Nâng cao hiệu quả công tác dân vận của quân đội trong tình hình mới

Quân đội nhân dân Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam, Bác Hồ sáng lập, giáo dục, rèn luyện. Ngay từ ngày đầu thành lập, quân đội ta đã mang bản chất của giai cấp công nhân, tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc – là quân đội của nhân dân, từ nhân dân mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu. Mục tiêu, lý tưởng của Đảng chính là mục tiêu, lý tưởng chiến đấu của quân đội nhân dân Việt Nam. Trải qua hơn 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, bản chất, truyền thống tốt đẹp của quân đội luôn được các thế hệ cán bộ, chiến sĩ giữ gìn, phát huy, thực hiện xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả.

Sinh thời, Bác Hồ đã chỉ rõ: “Lực lượng của dân rất to. Việc dân vận rất quan trọng. Dân vận kém thì việc gì cũng kém. Dân vận khéo thì việc gì cũng thành công”(1). Công tác dân vận của Quân đội nhân dân Việt Nam là công tác vận động quần chúng của Đảng, là yêu cầu hàng đầu của quân đội trong thực hiện chức năng đội quân công tác – một trong những chức năng phản ánh bản chất cách mạng, truyền thống tốt đẹp của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng; là một trong những nhân tố quan trọng góp phần xây dựng và củng cố mối quan hệ đoàn kết, gắn bó mật thiết giữa nhân dân với quân đội, quân đội với nhân dân; thực hiện “quân với dân một ý chí”.

Trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược, thực hiện mục tiêu giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước với tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, “Không có gì quý hơn độc lập tự do”, quân đội ta luôn luôn dựa vào nhân dân, bằng niềm tin và phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng, công tác dân vận của quân đội đã góp phần quan trọng vào việc tuyên truyền, vận động, tổ chức các phong trào cách mạng, động viên sức người sức của trong nhân dân “tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng quân xâm lược”, vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất nước nhà, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Chính nhờ làm tốt công tác dân vận, Quân đội nhân dân Việt Nam luôn được nhân dân thương yêu, nuôi dưỡng, che chở, đùm bọc – một trong những nhân tố quan trọng đã giúp quân đội ta tạo nên sức mạnh to lớn, cùng toàn dân làm nên những chiến thắng vẻ vang mà đỉnh cao là chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” và Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Trong các cuộc kháng chiến ấy, cán bộ, chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam đã chịu đựng gian khổ, anh dũng hy sinh; kiên cường, kiên trì bám dân, bám địa bàn, làm tốt công tác dân vận, phục vụ nhiệm vụ chiến đấu, góp phần hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó. Công tác dân vận của Quân đội nhân dân Việt Nam đã góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, Bác Hồ, thể hiện trọn vẹn tấm lòng thủy chung son sắt với Đảng, Nhà nước và nhân dân. Cùng với đó, quân đội ta còn chủ động tích cực tham gia công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tiến bộ, yêu chuộng hòa bình trên thế giới hiểu, ủng hộ, giúp đỡ Việt Nam và lên án bọn thực dân, đế quốc xâm lược, cùng bè lũ tay sai đã gây nhiều tội ác đối với dân tộc Việt Nam ta.

Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam đã ban hành nhiều nghị quyết và chỉ thị quan trọng về công tác này. Công tác dân vận của quân đội đã góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, “thế trận lòng dân”, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa, tham gia giúp nhân dân phát triển kinh tế với hàng nghìn chương trình, dự án phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng nông thôn mới, xóa đói, giảm nghèo, thực hiện các cuộc vận động, phong trào, chính sách an sinh xã hội và chính sách hậu phương quân đội. Trong phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, quân đội luôn ở tuyến đầu, thực sự là lực lượng nòng cốt, xung kích, có mặt kịp thời ở những nơi xảy ra thiên tai, dịch bệnh, không quản hiểm nguy, giúp đỡ nhân dân khắc phục hậu quả, ổn định cuộc sống. Những việc làm nghĩa tình đó làm cho hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” – Bộ đội của dân luôn tỏa sáng trong lòng nhân dân.

