Dàn ý viết đoạn văn nghị luận văn học

• Dàn ý Bài viết số 7 lớp 8 đề 2 hay nhất
• Dàn ý Nghị luận xã hội Văn học và tình thương
• Dàn ý Nghị luận Văn học và tình thương
• Lập dàn ý Nghị luận Văn học và tình thương
• Cách viết đoạn văn nghị luận văn học ôn thi vào 10
• Dàn ý khái quát đoạn văn nghị luận văn học
• Đoạn văn nghị luận văn học
• Video liên quan

Văn mẫu lớp 8: Dàn ý Nghị luận về Văn học và tình thương gồm 4 mẫu, giúp các em học sinh lớp 8 tham khảo để nhanh chóng lập dàn ý chi tiết cho bài văn Nghị luận xã hội Văn học và tình thương – Bài viết số 7 lớp 8 đề 2.

Văn học và tình thương luôn sát cánh, có mối quan hệ mật thiết với nhau tạo nên giá trị đích thực cho mỗi tác phẩm, hướng con người vươn tới chân thiện mĩ. Mời những em cung theo dõi 4 mẫu dàn ý Nghị luận Văn học và tình thương để hiểu thâm thúy hơn :

Dàn ý Bài viết số 7 lớp 8 đề 2 hay nhất

1) Mở bài.

– Mối quan hệ giữa văn học và tình thương trong lịch sử dân tộc văn học .

2) Thân bài.

– Tại sao văn học luôn gắn bó với tình thương ?

• Vì văn học là tâm hồn dân tộc.
• Một trong những vẻ đẹp nhất của tâm hồn dân tộc ấy là tình thương yêu nhân loại.

– Văn học gắn bó với tình thương như thế nào ?

• Văn học nói lên nỗi đau khổ của mọi kiếp người.
• Văn học nói lên sự cảm thông đối với nỗi đau của họ và gợi tình thương yêu trong mỗi tâm hồn người đọc.
• Văn học bồi dưỡng, làm đẹp tâm hồn con người.

3) Kết bài.

• Tình yêu thương đã trở thành một phẩm chất và là thước đo cao quý của văn học. Nó cứu vớt, dìu dắt, nâng niu con người trong hiện tại và trên đường đến tương lai.

Dàn ý Nghị luận xã hội Văn học và tình thương

1. Mở bài:

• Giới thiệu khái quát vấn đề nghị luận.

2. Thân bài:

– Mối quan hệ giữa văn học và tình thương .- Các tác phẩm văn học thường ca tụng, trân trọng những con người biết “ thương người như thể thương thân ”, giàu lòng yêu thương và nhân ái :

• Tình yêu với những người thân.
• Tình yêu với những gì gần gũi, bình dị xung quanh.
• Tình yêu quê hương đất nước…

( Mỗi ý đều có dẫn chứng, nghiên cứu và phân tích, chứng tỏ. )- Các tác phẩm văn học cũng luôn lên án, phê phán những kẻ sống thiếu tình thương. ( Tương tự như ở phần trên, lấy dẫn chứng, nghiên cứu và phân tích, chứng tỏ. )

3. Kết bài:

• Vai trò của các tác phẩm văn chương trong việc bồi đắp tình yêu thương trong tâm hồn mỗi người.

Dàn ý Nghị luận Văn học và tình thương

1. Mở bài:

• Lòng nhân ái, tình yêu thương giữa con người với con người là đạo lí của dân tộc ta và nhiều dân tộc khác trên thế giới.
• Văn học, với chức năng cao cả của nó, luôn luôn ngợi ca những tấm lòng nhân ái “thương người như thể thương thân”, đồng thời cũng lên án những kẻ thờ ơ, dửng dưng hoặc nhẫn tâm chà đạp lên số phận con người.

2. Thân bài:

a ) Mối quan hệ giữa văn học và tình thương

• Theo Hoài Thanh (ý nghĩa văn chương) thì nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người…)
• Các tác phẩm văn chương thường khơi gợi tình thương và lòng nhân ái của con người…).

b ) Văn học ca tụng lòng nhân ái- Trước hết là những tình cảm ruột thịt trong mỗi mái ấm gia đình :

• Cha mẹ yêu thương, hết lòng, hi sinh vì con cái.
• Con cái hiếu thảo, yêu thương, kính trọng cha mẹ.
• Anh chị em ruột thịt yêu thương, đùm bọc nhau.

