LUẬN VĂN: Bảo hộ quyền tác giả ở Việt Nam với việc Việt Nam gia nhập Công ước Berne potx

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (903.08 KB, 111 trang )

LUẬN VĂN:

Bảo hộ quyền tác giả ở Việt Nam với việc
Việt Nam gia nhập Công ước Berne

MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Tháng Mười năm 2004 là thời điểm Việt Nam gia nhập công ước Berne về Bảo hộ
quyền tác giả. Đây cũng là một trong những động thái của Việt Nam chuẩn bị cho quá
trình gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Khi trở thành thành viên thứ 156 của
Công ước, Nhà nước Việt Nam phải bảo hộ quyền tác giả cho các tác giả và chủ sở hữu tác
phẩm trong nước cũng như các quốc gia là thành viên Công ước, đồng thời, các quốc gia
thành viên Công ước cũng sẽ có nghĩa vụ bảo hộ quyền cho các tác giả và chủ sở hữu tác
phẩm thuộc Việt Nam. Trước hết cần phải khẳng định, việc tham gia Công ước Berne là
một bước tiến trong quá trình hội nhập của Việt Nam. Trở thành thành viên của Công
ước, Việt Nam đã hòa nhập trong sân chơi mới, mà ở đó có những luật chơi có tác dụng
làm lành mạnh môi trường văn hóa của các quốc gia thành viên.
Trong quan hệ quốc tế, văn hóa luôn được coi là một trong những yếu tố quan
trọng để đánh giá đối tác, vì thế, đây sẽ là một cơ hội cho sự đầu tư và phát triển của
Việt Nam.
Có mặt trong sân chơi này, cũng có nghĩa là môi trường văn hóa Việt Nam sẽ
được thanh lọc, tình trạng vi phạm bản quyền, dùng tác phẩm của người khác để khai
thác lợi nhuận sẽ bị loại trừ. Khi công sức của mình được công nhận, quyền lợi chính
đáng được bảo hộ một cách nghiêm túc, các tác giả sẽ có nhiều động lực để thúc đẩy sự
sáng tạo. Người Việt Nam sẽ được thưởng thức nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật hay
hơn không chỉ vì nguồn lực sáng tạo trong nước được thúc đẩy, mà còn vì chất lượng
nguồn tác phẩm nước ngoài vào Việt Nam sẽ được chọn lọc kỹ càng hơn. Bởi từ ngày 26-
10-2004, muốn dịch một tác phẩm của các nước thành viên Công ước sang tiếng Việt để
sử dụng ở Việt Nam, người sử dụng phải được sự đồng ý và trả phí sử dụng cho người
giữ bản quyền tác phẩm, vì thế, họ sẽ phải nghiên cứu kỹ hơn, cân nhắc chi phí và hiệu
quả kinh doanh trước khi quyết định.

Trong thời đại bùng nổ thông tin hiện nay, sự phát triển như vũ bão của khoa

học và công nghệ, việc bảo vệ quyền tác giả nói riêng, quyền sở hữu trí tuệ nói chung
đang là một vấn để ngày càng trở nên nóng bỏng. Đứng trước yêu cầu đó và thực tế phát
triển kinh tế xã hội của nước ta, việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ (bao gồm quyền tác
giả, các quyền liên quan và quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng)
đang được Nhà nước ta quan tâm, đặc biệt sau khi Hiệp định thương mại Việt Nam –
Hoa kỳ được ký kết và Quốc hội phê chuẩn, ngày 7 tháng 11 năm nay, 2006, Việt Nam
trở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) trong đó
quyền sở hữu trí tuệ là một bộ phận quan trọng trong các nội dung được đem ra đàm
phán và Việt Nam ta cần phải cam kết thực hiện.
Bên cạnh đó, hiện nay tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ nói chung và
quyền tác giả nói riêng đang tiếp tục gia tăng, gây ra những hậu quả xấu đối với phát
triển xã hội, ngược lại nếu thực thi quá chặt chẽ các điều ước quốc tế thì tất yếu sẽ dẫn
tới việc các doanh nghiệp trong nước lâm vào tình thế khó khăn, người tiêu dùng trong
nước sẽ không được hưởng thụ các tác phẩm văn học nghệ thuật với giá cả hợp túi tiền.
Chính vì những yêu cầu bức xúc đó mà tác giả chọn đề tài: “Bảo hộ quyền tác giả ở
Việt Nam với việc Việt Nam gia nhập Công ước Berne”.
Do những vấn đề tác giả quan tâm đến khá nhiều, nên không thể tránh khỏi việc
bản luận văn đôi chỗ loãng, không đi vào trọng tâm, không tránh khỏi những khiếm
khuyết. Tác giả rất mong nhận được sự góp ý của các thầy cô giáo và các đồng nghiệp
để hoàn thiện vấn đề này trong tương lai.
2. Tình hình nghiên cứu đề tài
Vấn đề quyền tác giả và bảo hộ quyền tác giả không phải đến bây giờ, tức là khi
Việt Nam gia nhập Công ước Berne, rồi trở thành thành viên chính thức của Tổ chức
Thương mại Thế giới (WTO) mới là vấn đề nóng hổi. Bộ Văn hóa thông tin, mà đầu
mối là Cục bản quyền tác giả văn học nghệ thuật Việt Nam đã có nhiều cố gắng nghiên
cứu, tổ chức nhiều cuộc hội thảo về vấn đề bảo hộ quyền tác giả, về hội nhập, về thực
thi Công ước Berne, về các Luật mới như Luật xuất bản, Luật sở hữu trí tuệ… Các nhà

xuất bản cũng rất quan tâm đến các vấn đề như mua bản quyền như thế nào, ở đâu, bao
nhiêu tiền, thời hạn bao lâu, quyền và nghĩa vụ ra sao…
Ngày 27 và 28 tháng 1 năm 2005, nghĩa là chỉ vài tháng sau khi Việt Nam gia
nhập Công ước Berne, có một cuộc hội thảo được tổ chức ở thành phố Hồ Chí Minh
“Về vai trò quyền tác giả trong ngành công nghiệp xuất bản”, do Cục bản quyền tác giả
văn học nghệ thuật Việt Nam tổ chức. Tham gia hội thảo có tiến sĩ Vũ Mạnh Chu, Cục
trưởng Cục bản quyền, bà Geidy Lung, chuyên gia của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới
(WIPO), đại diện các nhà xuất bản và các tổ chức đại diện sở hữu trí tuệ. Có thể nói,
đây là hội thảo quy mô nhất về vấn đề này từ trước đến nay. Năm 2005 cũng là năm
Quốc hội xây dựng Luật sở hữu trí tuệ, nên việc nghiên cứu những vấn đề về quyền tác
giả và bảo hộ quyền tác giả cũng được đề cao. Trong quá trình thực hiện bản luận văn
này, tác giả đã đi tìm, sưu tầm tài liệu nhưng hầu như, rất ít.
Về những vấn đề mới như bảo vệ quyền tác giả trên internet, về bản quyền phần
mềm, về hệ điều hành và phần mềm mã nguồn mở, bảo vệ tác quyền đối với các tác phẩm
văn học nghệ thuật được số hóa … hầu như chưa có công trình nghiên cứu nào về các vấn
đề này ở cấp độ luận văn thạc sỹ luật học.
3. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
Bản luận văn này tác giả tập trung vào vấn đề bảo hộ quyền tác giả ở Việt Nam
theo những quy định của pháp luật trong nước trong mối tương quan về nội dung pháp
lý với Công ước Berne và một số văn bản liên quan. Trong quá trình nghiên cứu, do
được tiếp xúc với một số giáo sư Hoa Kỳ và Trung Quốc đang giảng dạy ở trường Đại
học Luật Quảng Đông, đại học Thân Hoa (Trung Quốc) nên tác giả tập trung nghiên
cứu về pháp luật Trung Quốc đã quy định như thế nào về vấn đề này, thực tiễn thực thi
ở Trung Quốc ra sao và hiện nay những tồn tại trong xã hội Trung Quốc về vấn đề bản
quyền tác giả như thế nào. Trên thực tế, giữa Việt Nam và Trung Quốc có rất nhiều
điểm tương đồng về chính sách và hệ thống luật pháp. Việc nghiên cứu trên cơ sở phân
tích và so sánh thực sự là rất có ích, nhất là hiện nay Trung Quốc đang thi hành một

chính sách rất tốt trong mục tiêu cân bằng được giữa hội nhập và quyền lợi trong nước
về vấn đề bảo vệ quyền tác giả.
Mặt khác, do vừa hoàn thành chương trình cử nhân công nghệ thông tin nên tác
giả cũng quan tâm nhiều đến khía cạnh bản quyền tác giả đối với phần mềm, của hệ
điều hành… nhất là việc giải quyết về bản quyền ngay từ khía cạnh kỹ thuật. Chính vì
thế mà tác giả quan tâm đến vấn đề bảo vệ bản quyền của các sản phẩm trí tuệ trong kỷ
nguyên kỹ thuật số.
Trong quá trình nghiên cứu, tác giả cũng thu thập các thông tin về tình hình
thị trường văn hóa phẩm trong nước, việc các cá nhân, tổ chức đang có những phản
ứng ra sao với việc dần dần phải quen với việc sử dụng sản phẩm có bản quyền… Do
đó tác giả đã dành một phần để quan tâm đến tình hình thực tiễn Việt Nam hiện nay,
cố gắng nhìn nhận vấn đề và đưa ra các giải pháp
4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu tác giả lựa chọn xuất phát từ nguyên tắc chung của
chủ nghĩa duy vật biện chứng, và cố gắng “tập” kết hợp thêm những phương pháp của
lo-gic hình thức như so sánh, tổng hợp, phân tích, loại trừ…
Về việc tìm tài liệu, ngoài các tài liệu được giáo viên hướng dẫn cung cấp, tác
giả dựa vào một nguồn quan trọng là internet, và một phương pháp thu thập nữa là đi
đến tận nơi, xem tận mắt (Trung Quốc). Đây là một phương pháp mất nhiều thời gian và
công sức, nhiều khi lại không có được những kết quả ưng ý về mặt pháp lý nhưng là
những số liệu thực tiễn rất quý giá.
5. Những điểm mới của luận văn
Như tác giả đã trình bày ở trên, điểm mới của bản luận văn này là việc tác giả
muốn nhìn nhận vấn đề bảo hộ quyền tác giả từ góc độ các tác phẩm đó được số hóa và
phổ biến trên mạng internet. Sau đó là việc phát triển công nghệ của nước láng giềng
Trung Quốc đã ảnh hưởng như thế nào đến công nghiệp sản xuất băng đĩa, từ đó ảnh
hưởng đến vấn đề bảo vệ quyền tác giả ra sao… đây là một địa bàn có nhiều điểm tương
đồng với thị trường văn hóa Việt Nam, nên tác giả cũng tập trung nghiên cứu như là

một điếm nhấn của bản luận văn. Việc tác giả cố gắng sáng tạo để tìm một phương pháp
tiếp cận mới – từ khía cạnh kỹ thuật có thế sẽ không được đánh giá cao về chuyên môn
luật học, nhưng tác giả hy vọng Hội đồng sẽ bỏ qua những khiếm khuyết của bản luận
văn này.
6. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận
văn gồm 3 chương:
Chương 1: Lý luận về quyền tác giả. Những nội dung chính của công ước
Berne. Kinh nghiệm lập pháp và bảo vệ quyền tác giả ở Trung Quốc khi gia nhập công
ước Berne
Chương 2: Thực trạng pháp luật việt nam về bảo hộ quyền tác giả khi tham gia
công ước Berne trước cuộc cách mạng kỹ thuật số hiện nay
Chương 3: Cơ hội; thách thức và những giải pháp đối với Việt Nam khi gia
nhập công ước Berne

Chương 1
LÝ LUẬN VỀ QUYỀN TÁC GIẢ.
NHỮNG NỘI DUNG CHÍNH CỦA CÔNG ƯỚC BERNE.
KINH NGHIỆM LẬP PHÁP VÀ BẢO VỆ QUYỀN TÁC GIẢ
Ở TRUNG QUỐC KHI GIA NHẬP CÔNG ƯỚC BERNE

1.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUYỀN TÁC GIẢ
1.1.1. Khái niệm quyền tác giả
Quyền tác giả bao gồm một tập hợp quyền dành cho người sáng tạo đối với các
tác phẩm văn học và nghệ thuật của họ. Các tác giả, và người thừa kế của họ, nắm giữ
các độc quyền để sử dụng hoặc cấp li-xăng cho người khác sử dụng tác phẩm theo các

điều kiện thỏa thuận. Người sáng tạo ra một tác phẩm có thể ngăn cấm hoặc cho phép,
ví dụ:
– Sao chép lại tác phẩm dưới hình thức khác nhau, chẳng hạn như ấn phẩm hoặc
bản ghi âm;
– Biểu diễn tác phẩm cho công chúng, như trong trường hợp một vở diễn hoặc
tác phẩm âm nhạc
– Phát sóng tác phẩm, bao gồm phát thanh, truyền hình hoặc phát qua vệ tinh;
– Dịch tác phẩm sang ngôn ngữ khác, hoặc phóng tác tác phẩm, chẳng hạn như
chuyển thể một tiểu thuyết thành phim.
Quyền tác giả áp dụng cho nhiều loại hình khác nhau của tác phẩm nghệ thuật,
bao gồm hội họa, âm nhạc, thơ, vở diễn, sách, kiến trúc và múa, đồng thời áp dụng cho
những tác phẩm thường không được coi là nghệ thuật như phần mềm máy tính, bản đồ
và bản vẽ kỹ thuật.
Các quyền liên quan đến quyền tác giả: là những quyền đã phát triển trong
khoảng chừng 50 năm gần đây, “xung quanh” quyền tác giả và bao gồm quyền của

người biểu diễn đối với cuộc biểu diễn của người đó, quyền của người chế tạo bản ghi
âm đối với bản ghi âm đó và quyền của tổ chức phát sóng đối với cuộc phát sóng.
Để phổ biến chúng (ví dụ dưới hình thức xuất bản phẩm, bản ghi âm và phim),
nhiều tác phẩm sáng tạo được bảo hộ theo quyền tác giả thường đòi hỏi sự phân phối,
truyền đạt đại chúng cũng như đầu tư về tài chính. Vì lẽ đó, người sáng tạo thường chuyển
nhượng các quyền của mình đối với tác phẩm cho những cá nhân hoặc công ty có khả năng
tập hợp, đưa ra thị trường và phân phối tác phẩm, đổi lại họ được trả tiền (trả một lần hoặc
nhuận bút). Các quyền kinh tế này có giới hạn về thời gian mà theo điều ước WIPO có
liên quan thì là cuộc đời của tác giả và 50 năm sau khi tác giả chết. Ở một số nước, thời
hạn trên đã được kéo dài tới 70 năm. Quyền tác giả cũng có thể bao gồm quyền tinh
thần, liên quan đến quyền nhận danh nghĩa tác giả đối với một tác phẩm và quyền phản
đối sự thay đổi tác phẩm có thể gây hại cho uy tín của tác giả.

Quyền tác giả cùng với quyền sở hữu công nghiệp tạo thành hai bộ phận chính của
chế định quyền sở hữu trí tuệ là một chế định pháp luật quan trọng quy định về các vấn
đề thiết lập và bảo hộ quyền của những người sáng tạo ra các sản phẩm trí tuệ, các sản
phẩm vô hình, phi vật thể của con người. Sản phẩm trí tuệ của con người có thể được
chia thành hai loại: Sản phẩm phục vụ nhu cầu tinh thần, giải trí (tác phẩm văn học,
nghệ thuật, hội họa, sân khấu, điện ảnh…) và sản phẩm có tác dụng về mặt công
nghiệp, thương mại (phát minh, sáng chế, giải pháp hữu ích, kiểu dáng công
nghiệp…). Loại sản phẩm đầu tiên được bảo hộ theo pháp luật về quyền tác giả, còn
loại sản phẩm thứ hai được bảo hộ theo pháp luật về quyền sở hữu công nghiệp. Hai
chế định pháp luật này là hai bộ phận chính cấu thành chế định Quyền sở hữu trí tuệ.
Giữa hai quyền tác giả và sở hữu trí tuệ không có và không thể có ranh giới
tuyệt đối, bởi có những sản phẩm trí tuệ vừa có tác dụng về mặt công nghiệp, thương
mại nhưng vẫn có tác dụng phục vụ nhu cầu giải trí, tinh thần của con người.
Đồng thời, có những sản phẩm trí tuệ không hoàn toàn mang tính giải trí hay
phục vụ nhu cầu tinh thần của con người cũng được bảo hộ theo luật về quyền tác giả

như các phần mềm máy tính. Cũng cần phải giải quyết mối quan hệ giữa quyền tác giả
và quyền sở hữu công nghiệp đối với một số loại sản phẩm trí tuệ nhất định.
Như vậy, khái niệm “Quyền tác giả” được hiểu dưới hai góc độ:
– Theo nghĩa rộng: Quyền tác giả là một chế định pháp luật là tổng thể các quy
phạm pháp luật xác định và bảo hộ các quyền nhân thân, quyền tài sản của tác giả, chủ sở
hữu tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học; quy định việc bảo vệ, khôi phục các quyền đó
khi có hành vi xâm phạm. Như vậy, theo nghĩa rộng quyền tác giả không chỉ quy định
các quyền năng tác giả, người sáng tạo tác phẩm mà còn mở rộng ra các vấn đề khác
như đối tượng quyền tác giả, giới hạn quyền tác giả, thừa kế quyền tác giả, hợp đồng sử
dụng tác phẩm
– Theo nghĩa hẹp: Quyền tác giả bao gồm tổng thể các quyền của tác giả đối với
tác phẩm mà mình đã sáng tạo ra.

