Lịch sử hình thành ngành Bán hàng đa cấp (MLM) trên thế giới và Việt Nam?

Năm 1927, Karl Renborg bắt đầu công việc của mình bằng cách chế biến các chất bổ sung dinh dưỡng. Trong giai đoạn khởi đầu kinh doanh, để giải quyết khó khăn trong khâu tiêu thụ sản phẩm, ông đưa ra một ý tưởng mà đó có thể là nguyên lý cơ bản cho ngành kinh doanh theo mạng sau này. Karl Renborg đề nghị các bạn và người thân của ông giới thiệu các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng này cho người quen của họ, và nếu người quen của họ mua sản phẩm thì ông sẽ trả một khoản hoa hồng cho người giới thiệu. Không chỉ có vậy, ông cũng quyết định trả hoa hồng cho người quen của những người bạn nếu những người này tiếp tục bán sản phẩm trong các mối quan hệ của họ. Kết quả thật bất ngờ, thông tin về các chất bổ sung dinh dưỡng được truyền bá rộng rãi và doanh thu bán hàng của công ty tăng trưởng vượt bậc. Đây chính là thời điểm đánh dấu sự ra đời của ngành kinh doanh theo mạng.

Ban đầu, Karl Renborg sáng lập ra công ty “Vitamins California”, đến đầu năm 1940 ông đổi tên công ty thành “Nutrilite Products” theo tên sản phẩm và vẫn giữ nguyên phương pháp tiêu thụ. Những nhà phân phối độc lập (Distributors- người tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp) của ông tự tìm người mới, chỉ cho người mới đầy đủ thông tin về sản phẩm và hướng dẫn cho người mới phương pháp xây dựng mạng lưới bắt đầu từ những người quen của mình. Công ty đảm bảo cho tất cả nhà phân phối độc lập có đủ sản phẩm và nhận hoa hồng không chỉ dựa trên số lượng sản phẩm họ bán ra mà còn trả hoa hồng cho lượng sản phẩm do những người trong mạng lưới của họ tiêu thụ được. Những người tham gia mạng lưới của công ty nhận được sự giúp đỡ hướng dẫn tận tình của người bảo trợ. Phương pháp phân phối hàng hoá của Karl Renborg được cho là cơ sở của phương thức bán hàng đa cấp ra đời và phát triển.   

1. Bán hàng đa cấp là gì? 

Có rất nhiều quan điểm khác nhau định nghĩa về khái niệm bán hàng đa cấp (kinh doanh đa cấp) là gì? Cụ thể, ta có thể xem xét các khái niệm dưới đây:

– Theo Từ điển investopia, bán hàng đa cấp là một hình thức chiến lược kinh doanh mà các công ty bán hàng trực tiếp sử dụng để tuyển dụng thêm các cộng tác viên (nhân viên bán hàng) bằng cách trả cho họ những tỷ lệ phần trăm nhất định trong doanh số của những nhân viên dưới cấp do chính họ tuyển dụng. Mỗi nhân viên cũng sẽ có mức thưởng riêng của họ qua doanh số do chính họ thực hiện.

– Tại Việt Nam Multi Level Marketing (hay tên gọi viết tắt của nó là MLM), thuật ngữ này được dịch ra tiếng Việt với nhiều tên gọi khác nhau như “Kinh doanh theo mạng (Network Marketing)”. “Kinh doanh đa cấp”, “Bán hàng đa cấp”, “Tiếp thị đa tầng”,… dùng để chỉ một phương thức bán hàng trực tiếp trong đó việc lưu hành, bán và phân phối sản phẩm (nói cách khác là tiêu thụ hàng hóa) được thực hiện qua một cơ cấu nhiều tầng bao gồm những cá nhân riêng biệt hoạt động độc lập.

– Bán hàng đa cấp (tên gọi thông dụng tại Việt Nam) là thuật ngữ chung dùng để chỉ một phương thức tiếp thị sản phẩm. Đây là hoạt động kinh doanh bán hàng trực tiếp đến tay người tiêu dùng, người tiêu dùng có thể trực tiếp đến mua hàng tại công ty mà không phải qua các đại lý hay cửa bán hàng lẻ. Nhờ vậy, hình thức này còn tiết kiệm rất nhiều chi phí từ việc quảng cáo, khuyến mại, tiền sân bãi, kho chứa, vận chuyển hàng hóa. Số tiền này được dùng để trả thưởng cho nhà phân phối và nâng cấp, cải tiến sản phẩm tiếp tục phục vụ người tiêu dùng.

– Theo Nghị định 40/2018/NĐ-CP về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp do Chính phủ ban hành, tại Điều 3 đã định nghĩa: 

“Kinh doanh theo phương thức đa cấp là hoạt động kinh doanh sử dụng mạng lưới người tham gia gồm nhiều cấp, nhiều nhánh, trong đó, người tham gia được hưởng hoa hồng, tiền thưởng và lợi ích kinh tế khác từ kết quả kinh doanh của mình và của những người khác trong mạng lưới”.

Theo Điều 4 Nghị định 40/2018/NĐ-CP thì Hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp chỉ được thực hiện đối với hàng hóa. Mọi hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp với đối tượng không phải là hàng hóa đều bị cấm, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Những hàng hóa không được kinh doanh theo phương thức đa cấp bao gồm:

+ Hàng hóa là thuốc; trang thiết bị y tế, các loại thuốc thú y (bao gồm cả thuốc thú y thủy sản); thuốc bảo vệ thực vật; hóa chất, chế phẩm diệt côn trùng, diệt khuẩn hạn chế sử dụng và cấm sử dụng trong lĩnh vực gia dụng và y tế và các loại hóa chất nguy hiểm;

+ Sản phẩm nội dung thông tin số.

>> Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua điện thoại gọi:  1900.6162

2. Lịch sử hình thành và phát triền của kinh doanh đa cấp

2.1 Nguồn gốc hình thành

Kinh doanh theo mạng gắn liền với tên tuổi của nhà hóa học người Mỹ Karl Renborg (1887 – 1973). Ông là người đầu tiên đã ứng dụng ý tưởng tiếp thị mạng lưới vào trong cuộc sống, tạo ra một hệ thống kinh tế, một ngành kinh doanh được voi là có triển vọng nhất trong thế kỷ 21.

Năm 1927, Karl bắt đầu chế biến các chất bổ sung dinh dưỡng khác nhau dựa trên cỏ linh lăng là một loại cỏ chứa rất nhiều vitamin, khoáng chất, đạm và nhiều vi chất có ích khác. Ông Renborg đề nghị các bạn của ông giới thiệu chất bổ sung dinh dưỡng này cho người quen của họ, nếu người quen của họ mua sản phẩm thì ông hứa sẽ trả hoa hồng. Ông cũng quyết định trả hoa hồng cho các người quen của bạn mình nếu giới thiệu sản phẩm tiếp theo quan hệ của họ.

Năm 1934, ông sáng lập ra công ty Vitamins California và nhờ phương pháp phân phối mới này, khi người tiêu dùng cũng trở thành phân phối sản phẩm, công ty của ông đã nhanh chóng đạt doanh số 7 triệu USD mà không hề mất một đồng quảng cáo nào. Sự độc đáo ở chỗ nhờ tiết kiệm được chi phí quảng cáo và các khâu trung gian (đại lý, bán lẻ, kho bãi,…) nên những người tham gia vào hệ thống của ông có thể nhận được thù lao cao hơn.

Cuối năm 1939 đầu năm 1940, ông Renborg đổi tên công ty thành Nutrilite Products. Phương pháp phân phối hàng hóa của ông Renborg chính là khởi điểm của ngành kinh doanh theo mạng, ở đây ông chỉ mới áp dụng một tầng, và trong nhiều tài liệu thì năm 1940 là năm khởi đầu của kinh doanh đa cấp và Renborg được coi là ông tổ của ngành kinh doanh này.

Sau một thời gian làm việc có hiệu quả với công ty Nutilite Products, Rich De Vos và Jay Van Andel (2 cộng tác viên của công ty) nhận thấy sức mạnh to lớn của kinh doanh theo mạng và đã sáng lập ra công ty riêng của minh mang tên American Way Corporation, viết tắt là Amway và hiện nay Amway đã trở thành một trong những công ty hàng đầu thế giới trong ngành kinh doanh đa cấp với chi nhánh trên 80 quốc gia. Năm 1975, trong hội đồng liên bang Hoa Kỳ có những người phản đối kinh doanh đa cấp và quy kết nó với cái gọi là “hình tháp ảo” – một hình thức kinh doanh bất hợp pháp.

Cuối năm 1979 tòa án thương mại Liên bang Hoa Kỳ công nhân phương pháp kinh doanh của Amway không phải là “hình tháp ảo” và được chấp nhận về mặt luật pháp. Từ đó Bộ luật đầu tiên về kinh doanh đa cấp đã ra đời tại Mỹ.

Từ năm 1979 – 1990 là thời kỳ bùng bổ của kinh doanh theo mạng. Mỗi sáng ngủ dậy chúng ta có thể thấy hàng trăm công ty kinh doanh theo mạng tuyên bố thành lập với đủ loại sản phẩm và mô hình kinh doanh. Từ năm 1990, nhờ sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ và truyền thông, KDTM mang màu sắc mới. Các NPP có thể đơn giản hóa công việc của mình nhờ vào điện thoại, internet,… Ở giai đoạn này, bất kỳ ai cũng có thể sử dụng thời gian nhàn rỗi của mình để tham gia công việc và làm việc ở bất kỳ đâu. Các công ty bán hàng truyền thống như Ford, Colgate, Coca-cola và nhiều công ty nổi tiếng khác đã bắt đầu áp dụng phương pháp MLM để phân phối sản phẩm độc đáo của mình.

2.2 Du nhập vào Việt Nam

Tại Việt Nam, kinh doanh đa cấp bắt đầu bước chân vào thị trường Việt Nam vào khoảng đầu thế kỷ 21. Kinh doanh đa cấp có nhiều công ty lừa đảo núp bóng và một bộ phận không nhỏ nhà phân phối sai trái đã làm cho dư luận bắt đầu lên tiếng phản đối kinh doanh đa cấp.

Đến thời điểm cuối năm 2004, tại Việt Nam đã có khoảng 20 Công ty bán hàng đa cấp phân phối sản phẩm chủ yếu về ngành chăm sóc sức khỏe và sắc đẹp.

Ngày 01/7/2005, Luật Cạnh tranh có hiệu lực thi hành trong đó có những điều khoản quy định về bán hàng đa cấp.

Ngày 24/8/2005, Nghị định 110/2005/NĐ-CP của chính phủ về Quản lý hoạt động bán hàng đa cấp được ban hành phần nào đã tạo ra một hành lang pháp lý để bảo vệ các công ty và nhà phân phối chân chính. Tuy nhiên, nghị định vẫn còn nhiều kẽ hở khiến cho một số công ty lợi dụng.

Ngày 08/11/2005, Bộ thương mại ban hành thông tư hướng dẫn một số nội dung tại Nghị định 110/2005/NĐ-CP về quản lý bán hàng đa cấp.

Đầu tháng 10, năm 2009, Hiệp hội bán hàng đa cấp Việt Nam được thành lập. Hiệp hội được thành lập và bổ nhiệm bà Trương Thị Nhi (Tổng Giám đốc công ty TNHH TM Lô Hội, nhà đại diện tại Việt Nam của tập đoàn Forever Living Products Hoa Kỳ) là chủ tịch nhiệm kỳ 2009 – 2014.

Tính đến tháng 6/2011, theo báo cáo của Bộ Công Thương, nước Việt Nam đã có 63 doanh nghiệp được cấp giấy đăng ký tổ chức bán hàng đa cấp.

Ngày 31 tháng 03 năm 2010, Hiệp hội bán hàng đa cấp Việt Nam, MLMA chính thức ra mắt tại Hà Nội.

3. Đặc điểm của bán hàng đa cấp

3.1 Đặc điểm vận hành

Hoạt động bán hàng đa cấp có đặc thù khác biệt với các phương thức bán hàng khác đó là việc tiếp thị bán hàng được thực hiện bằng truyền miệng, không thực hiện các hình thức quảng cáo, marketing như bán hàng truyền thống. Với đặng điểm đó, bán hàng đa cấp là phương thức kinh doanh kết hợp giữa bán hàng trực tiếp (direct marketing) và nhượng quyền thương mại (franchising). Đại diện bán hàng đa cấp (hay còn gọi là nhà phân phối, hợp tác viên, đại lý,… nhận hoa hồng từ hiệu quả bán hàng của chính mình. Ngoài ra, khi kêu gọi được những thành viên mới tham gia hệ thống của họ, họ còn nhận được hoa hồng từ hiệu quả bán hàng của các thành viên mới (gọi là cấp dưới). Trong franchising, hoa hồng được trả cho cá nhân người kinh doanh franchise và người nhượng quyền franchise. Còn trong hệ thống bán hàng đa cấp, tiền hoa hồng được trả cho nhiều người (tùy theo số cấp, ít nhất là 2).

Trong ngành kinh doanh này mọi người hoạt động như những doanh nhân dự do, việc lưu hành và bán sản phẩm được tiến hành do mỗi một người trong cuộc và đều có lợi. Các nhà tuyển dụng của mô hinh này khuyến khích bạn tìm kiếm và lôi kéo những người khác tham gia cùng. Từ đó, sau mỗi hóa đơn bán hàng của họ, bạn sẽ nhận được một số phần trăm nào đó. Như vậy bạn càng lôi kéo được nhiều người tham gia thì bán hàng có nhiều tiền. Các công ty bán hàng đa cấp tiết kiện chi phí marketing và branding nên giá sản phẩm rẻ hơn các loại sản phẩm có cùng chất lượng.

Bán hàng đa cấp là một hình thức bán lẻ hàng hóa: Công ty bán hàng đa cấp có thể là công ty trực tiếp sản xuất và tiếp thị, bán lẻ sản phẩm hoặc phân phối hàng hóa do các công ty khác sản xuất. Công ty đa cấp bán lẻ hàng hóa thông qua mạng lưới tiếp thị.

3.2 Nguyên lý hoạt động

– Nguyên lý chia sẻ thông tin một cách trực tiếp: Ở phía trên chúng ta đã đánh giá về đặc điểm của bán hàng đa cấp chủ yếu bằng hình thức truyền miệng, từ người này qua người khác. Chúng ta có thể hiểu nôm na kiểu khi vào một nhà hàng để ăn uống và bạn rất hài lòng về thức ăn, cách phục vụ và sự duyên dàng của cô phục vụ bàn, bạn liền kể cho người quen, mặc dù người quen của họ chưa đến nhà hàng, chưa được nếm thử món ăn hay chưa cả chứng kiến những sự duyên dáng mà theo bạn đã nhìn nhận nhưng qua sự giới thiệu (gián tiếp) của bạn cũng thử đến ăn ở nhà hàng này, và ông chủ hàng chính là người được lợi không phải bạn (vô tình) đã quảng cáo không công cho nhà hàng này, không cần banner quảng cáo hay các chiêu trò marketing mà vẫn có khách.

Các công ty sử dụng nguyên tắc quảng cáo sản phẩm – thông qua một mạng lưới phân phối có tổ chức. Các nhà phân phối (đầu tiên) sẽ mua sản phẩm, dùng thử, đánh giá chung, thấy kết quả tốt sau khi sử dụng và chia sẻ thông tin (sản phẩm tốt) cho người quen của mình và những người khác, những người đó (thứ hai, thứ ba, thứ tư,..) cũng làm lại tương tự (dùng thử, thấy tốt, có kết quả,… chia sẻ thông tin này tới người khác). Kết quả là hình thành một mạng lưới khách hàng (nhà phân phối) của công ty.

– Nguyên lý phát triển theo cấp số nhân (Bội tăng)

Nhà phân phối được phân chia thành nhiều tầng và nhánh theo mô hình kim tự tháp. Trong đó, những người ở tuyến trên sẽ đảm nhiệm vụ tuyển thêm nhiều người để gia nhập vào mô hình (được gọi là đại lý, cộng tác viên hoặc nhân viên tuyến dưới).

Sau mỗi lần bán được sản phẩm, nhà phân phối sẽ hưởng phần trăm hoa hồng và tiền thưởng nhiều hơn. Thậm chí họ còn hưởng thêm hoa hồng từ đơn hàng bán thành công bởi các tuyến dưới. Còn đại lý, cộng tác viên sẽ hưởng mức hoa hồng và tiền thưởng tùy vào doanh thu và số lượng hàng hóa bán được. Trong đó:

+ Các thành viên cũng không phụ thuộc lẫn nhau.

+ Mỗi khách hàng đều có thể trở thành nhà phân phối và người đỡ đầu, tức là người phát triển các nhóm những nhà phân phối đứng dưới mình. Công việc đỡ đầu bao gồm: Tuyển dụng nhà phân phối; dạy họ cách bán hàng và phát triển mạng lưới và cách đào tạo người mới.

– Hệ thống chia hoa hồng, tiển thưởng có lợi cho tất cả các thành viên và tăng theo số lượng thành viên tham gia dưới cấp

Phân công việc được gọi là đỡ đầu cho phép nhà phân phối tăng thu nhập của mình, bởi các nhà phân phối không chỉ nhận được hoa hồng trên số hàng mình trực tiếp bán, mà còn nhận được phần trăm trên doanh số của các thành viên trong nhóm vì có công tập hợp được đội ngũ cộng sự và điều hành, đào tạo đội ngũ đó. Và nếu như các nhà phân phối trong nhóm đó cũng trở thành các nhà đỡ đầu thì không những thu nhập của họ tăng, mà của người đỡ đầu họ cũng tăng theo.

Mô hình MLM tiết kiệm được khá nhiều chi phí, cụ thể là quảng cáo và dự trữ hàng hóa. Bạn không phải tốn công thuê các công ty PR, Marketing, quảng cáo. Số tiền tiết kiệm sẽ được chia chác như sau:

+ Một phần sẽ trở lại công ty, với mục đích là nâng cao sản phẩm (về số lượng lẫn chất lượng).

+ Một phần sẽ được chuyển vào tay người tham gia, số tiền này sẽ được phân chia theo cách “đa tầng” và tỷ lệ ăn chia thế nào thì tuy thuộc vào sự hoạt động của nhóm người lãnh đạo (họ gọi là các “thủ lĩnh”).

4. Quy định củ pháp luật về bán hàng đa cấp?

4.1 Điều kiện đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp

Điều 7 Nghị định 40/2018/NĐ-CP quy định về điều kiện đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp như sau:

Tổ chức đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp phải đáp ứng các điều kiện sau:

– Là doanh nghiệp được thành lập tại Việt Nam theo quy định của pháp luật và chưa từng bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp;

– Có vốn điều lệ từ 10 tỷ đồng trở lên;

– Thành lập hợp danh đối với công ty hợp danh, chủ sở hữu đối với doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, thành viên đối với công ty trách nhiệm hữu hạn có từ hai thành viên trở lên, cổ đông sáng lập đối với công ty cổ phẩn, người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp không bao gồm tổ chức hoặc cá nhân từng giữ một trong các chức vụ nêu trên tại doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp theo quy định của Nghị định 42/2014/NĐ-CP ngày 14 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp và Nghị định này;

– Kỹ quỹ tại một ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam theo quy định tại khoản 2 Điều 50 Nghị định này;

– Có mẫu hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp, quy tắc hoạt động, kế hoạch trả thưởng, chương trình đào tạo cơ bản rõ ràng, minh bạch và phù hợp với quy định của Nghị định này;

– Có hệ thống công nghệ thông tin quản lý mạng lưới người tham gia bán hàng đa cấp, trang thông tin điện tử để cung cấp thông tin về doanh nghiệp và hoạt động bán hàng đa cấp của doanh nghiệp;

– Có hệ thống thông tin liên lạc để tiếp nhận, giải quyết thắc mắc, khiếu nại của người tham gia bán hàng đa cấp.

Doanh nghiệp đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp phải lập hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp theo quy định của pháp luật và chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của hồ sơ đó.

4.2 Những hành vi bị cấm

Khoản 1 Điều 5 Nghị định 40/2018/NĐ-CP về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp quy định về các hành vi mà doanh nghiệp bán hàng đa cấp bị cấm thực hiện như sau:

– Yêu cầu người khác phải đặt cọc hoặc nộp một khoản tiền nhất định để được ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp;

– Yêu cầu người khác phải mua một số lượng hàng hóa nhất định để được ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp;

– Cho người tham gia bán hàng đa cấp nhận tiền; hoặc lợi ích kinh tế khác từ việc giới thiệu người khác tham gia vào hoạt động bán hàng đa cấp; mà không phải từ việc mua, bán hàng hóa của người được giới thiệu đó;

– Từ chối chi trả không có lý do chính đáng các khoản hoa hồng; tiền thưởng hay lợi ích kinh tế khác mà người tham gia bán hàng đa cấp có quyền hưởng;

– Cung cấp thông tin gian dối về kế hoạch trả thưởng; về lợi ích của việc tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp;

– Cung cấp thông tin gian dối; gây nhầm lẫn về tính năng; công dụng của hàng hóa hoặc hoạt động của doanh nghiệp thông qua báo cáo viên, đào tào viên tại hội nghị, hội thảo, đào tạo hoặc thông qua tài liệu của doanh nghiệp;

– Duy trì nhiều hơn một hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp, vị trí kinh doanh đa cấp, mã số kinh doanh đa cấp hoặc các hình thức khác tương đương đối với cùng một người tham gia bán hàng đa cấp;

– Thực hiện khuyến mãi sử dụng mạng lưới gồm nhiều cấp, nhiều nhánh mà trong đó người tham gia chương trình khuyến mại có nhiều hơn một vị trí, mã số hoặc các hình thức tương đương khác;

– Tổ chức các hoạt động trung gian thương mại theo quy định của pháp luật thương mại nhằm phục cụ cho việc duy trì, mở rộng và phát triển mạng lưới bán hàng đa cấp;

– Tiếp nhận hoặc chấp nhận đơn hoặc bất kỳ hình thức văn bản nào khác của người tham gia bán hàng đa cấp, trong đó người tham gia bán hàng đa cấp tuyên bố từ bỏ một phần hoặc toàn bộ các quyền của mình theo quy định hoặc cho phép doanh nghiệp không phải thực hiện nghĩa vụ đói với người tham gia bán hàng đa cấp;

– Kinh doanh theo phương thức đa cấp đối với đối tượng không được phép theo quy định của pháp luật,…

Đối với người tham gia bán hàng đa cấp bị cấm các hành vi: 

– Yêu cầu người khác phải đặt cọc hoặc nộp một khoản tiền nhất định để được ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp; 

– cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về lợi ích của việc tham gia bán hàng đa cấp, tính năng, công dụng của hàng hóa, hoạt động của doanh nghiệp bán hàng đa cấp;

– Tổ chức hội thảo, hội nghị, đào tạo về kinh doanh theo phương thức đa cấp khi chưa được doanh nghiệp bán hàng đa cấp ủy quyền bằng văn bản; 

– Lôi kéo, dụ dỗ, mua chuộc người tham gia bán hàng đa cấp của doanh nghiệp khác tham gia vào mạng lưới của doanh nghiệp mà mình đang tham gia; 

– Lợi dụng chức vụ, quyền hạn, địa vị xã hội, nghề nghiệp để khuyến khích, yêu cầu, lôi kéo, dụ dỗ người khác tham gia vào mạng lưới bán hàng đa cấp hoặc mua hàng hóa kinh doanh theo phương thức đa cấp;

– Thực hiện hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương nơi doanh nghiệp chưa được cấp xác nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương.

4.3 Chế tài xử lý

– Chế tài xử lý hành chính:

Đối với cá nhân vi phạm sẽ bị xử phạt từ 3 triệu đồng đến 30 triệu đồng; đối với doanh nghiệp bán hàng đa cấp, mức phạt từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng. Doanh nghiệp kinh đa cấp thực hiện một số hành vi vi phạm trên phạm vi từ hai tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trở lên thì mức phạt có thể tăng gấp đôi. Ngoài ra, người tham gia bán ahngf đa cấp, doanh nghiệp bán hàng đa cấp còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do vi phạm hành chính; buộc cải chính thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn,…

– Chế tài xử lý hình sự

Hành vi lợi dụng kinh doanh theo phương thức đa cấp để chiếm đoạt tài sản của người khác còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về một trong các tội theo quy định của Bộ luật Hình sự: Điều 174 (tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản) có khung hình phạt từ cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng cho đến 20 năm, tù chung thân; Điều 217 (tội “Vi phạm quy định về kinh doanh theo phương thức đa cấp”) có khung hình phạt từ 500 triệu đồng đến 1 tỷ đồng; hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng cho đến 05 năm; Điều 290 (tội “Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản”) có khung hình phạt từ cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng cho đến 20 năm.

– Cách thức xử lý khi bị lừa đảo thông qua hình thức kinh doanh đa cấp

+ Thực hiện quyền tố cáo đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền:

Theo quy định tại khoản 4, Điều 163 BLTTHS 2015 quy định về thẩm quyền điều tra thì có thể gửi đơn tố cáo hoặc trực tiếp đến cơ quan điều tra; viện kiểm sát; tòa án hoặc cơ quan khác nơi xảy ra tội phạm hoặc nơi phát hiện tội phạm hoặc nơi người có hành vi vi phạm cư trú để tố cáo về hành vi lừa đảo này.

+ Hồ sơ cần chuẩn bị:

Để tố cáo hành vi lừa đảo hình thức kinh doanh đa cấp, cần chuẩn bị các hồ sơ sau:

Đơn trình báo công an;

Chứng minh thư nhân dân hoặc căn cước công dân, hoặc hộ chiếu (bản sao công chứng);

Sổ hộ khẩu của bị hại (bản sao công chứng);

Chứng cứ kèm theo để chứng minh (video, hình ảnh, ghi âm có chứa nguồn thông tin của hành vi phạm tội,…)

Trong trường hợp bạn còn bất kỳ câu hỏi liên quan đến vấn đề này hay các vấn đề khác như doanh nghiệp, lao động, bảo hiểm, hôn nhân và gia đình,… cần giải đáp về mặt pháp lý các bạn đừng ngần ngại nhấc máy lên và gọi tới số tổng đài 1900.6162 để được đội ngũ luật sư và chuyên viên tư vấn pháp lý với nhiều năm kinh nghiệm trong nghề. Chúng tôi rất hân hạnh được đồng hành cũng quý khách hàng. Trân trọng!