( Dẫn chứng :

• Người mẹ trong Cổng trường mở ra, Mẹ tôi…
• Người cha trong Lão Hạc, Mẹ tôi…
• Hai anh em Thành – Thủy trong Cuộc chia tay của những con búp bê).

– Tình làng nghĩa xóm .( Dẫn chứng : ông giáo với lão Hạc, bà lão láng giềng với mái ấm gia đình chị Dậu … )- Tình đồng nghiệp, bè bạn, thầy trò …( Dẫn chứng : 3 nhân vật họa sỹ trong Chiếc lá sau cuối, cô giáo và những bạn của Thủy trong Cuộc chia tay của những con búp bê … ) .c ) Văn học phê phán những kẻ hờ hững hoặc nhẫn tâm chà đạp lên số phận con người- Những kẻ thiếu tình thương ngay trong mái ấm gia đình .( Dẫn chứng : bà cô bé Hồng trong Trong lòng mẹ, ông bố nghiện ngập trong Cô bé bán diêm .. ) .- Những kẻ hờ hững, gian ác ngoài xã hội .( Dẫn chứng : vợ chồng nghị Quế trong Tắt đèn, những người qua đường đêm giao thừa trong Cô bé bán diêm .. ) .

3. Kết bài:

• Liên hệ thực tế và mong ước của em.

Lập dàn ý Nghị luận Văn học và tình thương

1. Mở bài:

Văn học là nghệ thuật và thẩm mỹ phát minh sáng tạo mà nhà thơ nhà văn dùng ngôn từ của mình để diễn đạt và biểu lộ quan điểm, tư tưởng, tình cảm. Một đặc thù chung mà bất kể tác phẩm nào cũng có chính là văn học luôn gắn với tình thương .

2. Thân bài:

a ) Tình yêu quê nhà quốc gia, lòng tự hào dân tộc bản địa :Có nhiều tác phẩm biểu lộ tình yêu quê nhà quốc gia và niềm tin tự hào dân tộc bản địa rất cao của tác giả cũng như của chính đọc giả. Đó là tình cảm mà mỗi người khi sinh ra đều có được .D / c : Bình Ngô đại cáo ( Nguyễn Trãi ), Từ ấy ( Tố Hữu ), Bến quê ( Nguyễn Minh Châu ), Làng ( Kim Lân ), Quê hương ( Tế Hanh ) …b ) Tình cảm mái ấm gia đình :Mỗi con người khi sinh ra và lớn lên trong mái ấm mái ấm gia đình đều cảm nhận được tình yêu mà mọi người dành cho mình cũng như của mình với mọi người trong mái ấm gia đình. Một thứ tình cảm mà chỉ có máu mủ ruột rà mới hiểu được. Ngoài ra tình cảm vợ chồng cũng là thứ tình cảm rất gắn bó .D / c : Nói với con ( Y Phương ), Hai đứa trẻ ( Thạch Lam ), Những đứa con trong mái ấm gia đình ( Nguyễn Thi ), Vợ nhặt ( Kim Lân ), Con cò ( Chế Lan Viên )c ) Tình nhân ái giữa con người với con người :Con người khác con vật ở chỗ biết tư duy, tâm lý và yêu thương nhau. Dù có độc lạ nhau về màu da, chủng tộc hay không cùng ngôn từ, không cùng mái ấm gia đình, dòng họ nhưng đã là người thì phải sống yêu thương, chan hòa, một tình yêu không bó gọn trong khoanh vùng phạm vi nhất định mà nó lan rộng ra ra toàn quả đât, yêu tổng thể con người. Ngoài ra còn có sự thương xót của tác giả với từng số phận, từng nhân vật, là tiếng kêu thống thiết cho những con người đáng được thương cảm .D / c : Chí phèo ( Nam Cao ), Lão Hạc ( Nam Cao ), Truyện Kiều ( Nguyễn Du ), Bức thư của thủ lĩnh da đỏ, Đời thừa ( Nam Cao ) …

3. Kết bài: Tổng kết nội dung, khẳng định lần nữa, nêu ý nghĩa trong cuộc sống.

Phương pháp viết đoạn văn nghị luận văn học – Ôn thi vào lớp 10

Cách viết đoạn văn nghị luận văn học tổng hợp cách viết, cách lập dàn ý cùng 5 đề tham khảo cho các em học sinh nắm được phương pháp, nhanh chóng hoàn thiện đoạn văn nghị luận của mình thật hay.

Khi đã hiểu kỹ, nắm vững được cách viết đoạn văn nghị luận văn học những em sẽ thuận tiện triển khai xong đoạn văn của mình trong kỳ thi vào lớp 10 năm 2022 – 2023. Ngoài ra, những em hoàn toàn có thể tìm hiểu thêm thêm cách chuyển ý, cách mở bài nghị luận văn học để ôn thi đạt hiệu quả cao. Mời những em cùng tải không tính tiền :

Cách viết đoạn văn nghị luận văn học ôn thi vào 10

Đọc và tìm hiểu chung về tác phẩm: Tìm hiểu về tác giả, hoàn cảnh ra đời của tác phẩm, tóm tắt tác phẩm (nếu là tác phẩm tự sự), tìm hiểu nhan đề tác phẩm…từ đó bước đầu xác định chủ đề của tác phẩm.

Đọc và tìm hiểu chi tiết: Đọc phân tích từng phần như phân tích đoạn văn, đoạn thơ, phân tích nhân vật, phân tích hình tượng, hình ảnh, chi tiết, hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ,…từ đó đọc ra tư tưởng, thái độ tình cảm của tác giả trước vấn đề xã hội, trước hiện thực cuộc sống được gửi gắm trong tác phẩm. Trên cơ sở kiến thức về đọc hiểu tác phẩm, để kiểm tra, đánh giá và tự kiểm tra, đánh giá kĩ năng nói viết của bạn đọc học sinh về những kiến thức đọc hiểu cụ thể, cần có những bài tập rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn.

Các loại đoạn văn Nghị luận văn học cần phải viết:

• Đoạn văn giới thiệu hoàn cảnh ra đời của tác phẩm.
• Đoạn văn tóm tắt tác phẩm.
• Đoạn văn giải thích ý nghĩa nhan đề của tác phẩm.
• Đoạn văn phân tích một chi tiết quan trọng, từ ngữ đặc sắc của tác phẩm.
• Đoạn văn phân tích đặc điểm nhân vật.
• Đoạn văn phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ.
• Đoạn văn phân tích, cảm nhận về một đoạn văn, đoạn thơ.

Dàn ý khái quát đoạn văn nghị luận văn học

1. Đối tượng được bàn đến

Đối tượng của bài văn nghị luận về thơ rất phong phú :

• Một đoạn thơ, bài thơ, một hình tượng nghệ thuật.
• Giá trị chung của đoạn thơ, bài thơ, hoặc là một khía cạnh, một phương diện nội dung hoặc nghệ thuật.

2. Yêu cầu chung

• Đọc kĩ đề bài, hình dung các kiến thức cơ bản về tác giả, tác phẩm: hoàn cảnh sáng tác, nội dung khái quát, giá trị nghệ thuật nổi bật của bài thơ, đoạn thơ.
• Xác định vấn đề cần nghị luận, các thao tác lập luận sử dụng và phạm vi dẫn chứng đưa vào trong bài làm.
• Lập dàn ý sơ lược dựa trên một số câu hỏi thông thường như: bài thơ, đoạn thơ hay ở đâu? Hình thức nghệ thuật thể hiện là gì? Các thủ pháp chủ yếu sử dụng? Những từ ngữ nào cần đi sâu phân tích?…

3. Dàn ý khái quát

a) Mở bài:

• Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề cần nghị luận (một phương diện nội dung, nghệ thuật…)

b) Thân bài: Dù là dạng bài nào, học sinh cũng cần đảm bảo đù ba luận điểm cơ bản sau:

* Luận điểm 1: Khái quát chung

• Nêu hoàn cảnh sáng tác, giá trị nội dung khái quát của bài thơ.
• Hoặc là giải thích thuật ngữ.

* Luận điểm 2: Làm rõ vấn đề nghị luận

• Phân tích bài thơ, đoạn thơ theo yêu cầu của đề (có thể theo trình tự câu thơ hoặc theo trình tự ý).
• Hoặc phân tích bài thơ, đoạn thơ để làm rõ một định hướng nào đó (chia luận điểm theo nội dung của định hướng)

* Luận điểm 3: Đánh giá chung (bình luận)

• Đánh giá khái quát về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ.

c) Kết bài:

• Khái quát, khẳng định vấn đề nghị luận.

Đoạn văn nghị luận văn học

Đề 1

“Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Bạn bè suốt dọc đường đi tới
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Võng mắc chông chênh đường xe chạy
Lại đi, lại đi trời xanh thêm”

Em hãy viết một đoạn văn miêu tả tâm lý của em về tình đồng đội của những người chiến sỹ lái xe được miêu tả trong hai khổ thơ trên ?

ĐÁP ÁN

– Câu mở đoạn: Với giọng điệu thơ khỏe khoắn, tự nhiên, 2 khổ sau đây trong “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật đã thể hiện tình đồng đội, đồng chí thắm thiết của những người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn

“Những chiếc xe từ trong bom rơi
Đã về đây họp thành tiểu đội
Bạn bè suốt dọc đường đi tới
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Võng mắc chông chênh đường xe chạy
Lại đi, lại đi trời xanh thêm”

– Triển khai

+ Hành trình ra trận của những người lính cũng là hành trình dài kết nối tình bạn hữu+ Ở câu thơ tiên phong hình ảnh “ Những chiếc xe từ trong bom rơi ” cho thấy từ trong mưa bom lửa đạn, từ trong gian khó, những chiến sỹ lái xe vượt qua sự quyết liệt của cuộc chiến tranh để hoàn thành xong trách nhiệm và gặp lại đồng đội của mình. Tình đồng đội của họ nở bung như hoa suốt chặng đường chiến đấu :

Gặp bạn bè suốt dọc đường đi tới
Bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi

+ Họ gặp nhau và chào hỏi nhau thật độc lạ. Những chiếc xe không kính chắn gió là một bất lợi giờ đây là một điều kiện kèm theo thuận tiện để người lính trao nhau cái bắt tay hấp tấp vội vàng mà chan chứa niềm vui, ấp áp tình đồng đội. Qua cái bắt tay, họ truyền cho nhau cả tâm hồn, tình cảm và cả niềm tin thắng lợi .+ Trên bước đường ra trận, người lính còn có phút giây nghỉ ngơi, xum họp như một mái ấm gia đình :

“Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
Võng mắc chông chênh đường xe chạy
Lại đi, lại đi trời xanh thêm”

+ Cách định nghĩa về mái ấm gia đình thật giản dị và đơn giản, mộc mạc đến giật mình “ Chung bát đũa nghĩa là mái ấm gia đình đấy ”. Thực sự những người lính không chỉ chung bát, chung đũa, chung nắm cơm, nhà bếp lửa mà còn cả con đường con đường khó khăn vất vả, gian nan để tiến tới giải phóng miền Nam thống nhất đất .+ Câu thơ “ Võng mắc chông chênh đường xe chạy ” thật hay và mê hoặc. Từ láy “ Chông chênh ” có giá trị gợi hình và biểu cảm cao. Nó diễn đạt đúng mực trạng thái của người lính lái xe. Dù nghỉ hay ngủ thì trong tâm tưởng vẫn lắc lư theo nhịp xe chạy. Hơn nữa từ láy đó còn gợi lên con đường Trường Sơn lồi lõm, trắc trở, cuộc sống người lính thật gian lao+ Câu thơ tiếp theo giản dị và đơn giản mà giàu ý thức sáng sủa “ Lại đi, lại đi trời xanh thêm ”+ Điệp từ “ lại đi, lại đi ” phối hợp với nhịp thơ 2/2/3 phản ánh nhịp sống thường nhật của tiểu đội xe không kính, ngày đêm đoàn xe vẫn tiếp nối đuôi nhau nhau ra trận hơn nữa nó còn phản ánh không khí khẩn trương, gấp gáp của đại chiến. Mặc dù con đường phía trước là nhấp nhô gian khó tuy nhiên bánh xe của tiểu đội xe không kính vẫn không ngừng quay .+ Còn hình ảnh “ Trời xanh thêm ” là để ẩn dụ để chỉ niềm tin thắng lợi, sự sáng sủa của người lính lái xe. Nó là hình tượng cho những thắng lợi của cách mạng đang đến gần

– Chốt: Như vậy những năm tháng chiến tranh gian lao của đất nước đã gắn kết những người lính lại với nhau. Mặc dù phải chịu đựng biết bao gian khổ nhưng họ luôn sáng ngời tình đồng đội.

Đề 2

“Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi
Ung dung buồng lái ta ngồi
Nhìn đất, nhìn trời nhìn thẳng”

Trình bày cảm nhận về khổ thơ em trên

ĐÁP ÁN

– Câu mở: Hình ảnh những chiếc xe không kính và tư thế ung dung, hiên ngang của người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn đã được Phạm Tiến Duật khắc họa chân thực qua khổ thơ sau:

“Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi
Ung dung buồng lái ta ngồi
Nhìn đất, nhìn trời nhìn thẳng”

– Các ý triển khai

+ Câu thơ tiên phong không cầu kì gọt rũa, đậm chất văn xuôi hơn là thơ. Tác giả đã lí giải vì sao những chiếc xe không có kính. Do bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi .+ Đến câu thơ thứ 2, điệp từ “ bom ” được nhắc lại hai lần phối hợp với hai động từ mạnh “ giật ” “ rung ” khiến cho câu thơ bị giật lên, sốc nảy như những trận mưa bom, đạn nổ của cuộc chiến tranh .+ Hai câu thơ sau, tác giả tập trung chuyên sâu khắc họa tư thế của người lính lái xe. Từ láy “ từ tốn ” được hòn đảo lên đầu câu thơ nhằm mục đích nhấn mạnh vấn đề tư thế hiên ngang, thư thả, đường hoàng của người lính lái xe. Các anh không hề thấp thỏm tránh mặt sự quyết liệt của bom đạn cuộc chiến tranh mà vẫn giữ tâm thế vững vàng .+ Ở câu thơ sau cuối, điệp từ nhìn được lặp lại 3 lần đã mở ra khoảng trống đa chiều : đất, trời và con đường phía trước. Người lính ở đây không chỉ nhìn đất, nhìn trời mà còn nhìn thẳng vào con đường phía trước, nhìn thẳng vào những khó khăn vất vả thử thách không hề tránh mặt .

Đề 3

Viết đoạn văn Tổng – phân – hợp khoảng chừng 10 câu nêu cảm nhận của em về tư thế của người lính lái xe ở 2 khổ thơ đầu của bài thơ. Trong đoạn văn có sử dụng một câu ghép chính phụ .

ĐÁP ÁN

– Câu mở đoạn: Tư thế ung dung, hiên ngang của những người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn được nhà thơ Phạm Tiến Duật đã khắc họa thật ấn tượng qua hai khổ thơ đầu bài thơ “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”

– Triển khai

Các ý tiến hành

Ý 1: Câu thơ đầu tiên không cầu kì gọt dũa, đậm chất văn xuôi hơn là thơ. Tác giả đã lí giải vì sao những chiếc xe không có kính. Do bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi.

Ý 2: Đến câu thơ thứ 2, điệp từ “bom” được nhắc lại hai lần kết hợp với hai động từ mạnh “giật” “rung” khiến cho câu thơ bị giật lên, xốc nảy như những trận mưa bom, đạn nổ của chiến tranh.

Ý 3: Hai câu thơ sau, tác giả tập trung khắc họa tư thế của người lính lái xe. Từ láy “ung dung” được đảo lên đầu câu thơ nhằm nhấn mạnh tư thế hiên ngang, ung dung, đường hoàng của người lính lái xe. Các anh không hề run sợ né tránh sự khốc liệt của bom đạn chiến tranh mà vẫn giữ tâm thế vững vàng.

Ý 4: ở câu thơ cuối cùng, điệp từ nhìn được lặp lại 3 lần đã mở ra không gian đa chiều: đất, trời và con đường phía trước. Người lính ở đây không chỉ nhìn đất, nhìn trời mà còn nhìn thẳng vào con đường phía trước, nhìn thẳng vào những khó khăn thử thách không hề né tránh.

Ý 5: Phạm Tiến Duật đã dành trọn một khổ thơ để diễn tả những gì người lính nhìn thấy:

“Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng
Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim
Thấy sao trời và đột ngột như cánh chim
Như sa, như ùa vào buồng lái”

– Những câu thơ tả thực tới từng chi tiết cụ thể. Không có kính chắn gió, xe lại chạy nhanh những anh phải đương đầu với bao khó khăn vất vả, nguy hại, nào “ gió vào xoa mắt đắng ” rồi “ sao trên trời ”, “ chim dưới đất ”, bất ngờ đột ngột, giật mình như sa, như ùa – rơi rụng, va đạp, quăng ném … vào buồng lái, vào mặt mũi, khung hình .- Lái những chiếc xe không kính, người lính như được trực tiếp hòa mình với vạn vật thiên nhiên, thiên hà. Cả vạn vật thiên nhiên thiên hà như ùa vào buồng lái. Các động từ “ sa ”, “ ùa ” cho thấy giữa người lính và vạn vật thiên nhiên không hề có sự ngăn cách .- Biện pháp tu từ so sánh, nhân hóa đã cho thấy hiện thực quyết liệt của cuộc chiến tranh được tác giả cảm nhận bằng tâm hồn lãng mạn. Những gian nan, gian truân của cuộc chiến tranh nhưng giờ đây là thời cơ để người lính giao hòa thân thiện với vạn vật thiên nhiên trên những con đường bom rơi đạn nổ .

Ý 6: Đặc biệt hình ảnh “Con đường chạy thẳng vào tim” vừa là hình ảnh thực vừa là hình ảnh mang tính ẩn dụ. Con đường ấy không chỉ con Trường Sơn, con đường giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, mà nó còn là con đường của con tim, của ý chí. Những câu thơ trên hé lộ diện mạo tinh thần thầm kín của người chiến sĩ lái xe.

Như vậy, với giọng điệu thơ ngang tàn mạnh khỏe, nhà thơ đã khắc họa thật ấn tượng tư thế thư thả, hiên ngang của người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn

Đề 4

Em hãy viết một đoạn văn khoảng chừng 10 câu theo kiểu quy nạp, trình diễn cảm nhận của em về ý thức dung cảm, thái độ mặc kệ khó khăn vất vả, khó khăn của người lính ở khổ thơ thứ 3,4 của bài thơ. Trong đoạn văn có sử dụng câu cảm thán .

ĐÁP ÁN

– Câu mở: Khổ 3,4 trong văn bản “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật đã làm nổi bật thái độ bất chấp gian khổ, khó khăn và tinh thần lạc quan, dũng cảm của những người lính lái xe.

Ý 1 : Như tất cả chúng ta đã biết, những người lính phải lái những chiếc xe không kính trên tuyến đường Trường Sơn, ngày nắng thì bụi mù trời, ngày mưa thì mưa tuôn xối xả. Vậy mà họ mặc kệ khó khăn, trái tim họ vẫn tràn trề niềm sáng sủa, sôi sục :

“Không có kính, ừ thì có bụi,
Bụi phun tóc trắng như người già”

Những tiếng “ ừ thì ” vang lên như một lời thử thách đồng ý khó khăn vất vả đầy dữ thế chủ động. Dường như mọi khó khăn, gian truân của cuộc chiến tranh chưa mảy may làm ảnh hưởng tác động đến ý thức của họ. Gian khổ là dịp để họ thử chí làm trai .- Qua hình ảnh so sánh hóm hỉnh “ bụi phun tóc trắng như người già ” ta hoàn toàn có thể thấy mái tóc xanh của người lính qua mấy dặm đường đã chuyển thành tóc trắng. Những chi tiết cụ thể hiện thực đã đày ắp cả câu thơ nhưng lại được vui nhộn hóa. Điều đó cho thấy người lính đã vượt lên khó khăn vất vả, gian nan- Bên cạnh đó cách hút thuốc còn rất lính tráng “ phì phèo châm điếu thuốc ” càng làm nổi rõ hơn thái độ mặc kệ khó khăn vất vả gian nan .- Nhưng có lẽ rằng ấn tượng nhất so với người đọc là nụ cười đầy sảng khoái của những người lính được cất lên từ một gương ” mặt lấm ” khi đồng đội gặp nhau : ” Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha ! ” .- Cái cười mới sáng sủa, tự hào làm thế nào. Đó là khúc nhạc vui của tuổi 18, đôi mươi gợi cảm giác nhẹ nhõm, thanh thản xua tan những khó khăn vất vả, nguy hại .- Khép lại bài thơ là câu thơ 7 tiếng có đến 6 tiếng gieo bằng thanh bằng “ Mưa ngừng gió lùa mau khô thôi ” đã gợi cảm giác nhẹ nhõm, từ tốn rất sáng sủa thanh thản .- Gió, bụi, mưa hoàn toàn có thể gây bao khó khăn vất vả nhưng người lính lái xe đã thông thường hóa cái thông thường. Họ vượt lên trên tổng thể, gật đầu khó khăn như một sự tất yếu .

Đề 5

Hãy viết thành một đoạn văn diễn dịch 12 câu trình diễn cảm nhận của em về khổ thơ sau :

“Không có kính, rồi xe không có đèn
Không có mui xe, thùng xe có xước,
Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước.
Chỉ cần trong xe có một trái tim

ĐÁP ÁN

– Nội dung khái quát: Khổ cuối trong bài “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật đã thể hiện ý chí sắt thép và quyết tâm giải phóng miền Nam của những người lính lái xe Trường Sơn anh dũng.

– Các ý triển khai:

Ý 1: Khổ thơ cuối mở ra một kết cấu đối lập bất ngờ mà sâu sắc. Đối lập giữa 3 cái “không” và một cái “có”; giữa bên ngoài và bên trong chiếc xe; đối lập giữa sự thiếu thốn vật chất và sự giàu có về tinh thần của những người lính lái xe.

Trước hết, trải qua bom đạn những chiếc xe không kính đổi khác đến trần trụi

“Không có kính rồi xe không có đèn
Không có mui thùng xe có xước”

Phép điệp ngữ “ không kính ”, “ không đèn ” “ không mui ” “ thùng xe có xước ” và điệp từ “ không ” láy đi láy lại để nhấn mạnh vấn đề sự quyết liệt và sự tiêu diệt của cuộc chiến tranh. Những chiếc xe biến dạng, tàn tạ tưởng chừng như không đi được nữa. Nhưng nó vẫn kiên cường vượt lên trên bom đạn, hăm hở lao ra tuyền tuyến vì một trách nhiệm thiêng liêng, vì tình yêu nước thiêng liêng, vì miền Nam thân yêu, vì nền độc lập và thống nhất tổ quốc .

Ý 2: Cụm từ “có một trái tim” ở câu thơ cuối cùng để khẳng định sức mạnh tinh thần to lớn của người chiến sĩ lái xe. Hình ảnh “trái tim” vừa là hình ảnh ẩn dụ đồng thời cũng là hình ảnh hoán dụ độc đáo. Hình ảnh hoán dụ chỉ người lính lái xe còn hình ảnh ẩn dụ chỉ lòng yêu nước nhiệt thành, chỉ ý chí giải phóng miền Nam rực cháy.

Từ “ trái tim ” đã trở thành nhãn tự, của cả bài thơ. Chiếc xe biến dạng đầy thương tích vẫn băng băng hướng ra tiền tuyến bởi nó mang mình một nguồn nguyên vật liệu vĩnh hằng đó là tình yêu tổ quốc thiêng liêng của những người lính lái xe .

Hai chữ “trái tim” khép lại bài thơ cũng là mở ra cho người đọc toàn bộ chân dung người lính. Họ mang trong mình con tim đang đập, đạp những nhịp đập của tình yêu nước, của khát vọng giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. Và đây chính là cội nguồn làm nên những chiến thắng của dân tộc Việt Nam trước kẻ thù.

Chốt: Chiến tranh ác liệt có thể tàn phá những phương tiện kỹ thuật vật chất, nhưng không thể đè bẹp được sức mạnh của tinh thần dân tộc.