Làm sao để viết content bằng tiếng Anh | LeThiNgocQuyen.com

Lưu ý: Bài viết này được Quyên viết nguyên gốc bằng tiếng Anh và đăng trên blog Become a Magazine Writer (Update 2021: Trang web này đã được bán lại). Bài này là bản dịch lại qua tiếng Việt của bài viết gốc & bổ sung thêm một số ý mới.

Viết lách nói chung và viết blog nói riêng vốn không phải là một việc dễ dàng gì. Không phải vì Quyên là người viết blog mà tự nhiên nói vậy đặng đề cao cá nhân gì đâu nha. Nhưng… sự thật thì nó là như vậy.

Để viết thì rất dễ. Chỉ cần bạn học hết phổ thông, biết đọc mặt chữ, biết cầm bút/đánh máy là đã có thể viết được những gì mình cần phải viết. Nếu viết đơn giản như nói, nghĩ sao viết vậy, chấm phẩy lung tung, câu cú lộn tùng phèo thì… ai cũng có thể viết được, chỉ cần là một “người biết viết”. Nhưng để viết sao cho bài bản chỉn chu, cho có thể kiếm được tiền từ nội dung mà mình viết ra, thì đó lại là cái tầm của “người viết”.

Tiếng Việt đã vậy rồi, mà người Việt viết bằng tiếng Anh nữa thì lại càng khó. Nếu không phải là Việt kiều hoặc được sống trong môi trường tiếp xúc thường xuyên và trực tiếp với ngoại ngữ thì việc đùng một cái có thể viết content bằng tiếng Anh là chuyện không dễ.

Kể từ khi chia sẻ bài viết về kinh nghiệm tìm việc trên Upwork, Quyên nhận được nhiều comment và inbox của bạn đọc hỏi thêm về chuyện luyện viết content bằng tiếng Anh như thế nào để có thể thành công với Upwork, đặc biệt là giữa một biển người cạnh tranh đến từ các nước nói tiếng Anh như tiếng mẹ đẻ (US, UK, Úc…) hoặc thậm chí là những nước có trình độ phổ cập tiếng Anh rất cao ở châu Á (Philippines, Sing…).

Những câu hỏi mà Quyên thường gặp nhất là:

Quyên học tiếng Anh (nói, viết, ngữ pháp…) như thế nào?
Làm sao để phát triển kỹ năng (nói, viết…)?
Làm sao để có thể viết content bằng tiếng Anh cho tốt/chuẩn để làm việc/tìm việc?

… và tất nhiên cũng không thể thiếu những chia sẻ như:

Mình cũng muốn viết lắm nhưng tiếng Anh còn chưa tốt.
Mình không có nhiều thời gian để rèn luyện như bạn chia sẻ.
Sợ viết không ra tiếng Anh, viết cho khách sẽ bị trả lại, hoặc viết blog có khi người khác chê cười.

Bản thân Quyên là người Việt (tất nhiên), không có cơ hội tiếp xúc với tiếng Anh “chuyên nghiệp” (kiểu trường quốc tế hay các trung tâm luyện tiếng) từ nhỏ, và cũng hoàn toàn chưa từng sống ở bất kỳ quốc gia sử dụng tiếng Anh nào. Vì vậy, việc mắc lỗi khi viết là chuyện không thể tránh khỏi.

Tuy nhiên, bài viết hôm nay sẽ là tập hợp những chia sẻ & kinh nghiệm cá nhân của Quyên để luyện viết content bằng tiếng Anh trong suốt quá trình từ hồi còn học tiếng Anh ở Việt Nam (2000) cho tới khi viết blog song ngữ (2016), trở thành freelance writer tiếng Anh trên Upwork, và hiện tại thì gắn bó với công việc blog flipping toàn thời gian.

Mời bạn cùng tham khảo nha!

