Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng nhồi máu não cấp tại bệnh viện Đa khoa trung tâm Tiền Giang

Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng nhồi máu não cấp tại bệnh viện Đa khoa trung tâm Tiền Giang                                      

Huỳnh Thị Phương Minh*, Ngô Văn Truyền**

* Sở Y tế Tiền Giang, **Trường Đại học Y Dược Cần Thơ

TÓM TẮT

Đặt vấn đề:Nhồi máu não luôn là vấn đề thời sự của y học bởi đây là căn bệnh phổ biến, mang tính toàn cầu, có tỷ lệ tử vong cao, để lại nhiều di chứng nặng nề cả về thể xác lẫn tinh thần, thực sự là gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Mục tiêu:Mô tả đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng ở bệnh nhân nhồi máu não cấp được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang năm 2014 – 2015.

Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang.

Kết quả: Khởi phát bệnh khi nghỉ ngơi chiếm 50%, thời gian vào viện ≥ 6 giờ là 54,3%. Bệnh khởi phát đột ngột chiếm 89,3%. Huyết áp tâm thu trung bình lúc vào viện là 143,9 mmHg, huyết áp tâm trương trung bình là 81,5 mmHg. Điểm Glasgow lúc vào viện 13 – 15 điểm chiếm 80%. Điểm NIHSS lúc vào viện 5 – 15 chiếm 75%. Tổn thương động mạch não giữa 80%. ASPECTS 8 – 10 chiếm 77,86%; nhồi máu não từ 2 ổ trở lên 63,6%. Kích thước ổ nhồi máu 1 – 3 cm chiếm 75%. Đường huyết trung bình lúc vào viện 141,6 ± 59,69 mg/dl. hsCRP > 3mg/L 56,4%.

Kết luận: Nắm vững đặc điểm lâm và cận lâm sàng nhồi máu não cấp giúp giảm tỷ lệ tử vong, mức độ tàn phế và tái phát.

Từ khóa: Lâm sàng, cận lâm sàng, nhồi máu não cấp.

 ĐẶT VẤN ĐỀ

Nhồi máu não là bệnh lý được gây ra bởi thực trạng ùn tắc động mạch não cấp tính dẫn đến thực trạng suy giảm tức thời dòng máu nuôi tại vùng nhu mô não, chiếm 80 – 85 % những trường hợp đột quỵ. Nhồi máu não luôn là yếu tố thời sự của y học bởi đây là căn bệnh phổ cập, mang tính toàn thế giới, có tỷ suất tử trận cao, để lại nhiều di chứng nặng nề cả về thể xác lẫn ý thức, thực sự là gánh nặng cho mái ấm gia đình và xã hội .
Tại Mỹ, một nước có nền y học văn minh nhưng cứ mỗi 40 giây có một trường hợp đột quỵ, mỗi 3 phút có một bệnh nhân tử trận và mỗi năm có khoảng chừng 185.000 người bị đột quỵ tái phát. Ở Pháp, bệnh lý này cũng là nguyên do số 1 gây tử trận ở người già. Còn tại Châu Á Thái Bình Dương, nhiều nghiên cứu và điều tra cho thấy số trường hợp mắc bệnh và tử trận do đột quỵ ngày càng ngày càng tăng nhất là ở những nước đang tăng trưởng, mặc dầu tỷ suất tử trận có giảm dần theo thời hạn [ 3 ], [ 2 ] .
Ở Nước Ta, trong khoảng chừng thời hạn gần đây đã có nhiều tân tiến đạt được trong chẩn đoán, điều trị, dự trữ nhồi máu não nhờ hiểu rõ những yếu tố rủi ro tiềm ẩn, chính sách bệnh sinh, đặc biệt quan trọng từ khi những đơn vị chức năng đột quỵ lần lượt sinh ra. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều yếu tố mà tất cả chúng ta cần phải chăm sóc như : Tử vong và yếu tố tương quan tử trận, tái phát đôt quỵ, mức độ tàn phế. Gần đây đã có một số ít điều tra và nghiên cứu về vai trò của những chất chỉ điểm sinh học trong nhồi máu não, nhất là hs-CRP ( high sensitivity C – Reactive Protein ) một chất ghi lại viêm mạng lưới hệ thống như thể một yếu tố mới ảnh hưởng tác động lên tiên lượng nhồi máu não .
Hiện tại tỷ suất tử trận chung toàn thế giới khoảng chừng 20 %. Ở Nước Ta, theo Lê Văn Thành và tập sự thì tỷ suất tử trận chung của đột quỵ não là 30 % [ 3 ] .
Tại Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang, bệnh đột quỵ nhập viện ngày càng nhiều, đứng thứ 6 trong số 10 bệnh nhập viện cao nhất trong năm, tỷ suất nhồi máu não gấp 2,5 lần xuất huyết não, tỷ suất tử trận chung từ 17 – 25,8 %. Từ năm 2009, bệnh viện đã xây dựng “ Đơn vị đột quỵ ” và vận dụng những tân tiến trong điều trị, nhận thấy tỷ suất tử trận có giảm ( năm 2011 tỷ suất tử trận : 15,6 % ). Tuy nhiên, tỷ suất này còn cao hơn thống kê về tử trận tại Bệnh viện Nhân dân 115 là 10 % .
Chính vì những nguyên do trên, chúng tôi thực thi điều tra và nghiên cứu đề tài : “ Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng nhồi máu não cấp tại Bệnh viện Đa khoa Trung tâm Tiền Giang ” với tiềm năng :
Mô tả đặc thù lâm sàng, cận lâm sàng ở bệnh nhân nhồi máu não cấp được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Trung Tâm Tiền Giang năm năm trước – năm ngoái .

 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1. Đối tượng nghiên cứu

Tất cả bệnh nhân được chẩn đoán xác lập nhồi máu não cấp nhập viện điều trị tại Bệnh viện Đa khoa TT Tiền Giang trong thời hạn điều tra và nghiên cứu từ tháng 08 năm năm trước đến tháng 02 năm năm ngoái .

2. Tiêu chuẩn chọn mẫu

Bệnh nhân được chẩn đoán nhồi máu não cấp thỏa mãn nhu cầu tiêu chuẩn chẩn đoán lâm sàng của TCYTTG : Khởi phát bất ngờ đột ngột ; thiếu sót công dụng thần kinh khu trú hoặc lan tỏa của não lê dài hơn 24 giờ hoặc dẫn tới tử trận ; không có nguyên do rõ ràng nào ngoài nguyên do mạch máu não ; hình ảnh CT Scan não có vùng giảm đậm độ ; nhập viện trong vòng 48 giờ sau khởi phát .

3. Tiêu chuẩn loại trừ

Cơn thoáng thiếu máu não ( TIA ), nhồi máu não do rung nhĩ, có bệnh lý viêm nhiễm cấp tính hoặc đang dùng thuốc kháng viêm .

4. Phương pháp điều tra và nghiên cứu

Mô tả cắt ngang .

5. Xử lý và phân tích số liệu

Phần mềm SPSS 18.0 .

KẾT QUẢ

Có 140 trường hợp đột quỵ thiếu máu não cục bộ cấp thỏa tiêu chuẩn chọn mẫu .

1. Đặc điểm mẫu điều tra và nghiên cứu

Tuổi

 Nhóm tuổi có tỷ lệ cao nhất thuộc phân nhóm 70 – 79 chiếm 27,8%; phân nhóm từ 60 – 79 chiếm 50,7%. Tuổi trung bình trong mẫu nghiên cứu là 68,6 độ lệch chuẩn là 12,55.

Giới

Trong mẫu nghiên cứu và điều tra có 75 nữ chiếm 53,6 % ; nam 65 chiếm 46,4 % ; tỷ suất nữ nhiều hơn nam .

Nghề nghiệp

Mất sức lao động chiếm tỷ suất cao 75,7 % ; lao động đại trà phổ thông chiếm 21,4 % ; công chức, kinh doanh thương mại 2,9 % .

Nơi cư trú

Nông thôn chiếm tỷ suất 75,7 % ; thành thị chiếm tỷ suất 24,3 % .

Tiền sử bệnh

Rối loạn lipid máu chiếm tỷ suất cao nhất 80 %, tăng huyết áp chiếm 78,6 % ; TBMMN chiếm 19,3 % ; đái tháo đường chiếm 13,6 % .

1. Đặc điểm lâm sàng

Bảng 1. Đặc điểm lâm sàng .

Trung bình các biến của đặc điểm lâm sàng

Bảng 2. Trung bình những biến của đặc thù lâm sàng .

 Đặc điểm cận lâm sàng

Đặc điểm hình ảnh CT scanner não

Bảng 3. Đặc điểm hình ảnh CT scanner não

Đường huyết, hs-CRP

Bảng 4. Đặc điểm đường huyết, hs-CRP .

1. BÀN LUẬN
2. Đặc điểm chung mẫu điều tra và nghiên cứu

Tuổi

Tuổi là một yếu tố rủi ro tiềm ẩn của đột quỵ nói chung. Nhiều nghiên cứu và điều tra trong và ngoài nước đều đưa đến Kết luận TBMMN tăng dần theo lứa tuổi và tăng vọt lên từ lứa tuổi 50 trở lên. Tuổi càng lớn thì bệnh mạch máu càng nhiều mà trước hết là xơ vữa động mạch, theo Hoàng Khánh tuổi càng lớn càng tích tụ nhiều yếu tố rủi ro tiềm ẩn [ 3 ]. Trong điều tra và nghiên cứu của chúng tôi, tuổi trung bình là 68,6 ; hiệu quả này tương tự với nhiều nghiên cứu và điều tra trong và ngoài nước như điều tra và nghiên cứu của Tei tuổi trung bỉnh là 67 tuổi [ 8 ], của Vũ Xuân Tân là 65,2 [ 7 ], của Nguyễn Văn Tuấn là 67,2 [ 10 ]. So với những điều tra và nghiên cứu trong nước, tuổi trung bình trong nghiên cứu và điều tra chúng tôi cao hơn hoàn toàn có thể có những nguyên do sau : Tuổi thọ của người Nước Ta ngày càng tăng, tỷ suất người bị những bệnh lý tăng huyết áp, đái tháo đường, xơ vữa động mạch ở người cao tuổi chiếm tỷ suất ngày càng cao .
Chúng tôi nhận thấy nhóm tuổi 70 – 79 chiếm tỷ suất cao 27,8 % ; tương tự như của Nguyễn Văn Tuấn nhóm tuổi 70 – 79 chiếm 39 % mắc nhiều ở nữ [ 10 ], của Trương Văn Sơn nhóm tuổi 60 – 80 chiếm 56 %. Điều này tương thích với đánh giá và nhận định của TCYTTG và những nước là tỷ suất mắc bệnh tập trung chuyên sâu ở nhóm người cao tuổi ( 60 – 80 tuổi ) .

Giới

Trong nghiên cứu và điều tra của chúng tôi nữ chiếm 53,57 % ; nam chiếm 46,43 % ; tỷ suất nữ cao hơn nam, tựa như nghiên cứu và điều tra của Vũ Xuân Tân là nữ chiếm 50,88 % [ 7 ], của Châu Nam Huân tỷ suất nữ chiếm 53,2 % .
Nghiên cứu của chúng tôi nữ chiếm tỷ suất cao hơn nam, điều này khác với những y văn. Theo như nghiên cứu và điều tra của Nguyễn Bá Thắng nam có tỷ suất 54,4 % [ 9 ]. Đặt câu hỏi tại sao nam thường có thói quen hút thuốc lá, uống rượu, nhưng lại mắc bệnh nhồi máu não thấp hơn nữ, có lẽ rằng nữ có nhiều yếu tố rủi ro tiềm ẩn hơn nam nên dễ mắc bệnh hơn, ngoài những sự độc lạ này giữa những điều tra và nghiên cứu hoàn toàn có thể do cách chọn mẫu khác nhau .

Nghề nghiệp

Chúng tôi ghi nhận nghề nghiệp mất sức lao động chiếm tỷ suất cao nhất 75,7 % ; kế đến là lao động đại trà phổ thông chiếm 21,4 %. Kết quả này tương thích với nhóm tuổi trong điều tra và nghiên cứu chúng tôi hầu hết là lớn tuổi, ít hoạt động .

Nơi cư trú

Trongnghiên cứu chúng tôibệnh nhân hầu hết sống ở nông thôn chiếm 75,7 % ; thành thị 24,3 % ; tỷ suất này tương tự như như 1 số ít điều tra và nghiên cứu được thực thi tại Nước Ta, ví dụ điển hình như của Châu Nam Huân ở Long An là 74,7 % ; của Lữ Minh Tâm ở Bến Tre tỷ suất bệnh nhân sống ở nông thôn chiếm 70,3 % [ 6 ], điều này cũng tương thích về mặt địa lý của Tiền Giang .

1. Tiền sử bệnh

Tăng huyết áp

Tăng huyết áp ( THA ) là một yếu tố rủi ro tiềm ẩn đột quỵ não độc lập rất mạnh cho những bệnh lý tim mạch và mạch máu não, điều này đã được chứng tỏ qua nhiều khu công trình nghiên cứu và điều tra đáng đáng tin cậy. Trong điều tra và nghiên cứu của Framingham tăng huyết áptâm thu đơn độc cũng làm tăng rủi ro tiềm ẩn đột quỵ lên gấp 2 – 4 lần. Theo Hoàng Khánh khi huyết áp tâm trương tăng lên 7,5 mmHg sẽ làm tăng tỷ suất đột quỵ thiếu máu não cục bộ thêm 46 % [ 3 ] .
Trong điều tra và nghiên cứu của chúng tôi ghi nhận tiền sử THA chiếm tỷ suất khá cao 78,6 % ; hiệu quả này cũng tựa như của Đào Duy Khoa là 75 % [ 4 ], nhưng lại cao hơn của Vũ Xuân Tân là 64,16 % [ 10 ], của Bravata D. M tỷ suất này là 67 % [ 1 ] .

Đái tháo đường

Đái tháo đường (ĐTĐ) đã được công nhận là yếu tố nguy cơ độc lập gây xơ vữa động mạch nói chung trong đó có mạch máu não, nguy cơ đột quỵ tương đối là 1,8 ở nam và 2,2 ở nữ [3]. Nghiên cứu của chúng tôi tỷ lệ bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường là 13,6%; của Đào Duy Khoa là 16,8% [4],của Vũ Dương Bích Phượng là 22,1% [5]. Số bệnh nhân ĐTĐ có tần xuất xảy ra đột quỵ cao gấp 2,5 – 4 lần người bình thường và là một trong những nguyên nhân tử vong.

Tai biến mạch máu não

Trong nghiên cứu và điều tra của chúng tôi có TBMMN cũ là 19,3 % ; tương đương với nghiên cứu và điều tra Lê Tự Phương Thảo là 16,5 %. Những điều tra và nghiên cứu khác trong và ngoài nước cho một tỷ suất cao hơn nhiều và xê dịch từ 12 đến 31 %. Cụ thể điều tra và nghiên cứu của Tei [ 8 ] là 21,2 % .

Rối loạn lipid máu

Theo y văn, mặc dầu đã có nhiều nghiên cứu và điều tra trong ba thập kỷ qua nhưng vai trò của rối loạn chuyển hóa lipid máu trong bệnh sinh NMN vẫn chưa được rõ ràng nhất là hiểu biết về hậu quả của bệnh này so với tăng tần số xơ vữa động mạch vành [ 2 ]. Tuy nhiên đã có một vài điều tra và nghiên cứu đề cập đến vai trò của từng thành phần lipid máu ( tăng LDL, tăng cholesterol hàng loạt, tăng triglycerid và giảm HDL máu ) như thể yếu tố rủi ro tiềm ẩn hình thành xơ vữa động mạch [ 3 ] .
Nghiên cứu của chúng tôi có 80 % bệnh nhân có rối loạn lipid máu, cao hơn nhiều so với nghiên cứu và điều tra Hoàng Khánh [ 3 ], của Vũ Xuân Tân là 71,15 % [ 7 ]. Hiện nay bằng những giải pháp khảo sát mạch máu qua siêu âm, chụp động mạch cản quang đã cho thấy có mối tương quan đến tăng nồng độ lipid máu với xơ vữa động mạch là nguyên do số 1 của NMN .

Cơn thoáng thiếu máu não

Cơn thoáng thiếu máu não là yếu tố rủi ro tiềm ẩn chắc như đinh gây nhồi máu não và tỷ suất từ 0,2 đến 2,5 % dân số. Nghiên cứu của chúng tôi cơn thoáng thiếu máu não chiếm tỷ suất 0,7 %, tỷ suất này thấp hơn nhiều so với nghiên cứu và điều tra của Lữ Minh Tâm là 5,5 % [ 6 ], của Hoàng Khánh là 6,7 % [ 3 ], của Tei là 21,2 % [ 8 ]. Sự độc lạ này có nhiều năng lực là do bệnh nhân không nghĩ đó là những triệu chứng của cơn thoáng thiếu náu não nên không ghi nhận được .

Bệnh tim thiếu máu cục bộ

Chúng tôi ghi nhận bệnh tim thiếu máu cục bộ chiếm 3,6 % ; tỷ suất này hơi thấp hoàn toàn có thể do đa phần bệnh nhân sống ở vùng nông thôn, nên ít chăm sóc đến những bộc lộ nhẹ của bệnh tim thiếu máu cục bộ hay ít được khám sức khỏe thể chất định kỳ .

3. Đặc điểm lâm sàng

Hoàn cảnh khởi phát
Thời gian khởi phát đột quỵ thường xảy ra lúc nghỉ ngơi và buổi sáng sớm do sự đổi khác về nhịp sinh học, huyết áp, độ kết tập tiểu cầu. Trong nghiên cứu và điều tra của chúng tôi đa phần xảy ra lúc nghỉ ngơi và sau khi ngủ dậy là tương thích với nhiều điều tra và nghiên cứu khác và cũng tương thích với đặc thù dịch tể học của nhồi máu não. Trong nghiên cứu và điều tra của chúng tôi, thực trạng khởi phát khi nghỉ ngơi chiếm tỷ suất cao nhất 50 %, sau khi ngủ dậy 15,7 % ; tỷ suất này cao hơn của Lữ Minh Tâm lần lượt là 38,9 % ; 8,3 % [ 6 ] .

Thời gian vào viện

Trong nghiên cứu và điều tra của chúng tôi thời hạn vào viện ≥ 6 giờ chiếm tỷ suất 54,3 % ; điều này rất quan trọng vì có tác động ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, hiệu suất cao sẽ giảm dần theo thời hạn, do vậy việc rút ngắn thời hạn nhập viện luôn là tiềm năng số 1, điều tra và nghiên cứu của chúng tôi thời hạn vào viện trung bình là 10 giờ thấp hơn của Vũ Dương Bích Phượng là 26,7 giờ [ 5 ], của Nguyễn Bá Thắng là 29,63 giờ [ 9 ], đây là số lượng đáng khuyến khích nếu biết rằng bệnh nhân chúng tôi đều sinh sống ở nông thôn nhưng do điều kiện kèm theo giao thông vận tải ở nông thôn có cải tổ và những phương tiện đi lại thông tin, tiếp thị quảng cáo tăng trưởng đã góp thêm phần tuyên truyền cho nhận thức của người dân về TBMMN. Khả năng nhận ra những tín hiệu của đột quỵ não, mạng lưới hệ thống luân chuyển cấp cứu là những yếu tố góp thêm phần rút ngắn thời hạn nhập viện của bệnh nhân .

Cách thức khởi phát

Kết quả điều tra và nghiên cứu của chúng tôi khởi phát bất thần chiếm tỷ suất 89,3 % ; từ từ chiếm 10,7 % ; tựa như với nghiên cứu và điều tra của Vũ Dương Bích Phượng là khởi phát bất ngờ đột ngột 90,1 % [ 5 ], và của Lữ Minh Tâm là 86,11 % [ 6 ] và tương thích với đặc thù của NMN .

Huyết áp lúc vào viện

Tăng huyết áp là một yếu tố rủi ro tiềm ẩn cao so với bệnh tim mạch ở những nước công nghiệp và ngay tại nước ta tăng huyết áp đang trở thành một yếu tố sức khỏe thể chất trên toàn thế giới do sự ngày càng tăng tuổi thọ và tần suát những yếu tố rủi ro tiềm ẩn .
Trong nghiên cứu và điều tra của chúng tôi, HA tâm thu trung bình của chúng tôi là 143,93 mmHg, tương tự như của Đào Duy Khoa 142,94 mmHg [ 4 ], HA tâm trương trung bình của chúng tôi là 81,57 mmHg .

