Sách Giải Bài Tập Toán Lớp 9 Bài 1: Nhắc Lại Và Bổ Sung Các Khái Niệm Về Hàm Số

Xem toàn bộ tài liệu Lớp 9: tại đây

Sách giải toán 9 Bài 1: Nhắc lại và bổ sung các khái niệm về hàm số giúp bạn giải các bài tập trong sách giáo khoa toán, học tốt toán 9 sẽ giúp bạn rèn luyện khả năng suy luận hợp lý và hợp logic, hình thành khả năng vận dụng kết thức toán học vào đời sống và vào các môn học khác:

Trả lời câu hỏi Toán 9 Tập 1 Bài 1 trang 43: Cho hàm số y = f(x) = 1/2x + 5.

Tính f(0);     f(2);    f(3);     f(-2);     f(-10).

Lời giải

f(0) = 1/2.0 + 5 = 5

f(2) = 1/2.2 + 5 = 6

f(3) = 1/2.3 + 5 = 13/2

f(-2) = 1/2.(-2) + 5 = 4

f(-10) = 1/2.(-10) + 5 = 0

Trả lời câu hỏi Toán 9 Tập 1 Bài 1 trang 43:

a) Biểu diễn các điểm sau trên mặt phẳng tọa độ Oxy:

A(1/3; 6),     B(1/2; 4),     C(1; 2),     D(2; 1),     E(3; 2/3),     F(4; 1/2).

b) Vẽ đồ thị của hàm số y = 2x.

Lời giải

a)

Giải bài tập Toán 9 | Giải Toán lớp 9 Tra Loi Cau Hoi Toan 9 Tap 1 Bai 1 Trang 43 1

b)Bảng giá trị

x
0
1

y = 2x
0
2

Đồ thị hàm số y = 2x đi qua 2 điểm (0; 0) và (1; 2)

Giải bài tập Toán 9 | Giải Toán lớp 9 Tra Loi Cau Hoi Toan 9 Tap 1 Bai 1 Trang 43 2

Trả lời câu hỏi Toán 9 Tập 1 Bài 1 trang 43: Tính giá trị y tương ứng của các hàm số y = 2x + 1 và y = -2x + 1 theo giá trị đã cho của biến x rồi điền vào bảng sau:

Giải bài tập Toán 9 | Giải Toán lớp 9 Tra Loi Cau Hoi Toan 9 Tap 1 Bai 1 Trang 43 3

Lời giải

Giải bài tập Toán 9 | Giải Toán lớp 9 Tra Loi Cau Hoi Toan 9 Tap 1 Bai 1 Trang 43 4

Bài 1 (trang 44 SGK Toán 9 Tập 1): a) Cho hàm số

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 1 Trang 44 Sgk Toan 9 Tap 1

Tính: f(-2);    f(-1);    f(0);    f(1/2);    f(1);    f(2);    f(3)

b) Cho hàm số

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 1 Trang 44 Sgk Toan 9 Tap 1 1

Tính: g(-2);    g(-1);    g(0);    g(1/2);    g(1);    g(2);    g(3)

c) Có nhận xét gì về giá trị của hai hàm số đã cho ở trên khi biến x lấy cùng một giá trị?

Lời giải:

a) Ta có:

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 1 Trang 44 Sgk Toan 9 Tap 1 2

b) Ta có:

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 1 Trang 44 Sgk Toan 9 Tap 1 3

c) Từ kết quả câu a, b ta được bảng sau:

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 1 Trang 44 Sgk Toan 9 Tap 1 5

Nhận xét:

– Hai hàm số

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 1 Trang 44 Sgk Toan 9 Tap 1 4

là hai hàm số đồng biến vì khi x tăng thì y cũng nhận được các giá trị tương ứng tăng lên.

– Cùng một giá trị của biến x, giá trị của hàm số y = g(x) luôn luôn lớn hơn giá trị tương ứng của hàm số y = f(x) là 3 đơn vị.

Bài 2 (trang 45 SGK Toán 9 Tập 1): Cho hàm số

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 2 Trang 45 Sgk Toan 9 Tap 1 2

a) Tính các giá trị tương ứng của y theo các giá trị của x rồi điền vào bảng sau:

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 2 Trang 45 Sgk Toan 9 Tap 1 1

b) Hàm số đã cho là hàm số đồng biến hay nghịch biến? Vì sao?

Lời giải:

Ta có:

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 2 Trang 45 Sgk Toan 9 Tap 1 3

Ta được bảng sau:

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 2 Trang 45 Sgk Toan 9 Tap 1 4

b) Hàm số đã cho là hàm số nghịch biến trên R vì khi giá trị của biến x tăng lên mà giá trị tương ứng f(x) lại giảm đi.

Bài 3 (trang 45 SGK Toán 9 Tập 1): Cho hai hàm số y = 2x và y = -2x

a) Vẽ trên cùng một mặt phẳng tọa độ đồ thị của hai hàm số đã cho.

b) Trong hai hàm số đã cho, hàm số nào đồng biến? Hàm số nào nghịch biến? Vì sao?

Lời giải:

a) – Với hàm số y = 2x

Bảng giá trị:

x
0
1

y = 2x
0
2

Đồ thị hàm số y = 2x đi qua gốc tọa độ và điểm A( 1;2)

– Với hàm số y = -2x

Bảng giá trị:

x
0
1

y = -2x
0
-2

Đồ thị hàm số y = -2x đi qua gốc tọa độ và điểm B( 1; – 2)

Để học tốt Toán 9 | Giải toán lớp 9 Bai 3 Trang 45 Sgk Toan 9 Tap 1

b) – Ta có O(x1 = 0, y1 = 0) và A(x2 = 1, y2 = 2) thuộc đồ thị hàm số y = 2x, nên với x1 < x2 ta được f(x1) < f(x2).

Vậy hàm số y = 2x đồng biến trên R.

– Lại có O(x1 = 0, y1 = 0) và B(x3 = 1, y3 = -2) thuộc đồ thị hàm số y = -2x, nên với x1 < x3 ta được f(x1) < f(x3).

Vậy hàm số y = -2x nghịch biến trên R.

Bài 4 (trang 45 SGK Toán 9 Tập 1): Đồ thị hàm số y = √3 x được vẽ bằng compa và thước thẳng ở hình 4. Hãy tìm hiểu và trình bày lại các bước thực hiện vẽ đồ thị đó.

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 4 Trang 45 Sgk Toan 9 Tap 1

Lời giải:

– Cách vẽ:

    + Cho x = 1 ta được y = √3.1 = √3

    + Dựng điểm A(1; √3 ). Vẽ đường thẳng qua O, A được đồ thị hàm số y = √3 x.

– Các bước vẽ đồ thị hàm số y = √3 x.

    + Dựng điểm B(1; 1). Vẽ OB ta được

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 4 Trang 45 Sgk Toan 9 Tap 1 1

    + Dựng điểm √2 trên trục hoành Ox: vẽ cung tròn bán kính OC = √2, cắt Ox tạ điểm có hoành độ là √2.

    + Dựng điểm D(√2; 1). Vẽ OD ta được

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 4 Trang 45 Sgk Toan 9 Tap 1 2

    + Dựng điểm √3 trên trục tung Ox: Vẽ cung tròn bán kính OD = √3 cắt Oy tại điểm có tung độ là √3.

    + Dựng điểm A(1; √3)

    + Vẽ đường thẳng O, A ta được đồ thị hàm số y = √3 x.

Bài 5 (trang 45 SGK Toán 9 Tập 1): a) Vẽ đồ thị của các hàm số y = x và y = 2x trên cùng một mặt phẳng tọa độ Oxy (hình 5).

b) Đường thẳng song song với trục Ox và cắt trục Oy tại các điểm có tung độ y = 4 lần lượt cắt các đường thẳng y = 2x, y = x tại hai điểm A và B.

Tìm tọa độ các điểm A, B, tính chu vi, diện tích của tam giác OAB theo đơn vị đo trên các trục tọa độ là xentimet

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 5 Trang 45 Sgk Toan 9 Tap 1

Hình 5

Lời giải:

a) Vẽ đồ thị:

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 5 Trang 45 Sgk Toan 9 Tap 1 1

b) – Từ hình vẽ ta có: yA = yB = 4 suy ra:.

    + Hoành độ của A: 4 = 2.xA => xA = 2 (*)

    + Hoành độ của B: 4 = xB => xB = 4

=> Tọa độ 2 điểm là: A(2, 4); B(4, 4)

– Tìm độ dài các cạnh của ΔOAB

Để học tốt Toán 9 | Giải bài tập Toán 9 Bai 5 Trang 45 Sgk Toan 9 Tap 1 2

((*): muốn tìm tung độ hay hoành độ của một điểm khi đã biết trước hoành độ hay tung độ, ta thay chúng vào phương trình đồ thị hàm số để tìm đơn vị còn lại.)

Bài 6 (trang 45 SGK Toán 9 Tập 1): Cho các hàm số y = 0,5x và y = 0,5x + 2.

a) Tính giá trị y tương ứng của mỗi hàm số theo giá trị đã cho của biến x rồi điền vào bảng sau:

x
-2,5
-2,25
-1,5
-1
0
1
1,5
2,25
2,5

y = 0,5x

y = 0,5x + 2

b) Có nhận xét gì về các giá trị tương ứng của hai hàm số đó khi biến x lấy cùng một giá trị?

Lời giải:

a) Sau khi tính giá trị của mỗi giá trị theo các giá trị của x đã cho ta được bảng sau:

x
-2,5
-2,25
-1,5
-1
0
1
1,5
2,25
2,5

y = 0,5x
-1,25
-1,125
-0,75
-0,5
0
0,5
0,75
1,125
1,25

y = 0,5x + 2
0,75
0,875
1,25
1,5
2
2,5
2,75
3,125
3,25

b) Nhận xét: Cùng một giá trị của biến x, giá trị của hàm số y = 0,5x + 2 luôn luôn lớn hơn giá trị tương ứng của hàm số y = 0,5x là 2 đơn vị.

Bài 7 (trang 46 SGK Toán 9 Tập 1): Cho hàm số y = f(x) = 3x.

Cho x hai giá trị bất kì x1, x2 sao cho x1 < x2.

Hãy chứng minh f(x1) < f(x2) rồi rút ra kết luận hàm số đã cho đồng biến trên R.

Lời giải:

Cho x các giá trị bất kì x1, x2 sao cho x1 < x2

=> x1 – x2 < 0

Ta có: f(x1) = 3×1 ; f( x2) = 3×2

=> f(x1) – f(x2) = 3×1 – 3×2 = 3(x1 – x2) < 0

=> f(x1) < f(x2)

Vậy với x1 < x2 ta được f(x1) < f(x2) nên hàm số y = 3x đồng biến trên tập hợp số thực R.