Hiện nay, đất nước ta đang đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực có những diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường; thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen. Mặt trái của nền kinh tế thị trường đã và đang tác động mạnh mẽ, làm nảy sinh những mâu thuẫn, bức xúc trong xã hội; tình hình biên giới, biển đảo còn tiềm ẩn nguy cơ gây mất ổn định; thiên tai, thảm họa, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh diễn biến phức tạp. Các thế lực thù địch đang triệt để lợi dụng vấn đề “dân tộc”, “tôn giáo”, “dân chủ”, “nhân quyền”, những sơ hở, yếu kém trong quản lý, phát triển kinh tế – xã hội của ta để xuyên tạc, vu khống, chống Đảng, Nhà nước, quân đội, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; kích động, lôi kéo, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, chia rẽ mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân và nhân dân với Đảng, Nhà nước và quân đội; thực hiện “phi chính trị hóa” quân đội.

Tình hình đó đặt ra và đòi hỏi toàn quân phải tiếp tục coi trọng và nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác dân vận, góp phần củng cố vững chắc lòng tin của nhân dân đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, tăng cường mối quan hệ đoàn kết gắn bó máu thịt quân – dân. Để làm được điều đó, cấp ủy, chỉ huy các cơ quan, đơn vị trong toàn quân cần thực hiện tốt một số nội dung, nhiệm vụ chủ yếu sau đây:

Một là, tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm túc các chỉ thị, nghị quyết của Đảng về công tác dân vận, trọng tâm là Nghị quyết Đại hội XII của Đảng và Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 3-6-2013 của Ban Chấp hành T.Ư Đảng khóa XI về “Tăng cường và đổi mới sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác dân vận trong tình hình mới”, Nghị quyết số 49-NQ/QUTW ngày 26-1-2015 của Quân ủy T.Ư về “Tăng cường và đổi mới công tác dân vận của Quân đội trong tình hình mới”. Cấp ủy, cán bộ chủ trì các cấp cần nhận thức đúng, đề cao trách nhiệm tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo cơ quan, đơn vị thường xuyên làm tốt công tác dân vận; phát huy vai trò, trách nhiệm của cơ quan chính trị, đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là các đồng chí chính ủy, chính trị viên đối với công tác dân vận. Xây dựng kế hoạch cụ thể hóa mục tiêu, quan điểm của Đảng, đề ra các chủ trương, giải pháp lãnh đạo công tác dân vận phù hợp với từng địa bàn, địa phương, đơn vị. Thường xuyên quán triệt, giáo dục cho cán bộ, chiến sĩ ý nghĩa, nội dung, phương pháp tiến hành công tác dân vận, nhất là các đơn vị đóng quân trên địa bàn trọng điểm, vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc, tôn giáo, vùng biên giới, hải đảo. Chủ động làm tốt công tác kiểm tra, giám sát, phát hiện, đấu tranh và khắc phục những biểu hiện sai trái, lệch lạc trong tiến hành công tác dân vận.

Hai là, chủ động phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị, chính trị – xã hội và các lực lượng trên địa bàn thực hiện có hiệu quả công tác dân vận. Tiếp tục đổi mới cơ chế, nâng cao chất lượng hoạt động phối hợp, huy động các lực lượng tham gia, tăng nguồn lực cho công tác dân vận. Chủ động phối hợp trong tiến hành công tác dân vận, thực hiện các chủ trương phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh và các phong trào do Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức phát động gắn với thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị khóa XII và cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”. Thông qua thực tiễn tiến hành công tác dân vận, phát hiện, bồi dưỡng, phát triển và nhân rộng những mô hình, điển hình tiên tiến, cách làm hay, sáng tạo, gương người tốt, việc tốt, “chiến sĩ dân vận khéo” để tuyên truyền, phổ biến rộng rãi trong toàn quân, toàn quốc.

Ba là, tích cực đổi mới nội dung, hình thức, phương pháp công tác dân vận, sát thực tiễn, phù hợp với địa bàn, từng đối tượng người dân. Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo, vùng biên giới, hải đảo. Tiếp tục đổi mới hình thức, biện pháp tuyên truyền, vận động nhân dân; kịp thời, nhạy bén nhận diện, phân loại và kiên quyết đấu tranh vạch trần bản chất, âm mưu, thủ đoạn, những quan điểm sai trái thù địch, những luận điệu xuyên tạc, bóp méo sự thật của các thế lực thù địch, cơ hội chính trị. Thực hiện nhất quán chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng, Nhà nước; tuyên truyền, vận động nhân dân không tin, không nghe theo kẻ xấu kích động, gây rối trật tự an toàn xã hội, để trì trệ sản xuất, kinh doanh, vượt biên trái phép, tham gia “tà đạo, đạo lạ” và các tổ chức bất hợp pháp.

Phát huy vai trò của cán bộ, chiến sĩ trong thực hiện nhiệm vụ tăng cường tại các địa bàn trong xây dựng cơ sở chính trị địa phương vững mạnh. Nâng cao chất lượng công tác nắm tình hình địa bàn, sớm phát hiện và giải quyết kịp thời những vấn đề mới nảy sinh, không để xảy ra các “điểm nóng”. Vận động nhân dân thực hiện tốt chủ trương, đường lối, quan điểm ngoại giao nhân dân, đối ngoại quốc phòng, xây dựng các tuyến biên giới hòa bình, hữu nghị, ổn định và phát triển. Tích cực tham gia giúp nhân dân xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, phát triển văn hóa – xã hội; phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm cứu hộ, cứu nạn; phối hợp với các lực lượng công an nhân dân, chính quyền địa phương, kiên quyết đấu tranh chống tội phạm, xây dựng địa bàn an toàn, có đời sống văn hóa mới,… Tập trung nghiên cứu xây dựng và vận dụng các mô hình tiên tiến, tiêu biểu về công tác dân vận khéo ở các vùng đô thị, khu công nghiệp, các địa phương có đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo sinh sống, các địa bàn trọng yếu về quốc phòng – an ninh,… Thực hiện nghiêm Quy chế dân chủ ở cơ sở, phát huy sức mạnh sáng tạo của cán bộ, chiến sĩ trong xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện, thực sự là những điểm sáng về văn hóa, có sức lan tỏa lớn trong địa bàn đóng quân và địa phương.

Bốn là, thường xuyên quan tâm xây dựng kiện toàn cơ quan và đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận các cấp có chất lượng, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Kiện toàn cơ quan dân vận, xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác dân vận có phẩm chất đạo đức tốt, trình độ, năng lực và có kỹ năng tuyên truyền, vận động quần chúng khéo theo phong cách của Bác Hồ. Thực hiện tốt lời dạy của Bác: Cán bộ dân vận phải “óc nghĩ, mắt trông, tai nghe, chân đi, miệng nói, tay làm”, luôn “gần dân, học dân, nghe theo dân”(2). Làm tốt việc tuyển chọn cán bộ đảm nhiệm công tác dân vận; quan tâm đào tạo, bồi dưỡng phẩm chất chính trị, lòng say mê, nhiệt huyết, có trình độ, năng lực chuyên môn tốt, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Đồng thời, có chính sách đãi ngộ phù hợp đối với cán bộ làm công tác dân vận, nhất là cán bộ công tác ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, địa bàn trọng điểm về quốc phòng – an ninh. Chú trọng xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, quản lý, sử dụng đội ngũ cán bộ dân vận chuyên trách là con em đồng bào các dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo…

Năm là, tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua “Dân vận khéo”, xây dựng “Đơn vị dân vận tốt”, gắn với việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; quán triệt quan điểm ”Việc gì có lợi cho dân phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân phải hết sức tránh”. Đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”, nâng cao ý thức phụng sự Tổ quốc, vì nhân dân phục vụ của cán bộ, chiến sĩ. Để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động dân vận cần lồng ghép công tác dân vận với phong trào Thi đua Quyết thắng của quân đội, các phong trào do Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội và địa phương phát động, làm cho công tác dân vận phát triển toàn diện, rộng khắp, đạt chất lượng, hiệu quả thiết thực; duy trì, phát triển, nhân rộng những mô hình, điển hình “Dân vận khéo”, “Đơn vị dân vận tốt” trên các lĩnh vực trong quân đội và trong xã hội.

Kế thừa và phát huy những thành quả tốt đẹp, những kinh nghiệm công tác dân vận khéo của quân đội trong các cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, trong xây dựng đất nước; công tác dân vận của Đảng trong quân đội thời gian tới cần tiếp tục đổi mới toàn diện, đồng bộ; chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả tất cả các mặt, các nhiệm vụ; góp phần “Xây dựng “thế trận lòng dân”, tạo nền tảng vững chắc xây dựng nền quốc phòng toàn dân và nền an ninh nhân dân”(3) ngày càng vững mạnh.

(1) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 5, tr. 698-700.

(2) Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 6, Nxb CTQG, Hà Nội, 2011, tr.234.

(3) Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb CTQG-ST, Hà Nội, 2016, tr. 149.