Mục Lục

6 kinh nghiệm luyện viết content bằng tiếng Anh

Viết content bằng tiếng Anh 01

Kinh nghiệm #1: Đọc càng nhiều càng tốt

Ngay cả với tiếng mẹ đẻ là tiếng Việt thì việc đọc là một trong những điều cần thiết để giúp bạn có thể viết tốt hơn. Đọc để có thêm kiến thức (về lĩnh vực mà bạn đang đọc), học hỏi thêm về cách viết, ngôn ngữ, ngữ pháp, v.v… rồi từ đó, bạn có thể gạn lọc và áp dụng vào những bài viết của riêng mình.

Với tiếng Anh (hay bất kỳ ngôn ngữ nào khác) cũng vậy. Bên cạnh việc học hỏi về kiến thức chuyên môn (từ nội dung của sách) thì đọc bằng tiếng Anh còn là cách giúp bạn rèn được kỹ năng viết, học hỏi về ngôn ngữ cũng như cách làm thế nào mà người bản xứ diễn đạt một ý tưởng bằng ngôn ngữ của chính họ.

Nói vậy là vì nhiều người Việt khi viết tiếng Anh vẫn mắc lỗi diễn đạt Việt – Anh, nghĩa là nghĩ ra một câu bằng tiếng Việt, sau đó dịch lại qua tiếng Anh. Điều này khiến cho câu văn đọc lên nghe “giả trân”, người bản xứ hoặc người tinh ý đọc lên một cái là biết liền khúc đó viết theo kiểu dịch ngược (dịch từ tiếng mẹ đẻ sang tiếng khác).

Một ví dụ đơn giản: Tiếng Việt có câu “có công mài sắt, có ngày nên kim”. Nhưng với tiếng Anh, nếu bạn dịch thành “You grind the iron one day, you have the needle another day” thì chắc không ai hiểu! Câu tương tự có thể là “Rome was not built in one day” hoặc “practice makes perfect”, tùy ngữ cảnh hoặc nhu cầu sử dụng trong câu.

Trung bình, Quyên đọc một cuốn sách tiếng Anh hết khoảng 2 – 4 tuần, tùy chủ đề, độ dày mỏng của sách, cũng như việc liệu Quyên có bận với bầy con nhỏ hay không, hehe.

Đọc một vài cuốn sách không thể giúp bạn ngay tức khắc được. Nhưng “Rome wasn’t built in one day” mà. Chỉ cần bạn chăm chỉ và cố gắng, sau một thời gian, chắc chắn kỹ năng đọc hiểu, dùng từ và diễn đạt ý sẽ ít nhiều được cải thiện.

Bên cạnh việc đọc thì coi TV/nghe đài/coi YouTube/v.v… cũng là một cách, tuy nhiên bạn nên nhớ là văn nói sẽ ít nhiều khác với văn viết.

Nếu bạn coi những chương trình TV nghiêm túc kiểu thời sự, phim tài liệu v.v… thì khác, nhưng nếu luyện nghe thông qua phim ảnh thì bạn nên lưu ý điểm này nữa nha.

Kinh nghiệm #2: Đừng ngại thể hiện

Khi nói điều này, Quyên biết có thể “đụng chạm” đó, nhưng nói thẳng nói thật thì điểm yếu của rất nhiều người Việt đó là ngại thể hiện! Điều này có lẽ bắt nguồn từ tư duy “biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà nghe” mà chúng ta được dạy từ hồi nhỏ, riết rồi thành quen, đâm ra ngại thể hiện trước đám đông.

Lúc đi học ở Thụy Điển và tiếp xúc với bạn học đến từ các nước phương Tây, Quyên nhận thấy sự khác biệt rõ ràng về văn hóa “thể hiện” giữa Âu và Á. Các bạn “Tây” rất thoải mái và tự tin khi thể hiện một điều gì đó mà các bạn biết, và nó hoàn toàn tự nhiên, không hề “gồng” hay “diễn”. Trong khi đó, dân châu Á vẫn hay có thói quen “ngại ngùng” thái quá, đôi khi lại trở thành trở ngại trong việc giao tiếp quốc tế.

Trong việc học, không có chỗ cho chuyện ngại ngùng nữa. Bạn phải thể hiện kiến thức thì mới biết được “trình” của mình tới đâu, còn sai, còn yếu chỗ nào thì mới có thể khắc phục và học hỏi thêm được. Nếu chỉ “dựa cột mà nghe” thì ai mà biết được bạn yếu chỗ nào để mà “nói” ra, mà “gãi đúng chỗ ngứa” cho bạn, phải không?

Mang tâm lý này vào việc luyện viết content tiếng Anh, có một bạn đọc chia sẻ với Quyên là bạn muốn viết nhưng ngại viết ra, vì trình viết của bạn còn chưa tốt, viết trên Facebook thì toàn bạn bè người Việt, tụi nó lại kêu “người Việt với nhau mà viết tiếng Anh làm gì”. Viết riêng tư thì không ai chỉ bảo cho bạn học hỏi. Vậy phải làm sao?

Kinh nghiệm #3: Học đi đôi với hành!

Nếu chỉ có đọc và đọc không thôi thì cũng rất khó để phát triển kỹ năng viết nếu bạn không thực hành những kiến thức đã có.

Khi mới bắt đầu luyện tập thì chắc chắn sẽ rất khó để bạn có thể nhận ngay được các job viết content bằng tiếng Anh. Vậy thì cách đơn giản nhất để luyện viết đó là… tự viết tự đọc. Bạn có thể viết trên máy tính hoặc viết ra giấy để tự học, cũng có thể viết trên blog cá nhân và chia sẻ cho nhiều người cùng đọc rồi nhờ mọi người cùng đóng góp ý kiến.

Khi đã tự tin hơn về khả năng viết (nhưng vẫn chưa đủ level tự tin để nhận job) bạn có thể đăng đàn trên những forum viết bằng tiếng Anh, phổ biến nhất là Medium, để cùng chia sẻ bài viết của mình đến nhiều người hơn, và từ đó học hỏi thêm được nhiều kiến thức hơn nữa. Bạn có thể học hỏi thông qua việc đọc những bài viết khác, hoặc thông qua những comment của độc giả dành cho bạn nữa.

Cá nhân Quyên không tham gia viết trên Medium (tại không có thời gian) nhưng thấy có nhiều tay viết gốc châu Á nhưng viết bằng tiếng Anh rất ổn. Nghe đồn đâu hình như viết trên Medium cũng có nhuận bút khá lắm, để bữa nào Quyên ráng siêng tìm hiểu thử coi sao, hehehe!

Ngoài chuyện luyện viết thì Quyên có thủ sẵn một cuốn tập nhỏ để ghi lại những cụm từ/thành ngữ mà mình thấy được. Nếu muốn làm kiểu này, bạn cũng nên ghi chú lại để phân biệt xem đó là American English hay British English, tránh dùng lẫn lộn cả hai cái này trong cùng một văn bản, nhìn sẽ thấy sai liền!

Kinh nghiệm #4: Sử dụng các công cụ hỗ trợ (KHÔNG phải Google dịch nha!)

Một trong số những công cụ hiện Quyên đang xài là Grammarly (bản pro có trả phí), xài cho cả mục đích cá nhân là viết blog lẫn viết bài cho khách. Grammarly có tích hợp với Google Chrome nên mỗi lần viết và tra cứu đều rất tiện.

Hemingway app (miễn phí) cũng được nhiều người sử dụng. Cá nhân Quyên thì chưa xài app này nhưng thấy nhiều màu nhìn cũng vui vui, đặc biệt thích hợp cho những bạn nào thích kiểu ghi nhớ và lưu trữ thông tin thông qua liên tưởng về màu sắc ha.

Ngoài ra, Quyên còn sử dụng một công cụ AI khác để phục vụ cho việc viết content là Jarvis.ai. Phải nói là sau 10 năm làm freelancer thì đây là chiếc AI chuyên về viết content “ngon” nhất (và hình như cũng mắc nhất) mà Quyên dám xuống tiền “tất tay” với nó!

Bài chia sẻ và review chi tiết về Jarvis.ai, Quyên sẽ hẹn bạn trong một bài viết khác 😉

Kinh nghiệm #5: Xác định bạn muốn viết kiểu tiếng Anh gì

Nếu học tiếng Anh rồi thì chắc chắn bạn sẽ biết về sự khác nhau giữa tiếng Anh kiểu Anh, kiểu Mỹ và kiểu Úc. Sự khác biệt này nằm ở cách viết, cách dùng từ (trong câu), cách sử dụng dấu câu và thậm chí là ngữ pháp.

Vì vậy, tùy vào mục đích bạn muốn làm gì và/hoặc yêu cầu của khách hàng (nếu bạn nhận viết content bằng tiếng Anh) mà bạn phải thống nhất cách viết của mình cho chuẩn, ít nhất là trong cùng một văn bản. Nói cách khác thì bạn không thể viết một bài mà mở bài xài tiếng Anh Mỹ, thân bài xài tiếng Anh Anh xong tới kết luận lại biên bằng tiếng Anh Úc được heng.

Thông thường, chỉ có 02 kiểu phổ biến nhất là tiếng Anh Mỹ (American English, viết tắt là AmE) và tiếng Anh Anh (British English, BrE), còn tiếng Anh Úc/Nam Phi/New Zealand thì ít hơn.

Với một người không đến từ nước sử dụng tiếng Anh, việc xác định đó là kiểu Anh hay Mỹ không hề dễ. Có một thời gian dài Quyên lẫn lộn giữa việc dùng dấu ngoặc kép “” và Oxford comma giữa hai thứ tiếng này, mãi sau này mới khắc phục được.

Tất nhiên sẽ là quá khó để đòi hỏi một người có thể thuần thục hết các kiểu tiếng Anh, trừ khi bạn là… nhà ngôn ngữ học. Thậm chí người Mỹ họ cũng chỉ biết được tiếng Anh kiểu Mỹ, đọc tiếng Anh kiểu Anh người ta còn chửi là viết sai và ngược lại.

Vì vậy, đơn giản nhất là bạn cứ xác định cho mình MỘT kiểu tiếng Anh duy nhất và luyện cho thật nhuần nhuyễn, đừng lẫn lộn khi viết là được!

Kinh nghiệm #6: Nhờ quyền trợ giúp

Nếu bạn may mắn có được bạn bè là người bản xứ và có thể giúp đỡ được bạn trong việc luyện viết tiếng Anh, hãy cứ mạnh dạn hỏi xin sự giúp đỡ. Giúp đỡ ở đây có thể là giới thiệu cho bạn một vài đầu sách hay mà bạn có thể học hỏi, hoặc nếu họ không phiền thì có thể nhờ họ đọc giúp bài viết của mình và cho ý kiến.

Nếu có cơ hội tiếp xúc nhiều với người nước ngoài nói tiếng Anh chuẩn, bạn cũng có thể học hỏi thông qua việc nói chuyện và nhờ họ thẳng thắn góp ý cho bạn trong cách dùng từ, phát âm, diễn đạt ý, v.v… Mặc dù chỉ là văn nói nhưng thông qua đó, bạn cũng sẽ biết được mình đang sai/yếu ở điểm nào, qua đó khắc phục nó song song với việc viết.

Nhiều người nước ngoài hay có thói quen “cho qua” một số lỗi sai của mình. Đó có thể là vì lịch sự, cũng có thể là vì họ vẫn có thể hiểu được toàn bộ nội dung của câu chuyện (dù có ít nhiều sai sót). Tuy nhiên, Quyên thường hay nói với người đối diện rằng họ cứ tự nhiên sửa lỗi, và Quyên rất cảm ơn vì điều đó. Học từ cái sai bao giờ cũng sẽ nhớ lâu hơn là việc… nhào vô đã học đúng!

Qua nhiều năm học ngoại ngữ thì Quyên thấy rằng không có cách học nào tốt hơn là việc thực hành cả, thậm chí là với ngay cả tiếng mẹ đẻ của mình luôn.

Với việc luyện viết cũng vậy, càng thực hành nhiều bao nhiêu, bạn sẽ càng “lên tay” bấy nhiêu. Không ai có thể mới viết mà viết hay liền được, trừ khi họ là thiên tài sẵn. Còn lại thì đều phải trải qua quá trình “mài sắt” rồi mới “nên kim” được thôi.