Bản thân quyền tác giả cũng chứa đựng hai quyền: Quyền nhân thân và quyền
tài sản. Theo quy định tại Điều 738, Bộ luật dân sự Việt Nam 2005 (Phần thứ sáu: Quyền
sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ – Chương XXXIV: Quyền tác giả và quyền liên
quan – Mục 1: Quyền tác giả), tác giả có các quyền nhân thân như: Đặt tên cho tác
phẩm; đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm; công bố, phổ biến tác phẩm; cho hoặc
không cho người khác sử dụng tác phẩm của mình; bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm.
Các quyền tài sản của tác giả bao gồm: Được hưởng nhuận bút; được hưởng thù lao khi
tác phẩm được sử dụng; được hưởng các lợi ích vật chất từ việc cho người khác sử dụng
tác phẩm dưới các hình thức như xuất bản, tái bản, trưng bày, triển lãm, dịch, phóng tác,
cải biên, chuyển thể, cho thuê
1.1.2. Đặc trưng của quyền tác giả
Quyền tác giả là một bộ phận của quyền sở hữu trí tuệ, do vậy, quyền tác giả có
đầy đủ các đặc trưng của quyền sở hữu trí tuệ. Quyền sở hữu trí tuệ là một lĩnh vực sở
hữu đặc thù có đối tượng là các tài sản vô hình, tài sản phi vật thể hình thành từ hoạt
động sáng tạo của con người. Chính điều này cho phép phân biệt giữa sở hữu trí tuệ (sở
hữu tài sản vô hình) và sở hữu tài sản thông thường (sở hữu tài sản hữu hình).

Sự khác biệt lớn nhất giữa hai loại sở hữu nói trên thể hiện ở chính đối tượng sở
hữu. Nếu như đối tượng của sở hữu tài sản thông thường là các tài sản vật chất, hữu
hình có thể tiếp cận về cơ học được, thì đối tượng của sở hữu trí tuệ là các tài sản vô
hình, phi vật thể, là kết quả của hoạt động sáng tạo của con người, con người không thể
tiếp cận cơ học vào chúng, ví dụ như một phát minh, một giải pháp hữu ích hay một bài
thơ, một tác phẩm hội họa, một tác phẩm kiến trúc, mà chỉ có thể tiếp cận được với chúng
khi và chỉ khi chúng được thể hiện ra dưới một hình thức vật chất nào đó: được in, vẽ
trên giấy.
Chính sự khác biệt cơ bản đó đã dẫn đến sự khác nhau về khả năng chiếm hữu
đối tượng. Nếu như tài sản vật thể không được đặc định hóa thì việc chiếm hữu có thể
bằng cách khoanh vùng, cách ly nó khỏi những người khác thì với loại đối tượng của

quyền tác giả lại khác. Nếu tác giả sáng tác ra một tác phẩm và giữ tuyệt đối bí mật
không cho người khác biết, thì không nói làm gì. Nhưng một tác phẩm cần phải đến
được với công chúng, thì nó mới có sức sống. Khi mà nó đến được với công chúng thì
đây là một điểm khác biệt: ai cũng có thể được tiếp cận với nó. Một bài ca, bất kỳ ai yêu
thích nó cũng có thể ngân nga lên những giai điệu của nó. Khi mà có hai bài “Tình ca”,
thì tiêu chí quan trọng để phân biệt giữa “Tình ca” của Phạm Duy và “Tình ca” của
Hoàng Việt chính là tác giả, người đã sáng tác ra nó. Trong thời đại bùng nổ công nghệ
hiện nay, việc sao chép tác phẩm đã trở nên quá dễ dàng. Một thể chế pháp luật để xác
lập và bảo vệ quyền lợi của tác giả đối với tác phẩm văn học nghệ thuật càng trở nên
cần thiết và cấp bách hơn bao giờ hết. Với quyền tác giả, không thể dùng phương pháp
khoanh vùng, cách ly như đối với tài sản vật thể. Chúng ta có thể thấy rằng vấn đề quan
trọng nhất đặt ra trong quyền sở hữu trí tuệ không còn là vấn đề chiếm hữu nữa, mà
chính là vấn đề xác định ai là người có quyền khai thác, sử dụng đối tượng sở hữu.
Việc khai thác những đặc tính của đối tượng sở hữu do đó cũng khác nhau. Với
tài sản là vật thể, người ta có thể đánh giá được giá trị kinh tế của nó qua một số tiêu chí
như khả năng sinh lợi của nó trong tương lai do giá cả thị trường lên xuống, do công
năng của nó có thể vận hành đẻ ra lợi nhuận… tương đối chính xác thì với quyền tác giả
thì khía cạnh vật chất của nó không dễ dàng gì đánh giá được. Nó có thể đem lại rất

nhiều tiền, nhưng đồng thời có thể không mang lại được đồng nào. Về khía cạnh này thì
giữa hai loại đối tượng vật thể và phi vật thể có sự tương đồng: hàng hóa nào cũng có
nhóm đối tượng nhắm đến và khu vực địa lý của mình, do có sự tương đồng trong mục
đích thương mại của việc sử dụng. Với quyền tác giả, ranh giới giữa người tiêu dùng và
“tên kẻ cắp” tương đối mong manh và còn phải có nhiều tranh cãi. Việc khai thác khía
cạnh thương mại của quyền tác giả nếu được sự cho phép của tác giả thì là hợp pháp,
nhưng không được cho phép là “ăn cắp”.
Quyền tác giả, với tư cách là một bộ phận của quyền sở hữu trí tuệ mang đầy đủ
hai đặc trưng: Có đối tượng sở hữu là các tài sản vô hình và quyền sử dụng, khai thác

đối tượng sở hữu có đặc tính thương mại. Đối tượng bảo hộ của quyền tác giả chính là
tác phẩm. Các tác phẩm này tồn tại dưới nhiều hình thức, thể loại khác nhau: Tác phẩm
viết, tác phẩm hội họa, tác phẩm sân khấu, tác phẩm âm nhạc
Pháp luật không bảo hộ quyền tác giả tác phẩm khi nó mới chỉ là ý tưởng sáng
tạo. Để được bảo hộ, ý tưởng sáng tạo đó phải được thể hiện ra ngoài bằng một hình
thức cụ thể, bằng âm thanh, lời nói, chữ viết, hình khối, đường nét, màu sắc, ký hiệu
hoặc bất kỳ một phương tiện nào khác.
Ngoài ra, với tư cách là quyền dân sự, quyền tác giả có đặc trưng là một quyền
nhân thân gắn liền với tài sản. Là quyền nhân thân, quyền tác giả mang đầy đủ các đặc
tính pháp lý của các quyền nhân thân khác: Quyền dân sự gắn liền với mỗi cá nhân,
không thể chuyển giao cho người khác. Bên cạnh đó, với đặc tính gắn liền với tài sản,
chủ thể quyền tác giả được hưởng các lợi ích vật chất phát sinh từ đối tượng sở hữu của
mình. Ở đây, quyền nhân thân chính là tiền đề, là cơ sở để chủ thể hưởng quyền tài sản.
Nói cách khác, quyền tài sản chính là hệ quả pháp lý của quyền nhân thân. Thật vậy,
nếu tác giả không sáng tạo ra tác phẩm của mình, không có các quyền nhân thân đối với
tác phẩm như quyền đặt tên cho tác phẩm, quyền cho phép hay không cho phép người
khác sử dụng tác phẩm của mình thì tác giả không thể có quyền hưởng nhuận bút,
hưởng các lợi ích vật chất từ việc khai thác, sử dụng tác phẩm. Các quyền tài sản của tác
giả có thể được chuyển giao cho người khác theo hợp đồng hoặc dưới hình thức thừa kế.

Còn các quyền nhân thân thì gắn bó vĩnh viễn với tác giả, không thể chuyển giao cho
người khác.
Quyền tác giả là lĩnh vực pháp luật quy định sự bảo hộ đối với “tác phẩm
nguyên gốc do tác giả sáng tạo”, bao gồm hội họa, điêu khắc, âm nhạc, tiểu thuyết, thơ,
kịch, kiến trúc, múa, tài liệu hướng dẫn, tư liệu kỹ thuật, phần mềm máy tính và những
tác phẩm khác. Sự bảo hộ pháp lý bắt nguồn từ việc một tác giả độc lập sáng tạo ra tác
phẩm và “sự thể hiện” của tác giả về một ý tưởng là sự thể hiện nguyên gốc, thay vì nó
được sao chép từ một người khác. Quyền tác giả có một tiêu chuẩn khác với tiêu chuẩn

tính mới trong bằng độc quyền sáng chế, tức là lĩnh vực tập trung vào tính mới của ý
tưởng hoặc khái niệm hữu ích, không tập trung vào sự thể hiện ý tưởng. Khác với sáng
chế, tác phẩm do tác giả sáng tạo không cần mang tính hữu ích. Quyền tác giả chỉ dành
cho sự thể hiện về ý tưởng hoặc khái niệm, không dành cho bản thân ý tưởng hoặc khái
niệm. Sự khác biệt giữa quyền tác giả và bằng độc quyền sáng chế là “sự đối lập thể
giữa sự hiện – ý tưởng”. Ví dụ nổi tiếng là tuy vở kịch Romeo và Juliet của Shakespeare
đã là một sự thể hiện sáng tạo, một tác phẩm được bảo hộ theo quyền tác giả (nếu như
đã tồn tại một học thuyết như vậy lúc đó), nhưng tất cả các câu chuyện trai gái yêu nhau
bất chấp sự cản trở về gia đình và đẳng cấp đều không xâm phạm vở kịch đó.
Không có một định nghĩa chung thế nào là tác phẩm thuộc phạm vi bảo hộ của
quyền tác giả. Thay thế người ta dùng một khái niệm bao quát là các “tác phẩm văn học
và nghệ thuật” – một tiêu chuẩn linh hoạt. Trên thực tế, bảo hộ quyền tác giả đã được
mở rộng tới cả những tác phẩm mà có thể người bình thường không coi là tác phẩm văn
học cũng không coi là tác phẩm nghệ thuật, chẳng hạn như phần mềm máy tính hoặc tài
liệu kỹ thuật.
Trên thực tế, cũng khó có được ranh giới rõ rệt giữa bảo hộ quyền tác giả và
bảo hộ các quyền khác thuộc lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Bảo hộ quyền tác giả có thể phát
sinh đối với cùng một sản phẩm hoặc công nghệ, đồng thời với những hình thức khác
của sở hữu trí tuệ; ví dụ, một sáng chế liên quan đến phần mềm máy tính có thể được
bảo hộ theo bằng độc quyền sáng chế, đồng thời mã phần mềm có thể được bảo hộ theo
quyền tác giả. Tương tự như vậy, quyền tác giả có thể bảo hộ một tác phẩm nghệ thuật

trong khi tác phẩm nghệ thuật đó cũng được bảo hộ dưới danh nghĩa một kiểu dáng
công nghiệp, cũng như quyền tác giả có thể bảo hộ một văn bản trong khi văn bản đó
còn là một bí mật thương mại.
1.2. PHÂN BIỆT QUYỀN TÁC GIẢ VỚI QUYỀN SỞ HỮU CÔNG
NGHIỆP
Các đặc trưng của “quyền sở hữu công nghiệp” khi đem đối chiếu với quyền sở

hữu tài sản thông thường, với quyền tác giả thì sự khác biệt gần như chỉ có tính chất
tương đối. Chẳng hạn như: không phải tất cả các đối tượng sở hữu công nghiệp đều
được bảo hộ thông qua cơ chế cấp văn bằng bảo hộ. Một số đối tượng theo luật Việt
Nam hiện hành như: tên thương mại, chỉ dẫn địa lý, bí mật thương mại; đối với các đối
tượng này chỉ cần đáp ứng được các tiêu chuẩn chặt chẽ về nội dung mà luật quy định
thì mặc nhiên được bảo hộ. Có thể nhận thấy cơ chế này gần như cơ chế bảo hộ tự động,
chủ sở hữu không phải tiến hành xác lập quyền theo thủ tục hành chính.
Dẫu sao việc chỉ ra đặc trưng của “quyền sở hữu công nghiệp” không chỉ có ý
nghĩa lý luận. Giá trị thực tiễn ít nhất của việc nêu lên các đặc trưng riêng của “quyền sở
hữu công nghiệp” mà mọi người có thể nhận thấy: đối với một đối tượng là sản phẩm trí
tuệ của con người nó sẽ được hưởng cơ chế bảo hộ nào: cơ chế bảo hộ quyền tác giả hay
cơ chế bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp dựa trên chính các đặc điểm của nó.
Sự khác biệt giữa hai lĩnh vực này thể hiện ở một số khía cạnh:
– Bảo hộ tác phẩm hướng tới sự bảo hộ hình thức sáng tạo chứa đựng nội dung
tác phẩm thông qua các phương thức biểu hiện ngôn ngữ, màu sắc, hình ảnh Do đó nội
dung bảo hộ là việc cấm người khác nhân bản tác phẩm, không được thay đổi nội dung
tác phẩm nếu không được phép của tác giả. Còn bảo hộ các đối tượng sở hữu công
nghiệp hướng tới bảo hộ nội dung đối tượng, bảo hộ ý tưởng bằng quy định cấm người
khác sử dụng sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu hàng hóa… để sản xuất, kinh
doanh thương mại.
– Bảo hộ quyền tác giả phát sinh tự động, không đòi hỏi tác giả phải thực hiện
một thủ tục nào. Đăng ký bản quyền tại cơ quan nhà nước không phải để xác lập quyền,

mà chỉ là chế độ củng cố quyền lợi của tác giả mà thôi. Nếu mà có tranh chấp thì không
phải chứng minh bằng chứng về quyền sở hữu đối với tác phẩm nữa. Quyền tác giả tự
động phát sinh khi tác phẩm được thể hiện dưới một hình thức nhất định chính là chế độ
“bảo hộ tự động”. Do nguyên tắc bảo hộ tự động, nên trên lý thuyết có thể có hai tác
phẩm tương tự nhau, được sáng tạo một cách độc lập đều cùng được bảo hộ. Đối lập với

chế độ bảo hộ tự động, việc bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp phải tuân theo thủ tục
hành chính, phải nộp đơn yêu cầu bảo hộ tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Quyền
sở hữu công nghiệp phát sinh trên cơ sở văn bằng bảo hộ, nếu không có yêu cầu bảo hộ
thì quyền lợi không tự động phát sinh. Các đối tượng được bảo hộ thường phải đáp ứng
được các tiêu chuẩn cao, phải có sự khác biệt so với các đối tượng cùng loại tức là
không được trùng với các đối tượng cùng loại.
– Một sự khác biệt nữa cũng cần được nhắc đến: do quyền tác giả được bảo hộ
tự động nên quyền tác giả được bảo hộ mà tác giả không phải chi trả các khoản tiền cho
việc bảo hộ, còn trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp tồn tại quan hệ giữa chủ sở hữu và
cơ quan nhà nước thông qua việc yêu cầu và cấp văn bằng bảo hộ nên dẫn đến khoản lệ
phí bảo hộ mà chủ sở hữu phải thực hiện.
Sự khác biệt đó xuất phát từ một số lý do sau:
– Việc sáng tạo ra các tác phẩm văn học, nghệ thuật… nói chung để đáp ứng
nhu cầu về tinh thần, văn hóa, tình cảm của con người. Còn việc sáng tạo ra các đối
tượng sở hữu công nghiệp là nhằm để giải quyết các vấn đề đặt ra đối với khoa học – kỹ
thuật, thương mại phục vụ cho sản xuất sản phẩm bằng máy móc (sản xuất hàng loạt),
cho hoạt động kinh doanh. Do vậy các đối tượng sở hữu công nghiệp được con người
sáng tạo ra nó phản ánh trình độ công nghệ của xã hội, phản ánh mức độ phát triển của
nền kinh tế thị trường.
– Các tác phẩm văn học nghệ thuật… trong lĩnh vực quyền tác giả luôn thể hiện
dấu ấn cá nhân của tác giả trên tác phẩm đó. Tất nhiên không phải trong lĩnh vực sở hữu
công nghiệp người ta không quan tâm đến quyền của tác giả của sáng chế, giải pháp hữu
ích… Nhưng do tính ứng dụng vào sản xuất, kinh doanh thương mại đòi hỏi quá trình áp

dụng này phải đầu tư nhiều công sức, chi phí vật chất rất lớn từ phía nhà sản xuất, từ phía
chủ sở hữu. Không phải ngẫu nhiên mà đặc điểm cơ bản của nền kinh tế tri thức lại là sự
đấu tư lớn cho những ngànhh, lĩnh vực kỹ thuật cao để thu lợi lớn nhưng mặt trái của nó là
tính rủi ro cao. Nhiều khi để áp dụng các sản phẩm sáng tạo của con người vào sản xuất,

kinh doanh phải trải qua rất nhiều công đoạn, nhà sản xuất không biết chắc chắn liệu việc
áp dụng này có đem lại thành công cho họ hay không. Lấy ví dụ: một hãng dược phẩm, khi
nghiên cứu để tạo ra một loại thuốc mới thông thường họ sẽ viết các công thức hóa học ra,
thực hiện nó trong phòng thí nghiệm. Và rồi sau đó họ tìm ra công thức chế tạo loại thuốc
mới, nhưng để có thể tung ra thị trường, họ bắt buộc phải thử nghiệm trên động vật, trên
người bệnh, trên cơ thể người khỏe mạnh để có thể kiểm chứng được tác động của thuốc.
Quá trình kiểm chứng này thường rất lâu và tốn kém, có thể sau đó họ nhận thấy loại thuốc
mới này không có chức năng như họ mong muốn. Cho nên họ sẽ không tung ra thị trường,
và tất nhiên họ không thu hồi được chi phí họ đã bỏ ra.
– Trong việc xâm phạm quyền tác giả, gây thiệt hại về tinh thần quan trọng hơn
rất nhiều so với việc xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, bởi vì xâm phạm quyền tác
giả còn là sự xâm phạm đến uy tín sáng tạo nghệ thuật của tác giả. Như vậy xâm phạm
quyền tác giả thì người thực hiện hành vi xâm phạm phải bồi thường cả về vật chất và
tinh thần. Thiệt hại về tinh thần: thì không thể đưa ra được các phương pháp toán học để
đánh giá mức độ thiệt hại về uy tín sáng tạo nghệ thuật. Ngược lại, trong lĩnh vực sở
hữu công nghiệp có thể tính toán được mức độ thiệt hại: bằng cách xem xét lợi nhuận
mà người thực hiện hành vi xâm phạm thu được do sử dụng trái phép các đối tượng sở
hữu công nghiệp của chủ sở hữu được nhà nước bảo hộ.
1.3. LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA HỆ THỐNG PHÁP
LUẬT VỀ BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CÔNG ƯỚC
BERNE
1.3.1. Lịch sử hình thành và phát triển của hệ thống pháp luật về bảo hộ
quyền tác giả

Nhìn từ góc độ lịch sử, phải nhắc đến phát minh thiên tài của Guy-ten-berg
(Johannes Gutenberg): máy in dùng con chữ vào khoảng năm 1440. Thực ra, phát
minh ra “công nghệ” in ấn có lẽ phải thuộc về người Trung Hoa với những bản in khắc
cả trang, mà những bản in mộc dạng này ngày nay ta vẫn có thể được thấy trong chùa

Dâu – cả một bản khắc đồ sộ bộ Kinh Đại thừa. Những bản khắc này còn được trưng
bày ở chùa Thiếu Lâm – tỉnh Hà Nam (Trung Quốc). Nhưng chỉ có Guy-ten-béc mới là
người làm ra cuộc cách mạng về in ấn. Máy in con chữ của ông đã làm cho việc “nhân
bản” tác phẩm văn học trở nên đạt được số lượng bản in “khủng khiếp”. Chính sự ra đời
của máy in đã kích thích nhu cầu đối với luật quyền tác giả.
Trong thiên niên kỷ đầu tiên, “nhân bản” sách là công việc nhàm chán và chậm
chạp. Những người chép sách đã viết và sao chép sách bằng tay, trong đó một số có kỹ
năng nghệ thuật hơn những người khác. Tác phẩm viết chỉ dành cho tầng lớp quan trọng
trong xã hội. Tôn giáo có tổ chức là lực lượng chính thúc đẩy việc bảo tồn tri thức thông
qua sách cũng như làm tăng nhanh số lượng bản sao sách. Máy in của Guy-ten-béc là một
trong các sự kiện lịch sử đã góp phần cho ra đời Luật quyền tác giả đầu tiên trên thế giới.
Nhưng việc ra đời của máy in mới chỉ là điều kiện cần, mà còn phải có điều kiện đủ là sự ra
đời của các nhà xuất bản. Các nhà xuất bản thời đó không chỉ là cầu nối giữa nhu cầu của
độc giả với khả năng của các nhà văn mà còn là các vị Mạnh Thường Quân cho văn học
phát triển. Chính cơ chế đặt mua đứt tác phẩm của các nhà xuất bản, thậm chí các tác
giả ăn khách còn được trả tiền trước để sáng tác, đã trở nên một sức kích thích cho sự
phát triển của văn học.
Năm 1474, ở Vơ-ni-dơ đã ra đời “Luật” có tính hệ thống đầu tiên đối với bảo hộ
sáng chế dưới một hình thức của bằng độc quyền sáng chế, bởi vì đây là lần đầu tiên
luật này đã quy định một loại độc quyền của một cá nhân mà độc quyền này hạn chế lợi
ích của công chúng. Giống như trong bảo hộ sáng chế, cũng chính ở Vơ-ni-dơ nhà cầm
quyền đã cấp cho John of Speyer, nhà in đầu tiên, độc quyền “in chữ” vào năm 1469.
Nửa sau của thế kỷ 18 là thời hoàng kim của thương mại và công nghiệp đối với
nhiều nước và cũng là thời của sáng tạo nghệ thuật, đổi mới khoa học và cách mạng
chính trị. Chính trong Thời Khai sáng này, một số nước đã thiết lập hệ thống bằng độc

quyền sáng chế đầu tiên của họ. Ví dụ, luật về bằng độc quyền sáng chế đầu tiên của
Pháp, quy định về bảo hộ quyền của người sáng chế, đã được ban hành năm 1791, sau

Cách mạng Pháp và Tuyên ngôn về Quyền con người và quyền công dân. ở Hoa Kỳ,
Năm 1788 Hiến pháp đã quy định rõ về bằng độc quyền sáng chế và sự bảo hộ đối với
sáng chế thông qua việc cấp độc quyền cho người sáng chế.
Sáng chế của Guy-ten-béc đã đặt Giáo hội châu Âu vào một tình thế đáng lo
lắng vào nửa sau thế kỷ 15. Giáo hội thiên chúa bắt đầu cấm đoán các sách vở do các
nhà cải cách, các nhà khoa học, các nhà tư tưởng – triết học nhất là các nhà tư tưởng
Khai sáng. Chính do lẽ đó mà đặc quyền về in ấn đã xuất hiện tại Anh và Pháp. Trong
thế kỷ thứ 16, đặc quyền dành cho nhà in vẫn tiếp tục được duy trì nhằm bảo hộ lợi
nhuận của nhà in và cho phép kiểm soát việc in ấn. Năm 1710 Đạo luật Anne đã được
Quốc hội Anh ban hành, Đạo luật đã giảm bớt một chút sự kiểm soát đối với nhà xuất
bản trong in ấn và cũng đã thừa nhận quyền của tác giả, cho họ hoặc người thừa kế của
họ độc quyền in lại sách trong vòng 14 năm kể từ khi sách được in lần đầu. Được gọi
tên là một “đạo luật khuyến học”, Đạo luật Anne là một trong những nguồn tham khảo
về bảo hộ sở hữu trí tuệ trong Hiến pháp Hoa Kỳ. Ngay trong giai đoạn ban đầu này, sự
phát triển của luật về bằng độc quyền sáng chế và quyền tác giả cũng đã phản ánh sự
thăng trầm của nền kinh tế. Cùng với sự lùi bước của Vơ-ni-dơ sau 1600 đã có một sự
chuyển hướng trong tiến bộ kinh tế từ miền Nam tới Tây Bắc châu Âu. Trước 1800,
mặc dù có thể nhận thấy được những ví dụ về sự tập trung hóa trong công nghiệp ở
nhiều nước châu Âu nhưng sự tăng trưởng sản xuất phần lớn vẫn là vấn đề mở rộng sản
xuất thủ công có quy mô nhỏ thay vì các phương pháp và tổ chức mới có tính cấp tiến.
Tuy nhiên, trong khoảng 1750 và 1870 Châu Âu đã trải qua thay sự đổi lớn bắt nguồn từ
sự phát triển đô thị, xây dựng đường sắt, đầu tư vốn, phát triển kinh tế xuyên đại dương,
bên cạnh những hoạt động khác. Tới cuối thế kỷ 19, các yếu tố nói trên đã dẫn đến công
cuộc công nghiệp hóa có quy mô lớn dựa trên các ý tưởng mới về công nghiệp hóa, sự
xuất hiện của những chính phủ tập trung hóa và chủ nghĩa dân tộc ở mức độ mạnh mẽ
hơn. Sự phát triển nói trên đã dẫn đến việc nhiều nước thiết lập hệ thống pháp luật hiện
đại đầu tiên của mình về bằng độc quyền sáng chế và quyền tác giả.

1.3.2. Sự ra đời của Công ước Berne
Vào giữa thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 19, một nhà văn nổi tiếng đã nhận thấy
tình trạng các tác phẩm của các nhà văn lớn trong đó có ông, bị xuất bản, sao chép bất
hợp pháp ở các nước khác, và họ không nhận được nhuận bút từ những hoạt động xuất
bản phi pháp đó. Đó chính là nhà văn Vích-to Huy-gô (1802 – 1885) – tác giả của những
tác phẩm nổi tiếng “Nhà thờ Đức bà Pa-ri” và “Những người khốn khổ” (“Notre-Dame
de Paris” (1831) và “Les Miserables” (1862)). Nhờ những nỗ lực của ông và một số nhà
văn nổi tiếng khác, một Hiệp hội đã ra đời: Hiệp hội Văn học quốc tế mà sau này được
biết đến là Hiệp hội Văn học và Nghệ thuật quốc tế, với mục đích thiết lập một hình
thức cơ bản nào đó cho việc bảo hộ quốc tế đối với các tác phẩm của họ. Năm 1886, để
quy định cơ sở cho việc công nhận lẫn nhau về quyền tác giả giữa các quốc gia khác
nhau, một điều ước quốc tế lớn khác về Bảo hộ quyền tác giả đã được ban hành, đó là
Công ước Berne về Bảo hộ tác phẩm văn học và nghệ thuật.
Sự phát triển như vũ bão của kinh tế và khoa học kỹ thuật đã làm cho việc bảo
vệ quyền sở hữu trí tuệ ngày càng có vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế: vai
trò và ảnh hưởng của các sản phẩm – tài sản trí tuệ ngày càng trở nên quan trọng.
Trong giai đoạn hiện nay, khi mà các sản phẩm trí tuệ đã đóng vai trò quan
trọng đến như thế trong toàn bộ đời sống kinh tế, văn hoá, xã hội của nhân loại thì việc
bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ nói chung, quyền tác giả nói riêng trên phạm vi quốc tế càng
trở nên cần thiết.
Nhận thức được vấn đề này, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) cùng các
quốc gia thành viên cũng quan tâm đến việc xây dựng hàng loạt các điều ước quốc tế
quan trọng trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ như: Công ước Berne về Bảo hộ các tác phẩm
văn học và nghệ thuật; Công ước Paris về Việc bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp; Thoả
ước Madrid về Đăng ký quốc tế nhãn hiệu hàng hoá; Công ước Rome 1961 về Bảo hộ
người biểu diễn, người ghi âm, tổ chức phát sóng; Công ước Washington năm 1989 về
Sở hữu trí tuệ đối với mạch tích hợp Cùng với sự phát triển không ngừng của khoa
học kỹ thuật đã dẫn đến sự hình thành và phát triển nhiều đối tượng mới của quyền sở

hữu trí tuệ. Do vậy, trong quan hệ quốc tế hiện nay, mà đặc biệt là trong quan hệ kinh tế
quốc tế, vấn đề về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ luôn là một nội dung được nhiều nước
quan tâm.
Công ước quốc tế về bảo hộ các tác phẩm văn học nghệ thuật được ký kết ngày
9-9-1886 tại Berne – Thủ đô Thụy Sĩ. Hiện nay có 156 nước gia nhập Công ước, tập hợp
các nước thành viên gọi là Liên hiệp Berne. Qua 118 năm vận hành, Công ước đã có 8
lần sửa đổi bổ sung vào các năm 1896, 1908, 1914, 1928, 1948, 1967, 1971, 1979. Công
ước hiện hành là Công ước được sửa đổi ngày 24-7-1971 tại Paris và bổ sung vào ngày
2-10-1979. Công ước gồm 38 điều chính, 9 điều bổ sung và phụ lục gồm 6 điều.
Gần đây là hai hiệp ước WIPO Copyright Treaty (WCT) và WIPO
“Performances and Phonograms Treaty” (WPPT), ký tháng 12.1996, còn gọi là
“Internet Treaties” – “các Hiệp ước Internet” vì qui định các biện pháp bảo vệ sở hữu
tri thức trước các phương tiện sao chép tối tân qua kỹ thuật điện tử.
Ngoài ra, hiệp định TRIPs (Agretác giảent on Trade-Related Aspects of
Intellectual Property Rights) của tổ chức WTO sát nhập Công ước Berne vào khung
pháp lý của WTO và bổ sung các qui định về thực thi, đặt vấn đề bảo vệ bản quyền và
sở hữu tri thức nói chung dưới sự chi phối của bộ máy giải quyết tranh chấp của WTO.
Các vi phạm bản quyền do đó có thể bị xét xử trong khuôn khổ đa phương và dẫn đến
những biện pháp trả đũa hay trừng phạt cụ thể qua quan hệ thương mại.
Trong một trăm năm đầu tiên kể từ khi Công ước Berne ra đời, sự phát triển
trong bảo hộ quyền tác giả đã lên phạm vi quốc tế. Trong một trăm năm đầu tiên cũng
diễn ra sự thiết lập và phát triển của quan hệ hợp tác giữa các quốc gia trong lĩnh vực
bảo hộ quyền tác giả. Trong suốt thế kỷ vừa qua, việc bảo hộ quyền tác giả nói riêng và
quyền sở hữu trí tuệ nói chung đã đạt được kết quả là trên thực tế là nhiều quốc gia thừa
nhận vai trò của sở hữu trí tuệ trong thúc đẩy, kích thích đổi mới và thành tựu về công
nghệ, nghệ thuật.
Nguyên Tổng Giám đốc WIPO Arpad Bogsch đã từng nói:

Việc tìm kiếm những giải pháp công nghệ mới và hoạt động sáng tạo
văn hoá xứng đáng được khuyến khích không ngừng, bởi vì như lịch sử các
dân tộc đã cho thấy bên cạnh sự phát triển về tinh thần, sáng chế và sáng tạo
văn hoá còn là nguồn lực chính yếu cho phát triển xã hội và kinh tế của nhân
loại. Thực phẩm, chăm sóc y tế, thông tin liên lạc và những nhu cầu thiết yếu
khác đối với sự sống còn của loài người nhờ các sáng chế và sáng tạo mà đã
được cải thiện, đang được cải thiện và sẽ được cải thiện [10].
Công ước quy định mỗi quốc gia tham gia sẽ công nhận bản quyền các tác
phẩm của các tác giả thuộc các nước thành viên tham gia ký kết. Các tác phẩm được bảo
vệ bản quyền theo Công ước này bao gồm các tác phẩm văn học, nghệ thuật và khoa
học được định hình dưới một dạng vật chất nhất định, không phân biệt hình thức và
cách thức thể hiện. Sau đây chúng ta sẽ nghiên cứu một số nội dung chính của Công
ước.
1.3.3. Nội dung cơ bản của Công ước Berne
Công ước Berne có ba nguyên tắc cơ bản (nguyên tắc đối xử quốc gia, nguyên
tắc bảo hộ đương nhiên và nguyên tắc bảo hộ độc lập) cùng một loạt các quy định về sự
bảo hộ tối thiểu cũng như các quy định đặc biệt dành cho các nước đang phát triển:
1.3.3.1 Nguyên tắc đối xử bình đẳng: tác phẩm có nguồn gốc từ các nước
thành viên đều được bảo hộ như nhau
Đối với những tác phẩm được Công ước này bảo hộ, các tác giả
được hưởng quyền tác giả ở các nước Liên hiệp không phải là quốc gia gốc
của tác phẩm, những quyền do luật của nước đó dành cho công dân của
mình trong hiện tại và trong tương lai cũng như những quyền mà Công ước
này đặc biệt quy định [5].
Về mặt nguyên tắc, quyền tác giả phát sinh trên phạm vi lãnh thổ nào thì được
bảo hộ trong phạm vi lãnh thổ đó, nước mà tác giả là công dân; hoặc người không phải
là công dân nhưng quốc gia đó là nơi họ cư trú thường xuyên; hoặc là nước mà tác
phẩm được công bố lần đầu tiên.

Tuy vậy, hiện nay trong bối cảnh toàn cầu hoá cùng sự với sự ứng dụng của
khoa học kỹ thuật vào đời sống, nhất là sự phát triển của internet, phạm vi bảo hộ của
quyền tác giả cần được mở rộng hơn theo các điều ước quốc tế. Do đó, việc các quốc
gia tham gia Công ước Berne sẽ bảo đảm việc bảo hộ quyền tác giả không chỉ bó hẹp
trong lãnh thổ của một quốc gia nữa mà đã được mở rộng ra khu vực và trên phạm vi
khu vực hoặc toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nguyên tắc đối xử bình đẳng nổi lên như một
nguyên tắc quan trọng nhất khi tham gia và thực thi Công ước.
Cốt lõi của Công ước là nguyên tắc đối xử công bằng hay đối xử quốc gia, tức
là sự bảo hộ công bằng giữa người trong nước và người nước ngoài, tác phẩm trong
nước và tác phẩm nước ngoài. Định nghĩa về nguyên tắc này được thể hiện hoàn hảo
nhất phiên bản sửa đổi ngày 24-7-1971 tại Paris, thông qua quy định về đối xử quốc gia
tại Điều 2:
Các chủ thể hoặc công dân của mỗi quốc gia thành viên được hưởng
các thuận lợi mà pháp luật tương ứng của họ hiện đang hoặc sau này dành
cho người trong nước đối với bằng độc quyền sáng chế, kiểu dáng công
nghiệp, nhãn hiệu hàng hoá và tên thương mại. Do đó, họ nhận được cùng
một sự bảo hộ như người trong nước và cùng một chế tài pháp lý đối với mọi
hành vi xâm phạm quyền của họ, với điều kiện là họ tôn trọng các thủ tục
hình thức và điều kiện mà pháp luật trong nước của mỗi quốc gia quy định
bắt buộc đối với người trong nước [5].
Nguyên tắc đối xử bình đẳng có hai khía cạnh. Thứ nhất, đó là tất cả các quốc
gia tham gia sẽ công nhận và bảo vệ bản quyền các tác phẩm của các tác giả thuộc các
nước thành viên tham gia ký kết trên lãnh thổ của mình, không phân biệt bất kỳ một
quốc gia, vùng lãnh thổ hay khối liên kết nào khác. Thứ hai, là các biện pháp bảo hộ
quyền tác giả đối với mọi loại hình tác phẩm, mọi tác giả… trên lãnh thổ các nước
thành viên được các quốc gia áp dụng như nhau không phân biệt đối xử.
Đây là một nguyên tắc hoàn toàn phù hợp với nguyên tắc chung của luật pháp
quốc tế. Tuy nhiên, không nên hiểu là sẽ có cái gọi là “bản quyền quốc tế” – tự động bảo

vệ tác phẩm của một tác giả trên toàn thế giới. Sự bảo hộ nhằm chống việc sử dụng trái
phép tại một quốc gia cụ thể chủ yếu phụ thuộc vào các bộ luật của quốc gia đó. Tuy
nhiên, hầu hết các nước thành viên Công ước đều bảo hộ tác phẩm nước ngoài theo
những điều kiện nhất định, và những điều kiện này được đơn giản hóa rất nhiều thông
qua chính Công ước và Hiệp ước quốc tế khác đi kèm về bản quyền chứ không chỉ theo
Luật bản quyền của mình.
1.3.3.2. Nguyên tắc bảo hộ đương nhiên: khi tác phẩm được định hình dưới
một hình thức vật chất nhất định thì quyền tác giả cũng lập tức phát sinh mà không
phụ thuộc vào bất kỳ thủ tục nào
Sự thụ hưởng và thực hiện các quyền này không lệ thuộc vào một thể
thức, thủ tục nào; sự thụ hưởng và thực hiện này hoàn toàn độc lập không
phụ thuộc vào việc tác phẩm có được bảo hộ hay không ở quốc gia gốc của
tác phẩm. Do đó, ngoài những quy định của Công ước này, mức độ bảo hộ
cũng như các biện pháp khiếu nại dành cho tác giả trong việc bảo hộ quyền
của mình sẽ hoàn toàn do quy định của luật pháp của nước công bố bảo hộ
tác phẩm đó (khoản 2 Điều 5) [5].
Bản quyền tự động có được khi tác phẩm được tạo ra, và một tác phẩm “đã
được tạo ra” khi tác phẩm đó được định hình dưới dạng bản sao hoặc trong bản lưu giữ
âm thanh lần đầu tiên. “Bản sao” là những vật thể mà từ đó người ta có thể đọc hoặc có
thể cảm nhận (bằng giác quan một cách trực tiếp hoặc với sự trợ giúp của máy móc và
thiết bị), chẳng hạn như sách, bản thảo, bản nhạc in, phim, băng vi-đê-ô, hoặc vi phim.
“Bản lưu giữ âm thanh” là những vật thể chứa đựng âm thanh được ghi lại (theo luật thì
nhìn chung không bao gồm phần nhạc thu từ phim), chẳng hạn như băng cát-xét, đĩa
CD, hoặc đĩa LP. Do vậy, ví dụ một bài hát (“tác phẩm”) có thể được định hình dưới
dạng bản nhạc in (“bản sao”) hoặc trong các đĩa hát (“bản lưu giữ âm thanh”), hay cả
hai. Nếu tác phẩm được sáng tạo trong một khoảng thời gian nào đó, thì phần tác phẩm
được ấn định vào một ngày cụ thể chính là tác phẩm được sáng tạo vào ngày đó.

Như vậy, trên thực tế sẽ rất khó phân định rõ rệt thời điểm tác phẩm ra đời.
Đương nhiên, nếu tác giả mới chỉ đang thai nghén mà chưa sinh ra tác phẩm thì sẽ
không có gì để mà bảo hộ. Có rất nhiều loại hình tác phẩm văn học nghệ thuật khác
nhau đòi hỏi sự biểu đạt ra bằng những hình thức vật chất khác nhau, nhưng tựu trung
lại thì nó đòi hỏi phải có được sự biểu đạt. Sau khi sự biểu đạt được thực hiện thì
quyền tác giả xuất hiện và sự bảo hộ mặc nhiên tự động phát sinh, không cần phải
người sinh ra nó phải đi làm giấy khai sinh. Việc bảo hộ đã là tự động ở tầm quốc gia,
thì đương nhiên, nó sẽ được bảo hộ tự động ở tầm cỡ phạm vi cộng đồng các thành
viên Công ước.
Nhiều người nhầm lẫn giữa việc xuất bản – công bố tác phẩm với khái niệm tác
phẩm ra đời. Bản thân việc xuất bản – công bố tác phẩm hay không là quyền của tác giả
– cha đẻ của tác phẩm, việc bảo hộ quyền tác giả của ông ta đối với đứa con của mình là
hoàn toàn tự động phát sinh không phụ thuộc vào việc ông ta đưa nó cho nhà xuất bản
hay không. Trên thực tế, nếu tác phẩm dở thì khó lòng được xuất bản (không bán được)
nhưng không vì thế mà tác giả bị mất các quyền của mình đối với tác phẩm.
Nếu như chủ sở hữu quyền sở hữu công nghiệp phải trải qua một thủ tục hành
chính để được cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, từ đó quyền sở hữu công
nghiệp mới được bảo hộ theo tên của người được cấp văn bằng bảo hộ. Ngược lại, đối
với quyền tác giả, một người chỉ cần thể hiện sự sáng tạo trí tuệ của mình dưới một hình
thức vật chất nhất định được pháp luật bảo hộ thì quyền tác giả lập tức phát sinh.
Chủ sở hữu quyền tác giả có quyền đăng ký quyền tác giả tại cơ quan Nhà nước
có thẩm quyền, nhưng thủ tục này không có ý nghĩa bắt buộc. Sự chứng nhận của cơ
quan nhà nước có thẩm quyền là một chứng cứ để xác định ai là chủ sở hữu quyền tác
giả khi có tranh chấp. Do đó, khi có tranh chấp, người được cấp giấp chứng nhận không
có nghĩa vụ phải chứng minh mình là chủ sở hữu quyền tác giả đó.
1.3.3.3. Nguyên tắc bảo hộ độc lập: việc thực thi và hưởng các quyền theo
Công ước là độc lập với những quyền đang được hưởng tại nước xuất xứ tác phẩm

“Sự bảo hộ trong quốc gia gốc do luật pháp của quốc gia đó quy định. Tuy
nhiên, khi tác giả không phải là công dân của quốc gia gốc của tác phẩm được Công
ước này bảo hộ, thì tác giả đó được hưởng trong quốc gia này những quyền như các tác
giả công dân nước đó” (khoản 3 Điều 5) [5].
Việc bảo hộ quyền tác giả cho một tác phẩm văn học nghệ thuật nước ngoài
trên thực tế quốc gia sẽ như thế nào là hoàn toàn phụ thuộc vào luật thực định của quốc
gia đó, ví dụ như Việt Nam sẽ có những quy định của Luật sở hữu trí tuệ về vấn đề này.
Những nội dung bảo hộ sẽ không phụ thuộc vào việc bản thân tác phẩm đó được bảo hộ
như thế nào ở quê hương của nó. Đây là một điểm khá thú vị và hữu ích. Trên thực tế,
các quốc gia dù đã tham gia Công ước nhưng vẫn khai thác nguyên tắc này để bảo vệ
quyền lợi của người tiêu dùng của nước mình trong việc tạo điều kiện cho họ tiếp cận
với các tác phẩm văn học nghệ thuật của nền văn minh thế giới.
1.3.4. Đối tượng được bảo hộ
Tất cả các sản phẩm trong lĩnh vực văn học, khoa học và nghệ thuật, được biểu
hiện bất kỳ dưới hình thức nào hoặc theo phương thức nào. Ngoài ra, các tác phẩm dịch,
mô phỏng, chuyển nhạc và các chuyển thể khác từ một tác phẩm gốc đều được bảo hộ
như tác phẩm gốc miễn là không làm phương hại đến quyền tác giả của tác phẩm gốc.
Các tuyển tập tác phẩm văn học nghệ thuật, các bộ bách khoa từ điển và các
hợp tuyển mà do việc chọn lọc hay kết cấu các tư liệu tạo thành một sáng tạo trí tuệ
cũng được bảo hộ như một tác phẩm miễn là không làm phương hại đến quyền tác giả
của các tác phẩm tạo nên các hợp tuyển này.
Các tin tức thời sự hay vụ việc vụn vặt chỉ mang tính chất thông tin báo chí sẽ
không được bảo hộ.

“Chiến tranh và Hoà bình”, (Война и мир) tiểu thuyết nổi tiếng của Lép Tôn-
xtôi (nhà văn Nga), được dựng thành phim bởi ba hãng phim nổi tiếng thế giới:

Năm 1956, đạo diễn người Hoa Kỳ King Vidor đã
dựng bộ phim dài 208 phút với các ngôi sao Audrey
Hepburn (vai Natasha), Henry Fonda (vai Pierre)
và Mel Ferrer (vai Andrei Bolkonsky). Audrey
Hepburn đã thể hiện vai Natasha tuyệt vời, còn
Henry Fonda thì diễn xuất “quá Mỹ với nhân vật
Pierre. Tổng thể, bộ phim được đánh giá là “quá
nhiều hoà bình còn chiến tranh thì ít quá”.

Năm 1968, Xưởng (nay là Hãng) phim trung ương
Liên Xô ở Mát-xcơ-va “Mosfilm” đã dựng lại tác
phẩm nổi tiếng bằng tác phẩm điện ảnh của đạo diễn Sergei Bondarchuk hoàn
toàn trung thành với bốn phần của bộ tiểu thuyết, và đã dựng nên được một tác
phẩm điện ảnh vĩ đại và kinh điển. Lyudmila Savelyeva (vai Natasha Rostova) và
Vyacheslav Tikhonov (vai Andrei Bolkonsky). Bondarchuk tự mình thể hiện vai
Pierre Bezukhov. Một thách thức lớn cho bộ phim, là khi đó hình ảnh Natasha do
Audrey Hepburn quá lớn. Nhưng cuối cùng, thì bộ phim đã được đánh giá cao
hơn rất nhiều, ít nhất là bộ phim quá hoành tráng, và chiếm được giải Osca năm
1969 cho Phim nước ngoài hay nhất. (Khán giả Việt Nam nhớ đến Vyacheslav
Tikhonov nhiều hơn trong vai nhà tình báo Mác-xim I-xa-ép trong bộ phim
chuyển thể từ tiểu thuyết “Mười bảy khoảnh khắc Mùa xuân” của nhà văn I-u-li-
an Xê-mi-ô-nốp).

Áp-phích phim của
Hoa Kỳ
1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứuTháng Mười năm 2004 là thời gian Nước Ta gia nhập công ước Berne về Bảo hộquyền tác giả. Đây cũng là một trong những hành động của Nước Ta sẵn sàng chuẩn bị cho quátrình gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới ( WTO ). Khi trở thành thành viên thứ 156 củaCông ước, Nhà nước Nước Ta phải bảo hộ quyền tác giả cho những tác giả và chủ sở hữu tácphẩm trong nước cũng như những vương quốc là thành viên Công ước, đồng thời, những quốc giathành viên Công ước cũng sẽ có nghĩa vụ và trách nhiệm bảo hộ quyền cho những tác giả và chủ sở hữu tácphẩm thuộc Nước Ta. Trước hết cần phải chứng minh và khẳng định, việc tham gia Công ước Berne làmột bước tiến trong quy trình hội nhập của Nước Ta. Trở thành thành viên của Côngước, Nước Ta đã hòa nhập trong sân chơi mới, mà ở đó có những luật chơi có tác dụnglàm lành mạnh thiên nhiên và môi trường văn hóa truyền thống của những vương quốc thành viên. Trong quan hệ quốc tế, văn hóa truyền thống luôn được coi là một trong những yếu tố quantrọng để nhìn nhận đối tác chiến lược, vì vậy, đây sẽ là một thời cơ cho sự góp vốn đầu tư và tăng trưởng củaViệt Nam. Có mặt trong sân chơi này, cũng có nghĩa là thiên nhiên và môi trường văn hóa truyền thống Nước Ta sẽđược thanh lọc, thực trạng vi phạm bản quyền, dùng tác phẩm của người khác để khaithác doanh thu sẽ bị loại trừ. Khi sức lực lao động của mình được công nhận, quyền hạn chínhđáng được bảo hộ một cách tráng lệ, những tác giả sẽ có nhiều động lực để thôi thúc sựsáng tạo. Người Nước Ta sẽ được chiêm ngưỡng và thưởng thức nhiều tác phẩm văn học thẩm mỹ và nghệ thuật hayhơn không chỉ vì nguồn lực phát minh sáng tạo trong nước được thôi thúc, mà còn vì chất lượngnguồn tác phẩm quốc tế vào Nước Ta sẽ được tinh lọc kỹ càng hơn. Bởi từ ngày 26-10-2004, muốn dịch một tác phẩm của những nước thành viên Công ước sang tiếng Việt đểsử dụng ở Nước Ta, người sử dụng phải được sự chấp thuận đồng ý và trả phí sử dụng cho ngườigiữ bản quyền tác phẩm, cho nên vì thế, họ sẽ phải điều tra và nghiên cứu kỹ hơn, xem xét ngân sách và hiệuquả kinh doanh thương mại trước khi quyết định hành động. Trong thời đại bùng nổ thông tin lúc bấy giờ, sự tăng trưởng như vũ bão của khoahọc và công nghệ tiên tiến, việc bảo vệ quyền tác giả nói riêng, quyền sở hữu trí tuệ nói chungđang là một vấn để ngày càng trở nên nóng bỏng. Đứng trước nhu yếu đó và trong thực tiễn pháttriển kinh tế tài chính xã hội của nước ta, việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ ( gồm có quyền tácgiả, những quyền tương quan và quyền sở hữu công nghiệp, quyền so với giống cây xanh ) đang được Nhà nước ta chăm sóc, đặc biệt quan trọng sau khi Hiệp định thương mại Nước Ta – Hoa kỳ được ký kết và Quốc hội phê chuẩn, ngày 7 tháng 11 năm nay, 2006, Việt Namtrở thành thành viên chính thức của Tổ chức Thương mại thế giới ( WTO ) trong đóquyền sở hữu trí tuệ là một bộ phận quan trọng trong những nội dung được đem ra đàmphán và Nước Ta ta cần phải cam kết thực thi. Bên cạnh đó, lúc bấy giờ thực trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ nói chung vàquyền tác giả nói riêng đang liên tục ngày càng tăng, gây ra những hậu quả xấu so với pháttriển xã hội, ngược lại nếu thực thi quá ngặt nghèo những điều ước quốc tế thì tất yếu sẽ dẫntới việc những doanh nghiệp trong nước lâm vào tình thế khó khăn vất vả, người tiêu dùng trongnước sẽ không được tận hưởng những tác phẩm văn học thẩm mỹ và nghệ thuật với giá thành hợp ví tiền. Chính vì những nhu yếu bức xúc đó mà tác giả chọn đề tài : ” Bảo hộ quyền tác giả ởViệt Nam với việc Nước Ta gia nhập Công ước Berne “. Do những yếu tố tác giả chăm sóc đến khá nhiều, nên không hề tránh khỏi việcbản luận văn đôi chỗ loãng, không đi vào trọng tâm, không tránh khỏi những khiếmkhuyết. Tác giả rất mong nhận được sự góp ý của những thầy cô giáo và những đồng nghiệpđể hoàn thành xong yếu tố này trong tương lai. 2. Tình hình nghiên cứu và điều tra đề tàiVấn đề quyền tác giả và bảo hộ quyền tác giả không phải đến giờ đây, tức là khiViệt Nam gia nhập Công ước Berne, rồi trở thành thành viên chính thức của Tổ chứcThương mại Thế giới ( WTO ) mới là yếu tố nóng giãy. Bộ Văn hóa thông tin, mà đầumối là Cục bản quyền tác giả văn học thẩm mỹ và nghệ thuật Nước Ta đã có nhiều nỗ lực nghiêncứu, tổ chức triển khai nhiều cuộc hội thảo chiến lược về yếu tố bảo hộ quyền tác giả, về hội nhập, về thựcthi Công ước Berne, về những Luật mới như Luật xuất bản, Luật sở hữu trí tuệ … Các nhàxuất bản cũng rất chăm sóc đến những yếu tố như mua bản quyền như thế nào, ở đâu, baonhiêu tiền, thời hạn bao lâu, quyền và nghĩa vụ và trách nhiệm thế nào … Ngày 27 và 28 tháng 1 năm 2005, nghĩa là chỉ vài tháng sau khi Nước Ta gianhập Công ước Berne, có một cuộc hội thảo chiến lược được tổ chức triển khai ở thành phố Hồ Chí Minh ” Về vai trò quyền tác giả trong ngành công nghiệp xuất bản “, do Cục bản quyền tác giảvăn học thẩm mỹ và nghệ thuật Nước Ta tổ chức triển khai. Tham gia hội thảo chiến lược có tiến sỹ Vũ Mạnh Chu, Cụctrưởng Cục bản quyền, bà Geidy Lung, chuyên viên của Tổ chức Sở hữu trí tuệ quốc tế ( WIPO ), đại diện thay mặt những nhà xuất bản và những tổ chức triển khai đại diện thay mặt sở hữu trí tuệ. Có thể nói, đây là hội thảo chiến lược quy mô nhất về yếu tố này từ trước đến nay. Năm 2005 cũng là nămQuốc hội thiết kế xây dựng Luật sở hữu trí tuệ, nên việc nghiên cứu và điều tra những yếu tố về quyền tácgiả và bảo hộ quyền tác giả cũng được tôn vinh. Trong quy trình thực thi bản luận vănnày, tác giả đã đi tìm, sưu tầm tài liệu nhưng phần nhiều, rất ít. Về những yếu tố mới như bảo vệ quyền tác giả trên internet, về bản quyền phầnmềm, về hệ quản lý và điều hành và ứng dụng mã nguồn mở, bảo vệ tác quyền so với những tác phẩmvăn học nghệ thuật và thẩm mỹ được số hóa … phần đông chưa có khu công trình điều tra và nghiên cứu nào về những vấnđề này ở Lever luận văn thạc sỹ luật học. 3. Phạm vi điều tra và nghiên cứu của đề tàiBản luận văn này tác giả tập trung chuyên sâu vào yếu tố bảo hộ quyền tác giả ở Việt Namtheo những pháp luật của pháp lý trong nước trong mối đối sánh tương quan về nội dung pháplý với Công ước Berne và một số ít văn bản tương quan. Trong quy trình điều tra và nghiên cứu, dođược tiếp xúc với 1 số ít giáo sư Hoa Kỳ và Trung Quốc đang giảng dạy ở trường Đạihọc Luật Quảng Đông, ĐH Thân Hoa ( Trung Quốc ) nên tác giả tập trung chuyên sâu nghiêncứu về pháp lý Trung Quốc đã pháp luật như thế nào về yếu tố này, thực tiễn thực thiở Trung Quốc ra làm sao và lúc bấy giờ những sống sót trong xã hội Trung Quốc về yếu tố bảnquyền tác giả như thế nào. Trên trong thực tiễn, giữa Nước Ta và Trung Quốc có rất nhiềuđiểm tương đương về chủ trương và mạng lưới hệ thống pháp luật. Việc điều tra và nghiên cứu trên cơ sở phântích và so sánh thực sự là rất có ích, nhất là lúc bấy giờ Trung Quốc đang thi hành mộtchính sách rất tốt trong tiềm năng cân bằng được giữa hội nhập và quyền lợi và nghĩa vụ trong nướcvề yếu tố bảo vệ quyền tác giả. Mặt khác, do vừa hoàn thành xong chương trình cử nhân công nghệ thông tin nên tácgiả cũng chăm sóc nhiều đến góc nhìn bản quyền tác giả so với ứng dụng, của hệđiều hành … nhất là việc xử lý về bản quyền ngay từ góc nhìn kỹ thuật. Chính vìthế mà tác giả chăm sóc đến yếu tố bảo vệ bản quyền của những loại sản phẩm trí tuệ trong kỷnguyên kỹ thuật số. Trong quy trình điều tra và nghiên cứu, tác giả cũng tích lũy những thông tin về tình hìnhthị trường văn hóa truyền thống phẩm trong nước, việc những cá thể, tổ chức triển khai đang có những phảnứng ra làm sao với việc từ từ phải quen với việc sử dụng loại sản phẩm có bản quyền … Dođó tác giả đã dành một phần để chăm sóc đến tình hình thực tiễn Nước Ta lúc bấy giờ, nỗ lực nhìn nhận yếu tố và đưa ra những giải pháp4. Phương pháp nghiên cứuPhương pháp nghiên cứu và điều tra tác giả lựa chọn xuất phát từ nguyên tắc chung củachủ nghĩa duy vật biện chứng, và nỗ lực ” tập ” tích hợp thêm những chiêu thức củalo-gic hình thức như so sánh, tổng hợp, nghiên cứu và phân tích, loại trừ … Về việc tìm tài liệu, ngoài những tài liệu được giáo viên hướng dẫn phân phối, tácgiả dựa vào một nguồn quan trọng là internet, và một giải pháp tích lũy nữa là điđến tận nơi, xem tận mắt ( Trung Quốc ). Đây là một chiêu thức mất nhiều thời hạn vàcông sức, nhiều khi lại không có được những hiệu quả vừa lòng về mặt pháp lý nhưng lànhững số liệu thực tiễn rất quý giá. 5. Những điểm mới của luận vănNhư tác giả đã trình diễn ở trên, điểm mới của bản luận văn này là việc tác giảmuốn nhìn nhận yếu tố bảo hộ quyền tác giả từ góc nhìn những tác phẩm đó được số hóa vàphổ biến trên mạng internet. Sau đó là việc tăng trưởng công nghệ tiên tiến của nước láng giềngTrung Quốc đã tác động ảnh hưởng như thế nào đến công nghiệp sản xuất băng đĩa, từ đó ảnhhưởng đến yếu tố bảo vệ quyền tác giả thế nào … đây là một địa phận có nhiều điểm tươngđồng với thị trường văn hóa truyền thống Nước Ta, nên tác giả cũng tập trung chuyên sâu nghiên cứu và điều tra như làmột điếm nhấn của bản luận văn. Việc tác giả nỗ lực phát minh sáng tạo để tìm một phương pháptiếp cận mới – từ góc nhìn kỹ thuật có thế sẽ không được nhìn nhận cao về chuyên mônluật học, nhưng tác giả kỳ vọng Hội đồng sẽ bỏ lỡ những khiếm khuyết của bản luậnvăn này. 6. Kết cấu của luận vănNgoài phần mở màn, Tóm lại và hạng mục tài liệu tìm hiểu thêm, nội dung của luậnvăn gồm 3 chương : Chương 1 : Lý luận về quyền tác giả. Những nội dung chính của công ướcBerne. Kinh nghiệm lập pháp và bảo vệ quyền tác giả ở Trung Quốc khi gia nhập côngước BerneChương 2 : Thực trạng pháp lý việt nam về bảo hộ quyền tác giả khi tham giacông ước Berne trước cuộc cách mạng kỹ thuật số hiện nayChương 3 : Cơ hội ; thử thách và những giải pháp so với Nước Ta khi gianhập công ước BerneChương 1L Ý LUẬN VỀ QUYỀN TÁC GIẢ.NHỮNG NỘI DUNG CHÍNH CỦA CÔNG ƯỚC BERNE.KINH NGHIỆM LẬP PHÁP VÀ BẢO VỆ QUYỀN TÁC GIẢỞ TRUNG QUỐC KHI GIA NHẬP CÔNG ƯỚC BERNE1. 1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUYỀN TÁC GIẢ1. 1.1. Khái niệm quyền tác giảQuyền tác giả gồm có một tập hợp quyền dành cho người phát minh sáng tạo so với cáctác phẩm văn học và nghệ thuật và thẩm mỹ của họ. Các tác giả, và người thừa kế của họ, nắm giữcác độc quyền để sử dụng hoặc cấp li-xăng cho người khác sử dụng tác phẩm theo cácđiều kiện thỏa thuận hợp tác. Người phát minh sáng tạo ra một tác phẩm hoàn toàn có thể ngăn cấm hoặc được cho phép, ví dụ : – Sao chép lại tác phẩm dưới hình thức khác nhau, ví dụ điển hình như ấn phẩm hoặcbản ghi âm ; – Biểu diễn tác phẩm cho công chúng, như trong trường hợp một vở diễn hoặctác phẩm âm nhạc – Phát sóng tác phẩm, gồm có phát thanh, truyền hình hoặc phát qua vệ tinh ; – Dịch tác phẩm sang ngôn từ khác, hoặc phóng tác tác phẩm, ví dụ điển hình nhưchuyển thể một tiểu thuyết thành phim. Quyền tác giả vận dụng cho nhiều mô hình khác nhau của tác phẩm nghệ thuật và thẩm mỹ, gồm có hội họa, âm nhạc, thơ, vở diễn, sách, kiến trúc và múa, đồng thời vận dụng chonhững tác phẩm thường không được coi là thẩm mỹ và nghệ thuật như ứng dụng máy tính, bản đồvà bản vẽ kỹ thuật. Các quyền tương quan đến quyền tác giả : là những quyền đã tăng trưởng trongkhoảng chừng 50 năm gần đây, ” xung quanh ” quyền tác giả và gồm có quyền củangười trình diễn so với cuộc màn biểu diễn của người đó, quyền của người sản xuất bản ghiâm so với bản ghi âm đó và quyền của tổ chức triển khai phát sóng so với cuộc phát sóng. Để phổ cập chúng ( ví dụ dưới hình thức xuất bản phẩm, bản ghi âm và phim ), nhiều tác phẩm phát minh sáng tạo được bảo hộ theo quyền tác giả thường yên cầu sự phân phối, truyền đạt đại chúng cũng như góp vốn đầu tư về kinh tế tài chính. Vì lẽ đó, người phát minh sáng tạo thường chuyểnnhượng những quyền của mình so với tác phẩm cho những cá thể hoặc công ty có khả năngtập hợp, đưa ra thị trường và phân phối tác phẩm, đổi lại họ được trả tiền ( trả một lần hoặcnhuận bút ). Các quyền kinh tế tài chính này có số lượng giới hạn về thời hạn mà theo điều ước WIPO cóliên quan thì là cuộc sống của tác giả và 50 năm sau khi tác giả chết. Ở 1 số ít nước, thờihạn trên đã được lê dài tới 70 năm. Quyền tác giả cũng hoàn toàn có thể gồm có quyền tinhthần, tương quan đến quyền nhận danh nghĩa tác giả so với một tác phẩm và quyền phảnđối sự đổi khác tác phẩm hoàn toàn có thể gây hại cho uy tín của tác giả. Quyền tác giả cùng với quyền sở hữu công nghiệp tạo thành hai bộ phận chính củachế định quyền sở hữu trí tuệ là một chế định pháp lý quan trọng lao lý về những vấnđề thiết lập và bảo hộ quyền của những người phát minh sáng tạo ra những loại sản phẩm trí tuệ, những sảnphẩm vô hình dung, phi vật thể của con người. Sản phẩm trí tuệ của con người hoàn toàn có thể đượcchia thành hai loại : Sản phẩm ship hàng nhu yếu niềm tin, vui chơi ( tác phẩm văn học, thẩm mỹ và nghệ thuật, hội họa, sân khấu, điện ảnh … ) và loại sản phẩm có tính năng về mặt côngnghiệp, thương mại ( ý tưởng, sáng tạo, giải pháp có ích, mẫu mã côngnghiệp … ). Loại loại sản phẩm tiên phong được bảo hộ theo pháp lý về quyền tác giả, cònloại loại sản phẩm thứ hai được bảo hộ theo pháp lý về quyền sở hữu công nghiệp. Haichế định pháp lý này là hai bộ phận chính cấu thành chế định Quyền sở hữu trí tuệ. Giữa hai quyền tác giả và sở hữu trí tuệ không có và không hề có ranh giớituyệt đối, bởi có những loại sản phẩm trí tuệ vừa có tính năng về mặt công nghiệp, thươngmại nhưng vẫn có tính năng ship hàng nhu yếu vui chơi, ý thức của con người. Đồng thời, có những mẫu sản phẩm trí tuệ không trọn vẹn mang tính vui chơi hayphục vụ nhu yếu niềm tin của con người cũng được bảo hộ theo luật về quyền tác giảnhư những ứng dụng máy tính. Cũng cần phải xử lý mối quan hệ giữa quyền tác giảvà quyền sở hữu công nghiệp so với một số ít loại mẫu sản phẩm trí tuệ nhất định. Như vậy, khái niệm ” Quyền tác giả ” được hiểu dưới hai góc nhìn : – Theo nghĩa rộng : Quyền tác giả là một chế định pháp lý là tổng thể và toàn diện những quyphạm pháp lý xác lập và bảo hộ những quyền nhân thân, quyền gia tài của tác giả, chủ sởhữu tác phẩm văn học, thẩm mỹ và nghệ thuật, khoa học ; pháp luật việc bảo vệ, Phục hồi những quyền đókhi có hành vi xâm phạm. Như vậy, theo nghĩa rộng quyền tác giả không chỉ quy địnhcác quyền lực tác giả, người sáng tạo tác phẩm mà còn lan rộng ra ra những yếu tố khácnhư đối tượng người tiêu dùng quyền tác giả, số lượng giới hạn quyền tác giả, thừa kế quyền tác giả, hợp đồng sửdụng tác phẩm – Theo nghĩa hẹp : Quyền tác giả gồm có tổng thể và toàn diện những quyền của tác giả đối vớitác phẩm mà mình đã phát minh sáng tạo ra. Bản thân quyền tác giả cũng tiềm ẩn hai quyền : Quyền nhân thân và quyềntài sản. Theo lao lý tại Điều 738, Bộ luật dân sự Nước Ta 2005 ( Phần thứ sáu : Quyềnsở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ tiên tiến – Chương XXXIV : Quyền tác giả và quyền liênquan – Mục 1 : Quyền tác giả ), tác giả có những quyền nhân thân như : Đặt tên cho tácphẩm ; đứng tên thật hoặc bút danh trên tác phẩm ; công bố, phổ cập tác phẩm ; cho hoặckhông cho người khác sử dụng tác phẩm của mình ; bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm. Các quyền gia tài của tác giả gồm có : Được hưởng nhuận bút ; được hưởng thù lao khitác phẩm được sử dụng ; được hưởng những quyền lợi vật chất từ việc cho người khác sử dụngtác phẩm dưới những hình thức như xuất bản, tái bản, tọa lạc, triển lãm, dịch, phóng tác, cải biên, chuyển thể, cho thuê1. 1.2. Đặc trưng của quyền tác giảQuyền tác giả là một bộ phận của quyền sở hữu trí tuệ, do vậy, quyền tác giả cóđầy đủ những đặc trưng của quyền sở hữu trí tuệ. Quyền sở hữu trí tuệ là một nghành nghề dịch vụ sởhữu đặc trưng có đối tượng người dùng là những gia tài vô hình dung, gia tài phi vật thể hình thành từ hoạtđộng phát minh sáng tạo của con người. Chính điều này được cho phép phân biệt giữa sở hữu trí tuệ ( sởhữu gia tài vô hình dung ) và sở hữu tài sản thường thì ( sở hữu tài sản hữu hình ). Sự độc lạ lớn nhất giữa hai loại chiếm hữu nói trên bộc lộ ở chính đối tượng người dùng sởhữu. Nếu như đối tượng người dùng của sở hữu tài sản thường thì là những tài sản vật chất, hữuhình hoàn toàn có thể tiếp cận về cơ học được, thì đối tượng người dùng của sở hữu trí tuệ là những gia tài vôhình, phi vật thể, là hiệu quả của hoạt động giải trí phát minh sáng tạo của con người, con người không thểtiếp cận cơ học vào chúng, ví dụ như một ý tưởng, một giải pháp có ích hay một bàithơ, một tác phẩm hội họa, một tác phẩm kiến trúc, mà chỉ hoàn toàn có thể tiếp cận được với chúngkhi và chỉ khi chúng được biểu lộ ra dưới một hình thức vật chất nào đó : được in, vẽtrên giấy. Chính sự độc lạ cơ bản đó đã dẫn đến sự khác nhau về năng lực chiếm hữuđối tượng. Nếu như tài sản vật thể không được đặc định hóa thì việc chiếm hữu có thểbằng cách khoanh vùng phạm vi, cách ly nó khỏi những người khác thì với loại đối tượng người tiêu dùng củaquyền tác giả lại khác. Nếu tác giả sáng tác ra một tác phẩm và giữ tuyệt đối bí mậtkhông cho người khác biết, thì không nói làm gì. Nhưng một tác phẩm cần phải đếnđược với công chúng, thì nó mới có sức sống. Khi mà nó đến được với công chúng thìđây là một điểm độc lạ : ai cũng hoàn toàn có thể được tiếp cận với nó. Một bài ca, bất kể ai yêuthích nó cũng hoàn toàn có thể ngân nga lên những giai điệu của nó. Khi mà có hai bài ” Tình ca “, thì tiêu chuẩn quan trọng để phân biệt giữa ” Tình ca ” của Phạm Duy và ” Tình ca ” củaHoàng Việt chính là tác giả, người đã sáng tác ra nó. Trong thời đại bùng nổ công nghệhiện nay, việc sao chép tác phẩm đã trở nên quá thuận tiện. Một thể chế pháp lý để xáclập và bảo vệ quyền hạn của tác giả so với tác phẩm văn học nghệ thuật và thẩm mỹ càng trở nêncần thiết và cấp bách hơn khi nào hết. Với quyền tác giả, không hề dùng phương phápkhoanh vùng, cách ly như so với tài sản vật thể. Chúng ta hoàn toàn có thể thấy rằng yếu tố quantrọng nhất đặt ra trong quyền sở hữu trí tuệ không còn là yếu tố chiếm hữu nữa, màchính là yếu tố xác lập ai là người có quyền khai thác, sử dụng đối tượng người tiêu dùng chiếm hữu. Việc khai thác những đặc tính của đối tượng người tiêu dùng chiếm hữu do đó cũng khác nhau. Vớitài sản là vật thể, người ta hoàn toàn có thể nhìn nhận được giá trị kinh tế tài chính của nó qua 1 số ít tiêu chínhư năng lực sinh lợi của nó trong tương lai do giá thành thị trường lên xuống, do côngnăng của nó hoàn toàn có thể quản lý và vận hành đẻ ra doanh thu … tương đối đúng mực thì với quyền tác giảthì góc nhìn vật chất của nó không thuận tiện gì nhìn nhận được. Nó hoàn toàn có thể đem lại rấtnhiều tiền, nhưng đồng thời hoàn toàn có thể không mang lại được đồng nào. Về góc nhìn này thìgiữa hai loại đối tượng người dùng vật thể và phi vật thể có sự tương đương : sản phẩm & hàng hóa nào cũng cónhóm đối tượng người tiêu dùng nhắm đến và khu vực địa lý của mình, do có sự tương đương trong mụcđích thương mại của việc sử dụng. Với quyền tác giả, ranh giới giữa người tiêu dùng và ” tên kẻ cắp ” tương đối mong manh và còn phải có nhiều tranh cãi. Việc khai thác khíacạnh thương mại của quyền tác giả nếu được sự được cho phép của tác giả thì là hợp pháp, nhưng không được được cho phép là ” đánh cắp “. Quyền tác giả, với tư cách là một bộ phận của quyền sở hữu trí tuệ mang đầy đủhai đặc trưng : Có đối tượng người dùng chiếm hữu là những gia tài vô hình dung và quyền sử dụng, khai thácđối tượng chiếm hữu có đặc tính thương mại. Đối tượng bảo hộ của quyền tác giả chính làtác phẩm. Các tác phẩm này sống sót dưới nhiều hình thức, thể loại khác nhau : Tác phẩmviết, tác phẩm hội họa, tác phẩm sân khấu, tác phẩm âm nhạcPháp luật không bảo hộ quyền tác giả tác phẩm khi nó mới chỉ là sáng tạo độc đáo sángtạo. Để được bảo hộ, ý tưởng sáng tạo phát minh sáng tạo đó phải được bộc lộ ra ngoài bằng một hìnhthức đơn cử, bằng âm thanh, lời nói, chữ viết, hình khối, đường nét, sắc tố, ký hiệuhoặc bất kể một phương tiện đi lại nào khác. Ngoài ra, với tư cách là quyền dân sự, quyền tác giả có đặc trưng là một quyềnnhân thân gắn liền với gia tài. Là quyền nhân thân, quyền tác giả mang khá đầy đủ những đặctính pháp lý của những quyền nhân thân khác : Quyền dân sự gắn liền với mỗi cá thể, không hề chuyển giao cho người khác. Bên cạnh đó, với đặc tính gắn liền với gia tài, chủ thể quyền tác giả được hưởng những quyền lợi vật chất phát sinh từ đối tượng người tiêu dùng sở hữu củamình. Ở đây, quyền nhân thân chính là tiền đề, là cơ sở để chủ thể hưởng quyền gia tài. Nói cách khác, quyền gia tài chính là hệ quả pháp lý của quyền nhân thân. Thật vậy, nếu tác giả không phát minh sáng tạo ra tác phẩm của mình, không có những quyền nhân thân đối vớitác phẩm như quyền đặt tên cho tác phẩm, quyền được cho phép hay không được cho phép ngườikhác sử dụng tác phẩm của mình thì tác giả không hề có quyền hưởng nhuận bút, hưởng những quyền lợi vật chất từ việc khai thác, sử dụng tác phẩm. Các quyền gia tài của tácgiả hoàn toàn có thể được chuyển giao cho người khác theo hợp đồng hoặc dưới hình thức thừa kế. Còn những quyền nhân thân thì gắn bó vĩnh viễn với tác giả, không hề chuyển giao chongười khác. Quyền tác giả là nghành nghề dịch vụ pháp lý lao lý sự bảo hộ so với ” tác phẩmnguyên gốc do tác giả phát minh sáng tạo “, gồm có hội họa, điêu khắc, âm nhạc, tiểu thuyết, thơ, kịch, kiến trúc, múa, tài liệu hướng dẫn, tư liệu kỹ thuật, ứng dụng máy tính và nhữngtác phẩm khác. Sự bảo hộ pháp lý bắt nguồn từ việc một tác giả độc lập phát minh sáng tạo ra tácphẩm và ” sự biểu lộ ” của tác giả về một sáng tạo độc đáo là sự bộc lộ nguyên gốc, thay vì nóđược sao chép từ một người khác. Quyền tác giả có một tiêu chuẩn khác với tiêu chuẩntính mới trong bằng độc quyền sáng tạo, tức là nghành tập trung chuyên sâu vào tính mới của ýtưởng hoặc khái niệm có ích, không tập trung chuyên sâu vào sự bộc lộ sáng tạo độc đáo. Khác với sángchế, tác phẩm do tác giả phát minh sáng tạo không cần mang tính hữu dụng. Quyền tác giả chỉ dànhcho sự bộc lộ về sáng tạo độc đáo hoặc khái niệm, không dành cho bản thân sáng tạo độc đáo hoặc kháiniệm. Sự độc lạ giữa quyền tác giả và bằng độc quyền sáng tạo là ” sự trái chiều thểgiữa sự hiện – sáng tạo độc đáo “. Ví dụ nổi tiếng là tuy vở kịch Romeo và Juliet của Shakespeaređã là một sự bộc lộ phát minh sáng tạo, một tác phẩm được bảo hộ theo quyền tác giả ( nếu nhưđã sống sót một học thuyết như vậy lúc đó ), nhưng toàn bộ những câu truyện trai gái yêu nhaubất chấp sự cản trở về mái ấm gia đình và đẳng cấp và sang trọng đều không xâm phạm vở kịch đó. Không có một định nghĩa chung thế nào là tác phẩm thuộc khoanh vùng phạm vi bảo hộ củaquyền tác giả. Thay thế người ta dùng một khái niệm bao quát là những ” tác phẩm văn họcvà thẩm mỹ và nghệ thuật ” – một tiêu chuẩn linh động. Trên thực tiễn, bảo hộ quyền tác giả đã đượcmở rộng tới cả những tác phẩm mà hoàn toàn có thể người thông thường không coi là tác phẩm vănhọc cũng không coi là tác phẩm nghệ thuật và thẩm mỹ, ví dụ điển hình như ứng dụng máy tính hoặc tàiliệu kỹ thuật. Trên trong thực tiễn, cũng khó có được ranh giới rõ ràng giữa bảo hộ quyền tác giả vàbảo hộ những quyền khác thuộc nghành sở hữu trí tuệ. Bảo hộ quyền tác giả hoàn toàn có thể phátsinh so với cùng một loại sản phẩm hoặc công nghệ tiên tiến, đồng thời với những hình thức kháccủa sở hữu trí tuệ ; ví dụ, một sáng tạo tương quan đến ứng dụng máy tính hoàn toàn có thể đượcbảo hộ theo bằng độc quyền sáng tạo, đồng thời mã ứng dụng hoàn toàn có thể được bảo hộ theoquyền tác giả. Tương tự như vậy, quyền tác giả hoàn toàn có thể bảo hộ một tác phẩm nghệ thuậttrong khi tác phẩm thẩm mỹ và nghệ thuật đó cũng được bảo hộ dưới danh nghĩa một kiểu dángcông nghiệp, cũng như quyền tác giả hoàn toàn có thể bảo hộ một văn bản trong khi văn bản đócòn là một bí hiểm thương mại. 1.2. PHÂN BIỆT QUYỀN TÁC GIẢ VỚI QUYỀN SỞ HỮU CÔNGNGHIỆPCác đặc trưng của ” quyền sở hữu công nghiệp ” khi đem so sánh với quyền sởhữu gia tài thường thì, với quyền tác giả thì sự độc lạ gần như chỉ có tính chấttương đối. Chẳng hạn như : không phải tổng thể những đối tượng người tiêu dùng chiếm hữu công nghiệp đềuđược bảo hộ trải qua chính sách cấp văn bằng bảo hộ. Một số đối tượng người tiêu dùng theo luật ViệtNam hiện hành như : tên thương mại, hướng dẫn địa lý, bí hiểm thương mại ; so với những đốitượng này chỉ cần phân phối được những tiêu chuẩn ngặt nghèo về nội dung mà luật quy địnhthì mặc nhiên được bảo hộ. Có thể nhận thấy chính sách này gần như chính sách bảo hộ tự động hóa, chủ sở hữu không phải thực thi xác lập quyền theo thủ tục hành chính. Dẫu sao việc chỉ ra đặc trưng của ” quyền sở hữu công nghiệp ” không chỉ có ýnghĩa lý luận. Giá trị thực tiễn tối thiểu của việc nêu lên những đặc trưng riêng của ” quyền sởhữu công nghiệp ” mà mọi người hoàn toàn có thể nhận thấy : so với một đối tượng người tiêu dùng là loại sản phẩm trítuệ của con người nó sẽ được hưởng chính sách bảo hộ nào : chính sách bảo hộ quyền tác giả haycơ chế bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp dựa trên chính những đặc thù của nó. Sự độc lạ giữa hai nghành nghề dịch vụ này biểu lộ ở một số ít góc nhìn : – Bảo hộ tác phẩm hướng tới sự bảo hộ hình thức phát minh sáng tạo tiềm ẩn nội dungtác phẩm trải qua những phương pháp biểu lộ ngôn từ, sắc tố, hình ảnh Do đó nộidung bảo hộ là việc cấm người khác nhân bản tác phẩm, không được biến hóa nội dungtác phẩm nếu không được phép của tác giả. Còn bảo hộ những đối tượng người tiêu dùng chiếm hữu côngnghiệp hướng tới bảo hộ nội dung đối tượng người dùng, bảo hộ ý tưởng sáng tạo bằng pháp luật cấm ngườikhác sử dụng sáng tạo, mẫu mã công nghiệp, thương hiệu hàng hóa … để sản xuất, kinhdoanh thương mại. – Bảo hộ quyền tác giả phát sinh tự động hóa, không yên cầu tác giả phải thực hiệnmột thủ tục nào. Đăng ký bản quyền tại cơ quan nhà nước không phải để xác lập quyền, mà chỉ là chính sách củng cố quyền hạn của tác giả mà thôi. Nếu mà có tranh chấp thì khôngphải chứng tỏ vật chứng về quyền sở hữu so với tác phẩm nữa. Quyền tác giả tựđộng phát sinh khi tác phẩm được biểu lộ dưới một hình thức nhất định chính là chính sách ” bảo hộ tự động hóa “. Do nguyên tắc bảo hộ tự động hóa, nên trên kim chỉ nan hoàn toàn có thể có hai tácphẩm tương tự như nhau, được phát minh sáng tạo một cách độc lập đều cùng được bảo hộ. Đối lập vớichế độ bảo hộ tự động hóa, việc bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp phải tuân theo thủ tụchành chính, phải nộp đơn nhu yếu bảo hộ tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền. Quyềnsở hữu công nghiệp phát sinh trên cơ sở văn bằng bảo hộ, nếu không có nhu yếu bảo hộthì quyền lợi và nghĩa vụ không tự động hóa phát sinh. Các đối tượng người dùng được bảo hộ thường phải đáp ứngđược những tiêu chuẩn cao, phải có sự độc lạ so với những đối tượng người dùng cùng loại tức làkhông được trùng với những đối tượng người dùng cùng loại. – Một sự độc lạ nữa cũng cần được nhắc đến : do quyền tác giả được bảo hộtự động nên quyền tác giả được bảo hộ mà tác giả không phải chi trả những khoản tiền choviệc bảo hộ, còn trong nghành nghề dịch vụ chiếm hữu công nghiệp sống sót quan hệ giữa chủ sở hữu vàcơ quan nhà nước trải qua việc nhu yếu và cấp văn bằng bảo hộ nên dẫn đến khoản lệphí bảo hộ mà chủ sở hữu phải thực thi. Sự độc lạ đó xuất phát từ 1 số ít nguyên do sau : – Việc phát minh sáng tạo ra những tác phẩm văn học, nghệ thuật và thẩm mỹ … nói chung để đáp ứngnhu cầu về niềm tin, văn hóa truyền thống, tình cảm của con người. Còn việc phát minh sáng tạo ra những đốitượng chiếm hữu công nghiệp là nhằm mục đích để xử lý những yếu tố đặt ra so với khoa học – kỹthuật, thương mại ship hàng cho sản xuất loại sản phẩm bằng máy móc ( sản xuất hàng loạt ), cho hoạt động giải trí kinh doanh thương mại. Do vậy những đối tượng người dùng chiếm hữu công nghiệp được con ngườisáng tạo ra nó phản ánh trình độ công nghệ tiên tiến của xã hội, phản ánh mức độ tăng trưởng củanền kinh tế thị trường. – Các tác phẩm văn học nghệ thuật và thẩm mỹ … trong nghành nghề dịch vụ quyền tác giả luôn thể hiệndấu ấn cá thể của tác giả trên tác phẩm đó. Tất nhiên không phải trong nghành nghề dịch vụ sở hữucông nghiệp người ta không chăm sóc đến quyền của tác giả của sáng tạo, giải pháp hữuích … Nhưng do tính ứng dụng vào sản xuất, kinh doanh thương mại yên cầu quy trình ápdụng này phải góp vốn đầu tư nhiều công sức của con người, ngân sách vật chất rất lớn từ phía đơn vị sản xuất, từ phíachủ chiếm hữu. Không phải ngẫu nhiên mà đặc thù cơ bản của nền kinh tế tri thức lại là sựđấu tư lớn cho những ngànhh, nghành kỹ thuật cao để thu lợi lớn nhưng mặt trái của nó làtính rủi ro đáng tiếc cao. Nhiều khi để vận dụng những mẫu sản phẩm phát minh sáng tạo của con người vào sản xuất, kinh doanh thương mại phải trải qua rất nhiều quy trình, nhà phân phối không biết chắc như đinh liệu việcáp dụng này có đem lại thành công xuất sắc cho họ hay không. Lấy ví dụ : một hãng dược phẩm, khinghiên cứu để tạo ra một loại thuốc mới thường thì họ sẽ viết những công thức hóa học ra, thực thi nó trong phòng thí nghiệm. Và rồi sau đó họ tìm ra công thức sản xuất loại thuốcmới, nhưng để hoàn toàn có thể tung ra thị trường, họ bắt buộc phải thử nghiệm trên động vật hoang dã, trênngười bệnh, trên khung hình người khỏe mạnh để hoàn toàn có thể kiểm chứng được ảnh hưởng tác động của thuốc. Quá trình kiểm chứng này thường rất lâu và tốn kém, hoàn toàn có thể sau đó họ nhận thấy loại thuốcmới này không có tính năng như họ mong ước. Cho nên họ sẽ không tung ra thị trường, và tất yếu họ không tịch thu được ngân sách họ đã bỏ ra. – Trong việc xâm phạm quyền tác giả, gây thiệt hại về niềm tin quan trọng hơnrất nhiều so với việc xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, chính bới xâm phạm quyền tácgiả còn là sự xâm phạm đến uy tín phát minh sáng tạo nghệ thuật và thẩm mỹ của tác giả. Như vậy xâm phạmquyền tác giả thì người thực thi hành vi xâm phạm phải bồi thường cả về vật chất vàtinh thần. Thiệt hại về ý thức : thì không hề đưa ra được những chiêu thức toán học đểđánh giá mức độ thiệt hại về uy tín phát minh sáng tạo thẩm mỹ và nghệ thuật. Ngược lại, trong nghành nghề dịch vụ sởhữu công nghiệp hoàn toàn có thể đo lường và thống kê được mức độ thiệt hại : bằng cách xem xét lợi nhuậnmà người triển khai hành vi xâm phạm thu được do sử dụng trái phép những đối tượng người dùng sởhữu công nghiệp của chủ sở hữu được nhà nước bảo hộ. 1.3. LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA HỆ THỐNG PHÁPLUẬT VỀ BẢO HỘ QUYỀN TÁC GIẢ VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CÔNG ƯỚCBERNE1. 3.1. Lịch sử hình thành và tăng trưởng của mạng lưới hệ thống pháp lý về bảo hộquyền tác giảNhìn từ góc nhìn lịch sử vẻ vang, phải nhắc đến ý tưởng thiên tài của Guy-ten-berg ( Johannes Gutenberg ) : máy in dùng con chữ vào khoảng chừng năm 1440. Thực ra, phátminh ra ” công nghệ tiên tiến ” in ấn có lẽ rằng phải thuộc về người Nước Trung Hoa với những bản in khắccả trang, mà những bản in mộc dạng này ngày này ta vẫn hoàn toàn có thể được thấy trong chùaDâu – cả một bản khắc đồ sộ bộ Kinh Đại thừa. Những bản khắc này còn được trưngbày ở chùa Thiếu Lâm – tỉnh Hà Nam ( Trung Quốc ). Nhưng chỉ có Guy-ten-béc mới làngười làm ra cuộc cách mạng về in ấn. Máy in con chữ của ông đã làm cho việc ” nhânbản ” tác phẩm văn học trở nên đạt được số lượng bản in ” kinh khủng “. Chính sự ra đờicủa máy in đã kích thích nhu yếu so với luật quyền tác giả. Trong thiên niên kỷ tiên phong, ” nhân bản ” sách là việc làm nhàm chán và chậmchạp. Những người chép sách đã viết và sao chép sách bằng tay, trong đó 1 số ít có kỹnăng nghệ thuật và thẩm mỹ hơn những người khác. Tác phẩm viết chỉ dành cho những tầng lớp quan trọngtrong xã hội. Tôn giáo có tổ chức triển khai là lực lượng chính thôi thúc việc bảo tồn tri thức thôngqua sách cũng như làm tăng nhanh số lượng bản sao sách. Máy in của Guy-ten-béc là mộttrong những sự kiện lịch sử vẻ vang đã góp thêm phần cho sinh ra Luật quyền tác giả tiên phong trên quốc tế. Nhưng việc sinh ra của máy in mới chỉ là điều kiện kèm theo cần, mà còn phải có điều kiện kèm theo đủ là sự rađời của những nhà xuất bản. Các nhà xuất bản thời đó không chỉ là cầu nối giữa nhu yếu củađộc giả với năng lực của những nhà văn mà còn là những vị Mạnh Thường Quân cho văn họcphát triển. Chính chính sách đặt mua đứt tác phẩm của những nhà xuất bản, thậm chí còn những tácgiả chạy khách còn được trả tiền trước để sáng tác, đã trở nên một sức kích thích cho sựphát triển của văn học. Năm 1474, ở Vơ-ni-dơ đã sinh ra ” Luật ” có tính mạng lưới hệ thống tiên phong so với bảo hộsáng chế dưới một hình thức của bằng độc quyền sáng tạo, chính bới đây là lần đầu tiênluật này đã pháp luật một loại độc quyền của một cá thể mà độc quyền này hạn chế lợiích của công chúng. Giống như trong bảo hộ sáng tạo, cũng chính ở Vơ-ni-dơ nhà cầmquyền đã cấp cho John of Speyer, nhà in tiên phong, độc quyền ” in chữ ” vào năm 1469. Nửa sau của thế kỷ 18 là thời hoàng kim của thương mại và công nghiệp đối vớinhiều nước và cũng là thời của phát minh sáng tạo nghệ thuật và thẩm mỹ, thay đổi khoa học và cách mạngchính trị. Chính trong Thời Khai sáng này, 1 số ít nước đã thiết lập mạng lưới hệ thống bằng độcquyền sáng tạo tiên phong của họ. Ví dụ, luật về bằng độc quyền sáng tạo tiên phong củaPháp, lao lý về bảo hộ quyền của người sáng tạo, đã được phát hành năm 1791, sauCách mạng Pháp và Tuyên ngôn về Quyền con người và quyền công dân. ở Hoa Kỳ, Năm 1788 Hiến pháp đã lao lý rõ về bằng độc quyền sáng tạo và sự bảo hộ đối vớisáng chế trải qua việc cấp độc quyền cho người sáng tạo. Sáng chế của Guy-ten-béc đã đặt Giáo hội châu Âu vào một tình thế đáng lolắng vào nửa sau thế kỷ 15. Giáo hội thiên chúa khởi đầu không cho những sách vở do cácnhà cải cách, những nhà khoa học, những nhà tư tưởng – triết học nhất là những nhà tư tưởngKhai sáng. Chính do lẽ đó mà độc quyền về in ấn đã Open tại Anh và Pháp. Trongthế kỷ thứ 16, độc quyền dành cho nhà in vẫn liên tục được duy trì nhằm mục đích bảo hộ lợinhuận của nhà in và được cho phép trấn áp việc in ấn. Năm 1710 Đạo luật Anne đã đượcQuốc hội Anh phát hành, Đạo luật đã giảm bớt một chút ít sự trấn áp so với nhà xuấtbản trong in ấn và cũng đã thừa nhận quyền của tác giả, cho họ hoặc người thừa kế củahọ độc quyền in lại sách trong vòng 14 năm kể từ khi sách được in lần đầu. Được gọitên là một ” luật đạo khuyến học “, Đạo luật Anne là một trong những nguồn tham khảovề bảo hộ sở hữu trí tuệ trong Hiến pháp Hoa Kỳ. Ngay trong quy trình tiến độ khởi đầu này, sựphát triển của luật về bằng độc quyền sáng tạo và quyền tác giả cũng đã phản ánh sựthăng trầm của nền kinh tế tài chính. Cùng với sự lùi bước của Vơ-ni-dơ sau 1600 đã có một sựchuyển hướng trong tân tiến kinh tế tài chính từ miền Nam tới Tây Bắc châu Âu. Trước 1800, mặc dầu hoàn toàn có thể nhận thấy được những ví dụ về sự tập trung chuyên sâu hóa trong công nghiệp ởnhiều nước châu Âu nhưng sự tăng trưởng sản xuất hầu hết vẫn là yếu tố lan rộng ra sảnxuất thủ công bằng tay có quy mô nhỏ thay vì những giải pháp và tổ chức triển khai mới có tính cấp tiến. Tuy nhiên, trong khoảng chừng 1750 và 1870 Châu Âu đã trải qua thay sự đổi lớn bắt nguồn từsự tăng trưởng đô thị, thiết kế xây dựng đường tàu, góp vốn đầu tư vốn, tăng trưởng kinh tế tài chính xuyên đại dương, bên cạnh những hoạt động giải trí khác. Tới cuối thế kỷ 19, những yếu tố nói trên đã dẫn đến côngcuộc công nghiệp hóa có quy mô lớn dựa trên những sáng tạo độc đáo mới về công nghiệp hóa, sựxuất hiện của những chính phủ nước nhà tập trung chuyên sâu hóa và chủ nghĩa dân tộc bản địa ở mức độ mạnh mẽhơn. Sự tăng trưởng nói trên đã dẫn đến việc nhiều nước thiết lập mạng lưới hệ thống pháp lý hiệnđại tiên phong của mình về bằng độc quyền sáng tạo và quyền tác giả. 1.3.2. Sự sinh ra của Công ước BerneVào giữa thập kỷ tiên phong của thế kỷ 19, một nhà văn nổi tiếng đã nhận thấytình trạng những tác phẩm của những nhà văn lớn trong đó có ông, bị xuất bản, sao chép bấthợp pháp ở những nước khác, và họ không nhận được nhuận bút từ những hoạt động giải trí xuấtbản phạm pháp đó. Đó chính là nhà văn Vích-to Huy-gô ( 1802 – 1885 ) – tác giả của nhữngtác phẩm nổi tiếng ” Nhà thờ Đức bà Pa-ri ” và ” Những người khốn khổ ” ( ” Notre-Damede Paris ” ( 1831 ) và ” Les Miserables ” ( 1862 ) ). Nhờ những nỗ lực của ông và một số ít nhàvăn nổi tiếng khác, một Thương Hội đã sinh ra : Thương Hội Văn học quốc tế mà sau này đượcbiết đến là Thương Hội Văn học và Nghệ thuật quốc tế, với mục tiêu thiết lập một hìnhthức cơ bản nào đó cho việc bảo hộ quốc tế so với những tác phẩm của họ. Năm 1886, đểquy định cơ sở cho việc công nhận lẫn nhau về quyền tác giả giữa những vương quốc khácnhau, một điều ước quốc tế lớn khác về Bảo hộ quyền tác giả đã được phát hành, đó làCông ước Berne về Bảo hộ tác phẩm văn học và nghệ thuật và thẩm mỹ. Sự tăng trưởng như vũ bão của kinh tế tài chính và khoa học kỹ thuật đã làm cho việc bảovệ quyền sở hữu trí tuệ ngày càng có vai trò quan trọng trong sự tăng trưởng kinh tế tài chính : vaitrò và tác động ảnh hưởng của những mẫu sản phẩm – gia tài trí tuệ ngày càng trở nên quan trọng. Trong quy trình tiến độ lúc bấy giờ, khi mà những mẫu sản phẩm trí tuệ đã đóng vai trò quantrọng đến như vậy trong hàng loạt đời sống kinh tế tài chính, văn hoá, xã hội của trái đất thì việcbảo vệ quyền sở hữu trí tuệ nói chung, quyền tác giả nói riêng trên khoanh vùng phạm vi quốc tế càngtrở nên thiết yếu. Nhận thức được yếu tố này, Tổ chức Sở hữu trí tuệ quốc tế ( WIPO ) cùng cácquốc gia thành viên cũng chăm sóc đến việc kiến thiết xây dựng hàng loạt những điều ước quốc tếquan trọng trong nghành sở hữu trí tuệ như : Công ước Berne về Bảo hộ những tác phẩmvăn học và nghệ thuật và thẩm mỹ ; Công ước Paris về Việc bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp ; Thoảước Madrid về Đăng ký quốc tế thương hiệu hàng hoá ; Công ước Rome 1961 về Bảo hộngười màn biểu diễn, người ghi âm, tổ chức triển khai phát sóng ; Công ước Washington năm 1989 vềSở hữu trí tuệ so với mạch tích hợp Cùng với sự tăng trưởng không ngừng của khoahọc kỹ thuật đã dẫn đến sự hình thành và tăng trưởng nhiều đối tượng người tiêu dùng mới của quyền sởhữu trí tuệ. Do vậy, trong quan hệ quốc tế lúc bấy giờ, mà đặc biệt quan trọng là trong quan hệ kinh tếquốc tế, yếu tố về bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ luôn là một nội dung được nhiều nướcquan tâm. Công ước quốc tế về bảo hộ những tác phẩm văn học nghệ thuật và thẩm mỹ được ký kết ngày9-9-1886 tại Berne – Thủ đô Thụy Sĩ. Hiện nay có 156 nước gia nhập Công ước, tập hợpcác nước thành viên gọi là Liên hiệp Berne. Qua 118 năm quản lý và vận hành, Công ước đã có 8 lần sửa đổi bổ trợ vào những năm 1896, 1908, 1914, 1928, 1948, 1967, 1971, 1979. Côngước hiện hành là Công ước được sửa đổi ngày 24-7-1971 tại Paris và bổ trợ vào ngày2-10-1979. Công ước gồm 38 điều chính, 9 điều bổ trợ và phụ lục gồm 6 điều. Gần đây là hai hiệp ước WIPO Copyright Treaty ( WCT ) và WIPO ” Performances and Phonograms Treaty ” ( WPPT ), ký tháng 12.1996, còn gọi là ” Internet Treaties ” – ” những Hiệp ước Internet ” vì qui định những giải pháp bảo vệ sở hữutri thức trước những phương tiện đi lại sao chép tối tân qua kỹ thuật điện tử. Ngoài ra, hiệp định TRIPs ( Agretác giảent on Trade-Related Aspects ofIntellectual Property Rights ) của tổ chức triển khai WTO sát nhập Công ước Berne vào khungpháp lý của WTO và bổ trợ những qui định về thực thi, đặt yếu tố bảo vệ bản quyền vàsở hữu tri thức nói chung dưới sự chi phối của cỗ máy xử lý tranh chấp của WTO.Các vi phạm bản quyền do đó hoàn toàn có thể bị xét xử trong khuôn khổ đa phương và dẫn đếnnhững giải pháp trả đũa hay trừng phạt đơn cử qua quan hệ thương mại. Trong một trăm năm tiên phong kể từ khi Công ước Berne sinh ra, sự phát triểntrong bảo hộ quyền tác giả đã lên khoanh vùng phạm vi quốc tế. Trong một trăm năm tiên phong cũngdiễn ra sự thiết lập và tăng trưởng của quan hệ hợp tác giữa những vương quốc trong lĩnh vựcbảo hộ quyền tác giả. Trong suốt thế kỷ vừa mới qua, việc bảo hộ quyền tác giả nói riêng vàquyền sở hữu trí tuệ nói chung đã đạt được tác dụng là trên thực tiễn là nhiều vương quốc thừanhận vai trò của sở hữu trí tuệ trong thôi thúc, kích thích thay đổi và thành tựu về côngnghệ, nghệ thuật và thẩm mỹ. Nguyên Tổng Giám đốc WIPO Arpad Bogsch đã từng nói : Việc tìm kiếm những giải pháp công nghệ tiên tiến mới và hoạt động giải trí sáng tạovăn hoá xứng danh được khuyến khích không ngừng, do tại như lịch sử vẻ vang cácdân tộc đã cho thấy bên cạnh sự tăng trưởng về ý thức, sáng tạo và sáng tạovăn hoá còn là nguồn lực chính yếu cho tăng trưởng xã hội và kinh tế tài chính của nhânloại. Thực phẩm, chăm nom y tế, thông tin liên lạc và những nhu yếu thiết yếukhác so với sự sống còn của loài người nhờ những sáng tạo và phát minh sáng tạo mà đãđược cải tổ, đang được cải tổ và sẽ được cải tổ [ 10 ]. Công ước pháp luật mỗi vương quốc tham gia sẽ công nhận bản quyền những tácphẩm của những tác giả thuộc những nước thành viên tham gia ký kết. Các tác phẩm được bảovệ bản quyền theo Công ước này gồm có những tác phẩm văn học, thẩm mỹ và nghệ thuật và khoahọc được định hình dưới một dạng vật chất nhất định, không phân biệt hình thức vàcách thức bộc lộ. Sau đây tất cả chúng ta sẽ điều tra và nghiên cứu 1 số ít nội dung chính của Côngước. 1.3.3. Nội dung cơ bản của Công ước BerneCông ước Berne có ba nguyên tắc cơ bản ( nguyên tắc đối xử vương quốc, nguyêntắc bảo hộ đương nhiên và nguyên tắc bảo hộ độc lập ) cùng một loạt những lao lý về sựbảo hộ tối thiểu cũng như những lao lý đặc biệt quan trọng dành cho những nước đang tăng trưởng : 1.3.3. 1 Nguyên tắc đối xử bình đẳng : tác phẩm có nguồn gốc từ những nướcthành viên đều được bảo hộ như nhauĐối với những tác phẩm được Công ước này bảo hộ, những tác giảđược hưởng quyền tác giả ở những nước Liên hiệp không phải là vương quốc gốccủa tác phẩm, những quyền do luật của nước đó dành cho công dân củamình trong hiện tại và trong tương lai cũng như những quyền mà Công ướcnày đặc biệt quan trọng lao lý [ 5 ]. Về mặt nguyên tắc, quyền tác giả phát sinh trên khoanh vùng phạm vi chủ quyền lãnh thổ nào thì đượcbảo hộ trong khoanh vùng phạm vi chủ quyền lãnh thổ đó, nước mà tác giả là công dân ; hoặc người không phảilà công dân nhưng vương quốc đó là nơi họ cư trú liên tục ; hoặc là nước mà tácphẩm được công bố lần tiên phong. Tuy vậy, lúc bấy giờ trong toàn cảnh toàn cầu hoá cùng sự với sự ứng dụng củakhoa học kỹ thuật vào đời sống, nhất là sự tăng trưởng của internet, khoanh vùng phạm vi bảo hộ củaquyền tác giả cần được lan rộng ra hơn theo những điều ước quốc tế. Do đó, việc những quốcgia tham gia Công ước Berne sẽ bảo vệ việc bảo hộ quyền tác giả không chỉ bó hẹptrong chủ quyền lãnh thổ của một vương quốc nữa mà đã được lan rộng ra ra khu vực và trên phạm vikhu vực hoặc toàn thế giới. Trong toàn cảnh đó, nguyên tắc đối xử bình đẳng nổi lên như mộtnguyên tắc quan trọng nhất khi tham gia và thực thi Công ước. Cốt lõi của Công ước là nguyên tắc đối xử công minh hay đối xử vương quốc, tứclà sự bảo hộ công minh giữa người trong nước và người quốc tế, tác phẩm trongnước và tác phẩm quốc tế. Định nghĩa về nguyên tắc này được bộc lộ hoàn hảonhất phiên bản sửa đổi ngày 24-7-1971 tại Paris, trải qua pháp luật về đối xử quốc giatại Điều 2 : Các chủ thể hoặc công dân của mỗi vương quốc thành viên được hưởngcác thuận tiện mà pháp lý tương ứng của họ hiện đang hoặc sau này dànhcho người trong nước so với bằng độc quyền sáng tạo, mẫu mã côngnghiệp, thương hiệu hàng hoá và tên thương mại. Do đó, họ nhận được cùngmột sự bảo hộ như người trong nước và cùng một chế tài pháp lý so với mọihành vi xâm phạm quyền của họ, với điều kiện kèm theo là họ tôn trọng những thủ tụchình thức và điều kiện kèm theo mà pháp lý trong nước của mỗi vương quốc quy địnhbắt buộc so với người trong nước [ 5 ]. Nguyên tắc đối xử bình đẳng có hai góc nhìn. Thứ nhất, đó là toàn bộ những quốcgia tham gia sẽ công nhận và bảo vệ bản quyền những tác phẩm của những tác giả thuộc cácnước thành viên tham gia ký kết trên chủ quyền lãnh thổ của mình, không phân biệt bất kể mộtquốc gia, vùng chủ quyền lãnh thổ hay khối link nào khác. Thứ hai, là những giải pháp bảo hộquyền tác giả so với mọi mô hình tác phẩm, mọi tác giả … trên chủ quyền lãnh thổ những nướcthành viên được những vương quốc vận dụng như nhau không phân biệt đối xử. Đây là một nguyên tắc trọn vẹn tương thích với nguyên tắc chung của luật phápquốc tế. Tuy nhiên, không nên hiểu là sẽ có cái gọi là ” bản quyền quốc tế ” – tự động hóa bảovệ tác phẩm của một tác giả trên toàn quốc tế. Sự bảo hộ nhằm mục đích chống việc sử dụng tráiphép tại một quốc gia cụ thể hầu hết nhờ vào vào những bộ luật của vương quốc đó. Tuynhiên, hầu hết những nước thành viên Công ước đều bảo hộ tác phẩm quốc tế theonhững điều kiện kèm theo nhất định, và những điều kiện kèm theo này được đơn giản hóa rất nhiều thôngqua chính Công ước và Hiệp ước quốc tế khác đi kèm về bản quyền chứ không chỉ theoLuật bản quyền của mình. 1.3.3. 2. Nguyên tắc bảo hộ đương nhiên : khi tác phẩm được định hình dướimột hình thức vật chất nhất định thì quyền tác giả cũng lập tức phát sinh mà khôngphụ thuộc vào bất kể thủ tục nàoSự thụ hưởng và thực thi những quyền này không phụ thuộc vào một thểthức, thủ tục nào ; sự thụ hưởng và thực thi này trọn vẹn độc lập khôngphụ thuộc vào việc tác phẩm có được bảo hộ hay không ở vương quốc gốc củatác phẩm. Do đó, ngoài những pháp luật của Công ước này, mức độ bảo hộcũng như những giải pháp khiếu nại dành cho tác giả trong việc bảo hộ quyềncủa mình sẽ trọn vẹn do pháp luật của lao lý của nước công bố bảo hộtác phẩm đó ( khoản 2 Điều 5 ) [ 5 ]. Bản quyền tự động hóa có được khi tác phẩm được tạo ra, và một tác phẩm ” đãđược tạo ra ” khi tác phẩm đó được định hình dưới dạng bản sao hoặc trong bản lưu giữâm thanh lần tiên phong. ” Bản sao ” là những vật thể mà từ đó người ta hoàn toàn có thể đọc hoặc cóthể cảm nhận ( bằng giác quan một cách trực tiếp hoặc với sự trợ giúp của máy móc vàthiết bị ), ví dụ điển hình như sách, bản thảo, bản nhạc in, phim, băng vi-đê-ô, hoặc vi phim. ” Bản lưu giữ âm thanh ” là những vật thể tiềm ẩn âm thanh được ghi lại ( theo luật thìnhìn chung không gồm có phần nhạc thu từ phim ), ví dụ điển hình như băng cát-xét, đĩaCD, hoặc đĩa LP. Do vậy, ví dụ một bài hát ( ” tác phẩm ” ) hoàn toàn có thể được định hình dướidạng bản nhạc in ( ” bản sao ” ) hoặc trong những đĩa hát ( ” bản lưu giữ âm thanh ” ), hay cảhai. Nếu tác phẩm được phát minh sáng tạo trong một khoảng chừng thời hạn nào đó, thì phần tác phẩmđược ấn định vào một ngày đơn cử chính là tác phẩm được phát minh sáng tạo vào ngày đó. Như vậy, trên thực tiễn sẽ rất khó phân định rõ ràng thời gian tác phẩm sinh ra. Đương nhiên, nếu tác giả mới chỉ đang thai nghén mà chưa sinh ra tác phẩm thì sẽkhông có gì để mà bảo hộ. Có rất nhiều mô hình tác phẩm văn học nghệ thuật và thẩm mỹ khácnhau yên cầu sự diễn đạt ra bằng những hình thức vật chất khác nhau, nhưng tựu trunglại thì nó yên cầu phải có được sự diễn đạt. Sau khi sự diễn đạt được triển khai thìquyền tác giả Open và sự bảo hộ mặc nhiên tự động hóa phát sinh, không cần phảingười sinh ra nó phải đi làm giấy khai sinh. Việc bảo hộ đã là tự động hóa ở tầm vương quốc, thì đương nhiên, nó sẽ được bảo hộ tự động hóa ở tầm cỡ khoanh vùng phạm vi hội đồng những thànhviên Công ước. Nhiều người nhầm lẫn giữa việc xuất bản – công bố tác phẩm với khái niệm tácphẩm sinh ra. Bản thân việc xuất bản – công bố tác phẩm hay không là quyền của tác giả – cha đẻ của tác phẩm, việc bảo hộ quyền tác giả của ông ta so với đứa con của mình làhoàn toàn tự động hóa phát sinh không phụ thuộc vào vào việc ông ta đưa nó cho nhà xuất bảnhay không. Trên trong thực tiễn, nếu tác phẩm dở thì khó lòng được xuất bản ( không bán được ) nhưng không do đó mà tác giả bị mất những quyền của mình so với tác phẩm. Nếu như chủ sở hữu quyền sở hữu công nghiệp phải trải qua một thủ tục hànhchính để được cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, từ đó quyền sở hữu côngnghiệp mới được bảo hộ theo tên của người được cấp văn bằng bảo hộ. Ngược lại, đốivới quyền tác giả, một người chỉ cần biểu lộ sự phát minh sáng tạo trí tuệ của mình dưới một hìnhthức vật chất nhất định được pháp lý bảo hộ thì quyền tác giả lập tức phát sinh. Chủ sở hữu quyền tác giả có quyền ĐK quyền tác giả tại cơ quan Nhà nướccó thẩm quyền, nhưng thủ tục này không có ý nghĩa bắt buộc. Sự ghi nhận của cơquan nhà nước có thẩm quyền là một chứng cứ để xác lập ai là chủ sở hữu quyền tácgiả khi có tranh chấp. Do đó, khi có tranh chấp, người được cấp giấp ghi nhận khôngcó nghĩa vụ và trách nhiệm phải chứng tỏ mình là chủ sở hữu quyền tác giả đó. 1.3.3. 3. Nguyên tắc bảo hộ độc lập : việc thực thi và hưởng những quyền theoCông ước là độc lập với những quyền đang được hưởng tại nước nguồn gốc tác phẩm ” Sự bảo hộ trong vương quốc gốc do pháp luật của vương quốc đó pháp luật. Tuynhiên, khi tác giả không phải là công dân của vương quốc gốc của tác phẩm được Côngước này bảo hộ, thì tác giả đó được hưởng trong vương quốc này những quyền như những tácgiả công dân nước đó ” ( khoản 3 Điều 5 ) [ 5 ]. Việc bảo hộ quyền tác giả cho một tác phẩm văn học thẩm mỹ và nghệ thuật nước ngoàitrên thực tiễn vương quốc sẽ như thế nào là trọn vẹn nhờ vào vào luật thực định của quốcgia đó, ví dụ như Nước Ta sẽ có những pháp luật của Luật sở hữu trí tuệ về yếu tố này. Những nội dung bảo hộ sẽ không nhờ vào vào việc bản thân tác phẩm đó được bảo hộnhư thế nào ở quê nhà của nó. Đây là một điểm khá mê hoặc và có ích. Trên thực tiễn, những vương quốc dù đã tham gia Công ước nhưng vẫn khai thác nguyên tắc này để bảo vệquyền lợi của người tiêu dùng của nước mình trong việc tạo điều kiện kèm theo cho họ tiếp cậnvới những tác phẩm văn học thẩm mỹ và nghệ thuật của nền văn minh quốc tế. 1.3.4. Đối tượng được bảo hộTất cả những loại sản phẩm trong nghành văn học, khoa học và nghệ thuật và thẩm mỹ, được biểuhiện bất kể dưới hình thức nào hoặc theo phương pháp nào. Ngoài ra, những tác phẩm dịch, mô phỏng, chuyển nhạc và những chuyển thể khác từ một tác phẩm gốc đều được bảo hộnhư tác phẩm gốc miễn là không làm phương hại đến quyền tác giả của tác phẩm gốc. Các tuyển tập tác phẩm văn học thẩm mỹ và nghệ thuật, những bộ bách khoa từ điển và cáchợp tuyển mà do việc tinh lọc hay cấu trúc những tư liệu tạo thành một phát minh sáng tạo trí tuệcũng được bảo hộ như một tác phẩm miễn là không làm phương hại đến quyền tác giảcủa những tác phẩm tạo nên những hợp tuyển này. Các tin tức thời sự hay vấn đề vụn vặt chỉ mang đặc thù thông tin báo chí truyền thông sẽkhông được bảo hộ. ” Chiến tranh và Hoà bình “, ( Война и мир ) tiểu thuyết nổi tiếng của Lép Tôn-xtôi ( nhà văn Nga ), được dựng thành phim bởi ba hãng phim nổi tiếng quốc tế : Năm 1956, đạo diễn người Hoa Kỳ King Vidor đãdựng bộ phim dài 208 phút với những ngôi sao 5 cánh AudreyHepburn ( vai Natasha ), Henry Fonda ( vai Pierre ) và Mel Ferrer ( vai Andrei Bolkonsky ). AudreyHepburn đã biểu lộ vai Natasha tuyệt vời, cònHenry Fonda thì diễn xuất ” quá Mỹ với nhân vậtPierre. Tổng thể, bộ phim được nhìn nhận là ” quánhiều hoà bình còn cuộc chiến tranh thì ít quá “. Năm 1968, Xưởng ( nay là Hãng ) phim trung ươngLiên Xô ở Mát-xcơ-va ” Mosfilm ” đã dựng lại tácphẩm nổi tiếng bằng tác phẩm điện ảnh của đạo diễn Sergei Bondarchuk hoàntoàn trung thành với chủ với bốn phần của bộ tiểu thuyết, và đã dựng nên được một tácphẩm điện ảnh vĩ đại và tầm cỡ. Lyudmila Savelyeva ( vai Natasha Rostova ) vàVyacheslav Tikhonov ( vai Andrei Bolkonsky ). Bondarchuk tự mình biểu lộ vaiPierre Bezukhov. Một thử thách lớn cho bộ phim, là khi đó hình ảnh Natasha doAudrey Hepburn quá lớn. Nhưng ở đầu cuối, thì bộ phim đã được nhìn nhận caohơn rất nhiều, tối thiểu là bộ phim quá hoành tráng, và chiếm được giải Osca năm1969 cho Phim quốc tế hay nhất. ( Khán giả Nước Ta nhớ đến VyacheslavTikhonov nhiều hơn trong vai nhà tình báo Mác-xim I-xa-ép trong bộ phimchuyển thể từ tiểu thuyết ” Mười bảy khoảnh khắc Mùa xuân ” của nhà văn I-u-li-an Xê-mi-ô-nốp ). Áp-phích phim củaHoa Kỳ

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập