SINH LÝ VÀ CÔNG NGHỆ SAU THU HOẠCH – Ethylene và 1-MCP ảnh hưởng lên đặc tính của thanh long vàng sau thu hoạch phần 1

GIỚI THIỆU

Pitahaya vàng hay thanh long vàng (Selenicereus megalanthus Haw, đồng nghĩa Hylocereus megalanthus [K. Schum. ex Vaupel] Ralf Bauer); Corredor, 2012) là một loại xương rồng được trồng ở các nước như Colombia, Ecuador, Israel (Corredor, 2012), Việt Nam, Malaysia, Mexico, Costa Rica và Nicaragua, 15 năm trước hầu như không được biết đến trên thị trường quốc tế (Le Bellec và Vaillant, 2011).

Quả thanh long vàng là dạng quả mọng hình trứng có vẩy hoặc gai biến dạng phân bố theo hình xoắn ốc, nặng từ 120 đến 250 g, và có lớp vỏ khi chưa chín có màu xanh lá cây và khi chín có màu vàng, trong khi thịt quả có màu trắng với hạt đen (Corredor, 2012, Le Bellec và Vaillant, 2011). Thanh long là trái cây lạ có nhu cầu cao do giá trị dinh dưỡng, hương vị, mùi thơm và tính dược liệu của nó (Dueñas và cộng sự, 2008). Thanh long được dùng để ăn tươi nhờ phần thịt quả mát, có kết cấu gần với quả kiwi (Le Bellec và Vaillant, 2011). Thanh long được trồng ở Colombia có diện tích 478 ha, Boyaca là nhà sản xuất lớn nhất với diện tích 221 ha và sản lượng hàng năm là 1.688 tấn (ICA, 2010).

Để duy trì vị trí của loại quả này trên thị trường, điều quan trọng là phải sử dụng các kỹ thuật trong bảo quản và các chế phẩm làm chậm sự chín rấm nhằm hạn chế tác động của ethylene (Watkins, 2008) và bảo tồn chất lượng sau thu hoạch lâu hơn (Magaana và cộng sự, 2004; Andrade và cộng sự, 2006). Ethylene là một hormone khí tự nhiên (Martínez-Romero và cộng sự, 2007) điều hòa các quá trình liên quan đến sự chín rấm và lão hóa (Binder, 2008). Hoạt động của ethylene là kết quả từ sự liên kết các phân tử với cơ quan thụ cảm nằm trong màng tế bào của lưới nội bào (Serek và cộng sự, 2006). Sự liên kết này kích hoạt các cơ quan thụ cảm, gửi các tín hiệu chuyển tải, tạo ra một biểu hiện gen và phản ứng sinh lý (Pereira và cộng sự, 2008). Vì lý do này, sự hiện diện nội sinh và/hoặc ngoại sinh của hoóc môn này thúc đẩy quá trình chín rấm và tạo ra các hiệu ứng lão hoá mong muốn (nhanh chóng, chín đồng loạt) hoặc các tác dụng không mong muốn, chẳng hạn như giảm tuổi thọ của quả (Giovannoni, 2004).

Có một nhóm các hợp chất được gọi là chất tương tự ethylene, cạnh tranh với cơ quan thụ cảm màng tế bào và ức chế ảnh hưởng của hormone này, trong đó có chất 1-methylcyclopropene (1-MCP) là đáng chú ý, được sử dụng rộng rãi trong các loại trái cây và rau quả khác nhau (Nanthachai và cộng sự; Watkins, 2008), tạo ra nhiều thay đổi trong các quá trình chuyển hóa chẳng hạn như giảm tỷ lệ hô hấp, hạn chế sự sản sinh khí ehtylene và giảm sự mất màu của diệp lục, những tay đổi về màu sắc, đường, độ chua và độ mềm, thay đổi tùy thuộc vào loại quả, nồng độ và thời gian tiếp xúc (Watkins, 2006). Serna và cộng sự (2011) đã áp dụng các dung dịch 1-MCP cho thanh long vàng, làm giảm sự biến đổi về độ chua, tỷ lệ hô hấp và màu sắc.

Theo nghĩa này, việc sử dụng các công nghệ như ứng dụng 1-MCP có tiềm năng trong việc giảm các thay đổi liên quan đến tổn thất chất lượng sau thu hoạch, kéo dài thời hạn sử dụng của rau quả (Vilas-Boas và Kader, 2007) ; do đó, thời gian tiếp xúc càng lớn, nồng độ cần thiết sẽ càng thấp để đạt được hiệu quả mong muốn (Bassetto, 2002).

Ở thanh long, những thay đổi trong quá trình chín rấm có liên quan đến sự có mặt của ethylene không được biết đến và kiến thức về vấn đề này có thể là một tham số hữu ích để tăng tuổi thọ trái cây sau thu hoạch bằng cách sử dụng chất ức chế hoạt động ethylene. Vì vậy, mục tiêu của nghiên cứu này là đánh giá hiệu quả của việc ứng dụng ethylene và 1-MCP đối với sự chín rấm và biểu hiện sau thu hoạch của thanh long vàng.

Yuli Alexandra Deaquiz , Javier Álvarez-Herrera, and Gerhard Fischer