Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội- chuyên mục học sinh giỏi Văn lớp 8

Soạn bài Nói Quá

A. Mục đích yêu cầu:

– Giúp hs ôn tập và nâng cao những kỹ năng và kiến thức : Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội .– Rèn kĩ năng trình diễn miệng, viết những kiến thức và kỹ năng trọng tâm .

B. Nội dung:

I.Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội.

* HD hs ôn tập về Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội.

+ GV nêu câu hỏi, HS tâm lý vấn đáp. HS # nhận xét, bổ trợ .+ VG chốt lại kỹ năng và kiến thức cơ bản :

–Từ ngữ địa phương: là từ ngữ chỉ sử dụng ở 1 số vùng, 1 số địa phương nhất định.

VD :“ Con ra tiền tuyến xa xôiYêu bầm yêu nước, cả đôi mẹ hiền ”( Bầm ơi – Tố Hữu )Chuối đầu vườn đã trổCam đầu ngõ đã vàngEm nhớ ruộng nhớ vườnKhông nhớ anh răng được !( Thăm lúa – Trần Hữu Thung )

– Biệt ngữ xã hội: là loại từ chỉ được dùng trong 1 tầng lớp xã hội nhất định.

( còn gọi là tiếng lóng ) .VD : Bỉ vỏ : Bỉ : người đàn bà, con gái ; vỏ : đánh cắp .Cớm : mật thám, đội xếpSập kê : nhiều tiền .

– Giá trị và ý nghĩa: Nếu được sử dụng hợp lí sẽ góp phần tô đậm màu sắc 1 miền quê, làm nổi bật tính cách xã hội, cách sống, cách giao tiếp của 1 giai tầng xã hội. Truyện của Anh Đức, Sơn Nam, Võ Quảng, Duy Khán, Kim Lân…, thơ của Trần Hữu Thung, Tố Hữu… đã thành công trong việc sử dụng từ địa phương để lại nhiều trang văn, trang thơ khá đậm đà, thú vị.

Nếu lạm dụng từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội sẽ gậy nên cảm xúc không dễ chịu cho người đọc .Lúc nói hoặc viết, tất cả chúng ta phải xem xét trong việc sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội .

1. Em hãy ghi lại những biệt ngữ xã hội được dùng trong những câu sau đây và diễn đạt lại cho mọi người cùng hiểu:

a. Trong trận đấu bóng đá giữa đội X và đội Y, cầu thủ Chiến đã đốn ngã cầu thủ Thắng .b. Cũng trong trận đấu bóng này, đội Y đã bị thủng lưới 2 bàn .

c.  Như vậy thủ môn đội Y đã phải vào lưới nhặt bóng 2 lần.

d. Bài KT toán, Hoà bị trứng còn Nam bị gậy .– Gọi HS trình diễn. Nhận xét .– GV nhận xét, chốt lại kĩ năng làm bài, cho điểm 1 số bài .

2.  Hãy tìm những từ ngữ toàn dân tương ứng với những từ ngữ địa phương Nam bộ sau đây:

3. Phân biệt từ ngữ địa phương và từ ngữ toàn dân?

? Cần quan tâm những gì khi sử dụng từ ngữ địa phương ?– Sử dụng từ ngữ địa phương phải đúng thực trạng tiếp xúc– Trong văn bản thẩm mỹ và nghệ thuật, sử dụng từ ngữ địa phương là dụng ý nghệ thuật và thẩm mỹ của tác giả để làm tăng sắc thái địa phương và làm tăng tính miêu tả .VD : – Độc lập nhớ ghé viền chơi ví chắc .( Nhớ – Hồng Nguyên )

II. Biệt ngữ xã hội.

? Thế nào là biệt ngư xã hội ? Cho ví dụ ?– BNXH là những từ ngữ chỉ được dùng trong một những tầng lớp xã hội nhất định .VD : Thời pk, vua chúa hay dùng những từ : trẫm, khanh, ngự thiện …

– BN không mang tính trang trọng, nghiêm chỉnh được gọi chung là tiếng lóng.

– BN khác với từ nghề nghiệp ( vd như : cày, ải, bón, thúc … là từ nghề nghiệp )* Sử dụng BNXH cũng như TNĐP phải thực sự tương thích với trường hợp tiếp xúc, nhằm mục đích tăng thêm sức biểu cảm .– Ví dụ : – O du kích nhỏ giương cao súng ( Tố Hữu )

Source: https://evbn.org
Category: Học Sinh