Thang điểm Glasgow lúc vào viện

Ngày càng phổ cập và được vận dụng thoáng đãng cho hôn mê do những nguyên do khác, đặc biệt quan trọng trong bệnh đột quỵ. Mức độ rối loạn ý thức và thang điểm Glasgow có tương quan với nhau, điểm Glasgow càng thấp thì rối loạn ý thức càng nặng
Kết quả của chúng tôi điểm Glasgow trung bình nhập viện là 13,69, tương tự của Vũ Dương Bích Phượng 13,8 [ 5 ], Vũ Xuân Tân là 13,2 [ 7 ], điểm Glasgow ≤ 8 điểm chiếm tỷ suất 5 %, 13 – 15 điểm chiếm tỷ suất khá cao 80 %, tương tự như của Lữ Minh Tâm lần lượt là 4,6 %, 63,9 % [ 6 ] .

Thang điểm NIHSS lúc vào viện

Thang điểm NIHSS dùng để nhìn nhận những thiếu sót thần kinh, theo dõi điều trị, tiên lượng kết cục đột quỵ. Điểm càng cao thiếu sót thần kinh càng nặng, tiên lượng phục sinh càng kém .
Trong điều tra và nghiên cứu của chúng tôi, từ 5 – 15 điểm chiếm nhiều nhất là 75 %. NIHSS trung bình là 6,79 ; tương tự nghiên cứu và điều tra của Trương Văn Sơn là 8,39 ; thấp hơn so với nghiên cứu và điều tra của Nguyễn Bá Thắng NIHSS trung bình là 13,42 [ 9 ], của Vũ Xuân Tân là 12,39 [ 7 ]. Sự độc lạ này hoàn toàn có thể là do tiêu chuẩn chọn mẫu khác nhau, nghiên cứu và điều tra của chúng tôi bệnh nhân nhập viện trong 48 giờ sau khởi phát, còn của Vũ Xuân Tân là 72 giờ sau khởi phát .

4. Đặc điểm cận lâm sàng

Đặc điểm CT Scan não
Vị trí động mạch bị tổn thương
Hình ảnh học đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán, điều trị và tiên lượng đột quỵ .
Trong nghiên cứu và điều tra của chúng tôi, vị trí tổn thương chiếm cao nhất là động mạch não giữa 80 % ; động mạch não trước 2,1 % ; động mạch não sau 1,4 %. Kết quả này tương tự với điều tra và nghiên cứu của Lữ Minh Tâm là 82,4 % [ 7 ] ; của Lê Đức Hinh và tập sự là 78 % [ 2 ] ; của Nguyễn Văn Tuấn là 70,5 %, não trước 14,4 % ; não sau 3 % và sống nền là 4,7 % [ 10 ] .
Số ổ nhồi máu
Kết quả điều tra và nghiên cứu của chúng tôi ghi nhận đa phần tổn thương từ 2 ổ trở lên chiếm 63,6 %, khác với của Lữ Minh Tâm và của Nguyễn Văn Tuấn tổn thương 1 ổ chiếm 68,51 % và 74,2 % [ 7 ], [ 10 ] .
Kích thước ổ nhồi máu
Chúng tôi ghi nhận kích cỡ ổ nhồi máu 1 – 3 cm chiếm đa phần 75 % .
Di lệch đường giữa
Nhiều điều tra và nghiên cứu đã chứng tỏ di lệch đường giữa gợi ý đến nhồi máu não mức độ nặng, có sự đối sánh tương quan với năng lực tử trận theo sau đột quỵ. Trong điều tra và nghiên cứu của chúng tôi di lệch đường giữa chiếm tỷ suất 2,1 %, điều tra và nghiên cứu của Trần Ngọc Tài di lệch đường giữa chiếm 8,8 %, tuy nhiên ở đây tác giả đã loại trừ những bệnh nhân hôn mê trong nhóm nghiên cứu và điều tra …
Thang điểm ASPECT
Để xác lập độ rộng của vùng nhồi máu so với tổn thương động mạch não giữa, chúng tôi vận dụng thang điểm ASPECT vì dễ sử dụng, nhìn nhận nhanh một cách có mạng lưới hệ thống và có độ đáng tin cậy, thống nhất cao giữa những nhà nhìn nhận lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh, ASPECT phản ánh mức độ tổn thương sớm, có giá trị cho việc điều trị tiêu sợi huyết. Bệnh nhân có điểm ASPECT càng thấp thì rủi ro tiềm ẩn tử trận càng cao. Nghiên cứu của chúng tôi điểm ASPECT = 9 chiếm cao nhất 48,9 % tương thích với nhiều nghiên cứu và điều tra trước đó .

