được triển khai với những câu hỏi và giả thiết nghiên cứu như
sau:
+ Về khía cạnh lý luận:
– Câu hỏi nghiên cứu: Tranh chấp đất đai là gì?
Giả thiết nghiên cứu: Theo quy định tại khoản 26, Điều 3 Luật Đất đai năm
2013 thì “Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của
người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai”. Khái
niệm tranh chấp đất đai hiện nay có nhiều cách hiểu khác nhau vì nội
hàm rộng và chưa rõ ràng.
Kết quả nghiên cứu: Làm rõ nội hàm về mặt học thuật và cơ sở pháp lý
của khái niệm tranh chấp đất đai.
– Câu hỏi nghiên cứu : Đặc điểm của tranh chấp đất đai?
Giả thiết nghiên cứu: Tranh chấp đất đai là tranh chấp dân sự nhưng nó
có những đặc thù riêng biệt với các tranh chấp khác như lao động, thương
mại….
Kết quả nghiên cứu: Làm rõ đặc điểm riêng của tranh chấp đất đai.
– Câu hỏi nghiên cứu: Giải quyết tranh chấp đất đai là gì? Có bao
nhiêu hình thức giải quyết tranh chấp đất đai?
Giả thiết nghiên cứu: Giải quyết tranh chấp đất đai là nhằm giải quyết
những bất đồng, mâu thuẫn của các bên trong quan hệ đất đai trên cơ sở pháp
luật. Khi các bên tranh chấp thì có thể lựa chọn các hình thức giải quyết tranh
chấp như tòa án, UBND các cấp…
Kết quả nghiên cứu: Làm rõ khái niệm giải quyết tranh chấp đất đai.
Làm rõ các hình thức dùng để giải quyết tranh chấp đất đai.
– Câu hỏi nghiên cứu: hòa giải là gì? Hòa giải trong giải quyết tranh
chấp đất đai là gì?

19

Giả thiết nghiên cứu: khái niệm hòa giải và khái niệm hòa giải trong
giải quyết tranh chấp đất đai có nhiều cách hiểu khác nhau. Có ý kiến cho
rằng hòa giải được áp dụng chung cho tất cả các tranh dân sự và không có yếu
tố bắt buộc phải hòa giải nhưng hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai lại
có tính chất bắt buộc để thực hiện các giai đoạn tố tụng tiếp theo. Do đó, hình
thức hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai có những đặc thù khác so với
hòa giải được sử dụng trong các quan hệ giải quyết tranh chấp dân sự khác.
Kết quả nghiên cứu: Làm rõ khái niệm hòa giải và khái niệm hòa giải
trong giải quyết tranh chấp đất đai.
– Câu hỏi nghiên cứu: Bản chất pháp lý của hòa giải trong giải quyết
tranh chấp đất đai là gì?
Giả thiết nghiên cứu: Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai là
quan hệ dân sự và có những nét đặc trưng riêng biệt do đặc điểm của tranh
chấp đất đai.
Kết quả nghiên cứu: Làm rõ bản chất hòa giải trong giải quyết tranh
chấp đất đai.
– Câu hỏi nghiên cứu: Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai
được dự trên những nguyên tắc nào?
Giả thiết nghiên cứu: Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai phải
dự trên những nguyên tắc là những hệ thống các quan điểm, tư tưởng chỉ đạo
có tác dụng định hướng trong suốt quá trình hòa giải giải quyết tranh chấp đất
đai.
Kết quả nghiên cứu: Phân tích và làm rõ các nguyên tắc về hòa giải
trong giải quyết tranh chấp đất đai.
– Câu hỏi nghiên cứu: Phương thức hòa giải trong giải quyết tranh
chấp đất đai có khác gì so với hòa giải trong các quan hệ tranh chấp khác?.

20

LỜI CAM ĐOANTôi xin cam kết đây là khu công trình điều tra và nghiên cứu khoa học của riêngtôi. Các số liệu trong luận án đều được trích dẫn nguồn trung thực. Những Tóm lại khoa học của Luận án chưa được ai công bố trong bất kỳcông trình nào khác. TÁC GIẢ LUẬN ÁNPHẠM THỊ HƯƠNG LANMỤC LỤCMỤC LỤC …………………………………………………………………………………………………………. 4M Ở ĐẦU …………………………………………………………………………………………………………… 11.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu và điều tra …………………………………………………………….. 71.2. Cơ sở triết lý và chiêu thức điều tra và nghiên cứu ………………………………………….. 18K ẾT LUẬN CHƯƠNG 1 …………………………………………………………………………………… 25CH ƯƠNG 2 ……………………………………………………………………………………………………… 26NH ỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HÒA GIẢI TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤPĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. ………………………………………………………………… 262.1. Khái quát về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ………………………… 262.2. Đặc điểm của tranh chấp đất đai …………………………………………………………… 352.3. Bản chất của hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ……………………….. 382.3. Các nguyên tắc của hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ………………. 462.5. Các yếu tố ảnh hưởng tác động đến hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ……… 572.6. Hòa giải trong tranh chấp đất đai và hòa giải những loại tranh chấp khác ……… 592.7. Sự hình thành và tăng trưởng của chế định hòa giải tranh chấp đất đai trongpháp luật Nước Ta …………………………………………………………………………………… 632.8. Ý nghĩa của hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai …………………………. 67K ẾT LUẬN CHƯƠNG 2 …………………………………………………………………………………… 70CH ƯƠNG 3 ……………………………………………………………………………………………………… 72TH ỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ HÒA GIẢI TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤPĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. ………………………………………………………………… 723.1. Các lao lý của pháp lý hiện hành về nghĩa vụ và trách nhiệm và thẩm quyền hòa giảitranh chấp đất đai ……………………………………………………………………………………… 723.2. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai ……………………………………………………….. 883.3. Phương pháp thực thi hòa giải tranh chấp đất đai ……………………………… 1073.4. Hiệu lực công nhận sự thỏa thuận hợp tác của những đương sự …………………………….. 111K ẾT LUẬN CHƯƠNG 3 …………………………………………………………………………………. 115CH ƯƠNG 4 ……………………………………………………………………………………………………. 117PH ƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH VỀ HÒA GIẢITRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. …….. 1174.1. Những địa thế căn cứ cho việc hình thành phương hướng và giải pháp hoàn thiệnpháp luật về hòa giải tranh chấp đất đai …………………………………………………….. 1174.2. Phương hướng chung của việc triển khai xong pháp lý về hòa giải tronggiải quyết tranh chấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ ……………………………………… 1374.3. Giải pháp đơn cử triển khai xong những pháp luật về hòa giải trong giải quyếttranh chấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ …………………………………………………….. 143K ẾT LUẬN CHƯƠNG 4 …………………………………………………………………………………. 153K ẾT LUẬN ……………………………………………………………………………………………………. 155DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ……………………………………………………………. 159M Ở ĐẦU1. Tính cấp thiết của đề tàiHòa giải là bộc lộ nét đẹp truyền thống cuội nguồn của dân tộc bản địa Nước Ta. Về bảnchất hòa giải nhằm mục đích giữ gìn tình làng, nghĩa xóm ; tăng cường tình đoàn kết, tương thân, tương ái, giúp sức lẫn nhau trong hội đồng ; kịp thời giải quyếtnhững xích mích, xích míc ở cơ sở ; ngăn ngừa hành vi vi phạm pháp lý ; góp thêm phần bảo vệ trật tự bảo đảm an toàn xã hội, giảm bớt vấn đề phải đưa lên Tòa ánnhân dân hoặc Ủy Ban Nhân Dân những cấp giải quyết, tiết kiệm chi phí thời hạn, tài lộc của Nhànước và nhân dân. Với ý nghĩa cao đẹp và vai trò quan trọng nên công tác làm việc hòa giải luônđược Đảng, Nhà nước và xã hội chăm sóc động viên, khuyến khích, nhân dânđồng tình ủng hộ. Sự ghi nhận tại Điều 127 Hiến pháp năm 1992 : “ Ở cơ sở, xây dựng những tổ chức triển khai thích hợp của nhân dân để giải quyết những việc vi phạmpháp luật và tranh chấp nhỏ trong nhân dân theo lao lý của pháp lý ” vàđược chứng minh và khẳng định trong Nghị quyết số 49 – NQ / TW ngày 02/6/2005 của BộChính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 “ khuyến khích việc giảiquyết một số ít tranh chấp trải qua thương lượng, hòa giải, trọng tài ” là minhchứng cho sự sống sót và tăng trưởng tất yếu của công tác làm việc hòa giải nói chung vàhòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai nói riêng. Thể chế hóa quy địnhtrên của Hiến pháp trong thời hạn qua Quốc hội đã phát hành Luật Hòa giảicơ sở và Luật Đất đai năm 2013 đây là hai văn bản nền tảng lao lý về hòagiải trong giải quyết tranh chấp đất đai lúc bấy giờ. Tuy nhiên, hòa giải tranhchấp đất đai vẫn pháp luật còn chung chung, nhiều khi vận dụng chỉ mang tínhhình thức và chưa cung ứng được nhu yếu thực tiễn đặt ra. Ta hoàn toàn có thể thấy một sốbất cập như sau : Thứ nhất : pháp luật pháp lý về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đấtđai lúc bấy giờ còn nhiều hạn chế nhất định cần phải liên tục triển khai xong để phùhợp với thực tiễn như : trình tự, thủ tục, thành phần tham gia hòa giải ở cơ sở, ởUBND cấp xã, hiệu lực hiện hành thi hành những văn bản công nhận hòa giải thành, quytrình tố tụng hòa giải ở tòa án nhân dân … Thứ hai, tranh chấp nào được thụ lý tại TANDTC mà không qua hòa giải ởcơ sở. Luật Đất đai năm 2013 chưa có văn bản nào hướng dẫn đơn cử dạngtranh chấp đất đai nào phải qua hòa giải ở địa phương nên mỗi địa phương, tòa án nhân dân vận dụng rất khác nhau. Thứ ba, theo pháp luật tại Điều 202 Luật Đất đai năm 2013 thì UBNDcấp xã, phường phải phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và những tổ chứcxã hội khác để triển khai hòa giải. Trong trong thực tiễn, do lao lý của pháp luậtchưa rõ ràng, bắt buộc phải là tổ chức triển khai xã hội nào như Đoàn người trẻ tuổi ; Hộiphụ nữ ; Hội luật gia … nên nhiều trường hợp thành phần tham gia hòa giải ởcấp xã không đúng. Do đó, khi những bên tranh chấp hòa giải không thành vàtiến hành khởi kiện theo trình tự tố tụng dân sự thì bị TANDTC khước từ thụ lý vàyêu cầu về địa phương tổ chức triển khai hòa giải lại vì nguyên do thành phần tham gia hòagiải tại địa phương không đúng. Thứ tư, so với những trường hợp hoà giải thành ở cơ sở, cấp xã ( tranhchấp hợp đồng mua và bán nhà đất, hợp đồng Tặng Ngay cho, thừa kế nhà đất … ), phápluật không pháp luật cơ quan nào có thẩm quyền ra quyết định hành động công nhận sựthỏa thuận của những bên, trình tự công nhận, hiệu lực thực thi hiện hành bắt buộc những bên thựchiện biên bản hoà giải thành đó. Có quan điểm cho rằng do pháp lý khôngquy định đơn cử những trường hợp này do đó nếu một hay cả hai bên thay đổiý kiến thì coi như việc hoà giải không thành và Ủy Ban Nhân Dân cấp xã không phảihoà giải lại và việc tranh chấp thuộc thẩm quyền của Toà án, khi đương sựkhởi kiện, Toà án xem xét theo thủ tục chung. Như vậy, do pháp lý khôngquy định nên làm mất giá trị pháp lý của biên bản hoà giải thành và vai tròcủa công tác làm việc hoà giải ở cơ sở, Ủy Ban Nhân Dân xã, phường. Thứ năm, lúc bấy giờ công tác làm việc hòa giải ở địa phương, ở những cấp chínhquyền và ở những cấp TANDTC chưa thực sự được coi trọng và vận dụng triệt để cònmang tính hình thức. Một trong những nguyên do là do tất cả chúng ta chưa có cơchế chủ trương và đội ngũ hòa giải viên chuyên nghiệp. Thứ sáu, công tác làm việc hòa giải tranh chấp đất đai ở Tòa án lúc bấy giờ chưathực sự được coi trọng, 1 số ít những lao lý về thủ tục và trình tự hòa giải tạitòa được Bộ Luật Tố tụng dân sự pháp luật nhưng vẫn có 1 số ít yếu tố cầnđược nghiên cứu và điều tra. Giải quyết những yếu tố lý luận và thực tiễn để triển khai xong pháp lý vềđất đai và đưa ra những giải pháp nhằm mục đích góp thêm phần hoàn thành xong chính sách giải quyếttranh chấp đất đai bằng hòa giải cần có những khu công trình nghiên cứu và điều tra khoa họcnghiên cứu một cách có mạng lưới hệ thống nhưng ở Nước Ta chưa có một công trìnhnào điều tra và nghiên cứu một cách toàn diện và tổng thể và nâng cao về yếu tố hòa giải trong giảiquyết tranh chấp đất đai nên nghiên cứu sinh chọn đây là đề tài nghiên cứulàm luận án. 2. Mục đích và trách nhiệm nghiên cứuMục đích điều tra và nghiên cứu : Mục đích điều tra và nghiên cứu của đề tài là làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễncủa pháp lý về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai trải qua việcnghiên cứu, nghiên cứu và phân tích, nhìn nhận những pháp luật của pháp lý, thực tiễn áp dụngcác pháp luật pháp lý về hòa giải tranh chấp đất đai lúc bấy giờ. Qua đó, pháthiện những thiếu sót, chưa ổn của pháp luật pháp lý để từ đó đưa ra phươnghướng, yêu cầu, đề xuất kiến nghị đơn cử góp thêm phần làm cho những pháp luật về hòa giảitrong giải quyết tranh chấp đất đai thực sự tương thích với thực tiễn đời sống. Nhiệm vụ điều tra và nghiên cứu : Luận án có những trách nhiệm hầu hết như sau : – Nghiên cứu những yếu tố lý luận về tranh chấp đất đai và hòa giảitrong giải quyết tranh chấp đất đai. – Phân tích, nhìn nhận tình hình mạng lưới hệ thống pháp lý về hòa giải tronggiải quyết tranh chấp đất đai và thực tiễn vận dụng để chỉ rõ những ưu điểmcần phát huy và những vướng mắc, hạn chế phải khắc phục trong giai đoạnhiện nay. – Từ việc nghiên cứu và phân tích, nhìn nhận nói trên luận án nêu những phương hướng vàđề xuất những giải pháp góp thêm phần hoàn thành xong những pháp luật của pháp lý về hòagiải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ. 3. Đối tượng và khoanh vùng phạm vi nghiên cứu và điều tra của luận ánĐối tượng nghiên cứu và điều tra của luận án : Đối tượng điều tra và nghiên cứu của luận án là mạng lưới hệ thống những văn bản pháp luậtliên quan đến hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Nước Ta hiệnnay. Để nghiên cứu và điều tra yếu tố này, luận án tập trung chuyên sâu nghiên cứu cơ sở khoa họccho việc lao lý hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai, thực tiễn thựchiện hòa giải để giải quyết tranh chấp đất đai, chính sách thực thi hòa giải trongquá trình giải quyết tranh chấp. Phạm vi nghiên cứu và điều tra của luận án : Phạm vi điều tra và nghiên cứu của luận án là những yếu tố lý luận và thực tiễnliên quan đến những bảo vệ pháp lý triển khai hòa giải trong giải quyết tranhchấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ. Theo pháp luật của Luật Đất đai năm 2013, thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai thuộc về 2 mạng lưới hệ thống : cơ quan xét xửvà cơ quan quản trị hành chính ( Ủy Ban Nhân Dân những cấp ). Do đó, khoanh vùng phạm vi nghiên cứuđi vào hòa giải tranh chấp đất đai ở cơ sở, Ủy Ban Nhân Dân xã, phường, thị xã trướckhi khởi kiện ra tòa và hòa giải tranh chấp đất đai lúc bấy giờ ở tòa án nhân dân những cấp. Bao gồm : Quan niệm, đặc thù, vai trò, ý nghĩa của hòa giải trong giải quyếttranh chấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ ; Nội dung của hòa giải trong giảiquyết tranh chấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ ; Những nhu yếu đặt ra, quanđiểm và giải pháp nhằm mục đích hoàn thành xong mạng lưới hệ thống bảo vệ pháp lý triển khai hòagiải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ. Với mục tiêu và trách nhiệm như trên, luận án đa phần nghiên cứu vấn đềhòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ tại cơ sở xã, phường, thị xã và tòa án nhân dân những cấp. 4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận ánVề mặt lý luận : Với những quan điểm và giải pháp triển khai xong pháp lý về hòa giảitrong giải quyết tranh chấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ luận án sẽ bổ trợ vàgóp phần làm rõ hơn hướng nghiên cứu và điều tra về hòa giải, hòa giải trong giải quyếttranh chấp đất đai và yêu cầu 1 số ít giải pháp có năng lực ứng dụng trongquá trình hoàn thành xong chủ trương, pháp lý, đơn cử : + Luận án làm rõ 1 số ít yếu tố lý luận cơ bản thuộc khoanh vùng phạm vi nghiêncứu của đề tài như : hòa giải, tranh chấp đất đai, hòa giải trong giải quyết tranhchấp đất đai, đặc thù tranh chấp đất đai và đặc thù của hòa giải trong giảiquyết tranh chấp đất đai, những nguyên tắc của hòa giải trong giải quyết tranhchấp đất đai, tiến trình hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai, thủ tục hòagiải tranh chấp đất đai tại cơ sở, Ủy Ban Nhân Dân xã, phường, thị xã, thủ tục hòa giảitranh chấp đất đai tại TANDTC, chiêu thức thực thi hòa giải tranh chấp đấtđai, hiệu lực thực thi hiện hành công nhận sự thỏa thuận hợp tác của những đương sự tại cơ sở, Ủy Ban Nhân Dân xã, phường, thị xã. + Luận án nhìn nhận tình hình thực thi phương pháp hòa giải tronggiải quyết tranh chấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ trên cơ sở nghiên cứu và phân tích và bìnhluận những vấn đề đã xảy ra trên trong thực tiễn ở nước ta. + Luận án yêu cầu khuynh hướng liên tục triển khai xong pháp lý về hòa giảitrong giải quyết tranh chấp đất đai lúc bấy giờ như : Về thủ tục, trình tự hòa giảiở cấp xã, phường, thị xã, hiệu lực thực thi hiện hành của biên bản hòa giải thành, thủ tục hòagiải thành ở TANDTC …. nhằm mục đích nâng cao hiệu suất cao hoạt động giải trí hòa giải trong giảiquyết tranh chấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ. Về mặt thực tiễn : Với những quan điểm và giải pháp hoàn thành xong pháp lý được đề xuấttrong luận án có năng lực ứng dụng trong quy trình triển khai xong chủ trương, pháp lý về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai. Luận án hoàn toàn có thể sửdụng làm tài liệu tìm hiểu thêm, điều tra và nghiên cứu khoa học pháp lý ở Nước Ta. 5. Kết cấu của luận ánNgoài phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục, Danh mục tài liệu tham khảochính, nội dung luận án được kết cấu thành 4 chương : Chương 1. Tổng quan về tình hình điều tra và nghiên cứu, cơ sở triết lý vàphương pháp điều tra và nghiên cứu. Chương 2. Những yếu tố lý luận về hòa giải trong giải quyết tranh chấpđất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ. Chương 3. Thực trạng pháp lý về hòa giải trong giải quyết tranh chấpđất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ. Chương 4. Phương hướng và giải pháp triển khai xong những lao lý phápluật về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ. CHƯƠNG 1T ỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀPHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU1. 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu1. 1.1. Tình hình nghiên cứu và điều tra trong nướcHòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai nói riêng và những nộidung điều tra và nghiên cứu về đất đai nói chung đã được nhiều nhà khoa học quan tâmnghiên cứu, đề cập đến trong nhiều khu công trình với những mức độ khác nhauvà cách tiếp cận khác nhau. Các khu công trình điều tra và nghiên cứu về yếu tố hòa giải, đấtđai và tranh chấp đất đai được bộc lộ dưới nhiều hình thức : sách chuyênkhảo, đề tài khoa học, luận án tiến sĩ, luận án thạc sĩ, giáo trình giảng dạytrong những trường ĐH, những bài tham luận tại hội thảo chiến lược, kỷ yếu hội thảo chiến lược khoahọc, những bài viết đăng trên những tạp chí khoa học v.v … Hiện nay, chưa có côngtrình nào điều tra và nghiên cứu một cách mạng lưới hệ thống về hòa giải trong giải quyết tranhchấp đất đai. Các khu công trình điều tra và nghiên cứu khoa học có tương quan đến hòa giảitrong giải quyết tranh chấp đất đai được triển khai ở nước ta trong thời gianqua hoàn toàn có thể sắp xếp theo nhóm những yếu tố như sau : – Các khu công trình khoa học nghiên cứu và điều tra tương quan đến tranh chấp đất đai : Trước hết là bài viết : “ Bàn về khái niệm tranh chấp đất đai trong LuậtĐất đai năm 2003 ” của tác giả Lưu Quốc Thái đăng trên chí Khoa học pháplý số 2 ( 33 ) / 2006, tác giả đã điều tra và nghiên cứu về khái niệm tranh chấp đất đai theotác giả tranh chấp đất đai tại khoản 26 Điều 4 Luật Đất đai năm 2003 cầnđược diễn giải là tranh chấp một toàn diện và tổng thể những yếu tố hợp nhất tạo thànhquyền sử dụng đất đã nêu trong bài viết, chứ không phải là việc tranh chấptừng quyền và nghĩa vụ và trách nhiệm rời rạc, đơn lẻ. Tác giả đã đưa ra cách hiểu đặt kháiniệm tranh chấp đất đai trong mối quan hệ không hề tách rời với toàn bộ cácquy định có tương quan, chứ không phải cô lập nó hoặc đặt nó lên trên tất cảcác pháp luật khác nhằm mục đích phát huy trí tưởng tượng một cách thái quá, dẫn đếnnhững suy diễn không tương thích. Có nghĩa là, không hề “ trộn lẫn ” tranh chấpđất đai với những tranh chấp dân sự thuần túy có tương quan đến đất đai. Kháiniệm tranh chấp đất đai được đề cập đến trong nhiều khu công trình nghiên cứukhác như : Luận án tiến sĩ luật học của tác giả Mai Thị Tú Oanh năm 2013 về “ Tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai bằng TANDTC ở nước ta ” ; Giáo trình Luật Đất đai của trường Đại học Luật TP.HN, NXb Tưpháp … Theo đó những tác giả cũng đi đến khái quát về tranh chấp đất đai, tác giảcho rằng là sự sự không tương đồng, xích míc hay xung đột về mặt quyền lợi, về quyền vànghĩa vụ giữa những chủ thể tham gia vào quan hệ đất đai trong quy trình quảnlý và sử dụng đất đai [ 27 ]. Các khu công trình nghiên cứu và điều tra đã giúp tác giả kháiquát và có cách điều tra và nghiên cứu sâu hơn trong luận án của mình về nội hàm vàcách tiếp cận khái niệm tranh chấp đất đai. Tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai được điều tra và nghiên cứu rấtnhiều ở những bài báo, tạp chí và những khu công trình điều tra và nghiên cứu khoa học liên quankhác. Trong đó có bài viết về “ Giải quyết tranh chấp đất đai bằng tòa án nhân dân quathực tiễn tại một địa phương ” của tác giả Mai Thị Tú Oanh tại Tạp chí Nhànước và pháp lý. – Số 8/2009, Tr. 51 – 54 ; “ Vướng mắc về pháp lý liênquan đến giải pháp tranh chấp, khiếu nại về đất đai ” của tác giả NguyễnXuân Trọng, Trần Hoài Nam tại Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp. – Số 16 / 2010, Tr. 47 – 51 ; “ Về thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai của Tòa án ” của tácgiả Nguyễn Quang Tuyến ( 2004 ), Tạp chí Tòa án số 14 ; Các bài tham luậntrong Hội thảo “ Tình trạng tranh chấp và khiếu kiện đất đai lê dài : Thựctrạng và giải pháp ” ngày 08-09 tháng 10 năm 2008 tại Buôn Mê Thuột – ĐắcLắc như những bài : “ Các giải pháp nhằm mục đích hạn chế tranh chấp phát sinh khi thuhồi đất nông nghiệp trong quy trình công nghiệp hóa, đô thị hóa lúc bấy giờ ” của tác giả Lê Đức Thịnh ; “ Khiếu kiện của người dân về đất đai và vai tròBan Dân nguyện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ” của tác giả Hà CôngLong ; bài viết “ Vướng mắc về pháp lý tương quan đến giải quyết tranh chấp, khiếu nại về đất đai ” của tác giả Nguyễn Xuân Trọng và Trần Hoài Nam đăngtrên tạp chí Nghiên cứu lập pháp điện tử. Nội dung những bài viết đã cho chúngta thấy thực tiễn tranh chấp đất đai trong thời hạn vừa mới qua rất phức tạp cónhiều chưa ổn, vướng mắc như : những pháp luật pháp lý có tương quan đến giảiquyết khiếu nại, khiếu kiện ; những lao lý tương quan đến bồi thường ; giảiphóng mặt phẳng ; tịch thu đất ; thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất của những cơquan nhà nước ….. Đặc biệt trong đó phải kể đến Luận án “ Tranh chấp đất đai và giảiquyết tranh chấp đất đai bằng tòa án nhân dân ở nước ta ” của tác giả Mai Thị Tú Oanhnăm 2013. Tác giả nghiên cứu và điều tra một số ít yếu tố lý luận và thực tiễn về tranhchấp đất đai ở Nước Ta trong đó có tìm ra nguyên do, hậu quả của tranhchấp đất đai và nhìn nhận chung về tình hình tranh chấp đất đai lúc bấy giờ và xuhướng tăng trưởng. Trên cơ sở nghiên cứu và phân tích về tranh chấp đất đai tác giả đã đưa racác yếu tố lý luận về giải quyết tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đấtđai bằng tòa án nhân dân. Một số những khu công trình nghiên cứu và điều tra khoa học khác đề cập đếnthực tế giải quyết tranh chấp đất đai tại 1 số ít địa phương như : Luận văn “ Giải quyết tranh chấp đất đai ( Qua thực tiễn ở TP. Hà Nội ) ” của tác giả HồXuân Hương, năm 2004. Tác giả điều tra và nghiên cứu những yếu tố chung về tranhchấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai theo pháp luật của pháp lý đấtđai. Trong nội dung tình hình vận dụng pháp lý tác giải đã nêu rất đơn cử vềthực trạng giải quyết tranh chấp đất đai qua thực tiễn ở TP. Hà Nội. Từ nghiêncứu của mình tác giả đã đưa ra một số ít xu thế và giải pháp nâng cao hiệuquả giải quyết tranh chấp đất đai ở TP. Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung. Luận văn “ Giải quyết tranh chấp đất đai bằng con đường toà án ở Nước Ta ” của tác giả Trần Văn Hà năm 2007. Tác giả đã nghiên cứu và điều tra những vấn đềchung về tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai bằng con đườngtoà án ở Nước Ta. Thực trạng pháp lý và vận dụng pháp lý về giải quyếttranh chấp đất đai bằng con đường toà án ở Nước Ta. Đồng thời đặt ra yêucầu và giải pháp nâng cao hiệu suất cao việc giải quyết tranh chấp đất đai tại toàán nhân dân. Nhằm khái quát tình hình giải quyết tranh chấp đất đai theoLuật Đất đai năm 2003, tác giả đã bảo vệ thành công Luận văn của mình năm2009 về “ Giải quyết tranh chấp đất đai theo Luật đất đai năm 2003 ”. Tác giảđã nghiên cứu và điều tra những pháp luật của pháp lý đất đai năm 2003 và có so sánh vớipháp luật của những thời kỳ trước về giải quyết tranh chấp đất đai từ đó cónhững nhìn nhận về những điểm tương thích và những điểm chưa tương thích từ đóđưa ra 1 số ít đề xuất kiến nghị nhằm mục đích triển khai xong những pháp luật pháp lý hiện hànhtrong giải quyết tranh chấp đất đai cũng như đề ra 1 số ít những giải pháp đểviệc thực thi pháp lý về giải quyết tranh chấp đất đai đạt hiệu suất cao trong thựctế. Ngoài ra còn phải kể đến một số ít khu công trình khác tương quan đến tranhchấp đất đai như : “ Pháp luật đất đai – Bình luận và giải quyết tình huống ” của tác giả Trần Quang Huy ( ch. b ) năm 2005. Sách được trình diễn dưới dạnghỏi – đáp có sự phản hồi thâm thúy về những lao lý của pháp lý đất đai hiệnhành ; những trường hợp tranh chấp về đất đai diễn ra trong thực tiễn và hướng giảiquyết những tranh chấp đó. Các tác giả đã nghiên cứu và điều tra, dẫn chiếu nhiều văn bảnpháp luật và những trường hợp khác tương quan đến chủ trương, pháp lý đất đai. Hay nội dung về “ Chỉ dẫn pháp lý khiếu nại, tố cáo, thanh tra, kiểm tra, tìm hiểu, giải quyết và xử lý vi phạm trong nghành đất đai ” của tác giả Nguyễn Văn Hậunăm 2006. Cuốn sách gồm 3 phần : Phần I, trình diễn dưới dạng hỏi đáp vềkhiếu nại, tố cáo, thanh tra, kiểm tra, tìm hiểu, giải quyết và xử lý vi phạm trong lĩnh vựcđất đai. Phần II – Các văn bản quy phạm pháp luật về khiếu nại, tố cáo, thanhtra, kiểm tra, tìm hiểu, giải quyết và xử lý vi phạm trong nghành nghề dịch vụ đất đai. Phần III – Các vănbản quy phạm pháp luật về đất đai. Cuốn sách “ Các lao lý pháp lý về10đền bù, giải tỏa, giải quyết tranh chấp đất đai, thiết kế xây dựng, nhà tại ” của tác giảNguyễn Văn Hậu năm 2007 nội dung cuốn sách nghiên cứu và phân tích và hướng dẫn những quyđịnh của pháp lý về đền bù, giải tỏa, giải phóng mặt phẳng theo lao lý củaLuật đất đai và Luật Nhà ở. Đồng thời tác giả có đưa ra những lao lý về giảiquyết tranh chấp đất đai và hòa giải cũng là một trong những phương pháp đểgiải quyết tranh chấp đất đai, nhà ở. Cuốn sách cũng là một trong nhữngnguồn tài tiệu để tìm hiểu thêm và xu thế trong của trình điều tra và nghiên cứu củanghiên cứu sinh. Tuy cách tiếp cận và mục tiêu của những khu công trình điều tra và nghiên cứu khoa họckhác nhau nhưng những khu công trình khoa học đều có chung quan điểm hướng tớihoàn thiện những pháp luật pháp lý đất đai mà một trong những nội dung quantrọng là hoàn thành xong những pháp luật về giải quyết tranh chấp đất đai ngày cànghoàn thiện, tương thích với thực tiễn đời sống vốn ngày càng phong phú và phứctạp. – Các khu công trình điều tra và nghiên cứu khoa học nghiên cứu và điều tra hòa giải và hòa giảitrong giải quyết tranh chấpNhiều khu công trình nghiên cứu và điều tra khoa học pháp lý nghiên cứu và điều tra về hòa giảiđược đề cập ở nhiều góc nhìn khác nhau với phương diện là một chế định pháplý, là một phương pháp giải quyết tranh chấp … Trong đó tiêu biểu vượt trội phải kể đếncác khu công trình điều tra và nghiên cứu như : Luận án “ Chế định hòa giải trong pháp luậttố tụng dân sự Nước Ta – Cơ sở lý luận và thực tiễn ” của tác giả Trần VănQuảng năm 2004 ; Luận văn về “ Hòa giải trong tố tụng dân sự – Thực tiễn vàhướng triển khai xong ” của tác giả Bùi Đăng Huy năm1996. Trong nội dung cáccông trình khoa học này tác giả đã điều tra và nghiên cứu, nghiên cứu và phân tích, nhìn nhận những quyđịnh pháp lý về hòa giải trong pháp lý tố tụng dân sự ; chế định hòa giảitrong pháp lý tố tụng dân sự hiện hành. Các tác giả đi sâu vào việc nghiêncứu tình hình chế định hòa giải trong pháp lý tố tụng dân sự hiện hành và11thực tiễn vận dụng chế định hòa giải. Từ nghiên cứu và điều tra của mình tác giả đã đưa raphương hướng và những giải pháp hoàn thành xong chế định hòa giải nhằm mục đích nâng caohiệu quả vận dụng chế định hòa giải trong tố tụng dân sự. Đây là những côngtrình điều tra và nghiên cứu công phu về hòa giải trong tố tụng dân sự nói chung chophép tác giả luận án thừa kế và tăng trưởng trong việc nghiên cứu và điều tra hòa giải tronggiải quyết tranh chấp đất đai nói riêng. Các khu công trình nghiên cứu và điều tra khác như : Luận án “ Tranh chấp đất đai và giải quyết tranh chấp đất đai bằng TANDTC ởnước ta ” của tác giả Mai Thị Tú Oanh năm 2013 ; Luận văn “ Giải quyết tranhchấp đất đai ( Qua thực tiễn ở TP. Hà Nội ) ” của tác giả Hồ Xuân Hương, năm2004. Hòa giải trong tố tụng dân sự được tác giả đề cập tới như thể mộtphương thức giải quyết tranh chấp đất đai tại TANDTC ở nước ta. Tuy nhiên, luận án mới chỉ đề cập một số ít điểm cơ bản của hòa giải trong giải quyết tranhchấp đất đai tại TANDTC như thể một tiến trình tố tụng nhưng chưa điều tra và nghiên cứu vềbản chất của hòa giải và những điểm yếu kém cũng như những ưu điểm của hòagiải trong giải quyết tranh chấp đất đai tại TANDTC. Luận văn “ Giải quyết tranhchấp đất đai bằng con đường toà án ở Nước Ta ” của tác giả Trần Văn Hànăm 2007 thì giải pháp hòa giải trong giải quyết ở TANDTC cũng được tácgiả đề cập nhưng đó chỉ là một trình tự, thủ tục trong quy trình giải quyếttranh chấp tại TANDTC. Luận văn của chính tác giải năm 2009 về “ Giải quyếttranh chấp đất đai theo Luật đất đai năm 2003 ” cũng có nghiên cứu và điều tra về hòagiải trong giải quyết quy trình giải quyết đất đai như thể một tiến trình tiền tốtụng và tại tòa án nhân dân nhưng không sâu và có mạng lưới hệ thống. Một Luật án nghiên cứu và điều tra khá sâu về phương pháp hòa giải trong giảiquyết tranh chấp thương mại phải kể đến Luận án “ Xây dựng và hòan thiệncơ chế giải quyết tranh chấp sửa chữa thay thế so với những quan hệ thương mại tronggiai đoạn lúc bấy giờ ở nước ta ” của tác giả Dương Quỳnh Hoa năm 2012. Tácgiả nghiên cứu và điều tra chính sách giải quyết tranh chấp thay thế sửa chữa so với những quan hệ12thương mại trong đó hòa giải là một trong những phương pháp được nêu ra đểgiải quyết tranh chấp có hiệu suất cao bên cạnh những phương pháp giải quyết tranhchấp khác như : tự thương lượng, trọng tài, TANDTC …. Tác giả có nhìn nhận thựctrạng việc vận dụng những phương pháp giải quyết tranh chấp và có sự so sánhhiệu quả của việc vận dụng từng phương pháp trong việc giải quyết tranh chấpthương mại, đồng thời nêu lên từng hạn chế và bất cận của những giải pháp. Từđó, tác giải đã có những yêu cầu, đề xuất kiến nghị so với việc thiết kế xây dựng và hoànthiện chính sách giải quyết tranh chấp sửa chữa thay thế so với những quan hệ thương mạitrong quá trình lúc bấy giờ. Ngoài ra còn có những bài tham luận, báo cáo giải trình, bài báo, tạp chí như : “ Hòagiải thương lượng trong việc giải quyết tranh chấp hợp đồng kinh tế tài chính ” của tácgiả Trần Đình Hảo năm 2002, Tạp chí Nhà nước và pháp lý số tháng 1 ; “ Vềquyền định đoạt của đương sự trong tố tụng dân sự ” của tác giả Phạm HữuNghị năm 2000, Tạp chí Nhà nước và pháp lý, số 12 ; “ Hòa giải trong tốtụng dân sự ” của tác giả Phạm Hữu Nghị năm 2002, Tạp chí Nhà nước vàpháp luật số 12 ; “ Một số yếu tố về nâng cao hiệu suất cao của giải pháp hòagiải ” của tác giả Trương Kim Oanh năm 1997, Tạp chí Tòa án nhân dân số 6 ; Bài tham luận về “ Các phương pháp thương lượng, hòa giải, trung gian ởViệt Nam ” của tác giả Trần Văn Quảng, tài liệu hội thảo chiến lược Giải quyết tranhchấp ngoài tố tụng tư pháp – thực tiễn Nước Ta và kinh nghiệm tay nghề quốc tế, BộTư pháp và Tổ chức tăng trưởng quốc tế Canada ( Dự án tương hỗ cải cách phápluật ) đồng tổ chức triển khai ngày 23-24 / 8/2008. Báo cáo nghiên cứu và điều tra “ Hòa giải tranhchấp đất đai tại Nước Ta – nghiên cứu và phân tích pháp lý hiện hành, những thực tiễn vàkhuyến nghị cho cải cách ” do Viện nghiên cứu và điều tra Chính sách, pháp lý và pháttriển ( PLD ) thường trực Liên hiệp những Hội khoa học kỹ thuật Nước Ta ( VUSTA ) triển khai, do PGS.TS. Nguyễn Quang Tuyến làm trưởng nhóm. Các báo, tạp chí về “ Hòa giải ở cơ sở và yếu tố triển khai xong pháp lý về hòa13giải cơ sở ở Nước Ta ” của tác giả Hà Hùng Cường tại Tạp chí Dân chủ vàpháp luật – số chuyên đề pháp lý về hòa giải năm 2012 tr. 5-18 ; “ Hòa giải ởcơ sở khi có tranh chấp quyền sử dụng đất ”, của tác giả Tưởng Duy Lượngnăm 2006, Tạp chí Tòa án nhân dân số 4, TP.HN ; “ Tổ chức và hoạt động giải trí hòagiải hòa giải cơ sở theo pháp luật của Pháp lệnh năm 1998 – Thực trạng vàgiải pháp triển khai xong ” của tác giả Nguyễn Duy Lãm tại tạp chí Dân chủ vàpháp luật – số chuyên đề pháp lý về hòa giải năm 2012 tr. 27-40 ; “ Một sốvấn đề về chính sách và chủ trương so với hòa giải viên ” của tác giả Vũ TrungHòa tại tạp chí Dân chủ và pháp lý – số chuyên đề pháp lý về hòa giải năm2012 tr. 57-63 ; “ Quản lý nhà nước về công tác làm việc hòa giải ở cơ sở ” của tác giảNguyễn Phương Thảo tại tạp chí Dân chủ và pháp lý – số chuyên đề phápluật về hòa giải năm 2012 tr. 75 – 79 ; “ Vai trò của Mặt trận tổ quốc Việt Namvà những tổ chức triển khai thành viên trong hoạt động giải trí hòa giải cơ sở ” của tác giả XuânTrường tại tạp chí Dân chủ và pháp lý – số chuyên đề pháp lý về hòa giảinăm 2012 tr. 80-85 ; “ Một số yếu tố về chế định hòa giải trong pháp lý tốtụng dân sự Nước Ta ” của tác giả Trần Văn Quảng tại tạp chí Dân chủ vàpháp luật – số chuyên đề pháp lý về hòa giải năm 2012 tr. 109 – 123 ; “ Hoàgiải trong thương mại, tình hình hoạt động giải trí và khuynh hướng tăng trưởng ở ViệtNam ” của tác giả Nguyễn Thị Minh tại tạp chí Dân chủ và pháp lý – sốchuyên đề pháp lý về hòa giải năm 2012 tr. 133 – 142 ; “ Hòa giải tranh chấplao động ” của tác giả Lưu Bình Nhưỡng tại tạp chí dân chủ và pháp lý – sốchuyên đề pháp lý về hòa giải năm 2012 tr. 143 – 155 ; “ Thể chế hòa giải ởThái Lan ” của tác giả Nguyễn Bích Thảo tại tạp chí Dân chủ và pháp lý – số chuyên đề pháp lý về hòa giải năm 2012 tr. 155 – 161 ; “ Thể chế hòa giải ởPhilippin ” của tác giả Nguyễn Thảo tại tạp chí Dân chủ và pháp lý – sốchuyên đề pháp lý về hòa giải năm 2012 tr. 162 – 196 …. 14Q ua nghiên cứu và điều tra, nhìn nhận những nhóm khu công trình điều tra và nghiên cứu mà tác giảluận án chưa liệt kê hết được nhưng cho thấy những yếu tố tương quan đến hòagiải, tương quan đến giải quyết tranh chấp đất đai với những góc nhìn khácnhau rất phong phú và đa dạng và phong phú nhưng chưa có một khu công trình điều tra và nghiên cứu nàonghiên cứu về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Nước Ta hiệnnay một cách có mạng lưới hệ thống. Những khu công trình điều tra và nghiên cứu khoa học trên lànguồn tài liệu tìm hiểu thêm rất có ích cho việc nghiên cứu và điều tra luận án của tác giả. 1.1.2. Tình hình điều tra và nghiên cứu nước ngoàiỞ quốc tế cũng có những khu công trình điều tra và nghiên cứu về hòa giải, về thươnglượng … tương quan trực tiếp đến đề tài của luận án như : Bài viết “ Việc giải quyết tranh chấp trải qua người trung gian hòagiải ” của Pryan A. Garner chủ biên ( 2004 ), Black’s Law Dictionary, tái bảnlần thứ 8, NXB West, Thomson, tr. 307. Trong bài viết tác giả đã đề cập đếnquá trình hòa giải và chỉ ra hòa giải là một quy trình mà bên thứ ba tạo điềukiện và phối hợp để những bên thương lượng với nhau. Tác giả L Mulcahy và những tác giả, trong bài viết “ Trung gian hòa giảicác vụ kiện về thiếu nghĩa vụ và trách nhiệm trong y tế : một giải pháp cho tương lai ” NHS Executive, 2000, tr. Xvii. Tác giả đã đề cập đến hòa giải là việc giảiquyết tranh chấp giữa hai bên trải qua sự can thiệp của bên thứ ba, hoạtđộng một cách trung lập và khuyến khích những bên xóa bớt sự độc lạ. Tác giả F E A Sander và S B Goldberg, trong bài viết “ Giải tỏa nỗi lokhông thiết yếu : Cẩm nang hướng dẫn thân thiện với người lựa chọn cơ chếgiải quyết tranh chấp thay thế sửa chữa ” ( 1994 ), Nguyệt san Đàm phán 55. Tác giả chorằng một bước rất quan trọng trong việc giải quyết những tranh chấp của là hòagiải. Hòa giải đem lại thời cơ cho những bên trình diễn, lý giải và đưa ra lời xinlỗi với nhau. Sự tham gia trực tiếp của những bên tranh chấp trong hòa giải là rất15cần thiết vì nó tôn vinh được ý thức nghĩa vụ và trách nhiệm của những bên so với những lựachọn của mình. Tác giả M Rogers và C McEwan, với bài viết “ Trung gian hòa giải : Chính sách pháp lý và thực tiễn, Tổ hợp tác luật sư. ” NXB Rochester NewYork, 1989, tr. 234 – 235. Tác giả có quan điểm bằng cách hòa giải, sự thamgia hoàn toàn có thể xóa bỏ cảm xúc của những bên khi cho rằng họ phải chịu áp lực đè nén đểđưa ra một quyết định hành động nào đó. Do đó, hòa giải luôn được đưa ra trước cácthức thức giải quyết tranh chấp khác. Tác giả M Davies và những tác giả trong bài viết : “ Thúc đẩy trung gianhòa giải, Cơ quan kế hoạch chủ trương và nghiên cứu và điều tra, Báo cáo nghiên cứu và điều tra vềchương trình trung gian hòa giải của Hội luật học Bristol trong giai đoạnđầu ” Nghiên cứu số 21, Hội luật học, 1996, tr. 26 thuộc Chương trình Bristolvà H Genn, Báo cáo nhìn nhận thử nghiệm trung gian hòa giải Tòa án Trung tâmLuân Đôn, Chương trình nghiên cứu và điều tra LCD, số 5/98, tr. Vi, 107 và 139 thuộcdự án Thí điểm tại Tòa án Trung tâm Luân Đôn. Cuốn sách “ Một mạng lưới hệ thống không hoàn thành xong ” của tác giả D Bok, 1983, Tạp chí Đoàn luật sư Bang New York 8 đã ghi nhận hiệu quả tìm hiểu của Úccho thấy trung gian hòa giải hoàn toàn có thể là một tác nhân cải tổ quan hệ giữa cácbên trong giải quyết tranh chấp … .. Luận án với đề tài “ Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ởViệt Nam lúc bấy giờ ” là khu công trình tiên phong được nghiên cứu và điều tra ở Lever luận ántiến sĩ, luận án đã thừa kế và tăng trưởng những tác dụng cũng như thành tựu củacác khu công trình đã nêu trên. Đồng thời, luận án sẽ liên tục điều tra và nghiên cứu sâu rộnghơn những yếu tố mà những khu công trình điều tra và nghiên cứu đã nêu theo hướng nhằmhoàn thiện hơn những pháp luật về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ởnước ta lúc bấy giờ. 161.1.3. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu1. 1.3.1. Những hiệu quả kế thừaQua việc tìm hiểu và khám phá về tình hình nghiên cứu và điều tra có tương quan đến đề tài “ Hòagiải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở Nước Ta lúc bấy giờ ” điều tra và nghiên cứu sinhtiếp cận được, luận án đã thừa kế những tác dụng của những nhà khoa học nhưsau : Thứ nhất, những khu công trình khoa học đã tiếp cận, nghiên cứu cơ sở lý luậnvề tranh chấp đất đai, giải quyết tranh chấp đất đai, thủ tục giải quyết tranhchấp, hòa giải trong tố tụng dân sự, hòa giải trong tranh chấp thương mại. Đây là những cơ sở lý luận mang tính tiền đề để tác giả luận án liên tục đi sâuphân tích cơ sở lý luận về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai. Thứ hai, có nhiều ví dụ, thực tiễn được những công điều tra và nghiên cứu nghiên cứu và phân tích, nhìn nhận đã khuynh hướng cho tác giả thấy được một cách tổng quát về thựctrạng vận dụng pháp lý trong giải quyết tranh chấp đất đai. Từ đó, thấy đượcvai trò của hòa giải và khuynh hướng tăng trưởng của phương pháp hòa giải tronggiải quyết tranh chấp đất đai. Thứ ba, 1 số ít giải pháp, yêu cầu được đưa ra trong những công trìnhnghiên cứu khoa học tuy chưa đi vào đơn cử nội dung hòa giải trong giải quyếttranh chấp đất đai nhưng đó chính là nguồn tư liệu để tác giả nghiên cứu và điều tra vàđưa ra 1 số ít giải pháp nhằm mục đích hoàn thành xong nội dung pháp lý này như : trình tự, thủ tục hòa giải ở cơ sở, Ủy Ban Nhân Dân xã, phường, thị xã ; giá trị pháp lý của biênbản hòa giải thành ; khuynh hướng xã hội hóa hoạt động giải trí hòa giải ; thủ tục hòa giảitại TANDTC những cấp …. 1.1.3. 2. Những yếu tố cần liên tục điều tra và nghiên cứu, tìm giải phápTrên cơ sở điều tra và nghiên cứu, hệ thống hoá những khu công trình khoa học đi trước cóliên quan đến đề tài luận án, tác giả nhận thấy những yếu tố về hòa giải trong17giải quyết tranh chấp đất đai chưa được làm rõ và cần được nghiên cứu và điều tra, giảiquyết gồm : – Thứ nhất, Cơ sở lý luận về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đaigồm : khái niệm, thực chất, những nguyên tắc ; quy trình tiến độ hòa giải ; phương thứchòa giải. – Thứ hai, tình hình hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai ở ViệtNam về những nội dung cơ bản như : nội dung hòa giải ; thẩm quyền hòa giải ; nghĩa vụ và trách nhiệm tổ chức triển khai hòa giải ; trình tự, thủ tục ; chiêu thức triển khai và hiệulực công nhận cho thi hành những văn bản hòa giải … – Thứ ba, phương hướng và giải pháp để khắc phục những hạn chế, bấtcập để hướng tới hoàn thành xong những lao lý pháp lý về hòa giải trong giảiquyết tranh chấp đất đai ở nước ta. 1.2. Cơ sở kim chỉ nan và giải pháp nghiên cứu1. 2.1. Cơ sở lý thuyếtLuận án được thực thi trên cơ sở chiêu thức duy vật biện chứng củachủ nghĩa Mác – Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp lý. Các quan điểm và chủ trương, pháp lý về đất đai của Đảng Cộng sản ViệtNam và Nhà nước Cộng hòa XHCN Nước Ta về triển khai xong mạng lưới hệ thống phápluật đất đai, về tăng trưởng nền kinh tế thị trường, về hội nhập kinh tế tài chính quốc tếvà kiến thiết xây dựng nhà nước pháp quyền cũng là cơ sở phương pháp luận nghiêncứu của luận án. Tác giả sử dụng phương pháp luận của Chủ nghĩa Duy vật biện chứngvà Chủ nghĩa Duy vật lịch sử dân tộc để ship hàng cho việc điều tra và nghiên cứu đề tài. Các triết lý tương quan đến hòa giải, hòa giải trong giải quyết tranhchấp đất đai, pháp lý về hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai của ViệtNam và một số ít nước trên quốc tế. 18L uận án được tiến hành với những câu hỏi và giả thiết điều tra và nghiên cứu nhưsau : + Về góc nhìn lý luận : – Câu hỏi điều tra và nghiên cứu : Tranh chấp đất đai là gì ? Giả thiết nghiên cứu và điều tra : Theo pháp luật tại khoản 26, Điều 3 Luật Đất đai năm2013 thì “ Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm củangười sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai ”. Kháiniệm tranh chấp đất đai lúc bấy giờ có nhiều cách hiểu khác nhau vì nộihàm rộng và chưa rõ ràng. Kết quả nghiên cứu và điều tra : Làm rõ nội hàm về mặt học thuật và cơ sở pháp lýcủa khái niệm tranh chấp đất đai. – Câu hỏi nghiên cứu và điều tra : Đặc điểm của tranh chấp đất đai ? Giả thiết nghiên cứu và điều tra : Tranh chấp đất đai là tranh chấp dân sự nhưng nócó những đặc trưng riêng không liên quan gì đến nhau với những tranh chấp khác như lao động, thươngmại …. Kết quả điều tra và nghiên cứu : Làm rõ đặc thù riêng của tranh chấp đất đai. – Câu hỏi điều tra và nghiên cứu : Giải quyết tranh chấp đất đai là gì ? Có baonhiêu hình thức giải quyết tranh chấp đất đai ? Giả thiết điều tra và nghiên cứu : Giải quyết tranh chấp đất đai là nhằm mục đích giải quyếtnhững sự không tương đồng, xích míc của những bên trong quan hệ đất đai trên cơ sở phápluật. Khi những bên tranh chấp thì hoàn toàn có thể lựa chọn những hình thức giải quyết tranhchấp như tòa án nhân dân, Ủy Ban Nhân Dân những cấp … Kết quả điều tra và nghiên cứu : Làm rõ khái niệm giải quyết tranh chấp đất đai. Làm rõ những hình thức dùng để giải quyết tranh chấp đất đai. – Câu hỏi điều tra và nghiên cứu : hòa giải là gì ? Hòa giải trong giải quyết tranhchấp đất đai là gì ? 19G iả thiết nghiên cứu và điều tra : khái niệm hòa giải và khái niệm hòa giải tronggiải quyết tranh chấp đất đai có nhiều cách hiểu khác nhau. Có quan điểm chorằng hòa giải được vận dụng chung cho tổng thể những tranh dân sự và không có yếutố bắt buộc phải hòa giải nhưng hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai lạicó đặc thù bắt buộc để thực thi những quá trình tố tụng tiếp theo. Do đó, hìnhthức hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai có những đặc trưng khác so vớihòa giải được sử dụng trong những quan hệ giải quyết tranh chấp dân sự khác. Kết quả điều tra và nghiên cứu : Làm rõ khái niệm hòa giải và khái niệm hòa giảitrong giải quyết tranh chấp đất đai. – Câu hỏi điều tra và nghiên cứu : Bản chất pháp lý của hòa giải trong giải quyếttranh chấp đất đai là gì ? Giả thiết điều tra và nghiên cứu : Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai làquan hệ dân sự và có những nét đặc trưng riêng không liên quan gì đến nhau do đặc thù của tranhchấp đất đai. Kết quả nghiên cứu và điều tra : Làm rõ thực chất hòa giải trong giải quyết tranhchấp đất đai. – Câu hỏi điều tra và nghiên cứu : Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đaiđược dự trên những nguyên tắc nào ? Giả thiết điều tra và nghiên cứu : Hòa giải trong giải quyết tranh chấp đất đai phảidự trên những nguyên tắc là những mạng lưới hệ thống những quan điểm, tư tưởng chỉ đạocó tính năng xu thế trong suốt quy trình hòa giải giải quyết tranh chấp đấtđai. Kết quả nghiên cứu và điều tra : Phân tích và làm rõ những nguyên tắc về hòa giảitrong giải quyết tranh chấp đất đai. – Câu hỏi nghiên cứu và điều tra : Phương thức hòa giải trong giải quyết tranhchấp đất đai có khác gì so với hòa giải trong những quan hệ tranh chấp khác ?. 20

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập