Luận văn Nghiên cứu chiết tách polyphenol từ cây điều để làm chất kháng oxi hoá - Luận văn, đồ án, đề tài tốt nghiệp

Định danh ñược 1 số ít nhóm chức ñặc trưng của polyphenol chiết từ lá và quả ñiều giả bằng phổ hồng ngoại IR + Lá ñiều : nhóm – OH ( 3295,8 ; 3215,8 ) ; nhóm C = O ( 1603,4 ; 1500,4 ) ; nhóm = C-O-C ( 1085 ; 1015,8 ) ; nhóm C-H biến dạng ( 874,9 ) + Quả ñiều giả : nhóm – OH ( 3373,4 ) ; nhóm C = O ( 1664,6 ) ; nhóm C = C thơm ( 1522,9 ; 1401,4 ) ; nhóm = C-O-C ( 1196 ) ; nhóm – CO-C ( 1027,5 ) ; nhóm C-H biến dạng ( 777,5 ). – Ứng dụng hợp chất polyphenol chiết ñược từ lá và quả ñiều giả trong dữ gìn và bảo vệ dầu phụng thô cho tác dụng như sau : + Polyphenol trong lá và quả ñiều giả ñều có năng lực kháng oxi hóa dữ gìn và bảo vệ dầu phụng thô. + Khả năng kháng oxi hóa trong dữ gìn và bảo vệ dầu phụng thô của quả ñiều giả tốt hơn so với lá ñiều .

Bạn đang đọc: Luận văn Nghiên cứu chiết tách polyphenol từ cây điều để làm chất kháng oxi hoá – Luận văn, đồ án, đề tài tốt nghiệp

26 trang | Chia sẻ : ngoctoan84

| Lượt xem: 987

Xem thêm: Vở bài tập Tiếng Việt lớp 4 Tập 1 Tuần 1 hay nhất

| Lượt tải : 1 download

Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Luận văn Nghiên cứu chiết tách polyphenol từ cây điều để làm chất kháng oxi hoá, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên

Xem thêm: Giải VBT Địa Lí 5 Bài 26: Châu Mĩ (tiếp theo) ngắn gọn

1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG NGUYỄN THỊ SƯƠNG MAI NGHIÊN CỨU CHIẾT TÁCH POLYPHENOL TỪ CÂY ĐIỀU ĐỂ LÀM CHẤT KHÁNG OXI HOÁ Chuyên ngành : Hóa hữu cơ Mã số : 60 44 27 TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC ĐÀ NẴNG – 2011 2 Công trình ñược triển khai xong tại ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG Người hướng dẫn khoa học : PGS.TS. LÊ THỊ LIÊN THANH Phản biện 1 :. Phản biện 2 :. Luận văn sẽ ñược bảo vệ trước Hội ñồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ khoa học họp tại Đại học Thành Phố Đà Nẵng vào ngày. tháng .. năm 2011 Có thể tìm hiểu và khám phá luận văn tại : – Trung tâm thông tin – Học liệu, Đại học TP. Đà Nẵng – Thư viện trường Đại học Sư phạm, Đại học TP. Đà Nẵng. 3 MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Cây ñiều hay còn gọi là cây ñào lộn hột có tên tiếng Anh là Cashew, tên khoa học là Anacardium occidentale L, thân cây gỗ thuộc nhóm công nghiệp lâu năm, có vòng ñời từ 30 – 40 năm. Cây ñiều có nguồn gốc từ Châu Mĩ La Tinh, thích hợp với những vùng nhiệt ñới ñặc biệt là vùng nhiệt ñới ven biển. Cây ñiều ñược biết ñến và trở thành cây có giá trị kinh tế tài chính cao của nhiều nước như Ấn Độ, Brazil, Nước Ta, … với 3 mẫu sản phẩm chính là nhân ñiều, dầu vỏ hạt ñiều và nước giải khát từ trái ñiều. [ 40 ] Cây ñiều có rất nhiều ứng dụng trong ñời sống và trong công nghiệp. Nhân hạt ñiều có giá trị dinh dưỡng cao, ñược dùng ñể chế biến thực phẩm. Nhựa cây, dầu vỏ hạt ñược sử dụng nhiều trong những ngành chế biến công nghiệp hạng sang như : sơn chịu nhiệt, vecni, chất cách ñiện, làm hương liệu, mỹ phẩm. Rễ cây dùng làm dược liệu như thuốc chống nôn. Lá chứa nhiều tanin hoàn toàn có thể chiết xuất làm chất thuộc da, chất nhuộm, làm mực, dùng làm thuốc an thần gây ngủ. Nhựa tiết từ cây dùng ñể trị cùi, trị da bị chai, trị những nốt ruồi, những vết loét ghẻ. Quả giả chứa nhiều vitamin, khoáng chất có vị ngọt, chát, dùng ăn mát, chế biến rượu, nước giải khát có công dụng lợi tiểu, làm săn da, cầm ỉa chảy, dùng ñể ñiểu trị sự lão hoá sớm của da … [ 38 ] Ở Nước Ta, cây ñiều phân bổ đa phần ở Tây Nguyên, duyên Hải miền Trung và Đông Nam Bộ. Cây ñiều không kén ñất, kinh phí đầu tư trồng ñiều thấp không cần chăm bón nhiều. Vì vậy, cây ñiều ñược xem là cây xóa ñói giảm nghèo cho người dân ở những vùng ñất khô hạn, kém phì nhiêu. Trên trong thực tiễn, ở nước ta cũng ñã có 1 số ít nơi giàu lên nhờ cây ñiều, như tỉnh Bình Phước có diện tích quy hoạnh trồng ñiều là 200.000 ha với sản lưởng là 1 tấn / ha. Từ năm 2006 ñến nay, kim ngạch xuất khẩu những mẫu sản phẩm từ ñiều của Nước Ta không ngừng tăng và luôn ở 4 vị trí số 1 quốc tế : Năm 2006 ñạt 504 triệu USD, năm 2007 ñạt 651 triệu USD, năm 2008 ñạt 920 triệu USD, năm 2009 ñạt 850 triệu USD với sản lượng xuất khẩu là 177.000 tấn nhân ñiều và dự ñoán năm 2010 xuất khẩu ñiều sẽ ñạt mức 1 tỉ USD [ 43 ]. Tuy nhiên, giá trị kinh tế tài chính của cây ñiều chỉ tập trung chuyên sâu vào khai thác nhân ñiều chế biến trong công nghiệp thực phẩm, còn những bộ phận khác của cây không ñược sử dụng, ñặc biệt một lượng lớn quả ñiều giả bị bỏ ñi, gây ô nhiễm thiên nhiên và môi trường. Ở 1 số ít nơi ñã tận dụng làm nước giải khát, thức ăn cho gia súc, nước mắm chay … nhưng không ñạt ñược hiệu suất cao như mong ước vì thành phần polyphenol có trong quả. Thêm vào ñó, ngân sách cho việc khử vị ñắng chát của quả ñiều làm tăng giá thành của mẫu sản phẩm chế biến, làm giảm năng lực cạnh tranh đối đầu so với những loại quả khác. Vì vậy cho ñến nay quả ñiều vẫn chưa ñược khai thác ñúng mức so với tiềm năng lớn của nó. Ở Ấn Độ, sản xuất mẫu sản phẩm từ quả ñiều ở mức ñộ gia ñình, mẫu sản phẩm chỉ ñược tiêu thụ ở ñịa phương. Ở Brazil, sản lượng quả ñiều hằng năm khoảng chừng 2 triệu tấn nhưng cũng chỉ mới có 8 nhà máy sản xuất chế biến nước ép. Ở Nước Ta, hàng triệu tấn quả ñiều thu hoạch hằng năm không ñược sử dụng … Trung bình cứ một tấn hạt ñiều thô ñược thu hoạch thì có ñến 8 – 10 tấn thịt quả ñiều bị bỏ ñi, gây ô nhiễm lớn cho môi trường tự nhiên. Mặt khác, trong khi ñó quả ñiều chứa nhiều chất dinh dưỡng vitamin B1, B2, vitamin C, muối khoáng và hàm lượng polyphenol khá lớn ( 266 / 100 ml ) nhưng lại chưa có điều tra và nghiên cứu nào ñề xuất hướng khai thác và sử dụng hợp chất này. Trong những năm gần ñây, nhiều khu công trình nghiên cứu và điều tra ñã cho thấy những ích lợi to lớn của polyphenol. Polyphenol có nhiều ứng dụng trong y học, dược phẩm, mỹ phẩm … ñặc biệt là trong công nghiệp thực phẩm. Polyphenol có công dụng khử những gốc tự do, có cơ chế tác dụng giống như tính năng của những chất kháng oxi hóa tự nhiên thường 5 dùng trong dữ gìn và bảo vệ thực phẩm nhưng bảo đảm an toàn, không gây tính năng phụ có hại như những chất kháng oxi hóa tổng hợp BHA, BHT. .. Tuy nhiên, lúc bấy giờ những khu công trình điều tra và nghiên cứu hầu hết tập trung chuyên sâu vào việc chiết xuất và ứng dụng những hợp chất polyphenol trong lá chè. Trong thực tiễn, còn rất nhiều nguồn nguyên vật liệu thực vật chứa hàm lượng polyphenol cao như quả ñiều giả nhưng chưa ñược khai thác sử dụng. Vì vậy, ñể tận dụng nguồn polyphenol từ cây ñiều nhằm mục đích nâng cao hiệu suất cao kinh tế tài chính và hiệu suất cao sử dụng của chúng. Chúng tội chọn ñề tài : “ Nghiên cứu chiết tách polyphenol từ cây ñiều ñể làm chất kháng oxi hóa ” ñể khẳng ñịnh giá trị sử dụng của nguồn lượng chất polyphenol tự nhiên có trong cây ñiều. 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU Đề xuất qui trình chiết tách và điều tra và nghiên cứu những yếu tố tác động ảnh hưởng ñến quy trình chiết tách polyphenol trong lá và quả ñiều giả. Từ ñó sử dụng nguồn polyphenol chiết ñược làm chất kháng oxi hóa trong dữ gìn và bảo vệ dầu ăn. 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3.1. Đối tượng điều tra và nghiên cứu Lá ñiều và quả ñiều giả từ những xã ven nội thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam. 3.2. Phạm vi nghiên cứu và điều tra – Nghiên cứu nguồn nguyên vật liệu lá và quả ñiều giả trồng tại tỉnh Quảng Nam – Nghiên cứu chiết polyphenol từ lá và quả ñiều giả – Nghiên cứu ứng dụng polyphenol chiết ñược làm chất kháng oxi hóa 4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4.1. Phương pháp vật lý – Xác ñịnh ñộ ẩm, nhiệt ñộ. 6 – Xác ñịnh thời hạn cảm ứng ( IP ) của sự oxi hóa bằng giải pháp cân khối lượng – Phổ IR xác ñịnh một số ít nhóm chức ñặc trưng của polyphenol. 4.2. Phương pháp hóa học – Dùng chiêu thức chuẩn ñộ KMnO4 ñể xác ñịnh hàm lương polyphenol trong dịch chiết lá và quả ñiều giả. – Sử dụng giải pháp Ferry cyanure ñể xác ñịnh hàm lượng ñường tổng trong dịch chiết lá và quả ñiều giả – Xác ñịnh hàm lượng protein bằng giải pháp Kjendahl – Xác ñịnh sự thay ñổi chỉ số peroxyt của dầu phụng thô và dầu phụng có bổ trợ polyphenol ñược chiết từ lá và quả ñiều giả. 5. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 5.1. Ý nghĩa khoa học 5.2. Ý nghĩa thực tiễn 6. CẤU TRÚC LUẬN VĂN Mở ñầu Chương 1 : Tổng quan tài liệu, gồm 15 trang. Chương 2 : Đối tượng và chiêu thức điều tra và nghiên cứu, gồm 6 trang. Chương 3 : Kết quả và đàm đạo, gồm 32 trang. Kết luận và yêu cầu 7 Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÂY ĐIỀU 1.1.1. Đặc ñiểm sinh thái xanh của cây ñiều 1.1.2. Thành phần hóa học 1.2. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ POLYPHENOL 1.3. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TANIN 1.3.1. Khái niệm 1.3.2. Phân loại 1.3.2. 1. Tanin thuỷ phân ( tanin pyrogallic ) 1.3.2. 2. Tanin ngưng tụ ( tanin pyrocatechic ) 1.3.3. Tính chất 1.3.4. Ứng dụng 1.4. HOẠT TÍNH KHÁNG OXI HOÁ CỦA HỢP CHẤT POLYPHENOL 1.4.1. Quá trình oxi hóa chất béo 1.4.2. Cơ chế quy trình oxi hóa 1.4.3. Sự kháng oxi hoá 1.5. PHƯƠNG PHÁP CHIẾT TÁCH POLYPHENOL 1.5.1. Khái niệm 1.5.2. Dung môi 1.5.3. Các yếu tố ảnh hưởng tác động ñến quy trình chiết tách 1.6. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ ỨNG DỤNG HOẠT TÍNH KHÁNG OXY HOÁ CỦA HỢP CHẤT POLYPHENOL 1.7. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU QUẢ ĐIỀU GIẢ TRÊN THẾ GIỚI VÀ TRONG NƯỚC 8 Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2.1.1. Nguyên liệu 2.1.2. Hoá chất thí nghiệm 2.1.3. Phương tiện thí nghiệm 2.1.3. Phương tiện thí nghiệm 2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.2.1. Phương pháp vật lí 2.2.2. Phương pháp hoá học 2.2.2. 1. Phương pháp xác ñịnh hàm lượng polyphenol 2.2.2. 2. Phương pháp xác ñịnh chỉ số acid ( AV ) 2.2.2. 3. Phương pháp xác ñịnh chỉ số peroxyt ( PV ) 2.2.2. 4. Phương pháp xác ñịnh hàm lượng ñường tổng 2.2.2. 5. Xác ñịnh hàm lượng ñạm tổng 2.2.2. 6. Xác ñịnh hàm lượng cellulose 2.3. Sơ ñồ triển khai thực nghiệm 9 Hình 2.1. Sơ ñồ thực thi thực nghiệm Nguyên liệu Lá và quả giả của cây ñiều Xác ñịnh ñộ ẩm Xác ñịnh 1 số thành phần hóa học cơ bản Bột Nghiên cứu 1 số yếu tố ảnh hưởng tác động ñến hiệu suất chiết tách polyphenol Đề xuất qui trình chiết tách Dịch chiết Định tính và ñịnh lượng polyphenol Tinh chế Polyphenol rắn Định danh polyphenol bằng phổ IR Nghiên cứu ứng dụng làm chất kháng oxi hóa trong dữ gìn và bảo vệ dầu phụng thô Xử lí nguyên vật liệu Nhiệt ñộ Thời gian Tỉ lệ rắn : lỏng Loại dung môi Nồng ñộ dung môi Môi trường ( pH ) 10 Chương 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 3.1. XÁC ĐỊNH MỘT SỐ THÀNH PHẦN HÓA HỌC CƠ BẢN CỦA DỊCH CHIẾT LÁ VÀ QUẢ ĐIỀU GIẢ Bảng 3.1 Một số thành phần hóa học cơ bản của lá và quả ñiều giả STT Thành phần Quả ñiều giả ( % ) Lá ñiều ( % ) 1 Độ ẩm 88,5 74,2 2 Đường 8,67 3,57 3 Protein 0,94 2,39 4 Cellulose 2,53 5,3 5 Polyphenol 11,7 17,7 Từ hiệu quả trên cho thấy : – Nguyên liệu có ñộ ẩm khá cao và ñộ ẩm của quả giả lớn hơn so với ñộ ẩm của lá ( quả giả 88,5 % và lá 74,2 % ). Điều này sẽ gây ảnh hưởng tác động không tốt ñến quy trình chiết tách polyphenol. + Hàm lượng ẩm lớn làm sự chênh lệch nồng ñộ giữa hai pha giảm, ngăn cản sự di dời của dung môi thấm sâu vào trong nguyên vật liệu, làm chậm quy trình khuếch tán của những phân tử chất tan vào dung môi và hiệu quả làm giảm tốc ñộ của quy trình chiết tách. + Nguyên liệu tươi có hàm lượng ẩm cao sẽ làm giảm nồng ñộ dung môi chiết tách ñã chọn, tác động ảnh hưởng ñến hiệu suất chiết tách. Vì vậy, ñể làm giảm ảnh hưởng tác động của nước ñến hiệu suất chiết tách, chúng tôi triển khai sấy khô nguyên vật liệu ở 600C trong thời hạn 11 20 h. Mặt khác, việc sấy khô nguyên vật liệu còn góp thêm phần vô hoạt enzym polyphenoloxidase và giúp dữ gìn và bảo vệ nguyên vật liệu trong thời hạn dài. – Protein không có lợi cho quy trình chiết tách vì dễ phối hợp với polyphenol tạo ra những muối phức không tan, tuy nhiên hàm lượng protein không ñáng kể ( trong quả ñiều giả chỉ có 0,94 % và lá 2,39 % ). Vì vậy sự hiện hữu của chúng không tác động ảnh hưởng ñáng kể ñến quy trình chiết tách polyphenol. – Cellulose là thành phần chính trong tế bào thực vật, có vai trò bảo vệ cho tế bào thực vật. Cellulose không tan trong nước và trong ña số dung môi hữu cơ nên có tác động ảnh hưởng ñến quy trình khuếch tán của dung môi vào trong nguyên vật liệu. Để khắc phục ñiều này, trong nghiên cứu và điều tra chúng tôi thực thi xay nhỏ nguyên vật liệu. Quá trình này không những tăng diện tích quy hoạnh tiếp xúc giữa nguyên vật liệu và dung môi mà còn giúp cắt mạch cấu trúc tế bào, thúc ñẩy quy trình tiếp giữa nguyên vật liệu và dung môi. – Đường trong quả giả có hàm lượng lớn ( 8,67 % ), trong lá ít hơn ( 3,57 % ) nhưng không phải là nguyên do hợp phần làm tác động ảnh hưởng ñến quy trình chiết tách polyphenol. Trong dịch chiết quả sau khi tịch thu polyphenol có chứa lượng ñường lớn, nếu thải ra thiên nhiên và môi trường sẽ gây ô nhiễm. Trong dịch chiết quả ñiều giả ngoài ñường còn có nhiều loại khoáng ( Ca, P, Fe ), vitamin ( A. B1, C, PP ) rất thích hợp ñể nuôi sinh khối vi sinh vật, tận dụng làm thức ăn gia súc. Dịch sau quy trình nuôi sinh khối chứa những chất hữu cơ với hàm lượng không ñáng kể, hoàn toàn có thể thải trực tiếp ra thiên nhiên và môi trường mà không gây ô nhiễm. – Polyphenol có 11,7 % trong quả ñiều giả và 17,7 % trong lá ñiều. Hàm lượng polyphenol tương ñối lớn nhưng lại chưa ñược khai thác ñúng mức, gây tiêu tốn lãng phí lớn. Vì vậy, chúng tôi chọn polyphenol là ñối tượng chiết tách ñể khắc phục sự tiêu tốn lãng phí như ñã biết. 12 3.2. ĐỊNH TÍNH POLYPHENOL NHÓM TANIN 3.2.1. Định tính chung 3.2.2. Định tính phân biệt hai loại tanin Trong lá ñiều có chứa cả hai loại tanin pyrocatechic và tanin pyrogalic, trong quả ñiều giả chỉ chứa tanin pyrocatechic. Điều này chứng tỏ tanin là polyphenol chính có trong lá và quả ñiều giả. 3.3. NGHIÊN CỨU MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU SUẤT CHIẾT TÁCH POLYPHENOL TỪ LÁ VÀ QUẢ ĐIỀU GIẢ 3.3.1. Ảnh hưởng của nhiệt ñộ Kết quả thu ñược ở phần phụ lục mục 2, phần 2.6 và ñồ thị 3.1 4 5 6 7 8 9 10 11 12 50 60 70 80 90 Nhiệt ñộ H àm lư ợ n g po ly ph en o l, % lá ñiều quả ñiều giả Đồ thị 3.1. Ảnh hưởng của nhiệt ñộ ñến hiệu suất chiết polyphenol Dựa vào ñồ thị hoàn toàn có thể thấy hàm lượng polyphenol thu ñược ở những nhiệt ñộ khác nhau thì khác nhau. Khi tăng nhiệt ñộ hàm lượng polyphenol tăng, ñạt cực ñại ở 700C ( lá 10,97 % và quả 7,2 % ). Nếu liên tục tăng nhiệt ñộ thì hàm lượng này lại giảm nhẹ, tại 900C thì hàm lượng polyphenol trong lá chỉ còn 10,72 % và quả là 6,98 %. Điều này hoàn toàn có thể lý giải như sau : Khi tăng nhiệt ñộ thì tốc ñộ chuyển ñộng của những phân tử dung môi tăng, làm tăng hiệu suất cao thẩm thấu của dung môi vào tế bào nguyên vật liệu, tác dụng những phân tử hòa tan bị rút ra môt cách triệt ñể hơn, làm tăng hiệu suất chiết tách. Nhưng nếu nhiệt ñộ cao hoàn toàn có thể kéo theo nhiều tạp chất không mong ước ñồng 13 thời gây biến ñổi một số ít polyphenol làm hiệu suất chiết tách giảm. Nhìn chung hàm lượng polyphenol thu ñược tương ñối cao ở 700C – 800C, ñiều này trọn vẹn tương thích với những điều tra và nghiên cứu ñã ñược công bố trong và ngoài nước. Vì vậy trong nghiên cứu và điều tra này chúng tôi chọn nhiệt ñộ 700C, ñảm bảo hiệu suất chiết polyphenol thu ñược là cao nhất. 3.3.2. Ảnh hưởng của thời hạn Kết quả thu ñược ở phần phụ lục mục 2, phần 2.7 và ñồ thị 3.2 sau : 6 7 8 9 10 11 12 40 50 60 70 80 Thời gian, phút H àm lư ợ n g po ly ph en o l, % lá ñiều quả ñiều Đồ thị 3.2. Ảnh hưởng của thời hạn ñến hiệu suất chiết polyphenol Đồ thị 3.2 cho thấy sự nhờ vào hàm lượng polyphenol trong dịch chiết vào thời hạn. Từ 40 phút ñến 60 phút thì thời hạn và hàm lượng polyphenol tăng tuyến tính và ñạt cực ñại ở 60 phút ( lá 10,97 % và quả 7,2 % ). Nhưng từ 60 ñến 80 phút thì hàm lượng này gần như không ñổi với cả lá và quả. Qua ñây hoàn toàn có thể thấy thời hạn có tác động ảnh hưởng trực tiếp ñến hiệu suất cao chiết tách polyphenol. Khi hiệu suất ñã ñạt cực ñại ở 60 phút thì việc lê dài thời hạn chiết là không thiết yếu. Về mặt kim chỉ nan thời hạn chiết càng lâu thì chiết càng triệt ñể, những cấu tử hoà tan khuếch tán vào dung môi tốt, hàm lượng thu ñược sẽ cao. Tuy nhiên, mối liên hệ tăng tuyến này chỉ trong một số lượng giới hạn thời hạn nhất ñịnh. Bởi vì, nếu lê dài thời hạn chiết quá lâu hoàn toàn có thể làm 14 thay ñổi 1 số ít cấu tử cần chiết, xảy ra những phản ứng biến ñổi không mong ước làm thất thoát hàm lượng chất, vừa tạo ñiều kiện cho tạp chất cũng bị hòa tan, gây bất lợi cho công ñoạn tinh chế và ñặc biệt là không mang lại hiệu suất cao kinh tế tài chính cao. Vì vậy, chúng tôi chon thời hạn chiết tối ưu là 60 phút cho những thí nghiệm tiếp theo. 3.3.3. Ảnh hưởng của tỉ lệ dung môi : nguyên vật liệu khô, ml / g Kết quả thu ñược ở phần phụ lục mục 3.3 và ñồ thị 3.3 5 6 7 8 9 10 11 12 30 40 50 60 70 Tỉ lệ dung môi : chất khô, ml : g H àm lư ợ n g po ly ph en o l, % lá ñào quả ñào giả Đồ thị 3.3. Ảnh hưởng của tỉ lệ dung môi : nguyên vật liệu khô ñến hiệu suất chiết polyphenol Qua ñồ thị 3.3 cho thấy, khi tỉ lệ dung môi : chất khô tăng lên thì hiệu suất chiết polyphenol cũng tăng theo và ñạt cực ñại ở lỉ lệ 60 : 1, ml : g ( lá : 10,97 % và quả 7,2 % ). Sau ñó, tỉ lệ tăng lên 70 : 1, ml : g thì hiệu suất vẫn không ñổi. Điều này hoàn toàn có thể lý giải như sau : Lượng dung môi sử dụng phải ñủ ñể thiết lập cân đối nồng ñộ những chất polyphenol trong và ngoài tế bào. Nếu lượng dung môi sử dụng ít thì sự chệnh lệch nồng ñộ thấp làm hiệu suất cao chiết kém. Nếu lượng dung môi sử dụng lớn sẽ giúp hoà tan triệt ñể lượng polyphenol trong nguyên vật liệu làm hiệu suất chiết tăng. Tuy nhiên, việc tăng tỉ lệ dung môi khi ñã ñạt mức ñộ chiết cao nhất sẽ kéo theo nhiều chưa ổn như tiêu tốn nguồn năng lượng, lê dài thời 15 gian, gây khó khăn vất vả cho quy trình tinh chế mẫu sản phẩm, tác động ảnh hưởng ñến hiệu suất cao kinh tế tài chính. Để ñảm bảo hiệu suất chiết polyphenol trong lá và quả ñiều giả là cao nhất, trong điều tra và nghiên cứu này, chúng tôi chọn tỉ lệ dung môi : chất khô là 60 : 1, ml : g. 3.3.4. Ảnh hưởng của loại dung môi Kết quả thu ñược ở phần phụ lục 3.4 và ñồ thị 3.4 0 2 4 6 8 10 12 14 16 nước cất ethanol methanol aceton Các loại dung môi H àm lư ợ n g po ly ph en o l, % lá ñiều quả ñiều giả Đồ thị 3.4. Ảnh hưởng của loại dung môi ñến hiệu suất chiết polyphenol Theo ñồ thị cho thấy, hiệu suất chiết tách polyphenol từ cả hai loại nguyên vật liệu lá ñiều và quả ñiều giả ñược sắp xếp theo trình tự tăng dần như sau : Nước cất < ethanol < methanol < aceton Dung môi nước cất cho hiệu suất chiết tách polyphenol là bé nhất ( lá 10,97 %, quả 7,2 % ) và dung môi aceton cho hiệu suất cao nhất ( lá 14,72 % và quả 10,23 % ). Điều này trọn vẹn tương thích với những nghiên cứu và điều tra ñã ñược công bố của nhiều tác giả. Theo nghiên cứu và điều tra của Ann E. Hagerman ( 1987 ) ñã triển khai chiết polyphenol từ những loại cây với hai loại dung môi methanol và aceton. Kết quả khẳng ñịnh khi sử dụng dung môi aceton cho 16 hiệu suất chiết polyphenol cao hơn hẳn so với dung môi methanol. Hay theo nghiên cứu và điều tra của M.O. Downey và tập sự ( 2010 ) khi so sánh hiệu suất cao chiết tanin trong quả nho của hai loại dung môi là ethanol và aceton, ñã Kết luận rằng aceton cho hiệu suất chiết tanin cao hơn ethanol. Như vậy, việc sử dụng dung môi thích hợp mang tính quyết ñịnh ñến hiệu suất chiết tách polyphenol. Để lựa chọn dung môi phải ñảm bảo những yếu tố : những chất có cấu trúc tương tự như nhau sẽ tan tốt trong nhau và năng lực khuếch tán của dung môi vào sâu bên trong lớp nguyên vật liệu. Nói ñến cấu trúc tựa như nhau thì việc sử dụng những dung môi trên là trọn vẹn tương thích vì polyphenol là hợp chất phân cực, những dung môi khảo sát cũng phân cực. Còn năng lực khuếch tán của dung môi nhờ vào vào thực chất của dung môi như ñộ nhớt, sức căng mặt phẳng và năng lực liên kết liên phân tử của dung môi. Khi ñộ nhớt dung môi càng lớn thì lực nội ma sát càng lớn làm giảm năng lực khuếch tán của dung môi. Nghĩa là dung môi có ñộ nhớt càng bé thì năng lực khuếch tán càng cao, hiệu suất chiết càng lớn. Cụ thể, trong bốn loại dung môi khảo sát, aceton là dung môi có ñộ nhớt bé nhất ( 0,393 cP ), tiếp theo là methanol ( 0,6 cP ), nước ( 1 cP ), ethanol ( 1,2 cP ). Như vậy, aceton và methanol cho hiệu suất chiết tách polyphenol cao hơn so với nước và ethanol là trọn vẹn tương thích. Còn ñối với nước và ethanol thì ñộ nhớt chưa phải là yếu tố quyết ñịnh, năng lực khuếch tán của nó còn phụ thuộc vào vào sức căng mặt phẳng và liên kết liên phân tử của dung môi. Nếu dung môi có sức cằng mặt phẳng và lực link giữa những phân tử lớn sẽ cản trở dung môi thẩm thấu vào bên trong nguyên vật liệu do ñó làm chậm quy trình lôi kéo những cấu tử ra ngoài. Sức căng mặt phẳng của nước ( 72,8 dyn / cm ) lớn hớn 17 ethanol ( 22,3 dyn / cm ) và lực link liên phân của của nước ( 2,6 ) cũng lớn hơn ethanol ( 1,5 ). Như vậy, dựa vào hai yếu tố này tất cả chúng ta hoàn toàn có thể lý giải tại sao ethanol có hiệu suất chiết polyphenol lớn hơn nước. Từ hiệu quả trên cho thấy, cả bốn loại dung môi ñều có năng lực chiết tách polyphenol với những ưu nhược ñiểm riêng. Nước tuy cho hiệu suất chiết thấp nhất nhưng là dung môi rẻ tiền, dễ kiếm, công ñoạn tinh chế ñơn giản. Sử dụng dung môi nước hoàn toàn có thể là lựa chọn mang giải pháp kinh tế tài chính. Còn ethanol, methanol, aceton tuy cho hiệu suất cao hơn, nhiệt ñộ bay hơi lại thấp hơn nước tiết kiệm chi phí ñược nguồn năng lượng nhưng trong quy trình chiết sẽ kéo theo tạp chất không mong ước, gây khó khăn vất vả cho công ñoạn tinh chế loại sản phẩm. Vì mỗi loại dung môi ñều có ưu nhược ñiểm riêng, nên việc sử dụng dung môi sẽ tuỳ thuộc vào mục ñích chiết tách polyphenol. Trong điều tra và nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng chế phẩm ñể làm chất kháng oxi hoá dữ gìn và bảo vệ thực phẩm nên ñộ tinh sạch và bảo đảm an toàn của chế phẩm phải ñược ñảm bảo. Vì vậy, chúng tôi lựa chọn dung môi ethanol làm dung môi cho những điều tra và nghiên cứu tiếp theo. 18 3.3.5. Ảnh hưởng nồng ñộ dung môi Kết quả thu ñược ở phần phụ lục 3.5 và ñồ thị 3.5 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 40 % 50 % 60 % 70 % 80 % Nồng ñộ dung môi H àm lư ợ n g po ly ph e n o l, % lá ñiều quả ñiều giả Đồ thị 3.5. Ảnh hưởng của nồng ñộ dung môi ñến hiệu suất chiết tách polyphenol Qua ñồ thị 3.5 cho thấy nồng ñộ dung môi ethanol khác nhau thì hiệu suất chiết polyphenol khác nhau rõ ràng. Khi nồng ñộ ethanol 50 % thì hàm lượng polyphenol thu ñược là cực ñại ( lá : 17,46 % và quả 11,47 % ). Nếu liên tục tăng nồng ñồ thì hiệu suất chiết lại giảm dần. Điều này hoàn toàn có thể lý giải như sau : Nồng ñộ dung môi càng cao, tính phân cực càng lớn nên ngoài hợp chất polyphenol thì những tạp chất cũng bị kéo theo nhiều hơn nên hàm lượng chất cần chiết bị giảm sút. Dựa vào tác dụng khảo sát, chúng tôi chọn nồng ñộ ethanol là 50 % ñể ñảm bảo hiệu suất chiết polyphenol là lớn nhất 19 3.3.6. Ảnh hưởng của thiên nhiên và môi trường ( pH ) Kết quả thu ñược ở phần phụ lục 3.6 và ñồ thị 3.6 7 9 11 13 15 17 19 3 5 7 9 pH H àm lư ợ n g po ly ph en o l, % lá ñiều quả ñiều Đồ thị 3.6. Ảnh hưởng của pH ñến hiệu suất chiết tách polyphenol Vậy ñể ñảm bảo hiệu suất chiết cao nhất ñồng thời làm giảm quy trình oxy hoá polyphenol, chúng tôi chọn giá trị pH tối ưu là 3. Qua những điều tra và nghiên cứu trên, chúng tôi ñã xác ñịnh ñược những ñiều kiện chiết tách polyphenol trong lá và quả ñiều giả với hiệu suất cao nhất theo qui trình ñề xuất hình 3. 20 3.4. Đề xuất qui trình chiết và tinh chế polyphenol từ lá và quả ñiều giả Hình 3.7. Sơ ñồ qui trình chiết và tinh chế polyphenol từ lá và quả ñiều giả bột nguyên vật liệu Chiết Ethanol 50 %, ở 700C, 60 phút, tỉ lệ dung môi : chất khô 60 : 1, ml : g, HCl Lọc bã Dịch chiết polyphenol Chuẩn ñộ với KMnO4 0,1 N Chiết với chloroform, tỉ lệ 1 : 1 Pha chloroform Chiết với ethyl acetat, tỉ lệ 1 : 1 Pha ethanol / nước Đun cách thuỷ Ethyl cetat Lá ñiều và quả ñiều giả sấy sấy xay Bột polyphenol 21 Thuyết minh quy trình tiến độ Trong lá và quả ñiều giả xuất hiện enzym polyphenoloxydase, nếu không vô hoạt chúng sẽ tác động ảnh hưởng ñến chất lượng polyphenol thu ñược. Vì vậy, trước khi chiết, phải thực thi công ñoạn diệt men ñể làm mất hoạt tính của enzym polyphenoloxydase. Có hai phương pháp chính ñể vô hoạt enzym là hấp bằng hơi nước và sấy. Trong nghiên cứu và điều tra này tôi chọn chiêu thức sấy ở nhiệt ñộ 600C trong 20 h vì ñộ ẩm của nguyên vật liệu khá lớn, nếu dùng chiêu thức hấp sẽ làm tăng ñộ ẩm ảnh hưởng tác động ñến hiệu suất chiết tách. Sau khi triển khai công ñoạn diệt men ñể ức chế enzym polyphenoloxydase, nguyên vật liệu sẽ ñược xay nhỏ thành dạng bột nhằm mục đích tăng diện tích quy hoạnh tiếp xúc với dung môi trong quy trình chiết tách ñồng thời thuận tiện cho công tác làm việc dữ gìn và bảo vệ. Cân đúng chuẩn 1 gam bột nguyên vật liệu cho vào bình chiết. Tiếp tục cho vào 60 ml dung môi ethanol 50 %, thêm ít HCl ñể tạo môi trường tự nhiên axit ( pH = 3,7 ). Sau ñó, lắp ñặt thiết bị ở 700C và chiết trong 60 phút. Dịch chiết thu ñược mang ñi lọc. Dịch lọc thu ñược sử dụng ñể chuẩn ñộ với KMnO4 0,1 N có chất thông tư indigocarmin ñể xác ñịnh hàm lượng polyphenol có trong dịch. Dịch chiết thu ñược với dung môi ethanol có nồng ñộ polyphenol thấp nên không thuận tiện cho quy trình dữ gìn và bảo vệ và sử dụng. Vì vậy ñể ñưa vào ứng dụng trong thực tiễn, chúng tôi tiến hành tinh chế dịch chiết thô này ñể ñưa chế phẩm về dạng bột. Tinh chế dịch chiết bằng chloroform và ethyl acetat theo những công ñoạn sau 22 Chloroform không hoà tan những hợp chất polyphenol nhưng hoà tan tốt những hợp chất màu và những thành phần ưa béo. Vì vây, trong công ñoạn này chúng tôi chọn dung môi chloroform ñể tinh chế. Lấy dịch chiết cho vào phễu chiết, sau ñó thêm choloroform theo tỉ lệ 1 : 1 ( v / v ), ñậy nắp, lắc mạnh vài lần. Chloroform sẽ trộn lẫn với dịch chiết và triển khai tách loại tạp chất. Sau khi ñể yên bình trong thời hạn nhất ñịnh thì chloroform sẽ tách pha và phân thành hai lớp rõ ràng. Do pha ethanol - nước nhẹ hơn nên nổi lên trên, còn pha Chloroform và tạp chất nằm phái dưới. Gạn chiết bỏ lớp chloroform có màu xanh nhạt ở phía dưới, thu ñược pha ethanol – nước có màu vàng nhạt. Có thể triển khai thêm một lần nữa ñể việc tách loại tạp chất triệt ñể hơn. Ethyl acetat hoà tan tốt những hợp chất polyphenol, nhờ ñó hoàn toàn có thể vô hiệu một số ít tạp chất có ñộ phân cực lớn như ñường, protein. Quy trình chiết tách hai pha lỏng – lỏng như trên, lượng dung môi ethyl acetat sử dụng cũng theo tỉ lệ 1 : 1 ( v / v ). Nhưng lớp dung môi ethyl acetat màu vàng có hoà tan polyphenol nằm phía trên còn lớp dung môi ethanol có màu vàng ñậm hơn nằm phía dưới. Sau khi thu ñược dịch chiết ethyl acetat thực thi chiết tách chuyển pha thêm hai lần nữa ñể tách triệt ñể những tạp chất. Cho dịch ethyl acetat có chứa polyphenol vào bình cầu, ñun cách thuỷ ñuổi hết dung môi, thu ñược polyphenol dạng bột màu vàng nâu. 23 3.5. ĐỊNH DANH POLYPHENOL BẰNG PHỔ HỒNG NGOẠI IR Hình 3.8. Phổ hồng ngoại của polyphenol chiết trong lá ñiều Hình 3.9. Phổ hồng ngoại của polyphenol chiết trong quả ñiều giả 24 3.6. KHẢO SÁT DẦU PHỤNG THÔ BAN ĐẦU Bảng 3.6. Chỉ số acid và chỉ số peroxyt của dầu phụng thô ban ñầu Chỉ số Giá trị ño Chỉ số axit ( mgKOH / g ) Chỉ số peroxyt ( meq / kg ) Dầu phụng thô 1,12 8,03 3.7. THĂM DÒ ỨNG DỤNG KHẢ NĂNG KHÁNG OXI HOÁ CỦA HỢP CHẤT POLYPHENOL CHIẾT TÁCH TỪ LÁ VÀ QUẢ ĐIỀU GIẢ TRONG BẢO QUẢN DẦU PHỤNG THÔ BẰNG PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH CHỈ SỐ PEROXYT Kết quả thu ñược ở phần phụ luc 2 và ñồ thị 3.7 0 20 40 60 80 100 120 140 1 4 7 10 13 16 19 Thời gian, ngày Ch ỉ số pe ro x t ( m eq / k g ) lá quả ñiều giả ñối chứng Đồ thị 3.7 : Sự thay ñổi chỉ số peroxyt của những mẫu dầu phụng thô có bổ trợ những chất kháng oxy hoá theo thời hạn Mẫu có polyphenol quả > Mẫu có polyphenol lá > Mẫu ñối chứng Tóm lại, hàm lượng polyphenol trong lá ñiều lớn hơn trong quả ñiều giả nhưng năng lực kháng oxi hoá thì polyphenol trong quả giả tốt hơn trong lá. Bên cạnh ñó, quả ñiều giả là loại sản phẩm bỏ ñi, nên việc khai thác và ứng dụng polyphenol trong quả giả sẽ mang lại quyền lợi kinh tế tài chính lớn hơn. 25 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 1. KẾT LUẬN Qua quy trình nghiên cứu và điều tra những ñiều kiện chiết tách polyphenol từ lá và quả ñiều giả, ứng dụng hợp chất polyphenol thu ñược làm chất kháng oxy hoá dữ gìn và bảo vệ dầu phụng thô, chúng tôi ñã thu ñược một số ít tác dụng như sau : – Xác ñịnh thành phần hóa học của lá và quả ñiều giả thu gom ở những xã ven nội thành Hội An, tỉnh Quảng Nam + Lá ñiều : Nước ( 74,2 % ) ; protein ( 3,9 % ) ; ñường ( 3,57 % ) ; cellulose ( 5,3 % ), polyphenol ( 17,7 % ). + Quả ñiều giả : Nước ( 88,5 % ) ; protein ( 0,94 % ) ; ñường ( 8,67 % ) ; cellulose ( 2,48 % ), polyphenol ( 11,7 % ). – Định tính polyphenol có trong lá và quả ñiều giả thuộc nhóm tanin + Lá ñiều : có hai loại tanin tanin ngưng tụ và tanin thủy phân + Quả ñiều giả : có tanin ngưng tụ – Đề xuất qui trình chiết tách polyphenol từ lá và quả ñiều giả bằng dung môi ethanol / nước với những thông số kỹ thuật sau : + Nồng ñộ ethanol : 50 % + Thời gian chiết : 60 phút + Nhiệt ñộ : 700C + Tỉ lệ dung môi : chất khô : 60 : 1, ml / g + pH : 3 Với ñiều kiện chiết ñã chọn như trên thì hiệu suất chiết polyphenol ñạt + Lá ñiều : 17, 7 % + Quả ñiều giả : 11,7 % 26 – Định danh ñược 1 số ít nhóm chức ñặc trưng của polyphenol chiết từ lá và quả ñiều giả bằng phổ hồng ngoại IR + Lá ñiều : nhóm – OH ( 3295,8 ; 3215,8 ) ; nhóm C = O ( 1603,4 ; 1500,4 ) ; nhóm = C-O-C ( 1085 ; 1015,8 ) ; nhóm C-H biến dạng ( 874,9 ) + Quả ñiều giả : nhóm – OH ( 3373,4 ) ; nhóm C = O ( 1664,6 ) ; nhóm C = C thơm ( 1522,9 ; 1401,4 ) ; nhóm = C-O-C ( 1196 ) ; nhóm – C – O-C ( 1027,5 ) ; nhóm C-H biến dạng ( 777,5 ). – Ứng dụng hợp chất polyphenol chiết ñược từ lá và quả ñiều giả trong dữ gìn và bảo vệ dầu phụng thô cho tác dụng như sau : + Polyphenol trong lá và quả ñiều giả ñều có năng lực kháng oxi hóa dữ gìn và bảo vệ dầu phụng thô. + Khả năng kháng oxi hóa trong dữ gìn và bảo vệ dầu phụng thô của quả ñiều giả tốt hơn so với lá ñiều. 2. KIẾN NGHỊ Vì ñiều kiện nghiên cứu và điều tra còn nhiều hạn chế nên một số ít hướng điều tra và nghiên cứu lan rộng ra ñề tài chưa ñược thực thi. Do ñó, chúng tôi xin ñề xuất những hướng tăng trưởng và lan rộng ra ñề tài như sau : – Nghiên cứu sử dụng lượng ñường còn trong nước thải quả ñiều giả ñể nuôi sinh khối vi sinh vật dùng làm thức ăn cho gia súc. – Phân lập những cấu tử có trong polyphenol của lá và quả ñiều giả. – Kiểm tra dư lượng của những chất sử dụng khi tinh chế dịch chiết polyphenol ñể ñảm bảo sự bảo đảm an toàn cho người sử dụng .
Các file đính kèm theo tài liệu này :