Đường huyết lúc nhập viện

Tăng đường huyết lúc nhập viện rất phổ cập ở tiến trình cấp của NMN và được xem là một yếu tố tiên lượng, theo Bravata tỷ suất tăng đường huyết đổi khác từ 6 – 30 % [ 1 ]. Nghiên cứu của chúng tôi, đường huyết trung bình lúc nhập viện là 141,6 mg %, tương tự như của Vũ Xuân Tân là 141,0 mg % .

Nồng độ hs-CRP

hs-CRP là chất lưu lại sinh học chỉ điểm cho sự viêm, thời nay được quan tâm và được xem như thể 1 yếu tố rủi ro tiềm ẩn độc lập cho đột quỵ não. Các điều tra và nghiên cứu hs-CRP trong đột qụy cho thấy có tương quan đến độ nặng và kết cục đột quỵ, đột quỵ tái phát, dự trữ đột quỵ tiên phát và thứ phát. Tăng hs-CRP là yếu tố tiên lượng xấu so với bệnh nhân NMN .
Nghiêncứu của chúng tôi, hs-CRP > 3 mg / L, chiếm 56,4 %, hs-CRP trung bình là 15,65 mg / L, cao hơn của Đào Duy Khoa là 4,46 mg / L [ 4 ]. Có lẽ do thời gian lấy mẫu khác nhau, chúng tôi thử hs-CRP vào giờ thử 48 sau khởi phát, còn cùa Đào Duy Khoa thử 24 giờ sau khởi phát .

1. KẾT LUẬN

Hoàn cảnh khởi phát bệnh khi nghỉ ngơi chiếm 50 %, khi lao động chiếm 15 %, sau ngủ dậy 15,7 % ; trong lúc ngủ 1,4 % và không rõ thực trạng chiếm 17,9 %. Thời gian vào viện < 6 giờ là 45,7 % ; ≥ 6 giờ là 54,3 %. Bệnh khởi phát bất thần chiếm 89,3 % ; khởi phát từ từ chiếm 10,7 %. Huyết áp tâm thu trung bình lúc vào viện là 143,9 mmHg, huyết áp tâm trương trung bình là 81,5 mmHg. Điểm Glasgow lúc vào viện 13-15 điểm chiếm tỷ suất cao nhất 80 %, ≤ 8 là 5 %. Điểm NIHSS lúc vào viện 5 – 15 chiếm 75 %, 1 – 4 chiếm 23,6 % . Tổn thương động mạch não giữa 80 %, động mạch não trước 2,1 % ; động mạch não sau 1,4 % ; động mạch não những nhánh sâu 1,4 % ; tổn thương từ ≥ 2 động mạch 15 %. ASPECTS 8 – 10 chiếm 77,86 % ; 5 – 7 chiếm 27 %, 0 – 4 chiếm 1,53 %. Nhồi máu não 1 ổ 36,4 %, ≥ 2 ổ 63,6 %. Kích thước ổ nhồi máu < 1 cm chiếm 2,9 % ; 1 – 3 cm chiếm 75 %, > 3 – 5 cm là 16,4 % ; > 5 cm là 5,75 %. Di lệch đường giữa chiếm 2,1 %. Đường huyết trung bình lúc vào viện 141,6 ± 59,685. Nồng độ hsCRP : 1 – 3 mg / L chiếm 43,6 % ; > 3 mg / L chiếm 56,4 % .

ABSTRACT

THE CLINICAL AND PARACLINICAL FEATURES OF ACUTE CEREBRAL INFARCTION IN TIEN GIANG GENERAL CENTRAL HOSPITAL

Huynh Thi Phuong Minh*, Ngo Van Truyen**

Background: Cerebral infarction is always the burning issue of medicine because it is common, worldwide, of high mortality rate, which leaves a lot of severe sequels on both body and spirit, real burden for patients’ families and communities.

Objective: Describe clinical and paraclinical features of patients with acute cerebral infarction treated at Tien Giang General Central Hospital in 2014-2015.

Method: Cross-sectional study.

Result: Occurrence of infarction during resting periods accounts for 50%. Duration for hospitalization  ≥ 6 hours accounts for 54.3%. Sudden occurrence accounts for 89.3%. The mean systolic blood pressure at the time of hospitalization is 143.9 mmHg, and the mean diastolic blood pressure is 81.5 mmHg. Glasgow score at the time of hospitalization of 13-15 points accounts for 80%. NIHSS at the time of hospitalization of 5-15 points accounts for 75%. Middle cerebral artery injury accounts for 80%. ASPECTS 8-10 accounts for 77.86%. The patients with at least 2 separated areas of cerebral infarction accounts for 63.6%. The dimension of the areas of cerebral infarction from 1-3 cm accounts for 75%. The mean blood sugar levels from 141.6±59.6 mg/dl at the time of hospitalization, high blood sugar levels account for 16.4%. Level of hs-CRP ≥ 3 mg/L is 56.4%.

Conclusion: Thorough understanding clinical and paraclinical features of acute cerebral infarction can help us to reduce mortality rate, disability and relapse.

Key words: Clinical, paraclinical, acute cerebral infarction.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Bravata D.M, Kim N., Concato J., Brass L.M (2003), “Hyperglycemia in patients with acute ischemic stroke: how often do we sreen for undiagnosed diabetes”,QJM,(96),pp 491-497.

2. Lê Đức Hinh và nhóm chuyên gia (2008), Tai biến mạch máu não, hướng dẫn chẩn đoán và xử trí,  NXB Y học, Hà Nội.

3. Hoàng Khánh (2004), “ Dịch tễ học tai biến mạch máu não”, Thầnkinh học lâm sàng, Trương DD, Lê Đức Hinh, Nguyễn Thi Hùng,Nhà xuất bản Y học, tr.159 – 163.

4. Đào Duy Khoa (2009), “Mối liên hệ của CRP trong tiên lượng đột quỵ thiếu máu não cấp trên lều”, Luận văn Thạc sĩ Y học, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh.

5. Vũ Dương Bích Phượng (2012), Đánh giá tiên lượng đột quỵ thiếu máu não cấp có tăng Đường huyết, Luận án CK, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh.

6. Lữ Minh Tâm (2012). Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, hình ảnh cắt lớp vi tính và đánh giá kết quả điều trị nội khoa NMN cấp tại Bệnh viện Nguyễn Đình Chiểu Bến Tre, Luận án chuyên khoa 2, trường Đại học Y Dược Cần Thơ.

7. Vũ Xuân Tân (2007), Yếu tố nguy cơ & tiên lượng ở bệnh nhân đột quỵ thiếu máu não cục bộ cấp, Luận án Thạc sĩ Y học, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh.

   Xem thêm: Luận văn thực trạng nhà tiêu hợp vệ sinh hộ gia đình và một số yếu tố ảnh hưởng – Tài liệu text

8. Tei H., Uchiyama S., Ohara K., et al (2000), “ Deteriorating Ischemic Stroke in 4 Clinical Categories Classified by the Oxfordshire Community Stroke Project”, Stroke, 31, pp.2049-2054.

9. Nguyễn Bá Thắng (2006), Nghiên cứu các yếu tố tiên lượng sớm trong nhồi máu não tuần hoàn trước, Luận văn Thạc sĩ, Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh.

10. Nguyễn Văn Tuấn (2010), “Nghiên cứu một số đặc điểm lâm sang, hình ảnh CT scanner và cộng hưởng từ ở bệnh nhân nhồi máu não”, chuyên đề những tiến bộ trong Thần kinh học, tập 2, trang 19 – 31.

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập