NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ – NGUYỄN TUÂN

Nghệ thuật là nghành của cái độc lạ. Vì vậy yên cầu người phát minh sáng tạo phải có phong thái điển hình nổi bật, tức là có cái gì rất riêng mới lạ trong phong thái của mình “. Đúng vậy, những nhà văn, nhà thơ, những người nghệ sĩ luôn phát minh sáng tạo nên những loại sản phẩm nghệ thuật và thẩm mỹ độc lạ và đúng chất riêng của mình. Và tuỳ bút ” Người lái đò sông Đà ” của Nguyễn Tuân là tác phẩm tiêu biểu vượt trội cho sự độc lạ về nghệ thuật và thẩm mỹ ấy. Tác phẩm ca tụng vẻ đẹp vạn vật thiên nhiên vừa hùng dũng, kỳ vĩ lại vừa nên thơ, trữ tình cùng hình ảnh con người lao động bình dị mà tài hoa nơi núi rừng Tây Bắc. Thông qua tác phẩm, Nguyễn Tuân còn biểu lộ rằng “ Sông Đà ” là thành quả thẩm mỹ và nghệ thuật xinh xắn mà Nguyễn Tuân đã thu hoạch được trong chuyến đi khó khăn và hào hứng tới miền Tây Bắc to lớn, xa xôi của Tổ quốc, nơi ông đã tò mò ra chất vàng của vạn vật thiên nhiên cùng “ thứ vàng mười đã qua thử lửa ” ở tâm hồn của những người lao động .. Tiếp tục với “ Chuyến xe văn học ”, thời điểm ngày hôm nay Học văn chị Hiên sẽ cùng những em đi tìm hiểu và khám phá ” thứ vàng mười đã qua thử lửa ” ở nhân vật người lái đò nhé !

Đề bài: Tuỳ bút “Sông Đà” là thành quả nghệ thuật đẹp đẽ mà Nguyễn Tuân đã thu hoạch được trong chuyến đi gian khổ và hào hứng tới miền Tây Bắc rộng lớn, xa xôi của Tổ quốc, nơi ông đã khám phá ra chất vàng của thiên nhiên cùng “thứ vàng mười đã qua thử lửa” ở tâm hồn của những người lao động.

Anh (chị) hãy làm rõ “thứ vàng mười đã qua thử lửa” ở nhân vật người lái đò trong tuỳ bút “Người lái đò sông Đà” của Nguyễn Tuân.

—– Hướng dẫn làm bài —–

1. MỞ BÀI

– Dẫn dắt, hoàn toàn có thể đi từ nhiều đề tài
+ Đề tài dòng sông
+ Tác giả
+ Nhận định về tác giả, tác phẩm
+ Một số lí luận văn học
…
– Đi vào yếu tố : Làm rõ “ thứ vàng mười đã qua thử lửa ” ở nhân vật người lái đò trong tuỳ bút “ Người lái đò sông Đà ” của Nguyễn Tuân .
VD : “ Nghệ thuật là nghành của cái độc lạ. Vì vậy yên cầu người phát minh sáng tạo phải có phong thái điển hình nổi bật, tức là có cái gì rất riêng mới lạ trong phong thái của mình “. Đúng vậy, những nhà văn, nhà thơ, những người nghệ sĩ luôn phát minh sáng tạo nên những mẫu sản phẩm thẩm mỹ và nghệ thuật độc lạ và đúng chất riêng của mình. Ta không hề không kể đến Nguyễn Tuân – người nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp, đó là vẻ đẹp bình dị của vạn vật thiên nhiên, của con người, của chân lý đời sống và nó như một bức họa cổ thôi thúc người nghệ sĩ phải chắt lọc, tìm kiếm những giá trị tiềm ẩn trong nó. Điều đó có lẽ rằng được bộc lộ rõ nhất trong tùy bút “ Người lái đò Sông Đà ” với hình tượng người lái đò trong đại chiến với dòng thác dữ đầy tài hoa, điêu luyện, dũng mãnh. Qua đây, tác giả Nguyễn Tuân đã tìm ra “ thứ vàng mười đã qua thử lửa ” ở nhân vật người lái đò .

2. THÂN BÀI

a ) Luận điểm 1 : Giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm :
Nguyễn Tuân là một nhà văn lớn của nền văn học văn minh Nước Ta. Tầm vóc văn chương của ông được khẳng định chắc chắn bằng những thành tựu nghệ thuật và thẩm mỹ xuất sắc trong cả hai quy trình tiến độ trước và sau cách mạng tháng Tám. Nếu như trước cách mạng ngòi bút của ông thường viết về cái “ tôi ” ngông nghênh, kiêu bạc so với xã hội đương thời, thì sau cách mạng ông đã hòa mình vào đời sống nhân dân, cái tôi tài hoa ca tụng vẻ đẹp giang sơn. Là một nghệ sĩ tài hoa, uyên bác, suốt đời đi săn tìm cái đẹp, thường tò mò vạn vật thiên nhiên và con người trên phương diện tài hoa, văn hóa truyền thống thẩm mĩ. Ông sáng tác rất nhiều thể loại nhưng trong đó thành công xuất sắc nhất là tùy bút .
“ Người lái đò sông Đà ” được in trong tập “ Tùy bút sông Đà ” xuất bản 1960. Đây là hiệu quả nhiều lần đến Tây Bắc trong cuộc kháng chiến chống Pháp, đặc biệt quan trọng là chuyến đi trong thực tiễn vào năm 1958. Ở nơi đây, Nguyễn Tuân đã đến với nhiều vùng đất khác nhau, sống với bộ đội cùng đồng bào dân tộc bản địa. Đời sống thực tiễn đã cho tác giả thứ vật liệu diệu kì để thăng hoa trong ngòi bút, giúp nhà văn nhận ra “ chất vàng mười của vạn vật thiên nhiên Tây Bắc ” và “ thứ vàng mười đã qua thử lửa ” của những người lao động. Ở tùy bút này, ngoài hình tượng dòng sông Đà, ông lái đò cũng là một hình tượng rực rỡ mang dấu ấn phong thái Nguyễn Tuân .
b ) Luận điểm 2 : Giải thích nhận định và đánh giá :
– ” Thứ vàng mười đã qua thử lửa ” – từ dùng của Nguyễn Tuân – nó không mang nghĩa đen mà nhằm mục đích nói đến vẻ đẹp cũng như sự quý giá của vạn vật thiên nhiên và tài trí của người lao động chiến đấu trên vùng sông núi hùng vĩ và thơ mộng. Qua đó gửi đến người đọc bức thông điệp : Phẩm chất kĩ năng của con người phải được tôi luyện rèn dũa cũng giống như vàng cần được tôi luyện trong lửa .
=> Ý kiến đó chứng minh và khẳng định sự thành công xuất sắc của Nguyễn Tuân trong việc mày mò và thiết kế xây dựng vẻ đẹp hình tượng ông lái đò trong đời sống lao động bình di
c ) Luận điểm 3 : Phân tích : Bước vào tác phẩm, ta phát hiện ngay ở tên đề “ Người lái đò sông Đà ”. Ở đây, tác giả kiến thiết xây dựng hình ảnh một con sông Đà – “ thứ quân địch số một ” chỉ để làm điển hình nổi bật, tôn vinh giá trị hình tượng người lái đò, chính những nét đẹp vốn có được ẩn hiện trong con người nhỏ bé kia mới là cái tác giả muốn khai thác đến .
– Những nét khái quát :
+ Ông lái đò được xây như một đại diện thay mặt, một hình tượng của nhân dân. Đó là một người lao động rất đỗi thông thường hoạt động giải trí trong một thiên nhiên và môi trường khắc nghiệt, đầy kinh hoàng. => Dưới ngòi bút của Nguyễn Tuân ông lái đò hiện lên là một người lao động bình dị mà khác thường, một tâm hồn và phong thái mang cốt cách tài hoa nghệ sĩ .
+ Con người ấy được ví như “ thứ vàng mười ” nhưng lại là một tay nhà đò nghèo nàn, tay lêu nghêu như cái sào, chân khi nào cũng khuỳnh khuỳnh như kẹp lấy cái cuống lái tưởng tượng, giọng ào ào như tiếng thác nước mặt ghềnh sóng, nhãn giới cao vời vợi. Thân hình cao to và gọn quánh như chất sừng chất mun, khuôn mặt khắc khổ in hằn dấu vết của việc làm đầy gian truân, nguy hại. Trên ngực ông đầy những vết “ củ nâu ” mà Nguyễn Tuân ngưỡng mộ gọi đó là thứ huân chương lao động ngoạn mục mà vạn vật thiên nhiên và tạo hóa ban tặng cho con người .
+ Ông lái đò trong tác phẩm là một nhân vật không tên, vì ông là đại diện thay mặt cho bao nhiêu con người trên quốc gia Nước Ta ngày đêm bí mật, cần mẫn trong lao động, không ngừng phải đối lập với thiên tai địch họa để giành lấy sự sống và bảo vệ quê nhà quốc gia. Nhờ đó mà hình tượng trở nên lớn lao, kì vĩ .

– Vẻ đẹp trong tâm hồn:

+ Là một người tinh thạo trong nghề nghiệp : Qua ngòi bút của Nguyễn Tuân, ông lái đò trở thành linh hồn muôn thủa của sông nước này. Ông được miêu tả làm nghề đò được hơn mười năm rồi, trên sông ông xuôi ngược hơn 100 lần, chính tay ông đã cầm lái độ hơn 60 lần … Sự từng trải hiểu biết về đối tượng người dùng chinh phục của ông còn bộc lộ ở việc dòng sông Đà với 73 con thác nhưng ông đã lấy mắt nhớ như đinh đóng cột vào từng luồng nước của tổng thể những con thác hiểm trở Với ông lái đò, Đà giang giống như một trường thiên anh hùng ca mà ông đã thuộc lòng từng dấu chấm, dấu phẩy, dấu chấm than và cả những đoạn xuống dòng. Không phải bỗng dưng mà nhà văn nổi tiếng tài tử lại đưa vào trang viết của mình tỉ mỉ những ngọn thác, thời hạn ông lái đò làm nghề. Phải chi li, đơn cử như vậy mới thấy hết sự từng trải, gắn bó của với nghề đến độ kỳ lạ ở ông lão lái đò .
+ Là con người mưu trí, dũng mãnh, tài hoa : Không phải ngẫu nhiên Nguyễn Tuân lại viết về hình ảnh của người lái đò giống như một chiến tướng can trường, mưu trí, dũng trí vô song. Bởi lẽ việc làm hằng ngày của ông là vượt thác nước, phá thạch trận vòng vây của thủy thần ác quái. Qua con mắt của tác giả, Đà giang không còn vô tri vô giác nữa mà sôi động như một nhân vật. Đá sông Đà là một đội quân thiện chiến được tương hỗ bởi những boong ke chìm và những pháo đài trang nghiêm đá nổi. Chúng bày binh bố trận một cách khôn khéo như những trận đồ bát quái với nhiều của tử cửa sinh. ( Được biểu lộ rõ qua 3 trùng vi thạch trận )
• TV1 : Trong trận thủy chiến đã có lúc thác nước sông Đà mưu mô, xảo quyệt đến hơn cả như thể quân liều mạng vào sát nách mà đá trái, thúc gối vào bụng vào hông thuyền. Chúng bày ra năm cửa tử nhưng chỉ có duy nhất một cửa sinh nằm lập lờ ở phía bờ tả ngạn đồng thời đám tảng hòn chia làm ba hàng chắn ngang trên sông đòi ăn chết cái thuyền, một cái thuyền đơn độc không còn biết lùi đi đâu để tránh một cuộc giáp lá cà có đá dàn trận địa sẵn. Là người nắm chắc quy luật phục kích của Đà giang trong lòng bàn tay nên ông lái đò đã có những cách đối phó riêng. Ông giữ chặt má chèo phóng thẳng vào trận địa, sóng nước thi nhau ùa vào bẻ gãy cán chèo ra những chiêu hiểm độc. Ông đò dù bị thương “ mặt méo bệch đi ” nhưng vẫn nén lại nỗi đau đớn, cầm chắc tay chèo đưa con thuyền đi tới cửa sinh .
• TV2 : Sau khi để ông lão vuột khỏi tầm tay, sông Đà càng trở nên điên cuồng hơn chúng biến hóa sơ đồ phục kích, tăng thêm nhiều cửa tử để đánh lừa con thuyền tiến vào và sắp xếp cửa sinh đổi qua phía bờ hữu ngạn. Sóng thác hùm beo hồng hộc tế mạnh, bọt tung trắng xóa cả chân trời. Lúc bấy giờ ông lái đò tuy bị thương nhưng vẫn quyết định hành động kẹp chặt cuống lái, với ông “ cưỡi lên thác Đà phải cưỡi đến cùng giống như cưỡi hổ ”. Ông nắm chắc bờm sóng, ghì cương, bám chắc vào dòng nước, lái miết một đường chéo phóng nhanh vào cửa sinh. Chinh chiến đã lâu, ông đò thuộc lòng binh pháp của thần sông, thần đá nơi đây, do đó ông lão đã vận dụng phát minh sáng tạo những giải pháp của mình để giành lấy thắng lợi sau cuối. “ Đứa thì ông tránh và rảo bơi chèo lên, đứa thì ông đè sấn chặt đôi ra để mở đường tiến ”, làm cho thằng tướng đá đứng canh ở cửa cái mặt xanh lè phải tiu nghỉu tuyệt vọng. Ông lão ấy đã giao chiến với tướng đá, quân đá thạch trận sông Đà như một dũng sĩ anh hùng giữa đời thường .
• TV3 : “ Phá xong cái trùng vi thạch trận thứ nhất ”, người lái đò “ phá luôn vòng vây thứ hai ”. Ông lái đò đã nắm chắc binh pháp của thần sông thần đá. Đến vòng thứ ba, mặc dầu ít cửa hơn nhưng bên phải bên trái đều là luồng chết cả, luồng sống duy nhất nằm ở giữa bọn đá hậu vệ của con thác. Giờ đây sự sống của ông rất là mong manh. Tuy vậy ông đò vẫn nắm thế dữ thế chủ động “ tiến công ” : Cứ phóng thẳng thuyền, chọc thủng cửa giữa đó. Thuyền vút qua cổng đá cánh mở khép. Vút, vút, cửa ngoài, cửa trong, lại cửa trong cùng, thuyền như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước, vừa xuyên vừa tự động hóa lái được lượn được. Thế là kết thúc. Những câu văn nhịp dồn dập phối hợp với nhiều động từ mạnh đã bộc lộ rõ sự quả cảm, khôn khéo, tài trí của ông lái đò .
=> Trong trận thủy chiến, ông lái đò như một chiến tướng “ tả xung hữu đột ”, phát huy toàn vẹn, đủ đầy tài trí sự linh động ứng biến của mình. Vượt qua ba trùng vi thạch trận với rất ít cửa sinh, ông lái đò đã thành công xuất sắc trong việc phá vỡ trùng vi thạch trận này để giành thắng lợi về cho mình. Ông làm chủ vạn vật thiên nhiên và tin vào sức mạnh của chính bản thân mình .
+ Là một người có phong thái từ tốn, nghệ sĩ : Nguyễn Tuân đã khôn khéo tạo được một cái nền thẩm mỹ và nghệ thuật tương thích để tôn vinh nhân vật của mình. Trong “ Người lái đò sông Đà ” nhà văn đã thiết kế xây dựng hình ảnh một người lái đò nghệ sĩ mà ông trân trọng gọi là “ tay lái ra hoa ”, khi nắm chắc tổng thể quy luật tất yếu của sông Đà và làm chủ được nó. Trận thủy chiến kinh hoàng như vậy, khó khăn vất vả như vậy thế nhưng bằng năng lực, trí dũng của mình, ông lái đò đã vượt qua toàn bộ những khó khăn vất vả để trở về với đời sống thanh thản : “ Thế là hết thác, dòng sông vặn mình vào một cái bến cát có hang lạnh … sông nước lại thanh thản … đêm đó nhà đò đốt lửa trong hang đá, nướng ống cơm lam mà buôn chuyện về cá anh vũ, cá dầm xanh … ”. Ông lái đò giờ đây, trải qua hết những thời gian khó khăn vất vả khó khăn vất vả đề quay trở lại với những phút giây thanh thản, mơ mộng, quên đi khoảnh khắc mình vừa cận kề với cái chết, quên đi khoảnh khắc phải đương đầu với thủy quái. => Có thể thấy, ông lái đò sông Đà là một dũng tướng mang trong mình tâm thái của một người nghệ sĩ : từ tốn, tự do, tự tại. Những câu truyện rất đỗi đời thường nhưng lại phản ánh một đời sống tâm hồn gắn liền với sông nước rất dung dị tài hoa, cần lao mà nghệ sĩ .
d ) Luận điểm 4 : Đánh giá nghệ thuật và thẩm mỹ : những hình ảnh so sánh, liên tưởng giật mình độc lạ ; đặt nhân vật vào trường hợp đầy gay cấn, thử thách để nhân vật thể hiện tính cách phẩm chất ; phối hợp những thủ pháp tiêu biểu vượt trội của những ngành nghệ thuật và thẩm mỹ khác như : võ thuật, thể thao, điện ảnh, … để miêu tả và kể chuyện …
e ) Luận điểm 5 : Bình luận
– Đánh giá chứng minh và khẳng định lại quan điểm : quan điểm trên thật xác đáng vì đã chỉ ra được nét rực rỡ và góp phần của Nguyễn Tuân trong việc kiến thiết xây dựng hình tượng con người tiêu biểu vượt trội cho đời sống lao động mới .
– Với Nguyễn Tuân ý niệm tài hoa, nghệ sĩ trong sáng tác của mình đã có nghĩa rộng hơn, không cứ là những người làm thơ, viết văn mà cả những người làm nghề chẳng mấy tương quan tới nghệ thuật và thẩm mỹ cũng được coi là nghệ sĩ, nếu việc làm của họ đạt đến trình độ phức tạp và siêu phàm .

3. KẾT BÀI

Khẳng định lại yếu tố cần nghị luận và hoàn toàn có thể liên hệ lan rộng ra theo hướng đi từ một đánh giá và nhận định, cảm nghĩ của bản thân …
—————-
Hy vọng qua kỹ năng và kiến thức trên đây, những em sẽ hiểu hơn về tác phẩm “ Người lái đò sông Đà ” của Nguyễn Tuân cũng như hình ảnh người lái đò để làm tốt những bài nghị luận văn học về tác phẩm này. Để học thêm nhiều kiến thức và kỹ năng, mê hoặc, có ích theo dõi Fanpage : Học văn chị Hiên. hoặc Youtube : Học văn chị Hiên ngay nhé !
Chúc những bạn nhỏ luôn học tốt
Học văn chị Hiên – Hơn cả một bài văn
XEM THÊM :
TUYỂN TẬP KẾT BÀI HAY ” NLĐSĐ ”
MỞ BÀI ” NLĐSĐ ”

TÓM TẮT TÁC PHẨM “NLĐSĐ”

Ý NGHĨA NHAN ĐỀ ” NLĐSĐ ”
” NLĐSĐ ” – VẺ ĐẸP NÊN THƠ – TRỮ TÌNH

Source: https://evbn.org
Category: Bài Tập